KİK Kararı: 2010/UY.III-2402

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/055
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 16.08.2010
Karar No : 2010/UY.III-2402
BAŞVURU SAHİBİ:
Aziz KARADOĞAN, Topsöğüt Kasabası Sancaktar Mah. Gülsever Sok. No:25 MALATYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Malatya İl Özel İdaresi, Karakavak Mevkii Maşti Karşısı 44400 MALATYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/68585 İhale Kayıt Numaralı "Malatya Darende İlçesi Darende Mesleki ve Teknik Eğitim Merkezi Onarım Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

12.08.2010 tarih ve III.Y.21.91.0232/2010-31E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Malatya İl Özel İdaresi tarafından 16.06.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malatya Darende İlçesi Darende Mesleki ve Teknik Eğitim Merkezi Onarım Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Aziz Karadoğan’ın 02.07.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 09.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 19.07.2010 tarih ve 16827 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklifine ilişkin yaptığı açıklamanın yeterli olmadığı, anılan isteklinin sunduğu faturaların gerçek dışı olduğu yönünde bilgilere ulaştıkları iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinde; 4734 sayılı Kanunun anılan maddesi çerçevesinde yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanması ile isteklilerce yapılacak açıklamalarda uyulması gereken esaslar belirlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesinde; “… 38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

38.4. İsteklilerin, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş grupları için bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini gösterecek şekilde analiz sunmaları yeterli kabul edilecektir.

…

38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. … ” açıklaması,

45 inci maddesinde; “… 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden, ihale komisyonunun teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

…

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır. … ” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede, ihale komisyonu tarafından teklif fiyatı sınır değerin altında kaldığı tespit edilen Çiçek İnşaat ve Taahhüt İşleri - İsmail Doğan’dan aşırı düşük teklifine ilişkin açıklama istenildiği, bu kapsamda istekliye gönderilen yazıda; “ … Bu düşüklüğe neden olan maliyet bileşenleri ile ilgili açıklamalarınızı belgeleriyle birlikte 21.06.2010 tarihine kadar idaremize ulaştırmanız gerekmektedir. … ” ifadelerine yer verildiği, istekli tarafından yapılan açıklamanın komisyon tarafından yeterli görülerek 25.06.2010 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Çiçek İnşaat ve Taahhüt İşleri - İsmail Doğan üzerinde bırakılmasına ve Aziz Karadoğan’ın ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesine karar verildiği tespit edilmiştir.

Çiçek İnşaat ve Taahhüt İşleri - İsmail Doğan tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması aşağıda incelenmiştir.

İstekli tarafından bir iş kalemi dışındaki iş kalemlerinin birim fiyatlarının; kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine “kar ve genel gider” ilave edilerek oluşturulduğu,

“Prizmatik modüller paslanmaz çelik su deposu 20,0 m3” iş kalemi ile ilgili yapılan açıklamada, imalatın karsız fiyatının 10.000,00 TL ve karlı fiyatının 11.305,00 TL olarak belirlendiği, iş kalemine ilişkin bir analizin sunulmadığı,

Dağsan Makine ve Pompa San. Tic. Ltd. Şti.’nden alınan 20.06.2010 tarihli proforma, Dağsan Makine ve Pompa San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 05.06.2010 tarihli satış faturası, üzerinde faturayı düzenleyen firmanın isminin yer almadığı “304 KL 2B PC.SAC” malına ilişkin alıcı Dağsan Makine ve Pompa San. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen 30.04.2010 tarihli 90.740,30 TL tutarındaki fatura ile anılan firmaya ait TSE-HYB ve TSE Kritere uygunluk belgesi gibi belgelerin sunulduğu görülmüştür.

İstekli tarafından proforma faturaya bir alış ve satış faturası eklenerek açıklama yapıldığı bunun dışında birim maliyet cetveli veya maliyet tespit raporu gibi belgelerin eklenmediği dikkate alındığında, istekli tarafından Tebliğin 45.1.6.a maddesinin ilk cümlesine göre açıklama yapıldığı anlaşılmaktadır.

Ancak istekli tarafından sunulan proforma fatura ekinde yer alan satış faturasının son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı, alış faturasında faturayı düzenleyenin belli olmadığı, alış faturasının içerik yönü ile proforma fatura ile uyumlu olmadığı ve söz konusu faturanın son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı göz önüne alındığında, istekli tarafından Tebliğin 45.1.6.a maddesine uygun açıklama yapılamadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca istekli tarafından sunulan 05.06.2010 tarihli satış faturası üzerinde düzeltme yapıldığı, faturanın üzerinde “Düzeltmeler tarafımızdan yapılmıştır.” ibaresi ile bunun altında kaşe ve imzanın bulunduğu, 30.04.2010 tarihli alış faturasında ise faturayı düzenleyen firmanın isminin yer almadığı görüldüğünden, söz konusu faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı hususunda tereddüt oluşmuştur. Bu nedenle söz konusu faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığının idare tarafından araştırılması ve ulaşılan sonuca göre idarece işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Bunun dışında bazı iş kalemlerine ait miktarların; istekli tarafından, idarece yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan miktarlara göre daha düşük belirlendiği; örneğin 201.207/A, 201.208/D, 201.208-D poz nolu iş kalemlerine ait miktarların idarece sırası ile; 25 m, 269,85 m, 269,85 m belirlenmiş olmasına rağmen, istekli tarafından söz konusu miktarların 6 m olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Bu itibarla ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılan açıklamanın yeterli olmadığı anlaşıldığından isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, anılan istekli tarafından sunulan faturalara ilişkin yukarıda bahsedilen değerlendirmelerin yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****