KİK Kararı: 2010/UY.III-2855

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/061
Gündem No : 65
Karar Tarihi : 20.09.2010
Karar No : 2010/UY.III-2855
BAŞVURU SAHİBİ:
Doğşen İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti., Cumhuriyet Bulvarı No:212 D:7 Alsancak/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İzmir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İzsu), Cumhuriyet Bulvarı No:16 KONAK/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/17866 İhale Kayıt Numaralı "İzmir İli Güzelbahçe İlçesi Yelki Beldesi Muhtelif Sokaklar Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.09.2010 tarih ve III.Y.23.41.0232/2010-35E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İZSU) tarafından 09.04.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İzmir İli Güzelbahçe İlçesi Yelki Beldesi Muhtelif Sokaklar Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Doğşen İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 15.07.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 21.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 02.08.2010 tarih ve 18350 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük tekliflerine ilişkin yaptıkları açıklamanın idarece yeterli görülmemesinin yerinde olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinde; 4734 sayılı Kanunun anılan maddesi çerçevesinde yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanması ile isteklilerce yapılacak açıklamalarda uyulması gereken esaslar belirlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesinde; “ 38.1. Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi hükmü uyarınca,

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilecek birim fiyatlara ilişkin olarak idare tarafından, tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının düzenlenerek ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi gerekmektedir.

38.2. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

38.4. İsteklilerin, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş grupları için bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini gösterecek şekilde analiz sunmaları yeterli kabul edilecektir.

…

38.6. 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin iş kalemleri/grupları için teklif ettikleri birim fiyatların her biri için analiz sunup sunmadıkları kontrol edilir. Analizleri sunmayan ya da eksik sunan istekliler değerlendirme dışı bırakılır. Bu aşamada sunulan analizlerin içeriğine ilişkin ayrıntılı inceleme yapılmaz.

38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. … ” açıklaması,

Aynı tebliğin 45 inci maddesinde; “… 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden, ihale komisyonunun teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

…

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır. … ” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede, istekli olabileceklere verilen ihale dokümanı kapsamında birim fiyat teklif cetvelinde belirlenen iş kalemlerine ait birim fiyat tarifleri ile analiz formatlarının yer aldığı, bu analiz formatlarında ilgisine göre; malzeme, işçilik, makine, yatay ve düşey taşımalar gibi girdi gruplarının belirlendiği,

İhale komisyonu tarafından teklif fiyatı sınır değerin altında kaldığı tespit edilen isteklilerden aşırı düşük tekliflerine ilişkin açıklama istenildiği, başvuru sahibi ile birlikte açıklama sunan diğer isteklilerin açıklamalarının komisyon tarafından yeterli görülmeyerek tekliflerinin reddedildiği ve ihalenin Mey-Tem İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına karar verildiği,

Başvuru sahibinin açıklamasının yeterli görülmeme gerekçelerinin ihale komisyonu kararında; “ Nakliye ve makina analizlerinde kullandığı araçlara ait birim fiyat oluşturmadığı, istekli tarafından her ne kadar firmalarına ait araçlar bulunduğuna dair bilgi ve belgelere yer verilmiş olsa da bu araçların fiyat teklifine nasıl yansıtıldığına dair herhangi bir açıklama ve/veya yöntem sunulmadığı, Çelik hasır, ince nervürlü inş. demiri ve kalın nervürlü inş. demiri, yatay delgi yapılması imalatlarına ait analizlerinde nakliyeye yer verilmemiş olması, yatay delgi yapılması analizinde % 15 olarak öngörülmeyen gider adı altında bir bedel teklif edildiği ancak herhangi bir açıklama, destekleyici belge sunulmaması, nedenleriyle teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır. ” olarak gösterildiği,

Tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılan açıklama ile ihale komisyonu kararında belirtilen gerekçeler aşağıda incelenmiştir.

a) İlk gerekçeye ilişkin olarak;

Şikayete ilişkin idarece alınan kararda; “ Sunulmuş olan analizlerde yer alan ve işin yapılmasında kullanılacak makinelerin maliyetini tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı, bu kapsamda sunulmuş olan SMMM onaylı mekanik ekipmanların maliyet analizlerinin Kamu İhale Genel Tebliğ'in 45.1.6. maddesine uygun olmadığı anlaşılmıştır. ” ifadeleri yer almaktadır.

İsteklinin açıklama yazısında; “ Kullanılacak makine parkı ve kamyon filosunun şirket malı olmasında kaynaklanan ekonomik avantajlar maliyete yansıtılmıştır. ” ifadesine ve açıklama ekinde makine parkı listesine yer verdiği tespit edilmiştir.

İstekli tarafından analizlerde “ÖF1 Asfalt kesme makinesi”, “ÖF2 Ekskavatör beko lastikli loder 1 saatlik maliyeti (case)”, “ÖF3 Nakliye maliyeti”, “ÖF5 Nakliye maliyeti (uzun mesafe)”, “ÖF6 ekskavatör beko 1 saatlik maliyeti” girdilerinin kullanıldığı; bu girdilere ilişkin yapılan maliyet analizleri incelendiğinde, girdi maliyetinin, akaryakıt ve işçilik (operatör) giderleri ile bu giderlerin % 10 veya % 15’i üzerinden hesaplanan amortisman ve bakım giderlerinin toplamı ile bulunduğu görülmüştür.

Dolayısı ile amortisman ve bakım giderlerinin araç ve ekipmana ait veriler üzerinden hesaplanmadığı, açıklamada ekonomik avantaj olarak gösterilen hususun girdinin maliyetine nasıl yansıdığının sayısal verilerle ortaya konulmadığı görüldüğünden isteklinin yukarıda bahsedilen analizlerinin yetersiz olduğu anlaşılmıştır.

b) 2 nci gerekçeye ilişkin olarak;

İstekli tarafından sunulan analizler incelendiğinde; 4 nolu “Çelik hasır imalatı” iş kaleminin analizinde kar ve genel giderler dışında 23.010 poz nolu “Nervürlü çelik hasırın yerine konulması” girdisinin kullanıldığı,

17 nolu “Nervürlü ince demir imalat” iş kaleminin analizinde kar ve genel giderler dışında 23.001/1 poz nolu “Ø 8 - Ø 12 mm beton çelik çubuklarının bükülmesi ve yerine konulması.” girdisinin kullanıldığı,

18 nolu “Nervürlü kalın demir imalat” iş kaleminin analizinde kar ve genel giderler dışında 23.002 poz nolu “Ø 14 - Ø 50 mm beton çelik çubuklarının bükülmesi ve yerine konulması.” girdisinin kullanıldığı,

23 nolu “Yatay delgi metodu ile Ø 500’lük çelik boru sürülmesi” iş kaleminin analizinde kar ve genel giderler dışında 16.075/2 poz nolu “Karayolu,demiryolu vb.yerlerin zemin altından (her türlü zeminde) yatay delgi metodu ile delinerek geçilmesi ve Ø 500 mm. çapında boru sürülmesi” girdisi ile “Öngörülmeyen giderler karşılığı % 15” girdisinin kullanıldığı,

Görülmektedir.

İsteklinin analizlerinde kullandığı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın birim fiyatlarına ait tarifler incelendiğinde, bu analizlerde kullanılan çelik hasır, beton çelik çubuğu, çelik boru gibi malzemelerin inşaat yerine nakliyesi ile ilgili giderlerin birim fiyata dahil giderler arasında yer almadığı anlaşılmaktadır. Söz konusu giderlerin ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat tariflerine göre birim fiyatlara dahil olduğu göz önünde alındığında istekli tarafından yapılan analizlerin ihale dokümanına uygun olmadığı anlaşılmış idarece yapılan değerlendirme yerinde görülmüştür.

c) 3 üncü gerekçeye ilişkin olarak;

İsteklinin öngörülmeyen giderler için bir girdi belirlemiş olmasına engel bulunmadığı, öngörülmeyen giderler için bir belge sunulmasının mümkün olmadığı dikkate alınarak idarece yapılan değerlendirme yerinde görülmemiştir.

d) İsteklinin açıklaması ile ilgili tespit edilen hususlar;

1. İsteklinin teklif zarfında sunduğu 24 poz nolu analizde 04.768/07D02 poz nolu “Ø 300 mm anma çaplı SN 8 korige boru” adlı girdi ile “Fiding malzeme=0,05boru bedeli” adlı girdinin kullanıldığı, ancak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu analizde anılan girdiler yerine proforma faturaya da atıf yaparak “Ø 300 mm anma çaplı SN 4 korige boru”, “Fiding malzeme=6,60/62=2,20 TL/mt”, “Conta=1,76/6*2=0,58” girdilerinin kullanıldığı tespit edilmiştir.

İstekli tarafından 04.768/07D02 poz nolu girdinin birim fiyatının 15 TL belirlendiği, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın 04.768/07D02 poz nolu rayicinin tanımının “Ø 500 mm anma çaplı Tip 5” ve 2010 yılı birim fiyatının 81,80 TL olduğu, diğer taraftan isteklilerin teklif zarfında sunulan analizlere bağlı kalmaları gerektiği göz önüne alındığında istekli tarafından incelenen 24 poz nolu iş kalemi ile ilgili yapılan açıklamanın yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.

2. İsteklinin teklif zarfında yer alan 25 nolu iş kaleminin analizinde 03.018 poz nolu girdiyi kullandığı, ancak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu analizde 03.517/2 poz nolu girdiyi kullanarak teklif zarfında sunduğu analize bağlı kalmadığı görülmüştür.

Bu itibarla başvuru sahibi tarafından 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılan açıklamaların yeterli olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin teklifinin idarece reddedilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.