KİK Kararı: 2010/UY.III-2619

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/057
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 31.08.2010
Karar No : 2010/UY.III-2619
BAŞVURU SAHİBİ:
Nusret ŞİŞİK, 223. Sokak No:23 Çeşmealtı Urla/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü, İsmet İnönü Bulvarı No:14 Yücetepe Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/48118 İhale Kayıt Numaralı "Kgm Teknik Araştırma ve Uygulama Tesisleri Muhtelif Tesisat Onarım Yapım İşleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

25.08.2010 tarih ve III.Y.23.80.0266/2010-51E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 11.06.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “KGM Teknik Araştırma ve Uygulama Tesisleri Muhtelif Tesisat Onarım İşleri” ihalesine ilişkin olarak Nusret Şişik’in 15.07.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 26.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 04.08.2010 tarih ve 18640 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.08.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan istekli Gültekin Teknik Isıt. Soğ. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyası içerisinde demontaj işlerine ait analizlerin bulunmadığı,

2. İhaleye teklif veren isteklilerden, Gültekin Teknik Isıt. Soğ. San. ve Tic. Ltd. Şti., Grup Isı End. Sis. Tic. Ltd. Şti. ve Tema Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin kardeş ve akraba şirketleri olduğu, ihalelerde anlaşmalı teklif vermek suretiyle aşırı düşük teklif sınır değerini etkiledikleri, Grup Isı End. Sis. Tic. Ltd. Şti.’nin şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap vermediği, Tema Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ise belge eksikliği nedeniyle değerlendirme dışı kaldığı ve ihalenin Gültekin Teknik Isıt. Soğ. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasının sağlandığı, belirtilen nedenlerle, düzeltici işlem tesis edilerek ihalenin kendi teklifleri üzerine bırakılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

_(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin __ “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde ; “Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

__

1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,

…

istenir. Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin Özel Hükümlerine ilişkin İkinci Kısmının “Yapım İşi İhalelerine İlişkin Özel Hususları” düzenleyen Birinci Bölümünün “ Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinin alt maddelerinde; “…38.5. 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca tekliflerin incelenmesinde; isteklilerin analizleri sunup sunmadıkları kontrol edilerek zarf açma ve belge kontrol tutanağının analizlere ilişkin hücresinde, analizlerin sunulup sunulmadığı, sunulmuş ise kaç adet analiz sayfası sunulduğu belirtilir.

__

38.6. 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin iş kalemleri/grupları için teklif ettikleri birim fiyatların her biri için analiz sunup sunmadıkları kontrol edilir. Analizleri sunmayan ya da eksik sunan istekliler değerlendirme dışı bırakılır. Bu aşamada sunulan analizlerin içeriğine ilişkin ayrıntılı inceleme yapılmaz.

__

38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır…” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğin, “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinin 1.1 inci alt maddesinde aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin sınır değer hesabına yönelik formülasyona yer verilmiştir.

İhale ilanında ve idari şartnamede, yukarıda aktarılan Yönetmelik maddesine uygun şekilde, isteklilerin teklifleri ekinde, iş kalemlerine ait hesap cetvellerini ve analizlerini sunmaları gerektiğinin belirtildiği görülmüştür.

Kesinleşen ihale kararı incelendiğinde, 8 isteklinin anahtar teslim götürü bedel üzerinden teklif verdiği ihalede, geçerli 3 teklif esas alınarak idare tarafından Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan matematiksel formüle göre sınır değerin tespit edildiği ve bu değerin altında geçerli teklif veren istekli bulunmaması üzerine, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmeksizin, ihaleye ilişkin 01.07.2010 tarihli onay ile, sınır değerin üzerinde yer alan ilk geçerli teklif sahibi olan Gültekin Teknik Isıt. Soğ. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

__

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif dosyası incelendiğinde, ihale dokümanı kapsamında, doküman satın alanlara teslim edilen ve demontaj iş kalemlerini de içeren pursantaj cetvelinde yer alan 643 iş kaleminin her biri için analiz sunulduğu görülmüştür. Bu nedenle, başvuru sahibinin birinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “ Yasak fiil veya davranışlar ” başlıklı 17 nci maddesinde; “ İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

__

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.__

__

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

… __

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

…

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır. ” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin şikayetine idarece verilen cevapta, isteklilerin anlaşmalı hareket ettiklerine ilişkin herhangi bir bilgi ya da belgeye rastlanılmadığı, aşırı düşük tekliflerin tespitinin tüm isteklilerin dosyalarının incelenmesinden sonra yapılması nedeniyle, tekliflerden hangilerinin sınır değerin altında kalacağının önceden tahmin edilemeyeceği ve Çağrı Kazan Mak. Tes. ve Isı Tic. Ltd. Şti.-Grup Isı End. Sis. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi teklifinin belge eksikliği (geçici teminat mektubu süresinin uygun olmaması) nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı belirtilmiştir.

Şikayet dilekçesinde belirtilen isteklilerin, dosyalarında yer alan teklif mektupları, ticaret sicil gazeteleri, imza sirkülerleri ve adres bilgileri ile Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin resmi internet sitesi üzerinden yapılan sorgulama neticesinde tespit edilen kayıtlar incelendiğinde, başvuru kapsamında belirtildiği üzere, her üç şirketin ortakları arasında hısımlık bağının söz konusu olduğu, ancak, şirketlerin son ortaklık yapılarına göre, aynı kişinin birden fazla şirkette hissesinin bulunmadığı (isteklilerin şikayet dilekçesindeki sırasına göre: Çetin-Asuman Gültekin, Erkan Gültekin-Soner Malkoç, Serhat Malkoç-Azmi Cihangir Aygın), yönetim ya da denetim yetkisine sahip olmadığı, teklif mektuplarını imzalayanların da diğer şirketlerde ortaklığının bulunmadığı ya da bu imza sahiplerince vekaleten diğer şirketler adına hareket edilmediği (yine isteklilerin şikayet dilekçesindeki sırasına göre teklif mektuplarını imzalayanlar: Çetin Gültekin, Soner Malkoç, İlker Malkoç) ve şirketlerin adreslerinin farklı olduğu görülmüştür.

Öte yandan, şirketlerin kuruluş aşamaları incelendiğinde, Grup Isı End. Sis. Tic. Ltd. Şti.’nin son ortaklık yapısı içinde yer alan iki ortaktan birisi olan Erkan Gültekin’in, anılan şirketin kurucuları (1997) arasında yer aldığı ve ilgilinin aynı zamanda Gültekin Teknik Isıt. Soğ. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin de kurucularından (1995) biri olduğu, Gültekin Teknik Isıt. Soğ. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin son ortaklık yapısı içinde yer alan iki ortaktan birisi olan Asuman Gültekin’in ise, Grup Isı End. Sis. Tic. Ltd. Şti.’nin kurucularından biri olduğu, ayrıca, her üç şirketin birbirini izleyen farklı tarihlerde aynı adreslerde faaliyet gösterdiği anlaşılmışsa da, güncel durumda yer ve yönetim bakımından bir benzerliğin bulunmaması nedeniyle, bu hususların, Kanunda yer alan yasak fiil veya davranışlarda bulunulduğu sonucuna varılması bakımından yeterli anlam taşımadığı dikkate alındığında, mevcut iddianın doğruluğunun ihale mevzuatının sınırları kapsamında tespitine imkan bulunmadığı, başvuru sahibinin, varsa şikayetine esas teşkil edebilecek bilgi ve belgelerle konunun nihai çözümünü, maddi gerçeğin tespitinin en doğru şekilde yapılabileceği adli mercilere intikal ettirebileceği sonucuna varılmıştır. Belirtilen nedenlerle, başvuru sahibinin ikinci iddiası uygun bulunmamıştır.

B- İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1. Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, anahtar teknik personel oda kayıt belgesinin sunulmaması nedeniyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan ve sınır değer hesabında dikkate alınmayan Levmak Müh. İnş. Taah. Paz. İç. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’ne ait dosya incelendiğinde, isteklinin iş kalemlerinin analizlerini ayrı ayrı vermediği ve iş kalemlerini kapsayan iş grupları itibariyle analiz sunduğu tespit edilmiştir. Örneğin inşaat iş grubu içerisinde yer alan 9 imalat için ayrı ayrı analiz verilmemiş, “ İnşaat İşleri Analizi ” başlıklı tek bir belgeye dosya içerisinde yer verilmiştir. Bu nedenle, isteklinin teklifinin belirtilen gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılması gerekirken, idare tarafından, analizlerin sunulmuş olduğunun kabul edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı görülmekle birlikte, söz konusu aykırılığın, ihalenin sonucuna (aşırı düşük teklif sınır değerin tespiti işlemine) etki etmediği anlaşılmıştır.

2. İş deneyim belgesinin uygun olmaması nedeniyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan Ceka Doğalgaz ve Isıt. Sis. Müh. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait dosya incelendiğinde, isteklinin demontaj işleri kapsamında yer alan iş kalemlerine ilişkin olarak hesap cetvelinde her bir iş kalemi için ayrı fiyat öngörmediği ve belgede toplu şekilde fiyatlandırma yoluna gidildiği, analizlerin de yine toplu şekilde sunulduğu tespit edilmiştir. Kesinleşen ihale kararında söz konusu duruma tespit olarak yer verilmediği görülmekle birlikte, yukarıda, Levmak Müh. İnş. Taah. Paz. İç. ve Dış Tic. Ltd. Şti. bakımından belirtilen husus gereğince, idare işlemine ilişkin aykırılığın, ihalenin sonucuna etki etmediği anlaşılmıştır.

3. İhaleye katılan isteklilerden Tema Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifine ilişkin olarak, ihale komisyonunun çoğunluğu (bir uzman üyenin karşı oyu ile) tarafından, isteklinin teklif dosyasında yer alan hesap cetvelleri ve analizler üzerinde yapılan tespitler neticesinde teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, yalnızca analizlerin sunulup sunulmadığının tespit edilmesi, analizlerin içeriğine, dolayısıyla esasına yönelik incelemenin (komisyon kararında yer alan karşı oyun da gerekçesini bu husus teşkil etmektedir.) ise teklifin aşırı düşük teklif olması halinde yapılması gerekmektedir.

Bu kapsamda, anılan isteklinin teklifine ilişkin idarece yapılan değerlendirmelerin uygun olup olmadığı incelendiğinde; pursantaj cetvelinde, “ Demontaj İşleri (Müşterek Tesisat) (Kazan Dairesi)” şeklinde yer alan iş grubu başlığının zeyilname ile “Müşterek Tesisat (Kazan Dairesi)” şeklinde değiştirilmesine karşın, isteklinin ilgili kısma teklifinde eski şekliyle yer verdiği hususunun, ilgili iş grubunun bünyesine dahil iş kalemleri analizlerinin sunulmuş olması nedeniyle, isteklinin maddi hatasının, hesap cetvelinin usulüne uygun sunulmadığı yönünde değerlendirilemeyeceği, “ fırınlı kuzine ” iş kaleminin hesap cetvelindeki birim fiyatının 1.123,11 TL, analizde ise 916,30 TL şeklinde yer aldığı hususunun, ilgili uyumsuzlukların, analizlerin esasına ilişkin olması nedeniyle yerinde bir değerlendirme olmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan, pursantaj cetvelinin 140 ıncı sırasında yer alan “ reglaj istasyonu 1000 m3/H ” iş kalemi analizinin istekli tarafından “reglaj istasyonu 300 m3/H” şeklinde, farklı bir iş kalemi olarak sunulmasına ilişkin tespitin ise, ihale dokümanı kapsamında istenilen analizlerden birisinin sunulmamış olması nedeniyle yerinde olduğu görülmüştür. Dolayısıyla, söz konusu teklifin değerlendirme dışı bırakma gerekçelerinden ikisi uygun bulunmamakla birlikte, bir gerekçe yerinde olduğundan ve teklif, nihai olarak, değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinden, ihale komisyonunun belirtilen mevzuata aykırı değerlendirmelerinin, ihalenin sonucuna etki etmediği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

EK GEREKÇE

**** Şikayet dilekçesinin 2 nci maddesinde; ihaleye teklif veren isteklilerden, Gültekin Teknik Isıt. Soğ. San. ve Tic. Ltd. Şti., Grup Isı End. Sis. Tic. Ltd. Şti. ve Tema Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin kardeş ve akraba şirketleri olduğu, bu ihalede de bu üç firmanın anlaştığı, bu firmaların, başka ihalelerde de anlaşmalı teklif vermek suretiyle aşırı düşük teklif sınır değerini etkileyerek iş aldıkları iddia edilmektedir. Her ne kadar, Kurul Kararında, “… mevcut iddianın doğruluğunun ihale mevzuatının sınırları kapsamında tespitine imkan bulunmadığı, başvuru sahibinin, varsa şikayetine esas teşkil edebilecek bilgi ve belgelerle konunun nihai çözümünü, maddi gerçeğin tespitinin en doğru şekilde yapılabileceği adli mercilere intikal ettirebileceği” ifadesi yer almış olsa da, söz konusu hususun araştırılması içinş ikayet dilekçesi ve eklerinin birer örneğinin inceleme ve/veya soruşturma yapılmak üzere Rekabet Kurumu’na bildirilmesine karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, karara katılıyorum.

** Kazım ÖZKAN **

** Kurul Üyesi **