KİK Kararı: 2010/UY.III-2305

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/053
Gündem No : 66
Karar Tarihi : 02.08.2010
Karar No : 2010/UY.III-2305
BAŞVURU SAHİBİ:
Çepaş Galvaniz Demir Çelik Madencilik İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş., Saray Mah. 175. Sok. (İstanbul Yolu 25. Km) No:2/A Kazan/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü, İsmet İnönü Bulvarı No:14 Yücetepe Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/15951 İhale Kayıt Numaralı "11. ve 12. Bölge Müdürlüğü Sınırlarındaki Muhtelif Yollarda Çelik Otokorkuluk Yapılması (Ağır Hizmet Tipi Dahil)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

28.07.2010 tarih ve III.Y.19.33.0259/2010-17E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 22.03.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “11. ve 12. Bölge Müdürlüğü Sınırlarındaki Muhtelif Yollarda Çelik Otokorkuluk Yapılması (Ağır Hizmet Tipi Dahil)” ihalesine ilişkin olarak Çepaş Galvaniz Demir Çelik Madencilik İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş.’nin 14.06.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusuna idarece verilen 22.06.2010 tarihli cevabın on günlük süre içerisinde başvuru sahibine ulaşmaması üzerine, başvuru sahibinin 30.06.2010 tarih ve 15299 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.06.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda firmalarının elendiği, ihalenin üretim alt yapısı ve kapasitesi sorgulanması gereken bir firmaya bırakıldığı, söz konusu firmanın kapasitesinin yerinde incelenmesi gerektiği, 2006 yılında Karayolları Genel Müdürlüğü personeli tarafından firmalarında yapılan incelemenin ihale üzerinde bırakılan firmaya da yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikâyet konusu hususla ilgili olarak idarenin cevap yazısında; idari şartnamenin 30 ve 31 inci maddeleri gereğince işlemlerin yürütüldüğü, bu kapsamda Ankara Sanayi Odasından ilave bilgi ve belgelerin istendiği, daha sonra belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı incelenmesine geçildiği, geçerli teklif veren firmalara ilişkin olarak idari şartnamenin 33 üncü maddesinin uygulandığı ve sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama istendiği, sunulan açıklamaların değerlendirilerek ihale sonucunun isteklilere bildirildiği ifade edilmiştir. Öte yandan GÜRMAK Metal San. ve Tic. A.Ş.’nin, ihale ilanının ve idari şartnamenin ilgili maddelerinde istenen üretim kapasitesine sahip olduğu ve idari şartnamede yer alan birden fazla iş alan firmaların kapasitelerinin, aldıkları işlerin toplam kapasitelerini sağlamak zorunda olduğuna ilişkin düzenlemenin de firma tarafından sağlandığı ifade edilmiştir. Başvuru sahibi firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin olarak ise, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan bazı iş kalemlerine ait fiyat analizleri ile yazılı açıklamaların firmadan istendiği, ancak sunulan maliyet tespit raporunda imalata giren sacın dışında başka bir mal ve malzemeden bahsedilmediği, sunulan analizlerde aritmetik hatanın bulunduğu, ihale komisyonunca resen yapılan düzeltmeler neticesinde düzeltilmiş analiz fiyatları ile teklif birim fiyatları arasında uyum olmadığı, bu nedenle firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ifade edilmiş olup, şikâyet başvurusunun uygun bulunmadığı dile getirilmiştir.

İhale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde başvuru sahibi firmanın teklifi aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmiş ve idarenin 06.05.2010 tarihli ve 1391 sayılı yazısı ile birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 42, 43, 46, 47, 48, 49, 50, 51 ve 52 poz nolu iş kalemleri için idari şartnamenin aşırı düşük teklifler başlıklı 33 üncü maddesi uyarınca açıklama istenmiştir.

İdari şartnamenin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde; “İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi ve,

Yine idari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinde;

“7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

_ …(ğ) teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına uygun analizler…” _düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuru sahibi firmanın sunduğu analizler incelendiğinde, birçok analizde iş kalemlerine ilişkin miktar ve birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarlarda yuvarlamanın yanlış yapılması neticesinde aritmetik hataların söz konusu olduğu tespit edilmiştir. Örneğin 3780/44-3N poz numaralı iş kalemine ilişkin analizde kompresörün çalışma miktarı 0,05 saat ve birim fiyatı 31,97 TL’dir. Bu durumda buna ilişkin tutar (0,05 x 31,97=)1,5985 TL çıkmaktadır. Analizde bu tutar 1,60 TL’ye yuvarlanması gerekirken 1,59 TL’ye yuvarlanmıştır. Aynı iş kaleminde yer alan erbab işçiliğin iş miktarı ve birim fiyatı çarpıldığında (0,05 x 3,70 =) 0,185 TL çıkmaktadır. Analizde bu tutarda 0,19 TL’ye yuvarlanması gerekirken 0,18 TL ‘ye yuvarlanmıştır. Dolayısıyla sonuçta 1,99 TL olarak hesaplanan iş kalemi birim fiyatı gerekli düzeltmeler yapıldıktan sonra 2,02 TL olarak çıkmaktadır. İsteklinin sunmuş olduğu analizlerdeki iş kalemi birim fiyatları ile aritmetik hataların düzeltildiği analizlerdeki iş kalemi birim fiyatları ve birim fiyat teklif cetvelindeki birim fiyatlardan örnek olarak seçilenler aşağıda yer almaktadır:

İş Kalemi Numarası

Miktar

Ölçü Birimi

Birim fiyat teklif cetvelindeki birim fiyatlar

Firmanın sunduğu analizlerdeki iş kalemi birim fiyatları

Aritmetik hataların düzeltildiği analizlerdeki iş kalemi birim fiyatları (İdarece resen düzeltilen)

3780/31-3N

286

Adet

76,94

76,94

77,01

3780/33-3N

437

Adet

5,15

5,15

5,19

3780/39-3N

48

Adet

171,50

171,50

171,56

3780/44-3N

2.000

Metre

1,99

1,99

2,02

3780/30-A

82.400

Metre

22,51

22,51

22,59

3780/31-A

42.038

Metre

24,67

24,67

24,73

3780/35-A

32.555

Adet

10,99

10,99

11,07

4734 sayılı Kanunun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinde; “…Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü ve,

__

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39 uncu maddesinde;

“ 39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, iki ondalık basamak olacak şekilde yuvarlanarak yazılacaktır.

_ 39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, en yakın iki ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanmak suretiyle yazılacak ve yazılan bu tutarlar toplanacaktır. _

_ 39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır._” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıdaki tabloda örnek olarak sunulan iş kalemlerine ilişkin analizlerde yuvarlamanın yanlış yapılması neticesinde hatalı tutarlara ulaşıldığı, bu hataların düzeltilmesi sonucunda ulaşılan düzeltilmiş analizlerin ise, birim fiyat teklif cetvelindeki iş kalemlerine ilişkin teklif tutarları ile uyuşmadığı tespit edilmiştir.

Diğer taraftan başvuru sahibi isteklinin teklifi ekinde sunduğu analizler incelendiğinde; Karayolları Genel Müdürlüğü genel fiyat analizlerinden yararlanılarak hazırlanan analizlerin kullanıldığı tespit edilmekle birlikte, analizlerde yer alan makine ve malzeme miktarlarının Karayolları Genel Müdürlüğü analizlerinde yer alan değerlerle büyük ölçüde aynı olduğu, işçilik miktarlarının ise Karayolları Genel Müdürlüğü genel fiyat analizlerinde belirlenen miktarlardan oldukça düşük belirlendiği tespit edilmiştir. Başvuru sahibi isteklinin birim fiyat analizlerindeki bazı iş kalemlerine ilişkin işçilik miktarları ile yaklaşık maliyete esas analizlerdeki işçilik miktarları arasındaki fark aşağıdaki gibidir.

Poz No

Rayiç

No

İş Kalemi

Başvuru Sahibinin Sunduğu Analizlerdeki

Miktarlar (Saat)

Yaklaşık Maliyete Esas

Analizlerdeki Miktarlar (Saat)

3780/30-3N

01.019

Demirci Ustası

0,02

1,12

01.502

Erbab işçi

0,02

2,24

01.501

Düz işçi

0,02

4,49

01.507

1. sınıf usta

0,02

0,80

01.502

Erbab işçi (Galv)

0,02

3,05

3780/44-3N

01.502

Erbab işçi

0,05

0,32

01.501

Düz işçi

0,05

0,96

3780/41-3N

01.019

Demirci

2,00

2,34

01.502

Erbab işçi

1,00

4,69

01.501

Düz işçi

1,00

9,27

01.507

1. sınıf usta

0,50

1,92

01.502

Erbab işçi (Galv)

1,00

3,60

Özetle; teklif mektubu ekinde sunulan 57 adet iş kalemine ait analizler incelendiğinde, tüm analizlerdeki işçilik rayiç miktarlarının Karayolları Genel Müdürlüğü analiz rayiç miktarlarının altında belirlendiği, böylece teklif birim fiyatların yaklaşık maliyete esas olan analizlerdeki kârsız fiyatlarının altında kaldığı anlaşılmıştır. Firma tarafından teklif fiyatın düşürülmesi amacıyla yapıldığı düşünülen Karayolları Genel Müdürlüğü analizlerindeki işçilik rayiç miktarlarının azaltılması işleminin kabul edilebilir bir dayanağının olmadığı görüldüğünden, başvuru sahibinin bu nedenle de değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Öte yandan başvuru sahibi firmanın aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında maliyet fiyat tespit raporu, özel amaçlı birim maliyet tespit raporu, otokorkuluk montajı maliyet tespit raporu ve malzeme maliyet fiyat tespit raporu sunduğu tespit edilmiş olup, bunlardan özel amaçlı birim maliyet tespit raporunun YMM tarafından düzenlendiği, ancak TÜRMOB kaşesini taşımadığı, otokorkuluk montajı maliyet tespit raporunun ise, TÜRMOB kaşesini taşıdığı ve üzerinde imza bulunduğu, ancak SMMM kaşesinin raporda yer almadığı tespit edilmiştir. Diğerlerinde YMM veya SMMM onayının ve TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinin (ç) bendinde; “İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.” açıklaması bulunmaktadır.

Maliyet tespit raporlarında iş kalemlerinin birim maliyetlerinin yanı sıra bu maliyetlere nasıl ulaşıldığına ilişkin işçilik giderleri başta olmak üzere iş kalemlerini oluşturan maliyetlere ilişkin girdilere ve diğer maliyet bileşenlerine de yer verilmesi gerekmekte iken, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu özel amaçlı birim maliyet tespit raporunda, otokorkuluk mamulünün birim maliyet tutarı TL/Kg bazında belirlenmiş olup, iş kalemlerinin her birinin içerdiği işçilik ve malzeme giderleri gibi maliyet bileşenlerinin açık bir şekilde yer almadığı tespit edilmiştir.

Birim fiyatlı işlerde isteklilerin tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden verecekleri ve ihale sonucu ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden sözleşme imzalanacağı hususları bir arada değerlendirildiğinde, başvuru sahibi isteklinin sunduğu analizlerin uygun olmadığı, düzeltilmiş analizlerin ise birim fiyat teklif cetveli ile uyumlu olmadığı ve başvuru sahibi istekli tarafından sunulan maliyet tespit raporunda iş kalemlerine ilişkin maliyet bileşenlerinin ayrıntılı olarak yer almadığı anlaşıldığından, teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibi firma dilekçesinde, ihale üzerinde bırakılan Gürmak Met. San. ve Tic. A.Ş.’nin üretim alt yapısı ve kapasitesinin yeterliğinin sorgulanması gerektiğini belirtilmektedir. Bu hususa ilişkin olarak idari şartnamenin “Kapasite raporu” başlıklı 59 uncu maddesinde; “İstekliler, Yıllık Çelik Otokorkuluk İmalat Kapasite Raporu vereceklerdir. (Ray için 15450 adet/yıl, dikme için 31529 adet/yıl, 480 takoz için 21417 adet/yıl, 780 takoz için 3942 adet/yıl ve gergi kuşağı için 10350 adet/yıl)

_ İş ortaklığında kapasite raporuna ilişkin yeterlik kriteri ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir._

_ Birden fazla iş alan firmaların kapasiteleri, aldıkları işlerin toplam kapasitelerini sağlamak zorundadır.” _düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından düzenlenmiş 15.03.2010 tarih ve 115 nolu kapasite raporu incelendiğinde üretimin konusunun “otokorkuluk rayı, omega direk, trafik işaret levhası, oto korkuluk dikmesi, gergi kuşağı ve takoz imalatı olduğu görülmektedir. Raporda firmanın yıllık üretim kapasitesi ise otokorkuluk rayı için 356.400 adet/yıl, otokorkuluk dikmesi için 367.200 adet/yıl, 480’lik otokorkuluk takozu için 115.200 adet/yıl, 780’lik otokorkuluk takozu için 76.800 adet/yıl ve otokorkuluk gergi kuşağı için 122.400 adet/yıl olarak yer almaktadır.

Dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan firmanın sunduğu kapasite raporundan anlaşılacağı üzere firmanın kapasitesinin, idari şartnamede istenen yıllık üretim miktarlarının çok üzerinde olduğu ve firmanın bu işte kullanılacak malzemeleri üretebilecek kapasitede olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliğine göre yaklaşık maliyetin % 40’ı ile % 120’si arasında tek geçerli teklif olması durumunda bu tek geçerli teklif tutarı, aşırı düşük teklif sınır değeri olarak kabul edilmektedir. Söz konusu ihaleye altı adet teklif sunulmuş olup, bunlardan ikisi ilk aşamada değerlendirme dışı bırakılmıştır. Diğer dört tekliften üçü yaklaşık maliyetin % 40’ından daha düşük olduğu için aşırı düşük teklif sınırının hesabında dikkate alınmamıştır. Dolayısıyla sınır değer tek geçerli teklif sunan isteklinin teklifine eşit olacak şekilde hesaplanmıştır. Bu durum genel olarak teklif tutarları ile yaklaşık maliyet tutarı arasında ciddi farklılıkların olmasından kaynaklanmaktadır. Zira ihalede idare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyet, ihaleye en yüksek teklifi sunan isteklinin teklifinin iki katından daha fazladır. Dolayısıyla yaklaşık maliyet serbest piyasa koşullarında oluşan gerçek fiyatları yansıtmamaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10 uncu maddesinde, idarelerin yaklaşık maliyetin tespitinde esas alacakları fiyat ve rayiçler sayılmış olup, bu fiyat ve rayiçlerin öncelik sırası olmaksızın idarelerce kullanılabileceği hükme bağlanmıştır. Ancak idarelere tanınan bu serbesti yaklaşık maliyetin sağlıklı bir şekilde hesaplanmasını sağlamaya yönelik olup, yaklaşık maliyetin doğru bir şekilde hesaplanmasına engel olabilecek fiyat ve rayiçlerin idarelerce kullanılması idarelere tanınan bu serbestinin sınırları dışında kalmaktadır.

Söz konusu ihalede ise yaklaşık maliyet hesaplanırken idarenin, Karayolları Genel Müdürlüğünün analizlerini temel alarak pozlara ilişkin birim fiyatları oluşturduğu tespit edilmiştir. Ancak bu birim fiyatlar piyasada oluşan gerçek fiyatların oldukça üzerindedir. İhaleye teklif sunan isteklilerin teklif tutarları ile yaklaşık maliyet tutarı kıyaslandığında ise yaklaşık maliyet hesaplanırken esas alınan birim fiyatların güncel olmadığı açıkça ortaya çıkmaktadır. Zira, ihaleye katılan firmaların imalat süreçlerinin ve yapım yöntemlerinin gelişmesi, avantajlı koşulların ve teknik çözümlerin söz konusu olması ve kamu kuruluşlarınca yayımlanan analizlerin teknik ilerlemeyi yakından izleyememesi gibi nedenlerle güncel maliyet azalışlarının takip edilememesi, yaklaşık maliyet tutarının olması gerekenin çok üstünde belirlenmesine neden olmaktadır. Bu nedenle idarelerin yaklaşık maliyetin sağlıksız hesaplanmasına neden olabilecek fiyat ve rayiçleri kullanmamaları gerekmektedir.

Öte yandan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesi uyarınca, yaklaşık maliyetin olması gerekenden yüksek belirlenmesi ihaleye katılmak için gerekli olan yeterlik belgelerinde de farklılığa yol açmaktadır. Örneğin, yaklaşık maliyeti eğer eşik değerin onda birinden eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ile anahtar teknik personele ilişkin belgelerin istenmesi idarenin takdirine bırakılmışken, yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde bu belgelerin istenilmesi zorunlu tutulmuştur. Benzer bir durum Kalite Yönetim Sistem Belgesi ve Çevre Yönetim Sistem Belgesi için de geçerlidir. Dolayısıyla güncelliği bulunmayan birim fiyatlar kullanılarak yaklaşık maliyetin sağlıksız bir şekilde yüksek belirlenmesi ihaleye katılımda yeterliğin değerlendirilmesine etki etmektedir.

Yine yaklaşık maliyetin yüksek belirlenmesi aşırı düşük teklif sınır değerinin de yüksek belirlenmesine neden olmaktadır. Bu halde ise, yaklaşık maliyet doğru belirlenseydi sınır değerin altında kalmayacak tutarda teklif sunan isteklilerin sınır değerin altında kalarak, kendilerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi durumu söz konusu olmaktadır. Böylece eğer yaklaşık maliyet doğru hesaplansaydı aşırı düşük teklif açıklaması sunmak zorunda olmayan istekliler, açıklama sunmak gibi bir yükümlülükle karşı karşıya gelmektedirler.

Sonuç olarak işin ağırlıklı kısmını montaj ve malzeme giderlerinin oluşturduğu söz konusu ihalede güncel olmayan ve piyasada oluşan gerçek fiyatları yansıtmayan birim fiyatların kullanılması sonucunda yaklaşık maliyetin olması gerekenden çok yüksek belirlenmiş olması, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak sunulacak belgelere, aşırı düşük teklif sınır değerine ve dolayısıyla isteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına büyük ölçüde etki ettiğinden ve bu durum düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğundan, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede; ihale konusu işin adının “11. ve 12. Bölge Müdürlüğü Sınırlarındaki Muhtelif Yollarda Çelik Otokorkuluk Yapılması (Ağır Hizmet Tipi Dahil)” olduğu, yaklaşık maliyetinin [m1] Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyatları esas alınarak toplam 13.964.622,09 TL olarak belirlendiği, 11 adet ihale dokümanı satın alındığı, 6 isteklinin teklif verdiği, iki isteklinin teklifinin ihaleye katılımda istenilen yeterlik belgelerdeki noksanlık nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece hesaplanan sınır değer olan 6.088.258,63 TL’nın altında teklif sunan 3 isteklinin ise aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakılması sonucu ihalede sadece bir isteklinin teklifinin geçerli olduğu , idarece tek geçerli teklif sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği ve bu isteklinin teklif fiyatının da idarece hesaplanan sınır değere eşit olduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu ihaleye ilişkin olarak Çepaş Galvaniz Demir Çelik Madencilik İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş. firması;

“Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde ihale konusu işe benzer işleri daha önce yapan firmalarının elendiği, ihalenin üretim alt yapısı ve kapasitesi sorgulanması gereken bir firmaya bırakıldığı, firmanın kapasitesinin yerinde incelenmesi gerektiği, 2006 yılında KGM personelince firmalarında yapılan incelemenin ihale üzerinde bırakılan firmaya da yapılması gerektiği” iddialarını içeren itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu ve başvuru sahibinin iddialarına ilişkin yapılan inceleme sonucunda iddiasının yerinde olmadığına karar verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56 ıncı maddesinde,

“…Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.

__

…” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun hükmü dikkate alındığında; Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyerek karar vermesi gerekirken;

“….

Sonuç olarak işin ağırlıklı kısmını montaj ve malzeme giderlerinin oluşturduğu söz konusu ihalede güncel olmayan ve piyasada oluşan gerçek fiyatları yansıtmayan birim fiyatların kullanılması sonucunda yaklaşık maliyetin olması gerekenden çok yüksek belirlenmiş olması, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak sunulacak belgelere, aşırı düşük teklif sınır değerine ve dolayısıyla isteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına büyük ölçüde etki ettiğinden ve bu durum düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğundan, ihalenin iptali gerekmektedir.” Denilerek başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmediği halde; başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açıları dışında ihalenin iptaline karar verilmiştir.

Kurul kararındaki; “idarece yaklaşık maliyetin sağlıklı belirlenmediğine” ilişkin tespitlere katılmakla birlikte ihalenin iptali konusunda “4734 sayılı Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesindeki; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmünün dikkate alınarak aynı idarenin farklı birimlerinin ihtiyacı için genel müdürlük merkezinden aynı ihale konusu iş ile ilgili olarak yaptığı ve itirazen şikayet başvurusuna konu olup aynı tarihli kurul gündemi ile karara bağlanan :

1- 8. ve 9. Bölge Müdürlüğü Sınırlarındaki Muhtelif Yollarda Çelik Otokorkuluk Yapılması (Ağır Hizmet Tipi Dahil)

2-11.ve 12. Bölge Müdürlüğü Sınırlarındaki Muhtelif Yollarda Çelik Otokorkuluk Yapılması (Ağır Hizmet Tipi Dahil)

3-10. ve 15. Bölge Müdürlüğü Sınırlarındaki Muhtelif Yollarda Çelik Otokorkuluk Yapılması (Ağır Hizmet Tipi Dahil)

4-2. ve 13. Bölge Müdürlüğü Sınırlarındaki Muhtelif Yollarda Çelik Otokorkuluk Yapılması (Ağır Hizmet Tipi Dahil)

ihaleleri bir bütün olarak göz önüne alınarak; idarece tespit edilen yaklaşık maliyetler, ihaleye verilen teklifler, ihalede idarece hesaplanan sınır değer ve ihalede geçerli olan teklifler bir tablo halinde incelendiğinde;

İhalenin Adı

İdarece tespit edilen yaklaşık maliyet TL

İhalede verilen teklifler TL

İdarece bulunan

sınır değer

İdarece teklifi geçerli bulunan tek teklif sahibi ve teklif fiyatı

8. ve 9. Bölge Müdürlüğü Sınırlarındaki Muhtelif Yollarda Çelik Otokorkuluk Yapılması (Ağır Hizmet Tipi Dahil)

14.867.609,74

4.135.719, 76

5.986.262,69

GÜRMAK Metal San. Ve Tic. A.Ş

5.986.262,69

4.594.107,76

4.602.857.85

5.236.520,49

5.730.992,50

5.986.262,69

6.774.240,22

11.ve 12. Bölge Müdürlüğü Sınırlarındaki Muhtelif Yollarda Çelik Otokorkuluk Yapılması (Ağır Hizmet Tipi Dahil)

13.964.622,09

4.053.442,24

6.088.258,63

GÜRMAK Metal San. Ve Tic. A.Ş

6.088.258,63

4.367.185,97

4.394.808,28

4.959.659,00

6.088.258,63

6.405.67,01

2. ve 13. Bölge Müdürlüğü Sınırlarındaki Muhtelif Yollarda Çelik Otokorkuluk Yapılması (Ağır Hizmet Tipi Dahil)

16.334.145,39

5.088.359,81

6.533.658,15

GÜRMAK Metal San. Ve Tic. A.Ş

6.473.195,50

5.796.891,95

6.128.734,17

6.473.195,50

7.452.781,14

10.ve 15. Bölge Müdürlüğü Sınırlarındaki Muhtelif Yollarda Çelik Otokorkuluk Yapılması (Ağır Hizmet Tipi Dahil)

12.689.954,25

3.756.988,41

5.075.981,70

GÜRMAK Metal San. Ve Tic. A.Ş

4.939.016,31

3.847.249,48

4.233.261,53

4.550.894,35

4.939.016,31

5.843.379,19

1-İnceleme konusu ihalede tek geçerli teklif kaldığı, bu isteklinin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif fiyatının anılan Kanunun 5 inci maddesindeki temel ilkelere aykırı olacak şekilde gerçekçi bir fiyat yarışmasına dayanmadığı ve ihalenin idare tarafından saydamlık, rekabet, eşit muamele, gizlilik ve güvenirliğin zedelenerek sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.

2- Karayolları Genel Müdürlüğü Keşif ve Şartname Şubesi Müdürlüğü tarafından farklı birimlerinin ihtiyacı için aynı konuda ihalesi gerçekleştirilen ve itirazen şikayet başvurularına konu edilen ve 02.08.2010 tarih 2010/053 toplantı nolu Kurul gündeminde incelenen dört ayrı ihalenin ikisinde sınır değere eşit tek geçerli teklif sahibinin ve diğer iki ihalede de sınır değerin altında olmakla birlikte yine tek geçerli teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin aynı istekli olduğu ve dört ayrı ihalede de bu isteklinin en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği görülmektedir.

Sonuç olarak;

1-Yukarıda açıklandığı üzere söz konusu ihalede idarece güncel olmayan ve piyasada oluşan gerçek fiyatları yansıtmayan birim fiyatların kullanılması sonucunda yaklaşık maliyetin olması gerekenden çok yüksek belirlenmiş olduğu yönündeki tespite katılmakla birlikte inceleme konusu ihalenin bu nedenle değil, anılan Kanunun 5 inci maddesindeki temel ilkelere aykırı olarak sonuçlandırılmasından dolayı iptal edilmesi gerektiği,

2- Yaklaşık maliyete ilişkin olarak tespit edilen aykırılık ile anılan kanunun 5 inci maddesindeki temel ilkelere aykırı olarak sonuçlandırılan yukarıda belirtilen dört ihale ile ilgili olarak incelemenin ve gerekiyorsa soruşturmanın yapılabilmesi amacıyla Ulaştırma Bakanlığı'na bildirimde bulunulması gerektiği yönündeki düşüncemle karara katılmıyorum.

** Ali Kemal AKKOÇ**

** II. Başkan **