KİK Kararı: 2010/UY.III-3120

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/065
Gündem No : 83
Karar Tarihi : 11.10.2010
Karar No : 2010/UY.III-3120
BAŞVURU SAHİBİ:
Man İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Kültür Mah. Diyarbakır Caddesi Kültür İş Merkezi No: 501 K:5 BATMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü, Büyükalp Cad. Yenişehir/DİYARBAKIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/79656 İhale Kayıt Numaralı "(Batman-Siirt) (370-02) Dya-(Batman-Mardin) İl Sınırı Modern Dönel Kavşak Tesis Edilmesi Km:57+000" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

07.10.2010 tarih ve III.Y.28.91.0259/2010-38E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü tarafından 29.07.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “(Batman-Siirt) (370-02) Dya-(Batman-Mardin) İl Sınırı Modern Dönel Kavşak Tesis Edilmesi Km:57+000” ihalesine ilişkin olarak Man İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 01.09.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.09.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 16.09.2010 tarih ve 28497 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.09.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Proforma fatura-4’te yer alan C-25/30 betonuna ilişkin birim maliyetin yanlış hesaplandığının idarece belirtildiği, birim maliyet cetvelinin, proforma faturayı veren firmanın mali müşaviri tarafından hazırlandığı, dolayısıyla birim maliyet cetvelinin içeriğinin firmayla bir ilgisi bulunmadığı, bu konuda tüm yetki ve sorumluluğun mali müşavire ait olduğu, ilgili firmanın betonu bu fiyattan vereceğini beyan ettiği, bu nedenle söz konusu proforma fatura ve birim maliyet cetvelinin kabul edilmesi gerektiği,

2. S-llA pozunun analizine dayanak olan proforma fatura-5'teki taşın nakliye dahil fiyatının gerçekçi olmadığının idarece belirtildiği, birim maliyetin ise proforma faturayı veren ilgili firmanın mali müşaviri tarafından hazırlandığı için kendilerinin bu sonuca nasıl ulaşıldığını bilmesinin mümkün olmadığı, S-14 pozunun analizine dayanak olan proforma fatura-6 ekinde yer alan birim maliyet cetvelindeki çimento miktarının yetersiz olduğunun idarece belirtildiği, birim maliyet cetvelinin ve içeriğinin firma ile ilgisi olmadığı, burada tüm sorumluluğun cetveli hazırlayan mali müşavire ait olduğu, idarenin sadece parasal tutara dayanarak çimento miktarının eksik hesaplandığını iddia etmesinin de gerçekçi olmadığı, çimento miktarının ve dayanıklılığın yeterli olup olmadığının sözleşmenin uygulanması esnasında takip edilecek bir husus olup, sözleşmeden önce istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

3. S-24A pozunun analizine dayanak olan proforma fatura-8 ekinde yer alan birim maliyet cetvelinde büzün biriminin yazılmadığının idarece belirtildiği, her ne kadar büzün birimi yazılmamışsa bile analizde de görüleceği üzere biriminin metre olduğu, büzün biriminin bir an için adet olarak alındığı düşünülse bile, bir büzün uzunluğunun 1,5 metre olduğu düşünüldüğünde, bir metre büzün fiyatının daha düşük çıkacağı ve dolaysıyla metre başına firma karının artacağı, bu nedenle idarenin bu konuda da hatalı işlem tesis ettiği,

4. Aşırı düşük teklif açıklamalarında, 6000/PAÇ pozuna ait analizde alt temel malzeme nakliye mesafesinin ve 6040/PAÇ pozuna ait analizde temel malzeme nakliye mesafesinin, S-15A pozuna ilişkin analizde, parke ve kum nakliye mesafesinin ve S-8B pozuna ilişkin analizde kum nakil mesafesinin nasıl belirlendiğinin idarece anlaşılamadığının belirtildiği, oysa alınan mesafelerin uygun evsafta malzeme bulunduran ve nakliye mesafeleri en yakın yerlerin seçilerek belirlendiği, bunların hepsinin ölçülerek ve gerçekçi olarak hesaplanmış olduğu ve nakliye analizlerinin buna göre hazırlandığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi firma tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında C-25/30 betonuna ilişkin sunulan proforma fatura-4’ün ekinde yer alan birim maliyet cetvelinde 500 m3 C-25/30 betonu için sarf edilen gider kalemleri toplamı 81.895,00 TL olarak hesaplanmıştır. Ancak aynı belgede birim ortalama maliyet hesaplanırken gider kalemleri toplamı olan 81.895,00 TL yerine 39.000,00 TL’nin üretilen malzeme miktarına bölündüğü tespit edilmiştir. Bu durumda C-25/30 betonuna ilişkin birim ortalama maliyet 81.950,00/500=163,79 TL olması gerekirken 39.000,00/500= 78,00 TL olarak hesaplanmıştır.

Diğer taraftan her türlü inşaatta (köprüler hariç) kuruda veya suda her dozda demirli beton (Beton tesisi ile) C-25/30 pozuna ilişkin analizde yer alan hazır betonun m3 birim fiyatı 88,00 TL olarak görülmektedir. Oysaki proforma faturadaki yanlışlık düzeltildiğinde hazır betonun m3 birim maliyeti 163,79 TL olarak çıkmaktadır. Dolayısıyla C-25/30 hazır betonunun maliyeti, teklif edilen birim fiyatın oldukça üzerinde gerçekleşmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinde; “İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

__a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.” açıklaması bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda anılan maddesi gereğince, istekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturayı veren imalatçı ise proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetvelinin verileceği ve bu cetvelin mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olması gerektiği hususu açıktır. Bu tevsik edici belgelerin usulüne uygun bir şekilde hazırlanıp idareye sunulması ise basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince ihaleye katılan isteklinin sorumluluğundadır. Dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan birim maliyet cetvelinde SMMM tarafından hata yapılması isteklinin bu noktadaki sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır. Zira ihaleye katılan isteklilerin sunduğu bütün belgeler hem kendi içinde hem de diğer belgeler ile tutarlı olmak zorundadır. Sonuçta, başvuru sahibi firma tarafından sunulan proforma faturalarda birim ortalama maliyetin yanlış hesaplanmış olması nedeniyle idarece firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda anılan 45.1.6 ncı maddesi gereğince, istekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturayı veren imalatçı ise proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetvelinin verileceği ve bu cetvelin mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olması gerektiği hususu açıktır.

3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 47 nci maddesinde, meslek mensuplarının görevleri sırasında veya görevleri sebebiyle işledikleri suçlardan dolayı, fiillerinin niteliğine göre Türk Ceza Kanununun kamu görevlilerine ait hükümleri uyarınca cezalandırılacağı belirtilmiştir.

Dolayısıyla görevi sebebiyle işleyeceği suçlarda, ceza yargılamasında kamu görevlisi sayılan meslek mensupları bakımından, özel bir güven söz konusudur. Bu güven, bahsedilen kişilerin düzenleyecekleri belgelerin gerçeğe uygun olarak düzenlenmesinin bu kişilerin mesleki sorumluğu olduğu ve bu kişilerce usulüne uygun olarak düzenlenen belgelerin aksi sabit oluncaya kadar geçerli kabul edilmesi gerektiği anlamına gelmektedir. Somut durumda ise, idarenin, meslek mensubunun düzenlemiş olduğu belgenin içeriğine girip bir takım hesaplamalar yaparak 1 m3 taşın temini, yükleme, boşaltma ve iş yerine nakli için isteklice teklif edilen fiyatın uygun olmadığını ve üretilecek bordur miktarı için kullanılması öngörülen çimento miktarının ve isteklinin temin etmesi öngörülen bordürlerin dayanıklılığının yeterli olmadığını saptamak yoluyla isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakması uygun değildir. Bu sebepten ötürü isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda anılan 45.1.6 ncı maddesi gereğince, istekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturayı veren imalatçı ise proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetvelinin verileceği ve bu cetvelin mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olması gerektiği hususu açıktır.

Ancak söz konusu durumda S-24A pozunun analizine dayanak olan proforma fatura-8’de Q 600 mm betonarme büzün cinsi m3 olarak yer almakta, proforma fatura-8 ekinde yer alan birim maliyet cetvelinde ise üretilen betonarme büz miktarının birimi bulunmamaktadır. Dolayısıyla birim maliyet cetvelinde birim maliyetin hangi birim üzerinden hesaplandığı belli değildir. Bu nedenle, birim maliyet cetvelinin hangi birim üzerinden hesaplandığının tam olarak belli olmaması nedeniyle isteklinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından başvuru sahibi istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasına ilişkin yazıda; “İhale komisyonumuz 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38. Maddesi ve açık ihale usulü ile ihale edilen yapım işleri uygulama yönetmeliğinin 60. Maddesi gereğince firmanızca bu iş için teklif edilen bedel aşırı düşük teklifler arasında değerlendirilmiştir. Tarafınızdan teklif edilen bütün birim fiyatların, ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri ve sunulan analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgelerin sunulması gerekmektedir. Ayrıca;

• Hizmet sürecinin verilen hizmetin ve gerçekleştirme yönteminin ekonomik olması,

• Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin hizmetin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşulları,

• Hizmetin özgünlüğü,

_ Hususları belgelendirilmek suretiyle, Kamu İhale Kanunu gereğince teklif ettiğiniz birim fiyatlarla bu işin nasıl yapılacağı ile ilgili savunmanızı tebliğ tarihinden itibaren… 5 gün içerisinde komisyonumuza sunmanız gerekmektedir.” _ifadesi yer almaktadır.

Dolayısıyla idareden gelen yazı doğrultusunda istekliden istenen aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif edilen bütün birim fiyatların girdi maliyetine ilişkin bilgi ve belgelerin sunulması istenmiştir.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan 6000/PAÇ Granüler alttemel yapılması (ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş malzeme ile) (her şey dahil-kalker) pozu analizinde yer alan alttemel malzemesinin nakli pozuna ilişkin olarak yapılan hesaplamada, nakliye mesafesinin 9000 metre, su nakline ilişkin yapılan hesaplamada ise nakliye mesafesinin 3000 metre olarak kabul edildiği ve hesaplamaların buna göre yapıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan 6040/PAÇ Granüler temel yapılması (ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş malzeme ile) (her şey dahil-kalker) pozu analizinde yer alan temel malzemesinin nakli pozuna ilişkin olarak yapılan hesaplamada, nakliye mesafesinin 9000 metre, su nakline ilişkin yapılan hesaplamada nakliye mesafesinin 3000 metre ve malzemenin konkasöre nakline ilişkin hesaplamada nakliye mesafesinin 200 metre olarak kabul edildiği ve hesaplamaların buna göre yapıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan S-15A Prefabrik beton parke imali ve yerine döşenmesi pozu analizinde yer alan parke nakli pozuna ilişkin olarak yapılan hesaplamada, nakliye mesafesinin 45 Km, kum nakline ilişkin yapılan hesaplamada ise nakliye mesafesinin 40 Km olarak kabul edildiği ve hesaplamaların buna göre yapıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan S-8B Uygun granülometriye sahip kum çakıl veya kırmataş malzeme ile sanat yapıları ve köprü temel tabanında, zayıf veya oynak zeminlerde beton yol yada tretuvar altlarında, drenaj hendekleri ile her türlü büz ve menfez yanlarında dolgu, kum şilte veya filtre tabakası yapılması pozunun analizinde yer alan kum çakıl nakli pozuna ilişkin olarak yapılan hesaplamada, kum çakıl nakliye mesafesinin 5000 metre, olarak kabul edildiği ve hesaplamaların buna göre yapıldığı anlaşılmıştır.

Ancak istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklama yazısında veyahut aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan belgelerin herhangi birinde söz konusu nakliyelerin nereden yapılacağına dair herhangi bir belirleme bulunmamaktadır. Nakliye mesafesi ise yukarıda anılan pozlara ilişkin analizlerde birim fiyat tutarlarına doğrudan etki eden bir nitelik arz etmektedir. Dolayısıyla nakliyelerin nereden yapılacağının ihaleye katılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında açıkça dile getirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle başvuru sahibi istekli tarafından analizlerde yer alan nakliye mesafelerinin nasıl saptandığının aşırı düşük teklif açıklamalarında belirtilmemesi nedeniyle başvuru sahibi firmanın teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen yapım işlerinde, anılan Kanunun 38 inci maddesine göre aşırı düşük tekliler, idarece belirlenen yaklaşık maliyet ve geçerli tekliflere göre belirlenmektedir. Bu nedenle, aşırı düşük teklif sorgulamasının sağlıklı yapılabilmesi için ihale öncesinde yaklaşık maliyetin gerçekçi yöntemlerle belirlenmesi gerekmektedir.

**** Anılan Kanunun 9 uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece,her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir… ” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 8 ve devamı maddelerinde idare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, anılan Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre miktar tespiti ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanacağı ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu çerçevede idarece, ya daha önce gerçekleştirdiği işlere ilişkin sözleşmelerdeki fiyatlar veya Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyatları kullanılarak veya piyasa araştırması yaparak anılan Yönetmeliğin 10 uncu maddesindeki yöntemlerden bir veya birkaçı kullanılarak yaklaşık maliyet tespit edilebilir. İdari işlem veya eylemlerin gerekçesiz tesis edilemeyeceği kuralından hareketle, 4734 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinde yaklaşık maliyetin dayanaklarının (gerekçelerinin) bir hesap cetvelinde gösterileceği hüküm altına alınmıştır.

İncelenen ihalede, Karayolları Trabzon 10.Bölge Müdürlüğü tarafından ihale konusu işin yaklaşık maliyetini belirlerken; iş bünyesinde yer alan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca belirlenen fiyatların baz alındığı, ancak bu birim fiyatlara toprak işlerinde %35 , sanat yapılarında % 30 ve üst yapılarda %25 oranında tenzilat yapılarak yaklaşık maliyet belirlendiği anlaşılmaktadır.

Yaklaşık maliyet, yapım işleri ihalelerinde başta aşırı düşük sınır değerin tespiti olmak üzere yeterlilikle ilgili olarak istenecek belgeler gibi ihale mevzuatının temelini teşkil eden hususlara etki eden bir parametredir. Herhangi bir idare tarafından Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca yayımlanmış Birim Fiyat Analizlerinin alınıp bu analizlere belirli bir % oranında indirim yaparak yaklaşık maliyet belirlemesi, o analiz içerisindeki girdilerin miktar yönünden içinin değiştirilmesi anlamına gelir ki, böyle bir durumda bu şekilde oransal tenzilat uygulanmak suretiyle yapılan analize artık o idarenin yayımlanmış birim fiyat analizi denilmesi mümkün değildir. Yaklaşık maliyetin belirlenmesinde kullanılan fiyatlara ilişkin analizler artık o iş için yapılan yeni analiz olmaktadır. Başka bir ifadeyle istekli tarafından bir idarenin analizi dışında o iş kalemi ile ilgili olarak miktarlar üzerinde eksiltme yapılarak analiz sunulması durumlarda, 4734 sayılı kanunun 38 inci maddesi gereğince isteklilerden aşırı düşük açıklaması istenirken, analizdeki miktarın idare analizindeki miktarlar arasındaki farkın açıklanması ve bunların da belgelenmesi istenmektedir. Bu belgelemeyi yapamayan isteklilerin teklifleri geçerli sayılmamaktadır. İstekliler tarafından sunulan analizlerdeki girdi miktarlarının açıklamasında tenzilatlar emsal gösterilerek bir açıklama yapılmasının nasıl hukuki dayanağı yok ise, idarenin de gerekçesiz olarak ilan edilmiş birim fiyatlara belli oranlarda tenzilat uygulamak suretiyle yaklaşık maliyet belirlemesinin hukuki dayanağı bulunmamaktadır.

Mevzuatta idarelerin yayınlanmış fiyatlarını aşağı çekmesi şeklindeki bir uygulamaya cevaz veren herhangi bir düzenleme de bulunmamaktadır.**** Bu şekildeki bir uygulama hukuki dayanaktan yoksun olmasının yanında, gerekçesiz olarak tesis edilen idari işlem niteliğinde olduğundan Kanunun 9 ncu maddesi ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesine açıkça aykırılık teşkil etmektedir. Zira, 2010 yılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca belirlenen birim fiyatlarından % 25, %30 ve %35 oranlarında tenzilatların niçin yapıldığının gerekçesi yaklaşık maliyetin dayanağı olan hesap cetvelinde yer almamaktadır.

Yukarıdaki şekilde gerekçesiz olarak birim fiyatlar üzerinden tenzilat uygulaması işlemi yerine, ihaleye çıkan idarenin kendi koşullarına göre yeni bir poz numarası altında yeni bir birim fiyat analizi yapması gerekir. Aksine bir düzenlemenin kabulü istekliler arasında haksız rekabete neden olacaktır. Şikayete konu ihalede hukuka, mevzuat ve tebliğ hükümlerine aykırı bir uygulama sonucunda yaklaşık maliyet saptayan Karayolları Trabzon 10. Bölge Müdürlüğü**** ihalesinde, isteklilerin tekliflerinde Karayolları Genel Müdürlüğünün ve/veya Bayındırlık Bakanlığı birim fiyat analizlerini kullanma şansları olamayacağı gibi, bu kuruluşlarca yayımlanmış olan fiyatlarının karsız halini kullanma imkanları da yoktur. Kamu İhale Tebliği hükümlerine göre Bayındırlık Bakanlığı veya başka bir kamu kuruluşunca yayımlanan birim fiyatlarının müteahhit karsız halini ve bu idare fiyatlarına esas olan idare analizlerini kullanmaları halinde tekliflerinin aşırı düşük sınır değerin çok üstünde bir sonuçla karşı karşıya kalınacaktır. İdarenin bu uygulamasının aşırı düşük teklif sınırının gerçekçi tespit edilmesini etkileyeceği ve aşırı düşükten sorgulanması gereken istekliler sorgulanmayarak avantajlı konuma geleceği aşikardır.

Bu nedenle; ihalede, yaklaşık maliyetin objektif kriterlere göre belirlenmediği tespit edildiğinden ve isteklilerce pozlar dikkate alınarak Karayolları Genel Müdürlüğü veya Bayındırlık Bakanlığı Birim Fiyatlarına göre tekliflerini hazırladıklarından, aşırı düşük sınırın dolayısıyla da tekliflerin, sağlıklı olarak belirlenemeyeceği ve ihalenin sağlıklı bir şekilde sonuçlandırılamayacağı sonucuna varılmıştır. Yukarıda açıklanan nedenden dolayı incelemeye konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluk kararına katılmıyorum.

**Abdullah DÜNDAR **

** Kurul Üyesi **