KİK Kararı: 2010/UY.III-2170

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/052
Gündem No : 86
Karar Tarihi : 26.07.2010
Karar No : 2010/UY.III-2170
BAŞVURU SAHİBİ:
Ali YETİŞ , Karatay Sanayii Ballıca Sok. No:21 42300 Selçuklu/KONYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü 2.Bölge Müdürlüğü, Kazım Dirik Mah. Üniversite Cad. 361 Sok. No : 41 Bornova / İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/46214 İhale Kayıt Numaralı "Yatağan - Milas Yolunda Kamışdere Köprüsü Yapılması İnşaatı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.07.2010 tarih ve III.Y.19.60.0132/2010-31E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 21.05.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Yatağan - Milas Yolunda Kamışdere Köprüsü Yapılması İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Ali Yetiş’in 24.06.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.06.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 02.07.2010 tarih ve 15451 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif açıklaması istenilen firmaların açıklamalarının ihale mevzuatına uygun olmadığı değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde; işin, “Yatağan - Milas Yolunda Kamışdere Köprüsü Yapılması İnşaatı İşi” olduğu belirtilmiş, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde; tekliflerin, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden verileceği düzenlenmiştir.

Şikayete konu ihaleye 9 isteklinin teklif sunduğu, sunulan tekliflerin tamamının geçerli teklif olarak belirlendiği, Özsoy Yapı ve Enerji San. Tic. A.Ş. ve Atak İnş. Tic. Tur. San. İth. İhr. Ltd. Şti. tarafından sunulan tekliflerin, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesi uyarınca hesaplanan sınır değerin altında kaldığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği ve 4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesi uyarınca, 24.05.2010 tarihli yazılar ile adı geçen isteklilerden, belgelendirmek suretiyle tekliflerine açıklık getirilmesinin istendiği, aşırı düşük teklif sorgulamalarının teklif fiyatını oluşturan bileşenlerden Özel 3, Özel 6 ve Özel 8 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olduğu, söz konusu 2 isteklinin sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görüldüğü ve 09.06.2010 tarihli ihale komisyonu kararı ile, ihalenin en düşük teklif veren teklif Özsoy Yapı ve Enerji San. Tic. A.Ş. **** üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun __ 38 inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan hüküm uyarınca idarece hesaplana sınır değerin altında kalan Özsoy Yapı ve Enerji San. Tic. A.Ş. ve Atak İnş. Tic. Tur. San. İth. İhr. Ltd. Şti. firmalarından 24.05.2010 tarih ve 19722,19721 sayılı aşırı düşük teklif açıklama sunulmasına ilişkin yazılardan idarenin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 23 adet iş kalemlerinden sadece “Özel 3; Her cins ve çaptaki betonarme inşaat demirinin bedeli, nakli, boşaltma, istifi ve işçiliği, Özel 6; Köprülerde kuruda veya suda her dozda demirli beton (C25/30 -BS25 betonu) (beton tes. ile), Özel 8; Köprülerin öngerilmeli (önçekim-artçekim) boyuna ve enine kirişlerinde her dozda demirli beton (beton tesisi ile)”iş kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Özsoy Yapı ve Enerji San. Tic. A.Ş. nin idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

İhale üzerinde kalan isteklinin açıklama yazısı ekinde birim fiyat teklif cetvelinde teklif ettikleri fiyatlara dayanak teşkil etmek üzere her bir iş kalemi için 23 adet analiz,

“Özel 3; Her cins ve çaptaki betonarme inşaat demirinin bedeli, nakli, boşaltma, istifi ve işçiliği,” iş kalemine ilişkin olarak muhtelif nervürlü inşaat demiri için Arslan Demir Çelik İnş. ve Tic. Ltd. Şti tarafından düzenlenmiş 1 adet proforma fatura, proforma fatura ekinde SMMM onaylı 01.03.2010 tarihli 1 adet satış ve 25.02.2010 tarihli 1 adet alış faturası,

“Özel 6; Köprülerde kuruda veya suda her dozda demirli beton (C25/30 -BS25 betonu) (beton tes. ile)” iş kalemine ilişkin olarak C25 hazır betonu için Efe Çimento San. A.Ş. tarafından düzenlenmiş 1 adet proforma fatura, proforma fatura ekinde SMMM onaylı birim maliyet cetveli,

“Özel 8; Köprülerin öngerilmeli (önçekim-artçekim) boyuna ve enine kirişlerinde her dozda demirli beton (beton tesisi ile)” iş kalemine ilişkin olarak da piyasada faaliyet gösteren Abaş Prefabrike Yapı Elemanları Tur. San. Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmiş prekast öngerme köprü kirişlerinin üretim nakliye ve montajını kapsayan fiyat teklifi, fiyat teklifi ekinde SMMM onaylı maliyet tespit raporu,

Sunulduğu tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlığı altında yer alan 45.1. maddesinde _“45.1.2**.** Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden, ihale komisyonunun teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. _

45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)****_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)****_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Yukarıda yer alan açıklamalardan teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin tekliflerinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri Tebliğin 45.1.6 ncı maddelerinde yer alan açıklamalara uygun olarak sunmaları gerektiği anlaşılmaktadır.

“Özel 6; Köprülerde kuruda veya suda her dozda demirli beton (C25/30 -BS25 betonu) (beton tes. ile)” iş kalemine ilişkin analizde, beton (c25-30), kalıp ve beton döküm işçiliği maliyet bileşenine yer verildiği, söz konusu analize dayanak teşkil etmek üzere istekli tarafından beton maliyetine ilişkin proforma fatura sunulduğu, ancak kalıp maliyetine ilişkin belge sunulmadığı,

“Özel 8; Köprülerin öngerilmeli (önçekim-artçekim) boyuna ve enine kirişlerinde her dozda demirli beton (beton tesisi ile)” iş kalemine ilişkin analizde malzeme, makine ve işçilik girdileri için birim fiyatlar kullanıldığı, birim fiyatlar kullanıldığına ilişkin Tebliğin 38.9 uncu maddesinde öngörüldüğü şekilde bir liste ve söz konusu analize dayanak teşkil etmek üzere istekli tarafından analizde yer alan maliyet bileşenlerine ilişkin bir belge sunulmadığı, mazot ve elektrik enerjisi girdileri haricindeki girdi fiyatlarının karsız birim fiyatlarının altında olduğu,

İstekli tarafından sunulan anılan Özel 8 poz nolu köprü kirişlerinin betonuna ait iş kalemi ile ilişkili ihale konusu köprü yapım işinin bir kısmını oluşturan kirişlerin tamamının (Özel 9, Özel 12 poz nolu iş kalemlerini de içeren) maliyetine dair bir fiyat teklifi ve eki maliyet tespit raporunun idare tarafından istenilen Özel 8; Köprülerin öngerilmeli (önçekim-artçekim) boyuna ve enine kirişlerinde her dozda demirli beton (beton tesisi ile) iş kalemine ait analize dayanak teşkil den belge niteliğinde olmadığı, yukarıda belirtildiği üzere analizde geçen maliyet girdilerinin fiyatlarının görülmediği,

Tespit edilmiştir.

Bu durumda ihale üzerinde kalan Özsoy Yapı ve Enerji San. Tic. A.Ş. nin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğ açıklamalarına uygun yapılmadığı anlaşıldığından, aşırı düşük açıklamalarının yeterli görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Atak İnş. Tic. Tur. San. İth. İhr. Ltd. Şti. nin idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Açıklama yazısı ekinde birim fiyat teklif cetvelinde teklif ettikleri fiyatlara dayanak teşkil etmek üzere her bir iş kalemi için 23 adet analiz,

“Özel 3; Her cins ve çaptaki betonarme inşaat demirinin bedeli, nakli, boşaltma, istifi ve işçiliği,” iş kalemine ilişkin olarak her çapta nervürlü inşaat demiri için Yi-Ber Demir İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından düzenlenmiş 1 adet proforma fatura, proforma fatura ekinde SMMM onaylı …05.2010 tarihli 1 adet satış ve 07.05.2010 tarihli 1 adet alış faturasının yer aldığı, ancak faturaların ihale tarihi itibariyle son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı,

“Özel 6; Köprülerde kuruda veya suda her dozda demirli beton (C25/30 -BS25 betonu) (beton tes. ile)” iş kalemine ilişkin olarak C25/30 hazır betonu için Yüksel Beton firmasından tarafından düzenlenmiş 1 adet fiyat teklifi, fiyat teklifi ekinde C25/30 hazır betona ilişkin 25.05.2010 tarihili SMMM onaylı birim maliyet analizinin yer aldığı, ancak sözkonusu iş kalemine ilişkin analizde, hazır beton (c25-30), kalıp, vibratör ve beton döküm işçiliği maliyet bileşenine yer verildiği, sözkonusu analize dayanak teşkil etmek üzere kalıp maliyetine ilişkin belge sunulmadığı,

“Özel 8; Köprülerin öngerilmeli (önçekim-artçekim) boyuna ve enine kirişlerinde her dozda demirli beton (beton tesisi ile)” iş kalemine ilişkin olarak da piyasada faaliyet gösteren D-R Prefabrik Yapı Elemanları İnş. Taah. Müh. Müş. San. Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmiş prekast öngerme köprü kirişlerinin üretim nakliye ve montajını kapsayan proforma fatura sunulduğu, proforma fatura ekinde kirişlerin yapımına ilişkin YMM onaylı birim maliyet cetveli sunulduğu, sözkonusu iş kalemine ilişkin analizde hazır beton, vibratör ve işçilik maliyetine yer verildiği, sunulan fiyat teklifinin ihale konusu kirişlerin tamamına ilişkin olduğu, analizde yer alan hazır beton fiyatı 155,00 TL, kalıp fiyatının 24,00 TL öngörüldüğü, ancak proforma faturada ve eki birim maliyet cetvelinde betonun maliyetine ilişkin toplam fiyatın yer aldığı analizde geçen fiyatların görülmediği,

Tespit edilmiştir.

Bu durumda ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Atak İnş. Tic. Tur. San. İth. İhr. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen açıklamalarına uygun yapılmadığı anlaşıldığından, aşırı düşük açıklamalarının yeterli görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde kalan Özsoy Yapı ve Enerji San. Tic. A.Ş. nin ve ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Atak İnş. Tic. Tur. San. İth. İhr. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen yapım işlerinde, anılan Kanunun 38 inci maddesine göre aşırı düşük tekliler, idarece belirlenen yaklaşık maliyet ve geçerli tekliflere göre belirlenmektedir. Bu nedenle, aşırı düşük teklif sorgulamasının sağlıklı yapılabilmesi için ihale öncesinde yaklaşık maliyetin gerçekçi yöntemlerle belirlenmesi gerekmektedir.

**** Anılan Kanunun 9 uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece,her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir… ” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 8 ve devamı maddelerinde idare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, anılan Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre miktar tespiti ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanacağı ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu çerçevede idarece, ya daha önce gerçekleştirdiği işlere ilişkin sözleşmelerdeki fiyatlar veya Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyatları kullanılarak veya piyasa araştırması yaparak anılan Yönetmeliğin 10 uncu maddesindeki yöntemlerden bir veya birkaçı kullanılarak yaklaşık maliyet tespit edilebilir. İdari işlem veya eylemlerin gerekçesiz tesis edilemeyeceği kuralından hareketle, 4734 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinde yaklaşık maliyetin dayanaklarının(gerekçelerinin) bir hesap cetvelinde gösterileceği hüküm altına alınmıştır.

İncelenen ihalede, Karayolları İzmir 2. Bölge Müdürlüğü tarafından ihale konusu işin yaklaşık maliyetini belirlerken; iş bünyesinde yer alan Karayolları Genel Müdürlüğü 2009 Yılı Birim Fiyatlarını baz aldığı , % 30 oranında indirim yaptıktan sonra 2010 yılı TEFE oranındagüncelleştirdiği anlaşılmaktadır.

Yaklaşık maliyet, yapım işleri ihalelerinde başta aşırı düşük sınır değerin tespiti olmak üzere yeterlilikle ilgili olarak istenecek belgeler gibi ihale mevzuatının temelini teşkil eden hususlara etki eden bir parametredir. Herhangi bir idare tarafından Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca yayımlanmış Birim Fiyat Analizlerinin alınıp bu analizlere belirli bir % oranında indirim yaparak yaklaşık maliyet belirlemesi, o analiz içerisindeki girdilerin miktar yönünden içinin değiştirilmesi anlamına gelir ki, böyle bir durumda bu şekilde oransal tenzilat uygulanmak suretiyle yapılan analize artık o idarenin yayımlanmış birim fiyat analizi denilmesi mümkün değildir. Yaklaşık maliyetin belirlenmesinde kullanılan fiyatlara ilişkin analizler artık o iş için yapılan yeni analiz olmaktadır. Başka bir ifadeyle istekli tarafından bir idarenin analizi dışında o iş kalemi ile ilgili olarak miktarlar üzerinde eksiltme yapılarak analiz sunulması durumlarda, 4734 sayılı kanunun 38 inci maddesi gereğince isteklilerden aşırı düşük açıklaması istenirken, analizdeki miktarın idare analizindeki miktarlar arasındaki farkın açıklanması ve bunların da belgelenmesi istenmektedir. Bu belgelemeyi yapamayan isteklilerin teklifleri geçerli sayılmamaktadır. İstekliler tarafından sunulan analizlerdeki girdi miktarlarının açıklamasında tenzilatlar emsal gösterilerek bir açıklama yapılmasının nasıl hukuki dayanağı yok ise, idarenin de gerekçesiz olarak ilan edilmiş birim fiyatlara belli oranlarda tenzilat uygulamak suretiyle yaklaşık maliyet belirlemesinin hukuki dayanağı bulunmamaktadır.

Mevzuatta idarelerin yayınlanmış fiyatlarını aşağı çekmesi şeklindeki bir uygulamaya cevaz veren herhangi bir düzenleme de bulunmamaktadır.**** Bu şekildeki bir uygulama hukuki dayanaktan yoksun olmasının yanında, gerekçesiz olarak tesis edilen idari işlem niteliğinde olduğundan Kanunun 9 ncu maddesi ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesine açıkça aykırılık teşkil etmektedir. Zira, 2009 yılı birim fiyatlarına niçin % 30 oranında tenzilat yapılıp, bilahare bulunan bu fiyatların 2010 yılı TEFE oranında güncelleştirilmesinin gerekçesi yaklaşık maliyetin dayanağı hesap cetvelinde yer almamaktadır.

Bu durumda, ya Karayolları Genel Müdürlüğü yüksek birim fiyat belirleyerek kamuyu zarara uğratmasına ( Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 ve 45 nci maddesi uyarınca Karayolları Genel Müdürlüğünün resmi birim fiyatlarına dayalı açıklama yapılması durumunda) veya Karayolları Genel Müdürlüğüne bağlı birimlerce gerekçesiz olarak birim fiyatlar üzerinden indirim yapılarak aşırı düşük sınır değerin düşük belirlenmesine ve aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin açıklama yapmandan ihalenin üzerlerinde kalmasına neden olunmaktadır.

Yukarıdaki şekilde gerekçesiz olarak birim fiyatlar üzerinden tenzilat uygulaması işlemi yerine, ihaleye çıkan idarenin kendi koşullarına göre yeni bir poz numarası altında yeni bir birim fiyat analizi yapması gerekir. Aksine bir düzenlemenin kabulü istekliler arasında haksız rekabete neden olacaktır. Şikayete konu ihalede hukuka, mevzuat ve tebliğ hükümlerine aykırı bir uygulama sonucunda yaklaşık maliyet saptayan Karayolları İzmir 2. Bölge Müdürlüğünün ihalesinde, isteklilerin tekliflerinde Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyat analizlerini kullanma şansları olamayacağı gibi, yayımlanmış olan idare fiyatlarının karsız halini kullanma imkanları da yoktur. Kamu İhale Tebliği hükümlerine göre idarenin yayımlanan birim fiyatlarının müteahhit karsız halini ve bu idare fiyatlarına esas olan idare analizlerini kullanmaları halinde tekliflerinin aşırı düşük sınır değerin çok üstünde bir sonuçla karşı karşıya kalınacaktır. Nitekim incelenen ihalede **Ali YETİŞ, Abdullah TUĞLU, YÜKSEL Taah. İnş. Ltd. Şti. , EGE İnş. Ltd. Şti., SONER İnş. Ltd. Şti., AS İnşaat A.Ş., TEKYILDIZ Ltd. Şti. isimli firmaların tekliflerinin bu nedenle yaklaşık maliyete göre belirlenen sınır değerin üstünde kaldığı görülmektedir. **Bu tespit idarenin bu uygulamasının aşırı düşük teklif sınırının gerçekçi tespit edilmesini etkileyeceği ve aşırı düşükten sorgulanması gereken istekliler sorgulanmayarak avantajlı konuma geleceği şeklindeki düşüncemizin bir kanıtıdır.

Bu nedenle; ihalede, yaklaşık maliyetin objektif kriterlere göre belirlenmediği tespit edildiğinden ve isteklilerce pozlar dikkate alınarak Karayolları ve/veya Bayındırlık Bakanlığı Birim Fiyatlarına göre tekliflerini hazırladıklarından, aşırı düşük sınırın dolayısıyla da tekliflerin, sağlıklı olarak belirlenemeyeceği ve ihalenin sağlıklı bir şekilde sonuçlandırılamayacağı sonucuna varılmıştır. Yukarıda açıklanan nedenden dolayı incelemeye konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluk kararına katılmıyorum.

** Abdullah DÜNDAR **

** Kurul Üyesi **