KİK Kararı: 2010/UY.III-2941

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/064
Gündem No : 2
Karar Tarihi : 04.10.2010
Karar No : 2010/UY.III-2941
BAŞVURU SAHİBİ:
İbrahim Gencer , Kırklar Mahallesi Gazneli Sokak No:47/6 ELAZIĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tcdd 5.Bölge Müdürlüğü, İnönü Mahallesi İstasyon Caddesi Gar 44070 MALATYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/63341 İhale Kayıt Numaralı "M-Ç Hattı 14 Nolu Tünelin Islahı (Km:115+060-115+646 Arası)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

30.09.2010 tarih ve III.Y.27.56.0075/2010-38E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

TCDD Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 25.06.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “M-Ç Hattı 14 Nolu Tünelin Islahı (km:115+060-115+646 Arası)” ihalesine ilişkin olarak İbrahim Gencer’in 16.08.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 06.09.2010 tarih ve 25218 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.09.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; başvuruya konu ihalede, idarenin kendilerine gönderdiği 05.07.2010 tarihli imzasız yazısı ile tekliflerinin aşırı düşük olduğu ve açıklamaların sunulmasının istendiği, söz konusu yazının imzasız olması ve resmi yazı özelliği taşımaması nedeniyle cevap verilmediği, ancak cevap vermek istenilse de bunun mümkün olmadığı, idarece verilen ihale dosyasında ve teknik şartnamede, birim fiyat teklif cetvelindeki imalatların detaylı birim fiyat tariflerinin bulunmadığı, makine ile kazı yapılması işine ilişkin olarak zemin yapısının belirtilmediği, “Her türlü formasyonda karotsuz delik açılması (0-10m)”’nun genel bir poz olduğu, bu pozun analizinin olmadığı, formasyon yapısına göre alt pozlarının bulunduğu, kontak enjeksiyonu yapılması işinin de alt pozlarının bulunduğu, hangi pozun kullanılacağına ilişkin belirleyici bilgilerin belirtilmediği, hiçbir analiz kitabında, delikli galvanizli boru pozu olmadığı, birim fiyat tariflerindeki bilgilerin yeterli olmadığı, diğer iki iş kalemine ilişkin bilgilerinde bulunmadığı, firmaların kendi gözlemlerine göre teklif verdikleri bu nedenle teklif fiyatlarının yaklaşık maliyete göre çok düşük olduğu, ayrıca idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan firmalar analiz formatı verilmesi gerektiği, ancak gönderilmediği, bu durumda ihalenin iptalinin gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Yapılan incelemede, başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamede, işin miktarı ve türü olarak, “4729,50 M Hertürlü formasyonda karotsuz delik açılması, 909,66 m3 kontak enjeksiyon yapılması, 1296 m delikli galvanizli drenaj borusu 2” temini ve tesisi, 909,66 ton çimento” olarak belirtildiği, ihale dokümanının kapsamının, İdari Şartname, Teknik Şartnameler, Sözleşme Tasarısı ve Standart Formlar olarak belirtildiği, standart formlar kapsamında yer alan, birim fiyat teklif mektubu ekindeki Birim Fiyat Teklif Cetvelinin ise;

Yaklaşık Maliyet Bileşenleri[M1]

Ölçü Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat (TL)

Tutarı

(TL)

1

Makine ile kazı yapılması

m3

247,53

2

Her türlü formasyonda karotsuz delik açılması (1-10m)

m

4.729,50

3

Kontak enjeksiyon yapılması

m3

909,66

4

Delikli galvanizli drenaj borusu (2”) temini ve tesisi

m

1.296,00

5

F200mm lik tünel tipi drenaj borusu temini ve tesisi

m

596,00

6

Çimento miktarı

ton

909,66

7

Her Türlü Malz. Yük. Taş. Boş. İst.%

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Şeklinde düzenlendiği,

25.06.2010 tarihinde yapılan ihaleye 11 isteklinin katıldığı, bir isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklif olarak belirlenen 10 teklif ve yaklaşık maliyet üzerinden hesaplanan sınır değerin 495.049,86 TL olarak belirlendiği, teklif fiyatları sınır değerin altında kalan 5 isteklinin teklifine ilişkin olarak, 05.07.2010 tarihli yazılarla, teklif edilen birim fiyatlarla bu işi nasıl yapacakları, imalat süreci, yapım yönteminin ekonomik olup olmayacağı, seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşulların neler olduğu hususlarının analizleri ile birlikte sunulmasının istendiği, ayrıca başvuru sahibi tarafından analiz formatı gönderilmediği iddia edilmektedir. Ancak sorgulama yazısında ek olarak 2 adet tablo olduğunun belirtildiği, idareden temin edilen dosyadan bu tablolarda analiz formatının yer aldığı görülmüştür.

Tekliflerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan 5 istekliden sadece Erhan ÖZHAN’ın açıklamalarını sunduğu, idarece yapılan değerlendirme neticesinde, sunulan açıklamalar uygun görülerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesi ekinde yer alan, ayrıca idareden temin edilen belgeler arasında da bulunduğu görülen aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazının idare yetkilileri tarafından imzalanmamış olduğu, söz konusu ihalede teklifine ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan diğer isteklilere gönderilen yazıların da imzasız olduğu görülmüştür.

Her ne kadar, yazının içeriğinden başvuru sahibinin haberdar olduğu düşünülse de, idarelerce gönderilen yazıların idare yetkililerince imzalanarak gönderilmesinin, söz konusu yazının hukuki açıdan bir hüküm ifade etmesi için gerekli olduğu düşünüldüğünden, idarece imzasız olarak gönderilen yazının hukuki açıdan bir hüküm ifade etmediği, ancak başvuru sahibine usulüne uygun olarak gönderilecek yazı ile, yazıya konu edilen hususların ilgiliye bildirilmiş olabileceği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, söz konusu ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasına istinaden açıklamalarını sunan tek isteklinin Erhan ÖZHAN olduğu ve idarece uygun görülerek ihalenin bu istekli üzerine bırakılmış olması nedeniyle, başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik iddiaları, bahse konu açıklamalar incelendiğinde anlaşılır hale gelmektedir.

İdarece belirlenen yaklaşık maliyetin hesabında kullanılan poz numaraları ve birim fiyatların;

Yaklaşık Maliyet Bileşenleri[M2]

Birim fiyat No

Miktarı

Fiyatı

1- Makine ile kazı yapılması

15.006/A

247,53 m3

3,13 -

2- Her türlü formasyonda karotsuz delik açılması (1-10m)

317.836

4.729,50m

111,22 -

3- Kontak enjeksiyon yapılması

31.7838/G

909,66m3

133,31 -

4- Delikli galvanizli drenaj borusu (2”) temini ve tesisi

51.4/A

1.296,00m

25,67 -

5- F200mm lik tünel tipi drenaj borusu temini ve tesisi

3605/A2

596,00m

23,24 -

6- Çimento miktarı

04.008/2A

909,66 ton

124,85 -

Ara Toplam

İş Gücü Kaybı %10

Her türlü Mlz. Yük. Taş. Boş. İst %10

Şeklinde olduğu, ancak idarenin, isteklilere verdiği ihale dokümanı kapsamında, kullanılacak poz numaralarını belirtmediği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin ise;

Yaklaşık Maliyet Bileşenleri[M3]

Ölçü Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat (TL)

Tutarı

(TL)

1

Makine ile kazı yapılması

m3

247,53

5,00

1.237,65

2

Her türlü formasyonda karotsuz delik açılması (1-10m)

m

4.729,50

47,00

222.286,50

3

Kontak enjeksiyon yapılması

m3

909,66

94,00

85.508,04

4

Delikli galvanizli drenaj borusu (2”) temini ve tesisi

m

1.296,00

11,50

14.904,00

5

F200mm lik tünel tipi drenaj borusu temini ve tesisi

m

596,00

13,00

7.748,00

6

Çimento miktarı

ton

909,66

169,00

153.732,54

7

Her Türlü Malz. Yük. Taş. Boş. İst.%

4.200,00

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

489.616,73

Şeklinde olduğu,

İhale üzerinde bırakıla istekli tarafından sunulan analizler incelendiğinde,

1- Makine ile kazı yapılması işi için düzenlenen analizin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı pozlarından 15.006 pozu esas alınarak düzenlendiği, istekli tarafından, “ihale dosyasında zemin klası belirtilmediğinden iş yerinde gözlemsel olarak tespit edilen zemin yapısına ve klasa göre analiz yapıldığı notuna yer verildiği, söz konusu iş kalemine ilişkin olarak işe ait teknik şartnamede ve birim fiyat tarifinde herhangi bir hususa yer verilmediği, ancak bu iş kaleminde idarece kullanılan poz numarası ile istekli tarafından esas alınan poz numarasının aynı olduğu,

2- Her türlü formasyonda karotsuz delik açılması (0-10m) işi için düzenlenen analizde, ihale dosyasında formasyonla alakalı bilgi verilmediği için gözlemsel olarak tespit edildiği, delgi imalatları için DSİ birim fiyatlarında 31 – 7836 pozunun bulunduğu, bu pozun genel bir poz olduğu, A1, A2, A3 (çok yumuşak, yumuşak, orta sert gibi) alt pozlarının olduğu, idarece, işin yapılacağı yerin formasyon yapısının belirtilmesi gerektiği, zemin yapısı belli olmadığından 31- 7836/1A1 pozu esas alınarak analiz hazırlandığı notuna yer verildiği, söz konusu iş kalemi için idarece verilen birim fiyat tarifinde, drenaj delgileri ve kontak delgileri için delgi ölçülerinin verildiği, ancak zemin yapısına ilişkin bir bilgi bulunmadığı, bu durumun idarece, yaklaşık maliyetin hesabında bu iş kalemi için DSİ’ye ait 31 – 7836 nolu pozun esas alındığı, ve 2010 yılı birim fiyatının 111,22 TL olduğu, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından da belirtildiği üzere, bu genel pozun yerin formasyon yapısına göre alt pozlarının bulunduğu, her bir pozun girdilerinin farklı olduğu ve fiyatlarının da farklı olduğu tespit edilmiştir. Nitekim, istekli tarafından ön görülen 31-7836/1-1 nolu pozun, “Çok yumuşak formasyonlarda kontak, konsolidasyon, ankraj ve drenaj deliklerinin açılması” işine ait olduğu ve DSİ birim fiyatlarında, 2010 yılı birim fiyatlarında birim fiyatının 48,00 TL olduğu görülmüştür. İdarece ihale dokümanında, zemin yapısına ilişkin bilgi verilmemesinin yanı sıra, ihale dokümanı kapsamında bu imalat için kullanılacak birim fiyata ait poz numarasının da belirtilmemiş olması nedeniyle yaklaşık maliyet esas alınan iş kalemi ile istekli tarafından sunulan iş kaleminin farklı olması sonucunu doğurduğu, örneğin, bu fiyatın çok sert formasyonlarda 159,36 TL de olabileceği görüldüğünden, söz konusu ihalede, ihaleye teklif veren isteklilerce oluşturulacak fiyatlarda esas alınacak unsurlarda belirsizlik oluştuğu, yapılacak işin en önemli bileşeni olan bu iş kalemine teklif edilen fiyatlar ile idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin kıyaslanması imkanının ortadan kalktığı sonucuna varılmıştır.

3- Kontak enjeksiyonu yapılması işine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizde, idarece birim fiyat tariflerinde, poz belirtilmediğinden DSİ birim fiyatlarından 31-7838/G pozuna göre analiz hazırlandığı notuna yer verildiği görülmüştür. Söz konusu iş kalemi için idarece verilen birim fiyat tarifinde, her delgide 3/2 karışım ile (20 torba çimento) enjeksiyon basılıp kuyu refü olmasa dahi enjeksiyon işlemi sonlandırılacağı ve enjeksiyonun ne şekilde yapılacağının tarif edildiği, ancak herhangi bir poz belirtilmediği, DSİ birim fiyatlarında yapılan incelemede, enjeksiyon işi için birden fazla iş kalemi olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından seçilen kalemin bu pozlardan en düşük fiyatlı olanı olduğu, idarenin yaklaşık maliyetinde de aynı pozun kullanıldığı anlaşılmış olmakla birlikte bu seçimin farklı da olabileceği değerlendirildiğinden, söz konusu ihale dokümanının isteklilerce yorumlanarak teklif oluşturması sonucunu doğurduğu anlaşılmıştır.

4- Delikli galvanizli drenaj borusu (2”) temini ve tesisi işi için sunulan analizde, idarece poz numarasının belirtilmediği, bu nedenle yapım şartları göz önüne alınarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 04.285 nolu 2” galvanizli boru rayicinin kullanıldığı, delikli galvanizli boruya ait bir birim fiyatın bulunmadığı notunun yer aldığı görülmüştür. İdarece yaklaşık maliyet hesabında söz konusu iş kalemine ilişkin belirtilen poz numarasının, yapılan araştırma neticesinde hiçbir idarenin birim fiyatlarında olmadığı görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan isteklinin kendisi tarafından düzenlenen analizde oluşturduğu birim fiyatın 11,50 TL, idarenin hesabında söz konusu iş kalemi için belirlediği birim fiyatın ise, 25,67 TL olduğu, idare tarafından bahse konu iş kalemine ilişkin girdilerin ihale dokümanında tam olarak ortaya konulmamasının, teklif verecek istekliler tarafından çelişki oluşturacağı kanaatine varılmıştır.

5- Ø 200mm lik tünel tipi drenaj borusu temini ve tesisi işine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizde, ihale dosyasında bu imalatın birim fiyat tarifinin bulunmadığı, iş kalemine ilişkin ifadenin Karayolları Genel Müdürlüğüne ait birim fiyatlarda 2 ayrı poz numarasında bulunduğu (3605/A1, 3605/A2), bunlardan hem fiyatının düşük olması, hem de drenaj özelliğinin daha iyi olması sebebiyle 3605/A1 pozunun kullanıldığı notuna yer verilmiştir. Yapılan incelemede, idarenin söz konusu iş kaleminde 3605/A2 nolu Karayolları Genel Müdürlüğünün poz numaralı iş kalemini esas alarak yaklaşık maliyetini hesapladığı, bu iş kaleminin Karayolları Genel Müdürlüğü 2010 yılı birim fiyatlarında 23,24 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan tarafından ön görülen 3605/A1 nolu pozlu imalatın 2010 yılı birim fiyatının ise 15,30TL olduğu, ayrıca analiz girdilerinin birbirinden farklı olduğu tespit edilmiştir. Bu haliyle, verilen teklifle, idarece ön görülen imalatın birbirinden farklı olduğu, idarenin söz konusu imalatın yapım şartlarını tarif etmemiş olmasından dolayı teklif verecek isteklilerin çelişkiye düşmesine sebep olduğu görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktarların tespiti” başlıklı 9 uncu maddesinde:

** “ **(1) Yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti için öncelikle aşağıda yer alan çalışmaların yapılması gereklidir:

_ a) Arazi ve zemin etüdünün yapılması; uygulama projesi üzerinden anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde arazi ve zemin etüt çalışmalarının; ön ve/veya kesin proje üzerinden birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise, mümkün olan arazi ve zemin etüt çalışmalarının yapılmış olması zorunludur. _

_ b) Proje zorunluluğu; bina işlerinde uygulama projesi, diğer işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımları için uygulama projesi, yapılamayan kısımları için kesin proje; doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan işler ile ihale konusu işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ise ön ve/veya kesin projenin hazırlanması ve yaklaşık maliyetin söz konusu projelere dayanılarak hesaplanması gerekir._

_ c) Mahal listesi hazırlanması; ön, kesin veya uygulama projelerine dayalı olarak, işin bünyesindeki imalat kalemlerinin adını ve yapılacağı yerleri gösteren ve yaklaşık maliyetin hazırlanmasına esas teşkil eden mahal listeleri hazırlanır._

_ ç) Metraj listelerinin hazırlanması; ihale konusu işe ait proje ve mahal listelerindeki ölçü ve tariflere göre işin bünyesine giren imalatların hangi kısımda ve ne miktarda yapılacağının belirlenmesi amacıyla; anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde iş kalemi ve/veya iş grubu, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise iş kalemi şeklinde metraj listeleri düzenlenir._

_ d) Birim fiyat ve imalat tariflerinin hazırlanması; Ön ve/veya kesin projeye dayalı olarak birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde, idareler, iş kaleminin adını, yapım şartlarını, ölçü yeri ve şeklini, birimini, birim fiyata dahil ve hariç unsurları ihtilafa meydan vermeyecek biçimde teknik olarak açıklayan birim fiyat tarifleri hazırlar. _

_ e) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özellikleri belirlenir.”_

Hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda yer alan tespitler, anılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde değerlendirildiğinde, idarece ihale konusu yapım işine ilişkin birim fiyat ve imalat tariflerinde, iş kalemlerinin adının, yapım şartlarının, ölçü ve şekli ile birim fiyata dahil ve hariç unsurlarının ihtilafa meydan vermeyecek şekilde açıklanmadığı, bu durumun, teklif verecek isteklileri çelişkiye düşürdüğü, tekliflerin değerlendirilmesinde, tekliflerin bir biri ile ve yaklaşık maliyetle kıyaslanarak ihalenin sağlıklı şekilde sonuçlandırılmasını engellediği, bu durumda başvuru sahibinin iddialarının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.