KİK Kararı: 2010/UY.III-2359

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/054
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 09.08.2010
Karar No : 2010/UY.III-2359
BAŞVURU SAHİBİ:
Cesal Makina San. İth. İhr. İnş. Tic. Ltd. Şti., Acarbay İş Hanı Kat:2/AĞRI

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ağrı İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği, Erzurum Yolu Üzeri/AĞRI

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/51355 İhale Kayıt Numaralı "İmam Hatip Lisesi Hizmet Binası ve Pansiyon Binası Güçlendirme İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

04.08.2010 tarih ve III.Y.20.81.0266/2010-42E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Ağrı İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği tarafından 20.05.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İmam Hatip Lisesi Hizmet Binası ve Pansiyon Binası Güçlendirme İşi” ihalesine ilişkin olarak Cesal Makina San. İth. İhr. İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin 30.06.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 01.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 13.07.2010 tarih ve 16223 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında yaptıkları açıklamaların idarece kabul edilmemesine dayanak olarak gösterilen hususların yerinde olmadığı, 20.05.2010 tarihli ihaleye ilişkin dokümanı, idarenin belgeleri zamanında hazırlamaması nedeniyle ancak 10.05.2010 tarihinde satın aldıkları, dokümanı incelemek için yeterli zamana sahip olmadıkları ve bu tarih itibariyle zeyilname düzenlenmesi olanağı da kalmadığı için şikayet başvurusunda bulunmadıkları, projede yer alan bazı imalatların iş kalemleri listesinde yer almadığı, listede yer alan bazı iş kalemlerinin de projede yer almadığı, bazı özel pozlar için ise analiz formatı verilmediği, yaklaşık maliyetin hesaplanmasına dayanak teşkil eden metrajların en az % 25 düzeyinde fazla olduğu ve esasen tekliflerinin daha gerçekçi, makul olduğu, ayrıca, teklif mektupları içerisinde faksla tebligatı kabul etmediklerini belirtmelerine karşın, kesinleşen ihale kararının yapılıp yapılmadığını 28.06.2010 tarihinde idareye sormaları üzerine, doküman satın alma belgesinde faksla bildirimin kabul edildiğinin, bu nedenle 21.06.2010 tarihinde kararın faksla gönderildiğinin taraflarına bildirildiği, oysa doküman satın alma belgesinde de faksla bildirimin kabul edildiğine ilişkin işaretlemenin kendilerince yapılmadığı ve idarenin yanlış faksa söz konusu belgeyi gönderdiği, idarenin bu işlemleri ile kendilerini yanılgıya düşürmeyi ve ihale dışında bırakmayı amaçladığı, belirtilen nedenlerle, ihalenin kendi teklifleri üzerine bırakılması ya da iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelenen ihalede, başvuru sahibinin teklif dosyası içerisinde sunduğu anahtar teslim götürü bedel teklif mektubunda,**** elektronik posta adresine ve faksına yapılacak tebligatı kabul etmediğini belirttiği görülmüştür. Bu nedenle, idarenin kesinleşen ihale kararının faksla bildirilmesine yönelik işlemi yerinde olmamakla birlikte, isteklinin süresinde idareye yaptığı şikayet başvurusunun idarece esastan incelendiği ve netice itibariyle her hangi bir hak kaybına yol açılmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 4 üncü maddesinde “istekli”; mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidi şeklinde, “istekli olabilecek” ise; ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim şeklinde tanımlanmıştır.

Anılan Kanunun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler ” hükmü,

Aynı Kanunun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinde; “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

__

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “ Başvuru ehliyeti ” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; “ İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabilir” hükmü yer almaktadır.

Başvuru kapsamında yer verilen dokümana yönelik iddiaların, ihale dokümanının alındığı tarih itibariyle, idareye şikayet başvurusunda bulunulabilecek süre içerisinde ileri sürülebileceği anlaşıldığından, istekli sıfatına sahip başvuru sahibinin, söz konusu iddialar bakımından öncelikle şikayet ehliyetini haiz olmadığı ve istekli olabilecek konumunda bulunduğu aşamada da süresinde şikayet başvurusunda bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle aşağıda, teklif türü anahtar teslim götürü bedel olan ihalede, şikayetçinin aşırı düşük teklif kapsamında yaptığı açıklamalara karşılık, kesinleşen ihale kararı bildiriminde idarece yer verilen uygun görülmeme gerekçelerinin ve bu gerekçeler dışında genel olarak açıklamanın mevzuata uygunluğu incelenmiştir.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

_(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin __ “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) ve (d) bentlerinde ; “ç) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

__

1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,

…

istenir. Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur

__

d) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine kadar olan ihalelerde; (ç) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen belgeler, isteklilerden sadece tekliflerinin aşırı düşük bulunması durumunda istenir” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin Özel Hükümlerine ilişkin İkinci Kısmının “Yapım İşi İhalelerine İlişkin Özel Hususları” düzenleyen Birinci Bölümünün “ Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinin alt maddelerinde; “…38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

…

38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

__

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

__

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

__

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır… ” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Genel Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinin 1.1 inci alt maddesinde aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin sınır değer hesabına yönelik formülasyona yer verilmiş, madde devamında da; “…45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

__

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

__

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

__

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

__

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

__

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

__

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

…

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

__

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır...” açıklamasına yer verilmiştir.

- İdare tarafından, isteklinin hesap cetveli icmalinde genel giderlerin ayrıntılı hesaplanmadığı, mekanik ve elektrik tesisatı iş kalemlerine ilişkin olarak malzeme ve montaj bedelini gösterecek şekilde analiz sunulmadığı belirtilmiştir. Yapılan incelemede, başvuru sahibinin mekanik ve elektrik tesisatı iş kalemlerine ilişkin olarak, kamu kurumlarınca yayımlanan fiyatlardan kar oranı çıkarılarak bulunan tutarlara kendi kar oranının eklenmesi suretiyle oluşturulan fiyatların teklif edildiği, bu nedenle mevzuatın öngördüğü şekilde analiz sunulmasının gerekmediği ve genel giderlerin %10’luk kar ve genel giderler içerinde beyan edildiği tespit edilmiştir**** Bu nedenle, idarenin ilgili gerekçelerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

• İnşaat imalatlarında bulunan ÖBF.002 pozunun analiz fiyatı ile hesap cetvelinde yer alan fiyatın farklı olduğu ve elektrik tesisatı iş kalemlerinden ÖZEL-1, ÖZEL-2 pozlarının hesap cetvelinde yer alan fiyatları ile karlı fiyatları da eklenerek belirtilen listedeki fiyatlarının farklı olduğuna ilişkin gerekçelere karşılık, başvuru sahibi tarafından ÖZEL-1 ve ÖZEL-2 pozlarının fiyatlarına ilişkin herhangi bir uyumsuzluğun olmadığı ve ÖBF.002 pozuna ilişkin olarak hesap cetvelinde, analizde yer alan fiyatın üzerinde bir teklife yer verilmesini engelleyen bir mevzuatın olmadığı, idarenin söz konusu poza ilişkin verdiği analiz formatında yalnızca işçilik rayicine yer vermesi nedeniyle analiz formatının geçersiz olduğu, bu nedenle usulen belgenin oluşturulması sırasında yalnızca işçilik maliyetinin belgeye yansıtıldığı iddia edilmiştir.

İsteklinin, ÖZEL-1 ve ÖZEL-2 pozlarının fiyatlarına ilişkin olarak 3,15 TL ve 15,77 TL fiyat öngördüğü,**** karlı fiyatların ayrıca belirtildiği ve analiz niteliğinde kabul edilebilecek belgede ise 3.94 TL ve 19,71 TL tutarlarına yer verildiği**,** ayrıca, yalnızca kar tutarının belirtildiği analizin, elektrik tesisatı özel teknik şartnamesinin 1.11 inci maddesinde ayrıntılarına yer verilen iş kalemlerinin diğer maliyet unsurlarının tutar olarak belirtilmemesi nedeniyle yeterli olmadığı ve analize dayanak teşkil eden belgelere de açıklama kapsamında yer verilmediği anlaşıldığından, idare tespitinin yerinde olduğu görülmüştür. İnşaat imalatları içinde yer alan ÖBF.002 pozuna (Her türlü iç sıva sökülmesi ve beton yüzeyinin örselenmesi) ilişkin olarak da, istekli tarafından teklif cetvelinde 32,56 TL ve 4,98 TL fiyatlarına yer verildiği**** iş kaleminin analizinde ise 4,53 TL tutarına yer verildiği görülmüştür. Analizde yer alan “Tanım” başlıklı kısımda da söz konusu iş kalemi; “Takviye yapılacak betonarme eleman yüzeylerindeki sıvanın sökülmesi, beton yüzeyinin örselenmesi için her türlü malzeme, işçilik, nakliye, yatay ve düşey taşıma, müteahhitlik karı ve genel giderler dahil 1 m2 fiyatıdır.” şeklinde tanımlanmıştır. Dolayısıyla isteklinin, teklif cetvelinde yer verdiği tutarlar dikkate alındığında, ilgili iş kaleminin varsa diğer unsurlarına miktar ve fiyat olarak analizinde yer vermeyerek tutar uyuşmazlığına yol açmasının ve bu unsurların maliyetlerine dayanak teşkil eden belgeleri sunmamasının da mevzuata aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır.

- İnşaat imalatlarında bulunan MSB.678/E3, MSB.678/E2, MSB.678/E5, MSB.678/E10 ve MSB.678/F1 pozlarının analizinin verilmediğine yönelik idare gerekçesine karşın, başvuru sahibi tarafından, Milli Savunma Bakanlığının 678/E ve 678/F dışında tanımlanmış poz numarasının bulunmadığı belirtilmiştir.

İdarenin yaklaşık maliyeti içerisinde, “ Q20 Düz veya Nervürlü Demirle Epoksi ile Filiz Ekimi (delik derinliği 30 cm.)” iş kalemine ilişkin MSB.678/E pozu dışında, her birinin derinliğinin farklı olduğu ve esas itibariyle iş kaleminin yalnızca bir özelliğinin değiştiği, bununla birlikte birim fiyatlarının da değiştiği MSB.678/E3 (25 cm. derinliğinde), MSB.678/E2 (20 cm. derinliğinde), MSB.678/E5 (40 cm. derinliğinde) ve MSB.678/E10 (70 cm. derinliğinde) pozlarının yer aldığı görülmüştür**.** MSB.678/E3, MSB.678/E2, MSB.678/E5, MSB.678/E10 pozları fiyatlarının ise, MSB.678/E pozuna ilişkin alt analizde yer alan girdilerin esas alınması ve değişen derinliğin bu unsurlara yansıtılması suretiyle oluşturulduğu anlaşılmıştır. Benzer durum, 678/F1 pozu için de geçerlidir.

Aşırı düşük teklif açıklamasında istekli tarafından büyük ölçüde kamu kurumlarının karsız fiyatlarına kendi kar oranı eklenmek suretiyle bulunan fiyatlara yer verilmiş, bazı iş kalemlerine ilişkin olarak ise, özel indirim oranlarını açıklamak üzere analiz sunulmuştur**.** Açıklamanın, analizi yapılan işler listesi bölümünde MSB.678/E pozuna ve bu pozla ilgili diğer pozlara, idarenin yaklaşık maliyet hesabından ve isteklilere verilen iş kalemleri listesinden farklı olarak ayrı ayrı değil, hepsini kapsayacak şekilde toplam miktarı 2594 adet ve birim fiyatı ise 10,09 TL şeklinde açıklamada bulunulduğu,**** açıklama ekinde de 10,09 TL tutarına ilişkin tek bir analizin sunulduğu tespit edilmiştir. Özelliği değişen bir iş kaleminin çeşitli türleri için aynı fiyatın teklif edilmesine bir engel bulunmadığı düşünülebilirse de, açıklamanın uygun olup olmadığına ilişkin karar verilmesine ve nihai olarak teklifin değerlendirilmesine esas teşkil etmek üzere, anılan iş kalemlerinin miktarlarının hesap cetvelinde ayrı ayrı belirtilmemesinin ve iş kaleminin bir özelliğinin değiştiği durumda fiyatın aynı kalmasının ayrıca açıklanmamasının uygun olmadığı görülmektedir. Bu nedenle, belirtilen hususa ilişkin idare değerlendirmesinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

• İnşaat imalatlarında bulunan 26.192/1B ve 23.255İB/6 pozlarının hesap cetvelinde yer almadığı ve bu iş kalemleri için fiyat teklif edilmediğine yönelik idare gerekçesine karşın, başvuru sahibi tarafından, İller Bankasının ilgili birim fiyat cetvelinin başında, 3. Kolondaki fiyatların 01.01.2006 tarihinden sonraki işler için geçerli olduğunun belirtildiği ve listede 23.255İB/6 pozunun yer aldığı kısımda yalnızca 2002 yılından önceki ve sonraki işler için fiyatın yayımlandığı, 2006 yılı sonrası için fiyat yayımlanmaması nedeniyle geçerli fiyatı olmayan bu iş kalemi yerine Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 23.255 nolu pozuna tekliflerinde yer verdikleri, 26.192/1B poz numaralı iş kaleminin ise hiçbir kamu kurumunun listesinde bu numara ile yer almadığı, olmayan bu iş kalemi yerine de 26.195/2 nolu iş kalemine tekliflerinde yer verdikleri belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, birimi “adet” olarak iş kalemleri listesinde yer alan 23.255İB/6 pozuna (Kanalizasyon inşaatlarında sfero döküm baca kapağı yapılması ve yerine konulması) ilişkin olarak, İller Bankasının 2006 yılı sonrası için fiyat yayımlamamasının bu iş kalemi bakımından 2002 yılı sonrası için yayımlanan fiyatın geçerli olacağı, dolayısıyla 2006 yılında söz konusu poz itibariyle bir değişikliğe ihtiyaç duyulmadığı anlaşıldığından, isteklinin birimi adet olan (356,34 TL birim fiyatlı) bu iş kalemi yerine birimi “kg.” olan (teklif içinde birim fiyatı 2, 40 TL öngörülen, “ fonttan ızgara kapak, garguy yapılması ve yerine konulması ” iş kalemi), tarifi farklı ve idarece ihale konusu işin kapsamında yer verilmeyen bir iş kalemini teklif etmesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İş kalemleri listesinde 26.192/1B poz numarası ile yer alan “ Fayans ve seramik yapıştırıcısı ile 300X300 mm modüler kaymaz her renkte sırlı gre seramik karolar fugalı döşeme kaplama yapılması ” iş kaleminin, bu poz numarası ile Bayındırlık Bakanlığı pozlarında yer almadığı görülmüş, ancak, anılan iş kaleminin, yukarıda MSB pozlarına ilişkin olarak belirtilen yöntemle, kamu kurumunun yayımladığı listede yer alan başka bir poza, 26.192/1 numaralı “ Fayans ve seramik yapıştırıcısı ile 100X200 veya 200X200 mm lik düz renkli sırlı gre seramiklerle fugalı döşeme kaplaması yapılması ” iş kaleminin alt analizinde yer alan 04.414/1A (100x200 mm veya 200x200 mm boyutlarında düz renkli sırlı gre seramik karolar dış çevre şartlarına dayanıklı) rayici yerine, 04.414/5C (300x300 mm modüler kaymaz her renkte sırlı gre seramik karolar gre seramik karolar dış çevre şartlarına dayanıklı) rayicinin uygulanması ile oluşturulduğu, başvuru sahibinin teklif ettiği 26.195/2 poz numaralı “300x300 mm ebadında 1.sınıf-parlak granit seramik karolarla fugalı döşeme kaplaması yapılması granit seramik karolarla fugalı döşeme kaplaması yapılması ” iş kaleminin alt analizinde yer alan 04.414/7B rayicinin (Granit Seramik Karolar, 300x300 mm ‘parlak’) fiyatının ise, daha kaliteli ve pahalı bir ürüne ilişkin olduğu anlaşıldığından, isteklinin 26.192/1B pozu yerine, 26.195/2 pozuna teklifinde yer vermesine bir engel bulunmadığı ve idarenin bu kısma ilişkin değerlendirmesinin yerinde olmadığı görülmekle birlikte, 31 Aralık 2009 tarih ve 27449 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan asgari ücret tespit komisyonu kararına göre 2010 yılı birinci altı aylık asgari ücretin bir günlüğünün 24,30 TL olarak belirlendiği, bu durumda asgari ücretle çalıştırılan bir işçinin saatlik ücretinin (24,30 TL / 7,5 saat =) 3,24 olduğu dikkate alındığında, teklif ekinde analizine yer verilen iş kaleminde işçinin bir saatlik çalışması için öngörülen 3,10 TL’nin, saatlik asgari ücretten (3,24 TL) düşük olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, isteklinin ilgili iş kalemi bakımından yaptığı açıklamanın mevzuata aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

• Kesinleşen ihale kararı bildiriminde idarece, başvuru sahibinin açıklamasında sunduğu bazı proforma faturaların imzasız olduğu ve fatura ekinde sunulan ekli belgelerde TÜRMOB kaşesinin yer almadığı belirtilmiştir. Sunulan proforma faturaların, ayrıca istekli tarafından da imzalanması gerekmemektedir. Proforma faturaların, mükellefleri tarafından imzalandığı görülmüştür. Ayrıca, serbest muhasebeci mali müşavirin onayladığı belgelerde TÜRMOB kaşesine yer verilmemesi de, bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılabilmektedir. İdarenin belirttiği gerekçelerin bu nedenlerle yerinde olmadığı anlaşılmıştır, ancak, isteklinin sunduğu proforma faturalar ve ekleri incelendiğinde ise analizi yapılan iş kalemlerinde yer verilen tüm malzeme ve işlerin ekli belgelerinin sunulmadığı, birçok analizde saatlik asgari ücretin altında işçilik maliyeti öngörüldüğü, dolayısıyla, analizlerin dayanaklarının, mevzuatın öngördüğü şekilde bütünüyle tevsik edilemediği görülmektedir. Örneğin, proforma fatura veren mükelleflerden Bulut İnşaat Ltd. Şti.’nin birim ortalama maliyetlerine ilişkin olarak serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenen raporda**** maliyetlerin 2009 yılı 3. geçici vergi beyannamesini yansıttığı, ancak ihale tarihi dikkate alındığında, en geç 2009 yılı 4. geçici vergi beyannamesi dönemi için rapor sunulabileceği, yine anılan mükellefin düzenlediği satış faturasının tarihinin de (04.09.2009) 2009 yılı 3. geçici vergi beyannamesi dönemine ilişkin olduğu, diğer proforma fatura veren mükellefler tarafından ise maliyet tespit raporlarının ya da birim ortalama maliyetlere ilişkin belgelerin sunulmadığı anlaşılmıştır.

Belirtilen hususlar dışında, şikayetçinin aşırı düşük teklif açıklamasında bazı iş kalemlerinin imalatları için öngördüğü miktarların, başvuru dilekçesinde belirtildiği şekilde idarenin yaklaşık maliyetinde yer alan miktarlara % 25 indirim oranı uygulandığında dahi, bu miktarlara göre, anahtar teslim götürü bedel işler bakımından kabul edilebilir mertebeyi aşan eksiklikler içerdiği de tespit edilmiştir. Örneğin, Pansiyon Binası Betonarme Güçlendirme ve Altyapı İşleri kısmında yer alan 15.140/2 pozuna ilişkin olarak istekli tarafından 80 m3, idare tarafından 940,19 m3 miktar, Okul ve Pansiyon Binası Yıkım, Söküm ve Moloz Kaldırma İşleri kısımlarında yer alan 14.002 pozlarına ilişkin olarak istekli tarafından toplam 80 m3, idare tarafından ise toplam 1.341,35 m3 miktar öngörülmüştür. Netice itibariyle, başvuru sahibinin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin idare işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****