KİK Kararı: 2010/UY.III-3184

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/066
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 18.10.2010
Karar No : 2010/UY.III-3184
BAŞVURU SAHİBİ:
Berat Yapı İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Yeniçağ Yapı Tek. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girilimi, Yukarı Mahalle İstasyon Caddesi 10/2

İHALEYİ YAPAN İDARE:
T.C.Kütahya İl Özel İdaresi, Ali Paşa Mah. Lise Cad. No:2

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/89989 İhale Kayıt Numaralı "Kütahya İli, Simav İlçesi Merkez Osmanbey İlköğretim Okulu Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

14.10.2010 tarih ve III.Y.30.13.0092/2010-13E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

T.C.Kütahya İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği tarafından 09.08.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kütahya İli, Simav İlçesi Merkez Osmanbey İlköğretim Okulu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Berat Yapı İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Yeniçağ Yapı Tek. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 14.09.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 21.09.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 27.09.2010 tarih ve 32141 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.09.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; HSC İnş. Nak. Gıda Ltd. Şti. için yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmesi kararının yerinde olmadığı, iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu işin İnşaat Su Basmanı Altı, İnşaat Su Basmanı Üstü, Çevre Tanzimi, Kalorifer Tesisatı, Müşterek Tesisat, Sıhhi Tesisat ve Elektrik Tesisatı yapılması olmak üzere, 7 iş grubundan oluştuğu, idarece yaklaşık maliyetin Bayındırlık Bakanlığı 2010 yılı birim fiyatları esas alınarak oluşturulduğu,

İhalede geçerli teklifler ve yaklaşık maliyet esas alınarak sınır değerin 2.451.062,68 TL olarak belirlendiği, sınır değerin altında kalan HSC İnş. Ltd. Şti. ve Hacı Hasanlar Ltd. Şti.’nden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Hacı Hasanlar Ltd. Şti.’nin süresi içinde teklif açıklaması sunmadığı, teklif açıklaması sunan HSC İnş. Ltd. Şti.’nin ise teklif açıklamasının uygun bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

_ İhale komisyonu;_

_ a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,_

_ Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir._

_ İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” _hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38.3- 38.7 nci maddesinde;__

“İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

_ Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir._

_ İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur._

_ İsteklilerin, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş grupları için bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini gösterecek şekilde analiz sunmaları yeterli kabul edilecektir. _

_ 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca tekliflerin incelenmesinde; isteklilerin analizleri sunup sunmadıkları kontrol edilerek zarf açma ve belge kontrol tutanağının analizlere ilişkin hücresinde, analizlerin sunulup sunulmadığı, sunulmuş ise kaç adet analiz sayfası sunulduğu belirtilir. _

_ 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin iş kalemleri/grupları için teklif ettikleri birim fiyatların her biri için analiz sunup sunmadıkları kontrol edilir. Analizleri sunmayan ya da eksik sunan istekliler değerlendirme dışı bırakılır. Bu aşamada sunulan analizlerin içeriğine ilişkin ayrıntılı inceleme yapılmaz. _

_ Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.”_ açıklaması,

Anılan Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45.1.6- 45.1.9 uncu maddesinde ise;

“ İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

_ a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır. _

_ b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur._

_ c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır._

_ ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir._

_ d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur._

_ Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir. _

_ Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir._

_ Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.” _açıklaması bulunmaktadır. __

İhale üzerinde bırakılan HSC İnş. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde, istekli tarafından; “… Avantajlı maliyet düşürücü unsurlar konusunda teklifimizi oluşturan bileşenlerden kalıp imalatı, kalıp iskelesi gibi iş kalemlerinin sarf malzemelerinin maliyetini stoklarımızda yokmuş gibi, hafriyat ve çevre düzenleme işlerinde çalışacak iş makinesinin piyasadan kiralanacakmış gibi malzeme nakliyelerinin de piyasa şartlarında çözüleceği düşünülerek maliyet hesabımızda değerlendirmeye aldık.

Ancak, maliyet hesabımıza alınan yukarıda bahsedilen iş kalemleri avantajlı maliyet düşürücü unsurlar olarak elimizde bulunan kalıp ve iskelesi kullanılacaktır. Hafriyat, çevre düzenlemesi ve nakliye işlerinde kendi malımız olan iş makinesi ve kamyon kullanılacaktır. Malzemelerin ve araçların fatura ve ruhsatları dilekçe ekimizde sunulmuştur. ...” hususlarının belirtildiği görülmüştür.

İsteklinin bu çerçevede, imalatların bir kısmı için Bayındırlık Bakanlığı birim fiyatlarını kullandığı, imalatların bir kısım için ise piyasadan teklif almak suretiyle özel birim fiyatlar oluşturduğu, kamu kurum ve kuruluşlarına ait birim fiyatları kullanmadığı imalat kalemlerine ilişkin analizleri ve bu analizlere ilişkin proforma faturalar ile ekleri alış ve satış fatura örneklerini sunduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinin (a) bendinde yer alan açıklamalar gereğince, istekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin ihale tarihinin içinde bulunduğu vergi beyanname döneminden önceki son geçici veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetin belirtilmesi, proforma faturaya, ilgili malın ihale tarihinin içinde bulunduğu vergi beyanname döneminden önceki son geçici veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek proforma faturanın, alış ve satış faturalarının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM’e veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılması zorunludur. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetvelinin verilmesi, sunulan birim maliyet cetvelinin, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olması zorunludur.

Aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan alış ve satış faturalarının, son geçici vergi beyanname dönemine veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olması gerekliliği ile ilgili olarak, ihale tarihinin 09.08.2010 olduğu dikkate alındığında, inceleme konusu ihale için son geçici vergi beyannamesi dönemi 2010/Nisan-Haziran dönemi, bir önceki dönemin ise 2010/Ocak-Mart dönemi olduğu, istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan alış ve satış faturalarından bir kısmının aşağıda belirtildiği üzere;

- Aspen Yapı ve Zemin A.Ş.’nin C160887 seri nolu ve 4.827,06 TL’lık faturasının 17.07.2009 tarihli,

- Kocapınar Yapı Malzemeleri Ltd. Şti.’nin A477328 seri nolu 12.052,99 TL’lık faturasının 05.10.2009 tarihli,

- Kocapınar Yapı Malzemeleri Ltd. Şti.’nin A477200 seri nolu 479,08 TL’lık faturasının 01.09.2009 tarihli,

- Kütahya Bastaş Beton Parke Ltd. Şti.’nin A777196 seri nolu 22.924,64TL’lık faturasının 10.09.2009 tarihli,

- Atışkan Alçı Yapı ve End. Ürünler A.Ş.’nin C945263 seri nolu 2.645,56 TL’lık faturasının 17.12.2009 tarihli,

- Güney Marmara Bölge Yapı Malz. Ltd. Şti.’nin B109821 seri nolu 13.933,44 TL’lık faturasının 28.04.2009 tarihli,

- Altuğ İzalosyon Malzemeleri Ltd. Şti.’nin A392656 seri nolu 3.776,00 TL’lık faturasının 14.11.2009 tarihli,

- Şekerler Tekstil- Öncel Şeker firmasının A20273 seri nolu 570,24 TL’lık faturasının 15.12.2009 tarihli,

- Na-Pa Kol. Şti.’nin A100253 seri nolu 4.848,27 TL’lık faturasının 31.10.2009 tarihli,

- Star Profil San. Tic. A.Ş.’nin A161237 seri nolu 2.831,12TL’lık faturasının 25.03.2008 tarihli, yine aynı firmanın A161541 seri nolu 2.087,73 TL’lık faturasının ise 25.12.2008 tarihli,

Olduğu, proforma fatura ekindeki söz konusu fatura örneklerinin Tebliğin 45.1.6.(a) bendine uygun olmadığı belirlenmiştir.

Açıklama dosyasında, şirketlerinin işin yürütülmesi için kullanılacak kalıp iskelesi ve iş makinesine sahip olduklarını, ancak maliyet hesaplamalarında söz konusu kalemlerin stoklarında yokmuş gibi bunların piyasadan sağlandığı düşünülerek maliyet çıkardıkları, dolayısıyla maliyet hesabına alınan söz konusu iş kalemlerinin maliyet düşürücü unsurlar olarak kendi malı olanlarının kullanılacağı hususları ile ilgili olarak;

21.054, 21.066, 21.067, 21.210 ve 21.226 poz numaralı (ahşap kalıp iskelesi, duvar ve tavanlar için iş iskelesi ile ahşap çatı ve çatı havalandırma feneri) iş kalemlerine ilişkin analizlerde yer alan 4.152 poz numaralı Çam Kerestesi (2. Sınıf) alt analizi için sunulan tevsik edici belgeler incelendiğinde, bu kaleme ilişkin proforma fatura sunulmadığı, sunulan alış ve satış faturalarının ise 1. ve 3. sınıf çam kerestesi ile yuvarlak beyaz çama ait olduğu, diğer taraftan firmanın kendi bünyesinde bulunduğu belirtilen iskele takımı ve pano iskele takımı için ise envanter defterinin ilgili iskeleye ilişkin kısmının onaylı örneğinin veya stok tespit raporunun sunulması yerine __ 2009 yılı Sabit Kıymet Tablosu adı altında onaylı bir belgenin sunulduğu belirlendiğinden, bu konudaki açıklamaların Tebliğin 45.1.6 maddesine uygun olmadığı belirlenmiştir.

Ayrıca, nakliye giderleri için toplam 30.000,00 TL tutar öngörüldüğü, ancak bu tutarı açıklamak üzere, sadece ilgili araçlara ait ruhsatların sunulmasıyla yetinildiği, nakliye analizi ya da başkaca herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı, diğer taraftan proforma faturaların içeriği mala ilişkin olarak mükellefin ihale tarihinin içinde bulunduğu vergi beyanname döneminden önceki son geçici veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetinin ise hiç belirtilmediği belirlenmiştir.

Yapılan inceleme sonucunda; ihale üzerinde bırakılan HSC İnş. Ltd. Şti.’ne ait aşırı düşük teklif açıklamalarının, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan esaslara uygun olarak gerçekleştirilmediği anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, HSC İnş. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.