KİK Kararı: 2010/UY.III-2171

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/052
Gündem No : 87
Karar Tarihi : 26.07.2010
Karar No : 2010/UY.III-2171
BAŞVURU SAHİBİ:
Sözmen İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti., Ceyhun Atıf Kansu Cad. Bayraktar Center İş Merkezi No.114-G/1 Balgat Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yenimahalle Belediye Başkanlığı, İvedik Caddesi No:35 Kat:4 Oda No:466 Yenimahalle/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/42812 İhale Kayıt Numaralı "Park Revize ve Onarım İşleri Yapımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.07.2010 tarih ve III.Y.20.71.0132/2010-32E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Yenimahalle Belediye Başkanlığı tarafından 05.05.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Park Revize ve Onarım İşleri Yapımı İşi” ihalesinin iptaline ilişkin olarak Sözmen İnşaat Taah. ve Tic. Ltd.Şti.’nin 12.07.2010 tarih ve 16203 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

İdarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; söz konusu ihaleye ilişkin olarak Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 2010/UY.III-1760 sayılı kararı ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılarak ihale sürecine devam edilmesi yönünde karar verilmesine ve tekliflerin yaklaşık maliyetin %35 altında olmasına rağmen, idarece ihalenin iptal edilme işleminin ihale mevzuatına aykırı olduğu, iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale komisyonunun 18.05.2010 tarihli kararı ile ihaleye katılan 12 istekliden Ranuna Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Pırlanta İnş. ve Tic. Ltd. Şti. ve Toptaş İnş. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ihaleye sundukları teklif dosyalarında yer alan iş deneyim belgelerinin idari şartnamede belirtilen şartlara uygun olmadıkları gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan 9 adet geçerli teklif üzerinden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi ve Kamu ihale genel Tebliğinin 45 inci maddesi uyarınca sınır değer hesaplandığı, hesaplanan bu sınır değerin altında kalan Makhaf Makinalı Hafriyat İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasına cevap vermediği, ihale üzerinde kalan Ozan Mad. Nak. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. dışında diğer 2 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli görülmeyerek değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Ozan Mad. Nak. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Bunun üzerine başvuru sahibi**** Sözmen İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 24.05.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 28.05.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 01.06.2010 tarih ve 12886 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.06.2010 tarihli dilekçe ile ihale üzerinde kalan firmanın aşırı düşük açıklamalarının ihale mevzuatına uygun olmadığı iddiasıyla itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 21.06.2010 tarih ve 2010/UY.III-1760 sayılı kararı ile;

__

“…….İhale üzerinde bırakılan Ozan Mad. Nak. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

__

İhale üzerinde kalan isteklinin açıklama yazısı ekinde birim fiyat teklif cetvelinde teklif ettikleri fiyatlara dayanak teşkil etmek üzere her bir iş kalemi için 14 adet analizin, çalışan işçilerin ücretlerinin hesaplanmasına ilişkin tablo ve Şubat 2010 ücret bordrolarının, ihale konusu işte kullanılacak malzemelerin (andezit, andezit taşı andezit merdiven, andezit mucartalı, ocak taşı, kum) stoklarında bulunduğuna dair yeminli mali müşavir onaylı envanter raporu, stok yazısı, defter kayıtları, stok ekstresi, stok durumu raporunun, C12 hazır beton için Uğural İnş. Tur. Pet. San. ve Tic. A.Ş. tarafında düzenlenmiş 1 adet proforma fatura, proforma fatura ekinde 1 adet satış faturası, ekinde birim ortalama maliyetleri işçilik maliyetleri başlıklı belge bulunan maliyet tespit raporunun, isteklinin üretim tesislerine ait andezit taş işleme tesisine ve andezit taş ocaklarına ait kapasite raporları,işletme ve GSM ruhsatları, TSE ve ISO belgelerinin,firmaya ait iş makineleri ruhsatlarının sunulduğu görülmüştür.

__

_ Aşırı düşük teklif açıklaması ekinde C12 hazır beton için Uğural İnş. Tur. Pet. San. ve Tic. A.Ş. tarafında düzenlenmiş 1 adet proforma fatura alındığı, proforma fatura ekinde 1 adet 30.04.2010 tarihli satış faturası sunulduğu, proforma fatura içeriğinden proforma faturayı düzenleyen firmanın üretici olduğunun görüldüğü, proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan SMMM veya YMM onaylı birim maliyet cetveline yer verilmediği, _

__

_ Maliyet tespit raporu ekinde yer alan birim ortalama maliyetleri işçilik maliyetleri başlıklı belgenin içeriğinde isteklinin ihaleye sunduğu birim fiyat teklif cetvelinin tablo halinde yer aldığı, sonuç kısmında YMM tarafından imza altına alınmış, “firma yetkililerin ibrazıyla yuakrıda belirtilen birim ortalama maliyetleri ve işçilik maliyet kalemlerinin doğru ve eksiksiz hesaplandığı tespit edilmiş, ihale konusu işin yapılmaması için yasal mevzuata aykırı bir durum olmadığı tespit edilmiştir.” beyanının yer aldığı, ancak söz konusu maliyet tespit raporunda ve eki belgede üretilen mallara ilişkin birim ortalama maliyetlerinin ve işçilik maliyetlerin gösterilmediği, maliyet tespit raporu eki belgede birim fiyat teklif cetvelinin tablo halinde yer aldığı, son geçici vergi beyanname dönemine ait olup olmadığının belli olmadığı, dolayısıyla sunulan maliyet tespit raporunun mevzuata uygun olmadığı,_

__

_ Birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerinin birim fiyatlarına dayanak teşkil eden analizlerde __düz işçi saatlik ücretinin 2,17 TL/saat**** tutarında öngörüldüğü, 29.12.2009 tarihli ve 2009/1 numaralı “Asgari Ücret Tespit Komisyonu” kararı gereği, 2010 yılının ilk altı ayında bir işçinin saatlik asgari ücretinin 3,24 TL/saat olması yasal zorunluluk olduğu dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin çalıştırılacağı düz işçiler için öngörmüş olduğu saatlik ücretin, saatlik asgari ücretin altında olduğu, _

__

Tespit edilmiştir.

__

Yukarıda yapılan tespitler doğrultusunda, aşırı düşük teklif sorgulaması üzerine yapmış olduğu yazılı açıklamaları Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı tespit edilen ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

__

_ Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ozan Mad. Nak. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir._

__

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

__

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,”
Oybirliği ile karar verildiği görülmüştür.

Söz konusu Kurul Kararının idareye tebliğinden sonra ihale komisyonunca alınan 02.07.2010 tarihli karar ile, “ihaleye toplam 12 firma İştirak etmiş olmakla birlikte ekonomik açıdan en avantajlı ilk 4 (dört) firmanın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması neticesinde aradaki fiyat farkı da göz önünde bulundurulduğunda, Kamu İhale Kanununun "Temel İlkeler" başlıklı 5 inci Maddesinde belirtilen şartların tam olarak sağlanmadığı; ihtiyaçların uygun şartlarda karşılanamayacağı ve kaynakların verimli kullanılamayacağı anlaşıldığından; ihalenin kamu yararı gereğince iptaline karar verildiği” anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39 uncu maddesinde; “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü yer almaktadır. Aynı maddenin gerekçesinde ise; “ Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslararası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptal etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir.” hususları belirtilmiştir.

Anılan madde hükmü ile ihalenin iptali konusunda idareye verilen takdir yetkisi, mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır

Başvuru konusu ihaleye ilişkin yaklaşık maliyetin idarece 2009 Yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatları ile 2009 yılı Milli Savunma Bakanlığı birim fiyatları esas alınarak 1.340.043,50 TL olarak belirlendiği, ihalenin iptal edildiği tarih itibariyle geçerli olan teklifin en yükseğinin yaklaşık maliyetten yaklaşık %37 daha düşük olduğu, ihale onay belgesinde yer alan kullanılabilir ödenek tutarının yeterli olduğu görülmektedir.

__

Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde, “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer alan hükümler ve tespitler birlikte değerlendirildiğinde, idarece belirlenen yaklaşık maliyet, ihalede geçerli olan dört teklifin yaklaşık maliyete oranı ve kullanılabilir ödenek tutarının yeterli olduğu dikkate alındığında 02.07.2010 tarihli komisyon kararında yer alan ihalenin iptal işlemine ilişkin gerekçelerin ihale mevzuatına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalenin, 4734 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi uyarınca ihale komisyonu kararı üzerine idarece 02.07.2010 tarihinde iptal edildiği ancak idarenin iptal işleminde yukarıda belirtilen aykırılıklar nedeniyle iptal işlemi 4734 sayılı Kanuna uygun olmadığından, idarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının iptaline, karar verilmesi gerekmektedir

Açıklanan nedenlerle;

Kurul kararına karşı 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesine göre tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihten itibaren 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

İdarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının iptaline,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

EK GEREKÇE

Şikayet konusu ihaleyle ilgili olarak Kurum’a yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 2010/UY.III-1760 sayılı kararı ile düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiş, idarenin ihale komisyonunun 02.07.2010 tarihli kararıyla “ ihalenin kamu yararı gereğince iptaline ” karar verilmiştir. Kurul tarafından; 4734 sayılı Kanunun 5 inci ve 39 uncu maddesinde yer alan hükümler ve ihale dosyası üzerinde yapılan tespitler birlikte değerlendirildiğinde; idarece belirlenen yaklaşık maliyet, ihalede geçerli olan dört teklifin yaklaşık maliyete oranı ve kullanılabilir ödenek tutarının yeterli olduğu dikkate alınarak 02.07.2010 tarihli komisyon kararında yer alan ihalenin iptal işlemine ilişkin gerekçelerinin kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, değerlendirilerek “ idarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının iptaline” karar verilmiştir.

**** İncelenen ihalede, Yenimahalle Belediye Başkanlığı Destek Hizmetler Müdürlüğü tarafından yaklaşık maliyet belirlenirken, iş bünyesinde yer alan Bayındırlık Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı 2009 Yılı Birim Fiyatları esas aldığı anlaşılmaktadır. ****

4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen yapım işlerinde, anılan Kanunun 38 inci maddesine göre aşırı düşük tekliler, idarece belirlenen yaklaşık maliyet ve geçerli tekliflere göre belirlenmektedir. Bu nedenle, aşırı düşük teklif sorgulamasının sağlıklı yapılabilmesi için ihale öncesinde yaklaşık maliyetin gerçekçi yöntemlerle belirlenmesi gerekmektedir.

**** Anılan Kanunun 9 uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece,her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir… ” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 8 ve devamı maddelerinde idare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, anılan Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre miktar tespiti ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanacağı ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu çerçevede idarece, ya daha önce gerçekleştirdiği işlere ilişkin sözleşmelerdeki fiyatlar veya Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyatları kullanılarak veya piyasa araştırması yaparak anılan Yönetmeliğin 10 uncu maddesindeki yöntemlerden bir veya birkaçı kullanılarak yaklaşık maliyet tespit edilebilir. İdari işlem veya eylemlerin gerekçesiz tesis edilemeyeceği kuralından hareketle, 4734 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinde idari eylem ve işlemlerin gerekçesiz tesis edilemeyeceği kuralından hareketle yaklaşık maliyetin dayanaklarının (gerekçelerinin) bir hesap cetvelinde gösterileceği hüküm altına alınmıştır.

Yaklaşık maliyet, yapım işleri ihalelerinde başta aşırı düşük sınır değerin tespiti olmak üzere yeterlilikle ilgili olarak istenecek belgeler gibi, ihale mevzuatının temelini teşkil eden hususlara etki eden bir parametredir. 4734 sayılı kanunun 38 inci maddesi gereğince isteklilerden aşırı düşük açıklaması istenirken, analizdeki miktarın idare analizindeki miktarlar arasındaki farkın açıklanması ve bunların da belgelenmesi istenmektedir. Bu belgelemeyi yapamayan isteklilerin teklifleri geçerli sayılmamaktadır.

İncelenen ihalede ihale ilanını 12.04.2010, ihale tarihinin 05.05.2010 olduğu, Bayındırlık Bakanlığı tarafından birim fiyatlar ile rayiçlerin 01.01.2010 tarihinden geçerli olmak üzere 01.03.2010 tarihinde yayımlandığı, bu itibarla bu ihalede 01.01.2009 – 31.12.2009 tarihleri arasındaki piyasa koşullarına uygun olarak yayımlanan rayiç bedellerin ve birim fiyatların kullanılmasının hiçbir hukuki dayanağının bulunmadığı, dolayısıyla isteklilerin de açıklamalarında 2010 yılı güncel fiyatlarını kullanmaları gerektiği, son derece aşikardır.

Şikayete konu ihalede hukuka, mevzuata ve KİK Genel Tebliği hükümlerine aykırı bir uygulama sonucunda yaklaşık maliyet saptayan Yenimahalle Belediye Başkanlığı Destek Hizmetler Müdürlüğünün bir önceki yılın birim fiyatlarını kullanarak yaptığı uygulama aşırı düşük teklif sınırının gerçekçi tespit edilmesini etkileyecek ve aşırı düşükten sorgulanması gereken istekliler sorgulanmayarak avantajlı konuma geleceklerdir.

Şikayete konu ihalede hukuka, mevzuat ve tebliğ hükümlerine aykırı bir uygulama sonucunda yaklaşık maliyet saptayan Yenimahalle Belediye Başkanlığı Destek Hizmetler Müdürlüğünün bir önceki yılın birim fiyatlarını kullanarak yaptığı uygulama aşırı düşük teklif sınırının gerçekçi tespit edilmesini etkileyecek ve aşırı düşükten sorgulanması gereken istekliler sorgulanmayarak diğerlerine göre avantajlı duruma geleceklerdir.****

**Yukarıda açıklanan nedenden dolayı Kamu İhale Kurulunca idarece iptal edilen ihalenin iptalinden sonra tesis edilecek işlemlerle ilgili sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesi ve ihalenin sağlıklı bir biçimde sonuçlandırılabilmesi için, 2009 yılı fiyatları baz alınarak belirlenen yaklaşık maliyetin önce 2010 yılı rayiçlerine göre güncellenmesi gerekmektedir. İdarece yapılacak bu güncelleme sonucu bulunacak bu yeni yaklaşık maliyete göre sınır değerin yeniden belirlenmesi ve bu aşmadan sonra ihaleye devam edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul’un “ ihalenin iptaline ilişkin kararının iptaline” kararına katılıyorum. **

** Abdullah DÜNDAR**

** Kurul Üyesi **