KİK Kararı: 2010/UY.III-2165

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/052
Gündem No : 83
Karar Tarihi : 26.07.2010
Karar No : 2010/UY.III-2165 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Özkar İnşaat San. ve Tic. A.Ş., A.Öveçler Mahallesi 1328 Sokak No:18 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı, İsmet İnönü Bulvarı Yücetepe/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/138949 İhale Kayıt Numaralı "Naras Barajı İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.07.2010 tarih ve III.Y.19.49.G024/2010-35E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı tarafından 16.03.2010 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan “Naras Barajı İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Özkar İnşaat San. ve Tic. A.Ş.’nin 23.06.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 29.06.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 01.07.2010 tarih ve 15406 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İdarenin tekliflerini aşırı düşük bularak, NB-01, NB-02, NB-06, NB-10, NB-11, NB-13, NB-17 ve NB-19 pozlarından oluşan 8 adet imalat cinsinin açıklamasını istediği, yaptıkları açıklamanın mazot, çimento ve makine yağı için ortalama birim maliyetlerin belirtilmediği gerekçesiyle uygun görülmediği ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, iddiasına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde işin adı; “Naras Baraj İnşaatı” şeklinde belirtilmiş ve işin fiziki miktarı (temelden) 78 mt yüksekliğinde baraj olarak belirtilmiştir.

İdari şartnamenin 19 uncu maddesinde ise, isteklilerin tekliflerini her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceği ve ihale sonucunda teklif birim fiyat sözleşme imzalanacağı düzenlenmiştir.

İncelemeye konu ihalede 16 isteklinin ihaleye katıldığı, idare tarafından 13 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlenerek bu isteklilerin teklifleri üzerinden sınır değerin tespit edildiği anlaşılmıştır. Tespit edilen sınır değerin 58.332.891,75 TL olduğu ve sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen 5 istekliden teklif bileşenlerine ilişkin açıklama istenildiği görülmüştür.

Teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilere gönderilen 04.05.2010 tarihli aşırı düşük teklif açıklama yazıları ile sınır değerin altında teklif veren isteklilerden NB-01, NB-02, NB-06, NB-10, NB-11, NB-13, NB-17 ve NB-19 poz nolu imalatlar için açıklama ve belgelendirme yapılması istenerek, yapım yönteminin ekonomikliği, seçilen teknik çözümler ve kullanılacak avantajlı koşulların Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde belirtilen hususlara uygun olarak sunulması __ istenilmiştir. __

Aşırı düşük sorgulaması yapılan isteklilerin sunduğu açıklamaların idarece mevzuat hükümlerine uygun olmadığı gerekçesiyle kabul edilmediği görülmüştür.

Başvuru konusu baraj işi, muhtelif yapım teknikleriyle inşa edilebilen (örneğin başvuru sahibi aşırı düşük açıklamalarında baraj inşasında “Silindirle Sıkıştırılabilen Beton SSB” baraj tekniğini kullanacakları belirtilmiştir.) bir yapım işi olup, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan tüm isteklilerin açıklamalarını bilgi, tecrübe ve birikimlerine dayanarak yaptıkları, analizlerini buna göre tanzim ettikleri görülmüş ve konunun uzmanı ihale komisyonu üyeleri tarafından yapılan aşırı düşük açıklamalarının tümüne yakınının uygun görüldüğü, uygun görülmeyen kısmının ise söz konusu isteklilerin değerlendirme dışı bırakılma nedeni olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Başvurunun, şikayet konusu ve eşit muamele yönünden incelemesi idarece mevzuata aykırılığı tespit edilen hususlar üzerinden yapılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

_ İhale komisyonu;_

_ a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,_

_ Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir._

__

_ İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” _hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde;__

“38.1. Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi hükmü uyarınca,

_ a) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilecek birim fiyatlara ilişkin olarak idare tarafından, tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, _

_ b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; idare tarafından teklif bedelini oluşturacak iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, _

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının düzenlenerek ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi gerekmektedir.

_ 38.2. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. _

_ 38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. _

_ Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir._

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

…

…

…

…

__

__

__

__

…

16.002

Basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

101,34

__

__

101,34

…

16.003

Basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

107,50

86,00

15,48

101,48

…

…

…

…

__

__

__

__

…

…

…

…

__

__

__

__

__

_ İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur._

_ 38.4. İsteklilerin, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş grupları için bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini gösterecek şekilde analiz sunmaları yeterli kabul edilecektir. _

_ 38.5. 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca tekliflerin incelenmesinde; isteklilerin analizleri sunup sunmadıkları kontrol edilerek zarf açma ve belge kontrol tutanağının analizlere ilişkin hücresinde, analizlerin sunulup sunulmadığı, sunulmuş ise kaç adet analiz sayfası sunulduğu belirtilir. _

_ 38.6. 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin iş kalemleri/grupları için teklif ettikleri birim fiyatların her biri için analiz sunup sunmadıkları kontrol edilir. Analizleri sunmayan ya da eksik sunan istekliler değerlendirme dışı bırakılır. Bu aşamada sunulan analizlerin içeriğine ilişkin ayrıntılı inceleme yapılmaz. _

_ 38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.”_ açıklaması,

Anılan Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde ise;

“…

_ 45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini; _

_ a) Yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) _Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_ c) _Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

_ 45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir._

_ 45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır. _

_ 45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede; _

_ a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır. _

_ b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur._

_ c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır._

_ ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir._

_ d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur._

_ 45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir. _

_ 45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir._

_ 45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır._

_ 45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.” _açıklaması bulunmaktadır. __

Başvuru sahibinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinin incelenmesi sonucunda tespit edilen hususlar aşağıda yer almaktadır:

_ 1) “1.Mazot: _Naras Barajı İnşaatı işinde kullanılacak mazot için Onur Dış Ticaret Ltd. Şti.'den alınan proforma fatura sunulmuştur.

Proforma faturanın tarihi 28.12.2009'dur. Özkar İnş. San ve Tic. A.Ş. ihale dokümanını 30.12.2009 tarihinde alarak ihalede istekli sıfatını kazanmış olup, teklifler 16.03.2010 tarihinde alınmıştır.

Proforma faturada, hangi iş için verildiği ve geçerlik tarihi hakkında bir açıklama yoktur. Verilen depo çıkış fiyatı 2,057 TL/lt, iskontolu fiyat 1,933 TL/lt olup bu fiyat 30 000 lt kırsal motorin için verilmiş teklif fiyatıdır. Yani teklif bir birim malzeme için değil 30 000 lt malzeme için verilmiştir. Naras Barajı İnşaatı işinde bu miktardan daha fazla yakıt kullanılacağı düşünüldüğünde 30 000 lt için alınmış fiyatın geçerliliği önem kazanmaktadır.

Proforma faturada, proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilmemiş ve tasdik anlaşması yapılan YMM veya SMMM tarafından onaylanmamıştır.

_ Bu bilgi; proforma fatura düzenleyen bayinin söz konusu malın önceki vergi beyanname dönemindeki maliyetinin ortalama bu fiyat üzerinden olduğunun ispatı içindir. Proforma fatura ekinde sunulan ve proforma faturadan sonraki tarihte Özkar İnş. San ve Tic. A.Ş.'ye Onur Dış Ticaret Ltd. Şti. tarafından 29 985 lt kırsal motorin için düzenlenen 30.12.2009 tarihli satış faturasındaki (YMM onaylı) ve yine proforma fatura ekinde Opet Petrolcülük A.Ş.'nin Onur Dış Ticaret Ltd. Şti.'ye 29 985 lt kırsal motorin için düzenlediği 30.12.2009 tarihli (YMM onaylı) alış faturasındaki maliyetler tek başına söz konusu malın birim maliyetini son geçici vergi döneminde ortalama bu değerde olduğunu göstermez.”_ şeklindeki gerekçeye ilişkin yapılan inceleme neticesinde;

Başvuru sahibinin 11.05.2010 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasında; maliyetlerini oluşturan ana unsurların makine ve tesis giderleri, malzeme giderleri, işçilik giderleri, alt yüklenici giderleri, genel giderleri olduğu, sundukları analizlerin temelini şirketlerinin tecrübe ve şantiyelerden elde edilen verilere göre geliştirilen ve oluşturulan analizler olduğu, firmalarının SSB baraj tekniğini ülkemizde ilk uygulayan firma olduğu, bu sistemin hem teknik hem de maliyet bakımından çok avantajlı bir sistem olduğu, ihale konusu işin bu sistem ile yapılabileceği belirtilerek, iş kalemlerinin en büyük malzeme kalemleri olan motorin, çimento, yağ, demir, elektrik, kimyasal katkılar ve kalıp malzemelerinin teminine yönelik açıklamalarda bulunulmuş ve yazı ekinde bunlarla ilgili proforma fatura, katalog vb. tevsik edici belgeler sunulduğu görülmüştür.

Başvuru sahibinin sunduğu analizlerde motorin bedelinin 2,16 TL/lt olduğu, bu bedeli tevsik etmek için Onur Dış Ticaret Ltd. Şti.'den alınan 28.12.2009 tarihli proforma fatura sunulduğu, faturada kırsal motorinin depo çıkış fiyatına (2,057 TL), %6 iskonto uygulanarak 1,933 TL/lt fiyatının teklif edildiği, faturada birim ortalama maliyet sütununun yer almadığı, proforma faturanın ekinde kırsal motorine ilişkin son geçici vergi beyanname dönemine ait alış ve satış faturalarının sunulduğu ve YMM tarafından tasdiklendiği, ancak birim ortalama maliyetlerin belirtilmediği, dolayısıyla motorin girdilerine ilişkin olarak açıklamaların Kamuİhale Genel Tebliğinde yer alan açıklamalar doğrultusunda hazırlanmaması sebebiyle, söz konusu girdilere ilişkin maliyeti tevsik eder nitelik taşımadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin açıklamasının anılan gerekçeyle uygun görülmemesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

_ “2) Çimento: _Naras Barajı İnşaatı işinde kullanılacak çimento için Aslar Yapı Market İnş. Malz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'den teklif alınmıştır.

Teklif sadece mal içerdiğinden proforma fatura kriterlerinde ve şartlarında değerlendirme yapılması gerekmektedir. Teklif tarihi 02.02.2010 geçerlik süresi 7 gün olup 1 ton çimento için verilmiş KDV hariç fiyattır. Teklifte AS Çimento A.Ş. fabrikasından bant teslimi fiyat olduğu açıklaması vardır. Buna istinaden firma, fiyat açıklamasında fabrika-şantiye arası 140 km çimento taşıması maliyeti olarak NB-13 ALT-1 poz nolu yardımcı analiz oluşturarak bedeli 19,79 TL/ton olan ilave maliyet tespit etmiş ve bu maliyeti teklif fiyatına eklemiştir. Bunlara ilave olarak proforma faturada aranması gereken şart olan proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak son geçici vergi beyanname dönemine ait birim ortalama maliyet ve YMM veya SMMM onayı mevcut değildir.

_ Ekinde Aslar Yapı Market İnş. Malz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin Muslular San. Tic. Ltd. Şti.'ye 17.12.2009 tarihli SMMM onaylı satış faturası ve AS Çimento A.Ş.'den Aslar Yapı_ Market İnş. Malz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 07.12.2009 tarihli SMMM onaylı alış faturası bulunmaktadır.

Bu fatura suretlerinin bulunması proforma faturadaki malın son geçici vergi beyanname dönemindeki birim ortalama maliyetini yansıtmaz. Kaldı ki AS Çimento A.Ş.'ye ait faturada görüleceği üzere aynı fatura içerisinde bile aynı mal için değişik fiyat mevcuttur.” şeklindeki gerekçeye ilişkin yapılan inceleme neticesinde;

__

Başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe gösterilen çimento malzemesi için Aslar Yapı Market İnş. Tic. Ltd. Şti.’nden alınan 02.02.2010 tarihli fiyat teklifi ileson geçici vergi beyanname dönemine ait serbest muhasebeci mali müşavir onaylı alış ve satış faturası sunulduğu, ancak gerek fiyat teklifinde, gerekse ayrı bir belge ile birim ortalama maliyetlerin belirtilmediği, dolayısıyla yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı tespit edilmiş olup, iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

_ 3_ _- Yağ;___Naras Barajı inşaatı işinde kullanılacak makine yağı için Doğan Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden 16 kg lık teneke için 90,00 TL’lik KDV hariç teklif alınmıştır. Teklif tarihi 05.02.2010 olup teklifin hangi iş için verildiği ve geçerlik tarihi belirtilmemiştir.

_ Teklif sadece mal içerdiğinden proforma fatura kriterlerinde ve şartlarında değerlendirme yapılması gerekmektedir._

__

_ Teklif ekinde Doğan Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin Ankara Beton Boru San ve Tic. A.Ş.'ye 15.10.2009 tarihli satış faturası (SMMM onaylı) ve Doğan Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin Mapa Petrol Ürünleri Tic ve San A.Ş.'den 07.11.2009 tarihli (SMMM onaylı) alış faturası bulunmaktadır._

__

Teklifte son geçici vergi beyanname dönemine ait birim ortalama maliyet ve YMM veya SMMM onayı mevcut değildir. Gerek teklif gerekse ekindeki faturalar 1(bir) birim mal için değil belli bir miktar mal için düzenlenmiştir. Bu durumda da zaten mevzuat gereği olması gereken birim ortalama maliyetin tespiti ve onayı hususu daha çok önem arz etmektedir.

__

_ Ayrıca firmanın “4734 sayılı yasa ve ikincil mevzuat hükümlerinde istendiği açık bir şekilde ifade edilmediği halde değerlendirmenin tamamen şeklen yapılmasını ve kamu zararına sebebiyet verilmesi” iddiasına karşılık olarak da,_

__

4734 sayılı Kanunun 40. Maddesinde; “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır." denilmektedir. Bu maddede ekonomik açıdan en avantajlı teklifi tespit etmek üzere aşılması zorunlu olan aşamalardan 38 inci madde” aşırı düşük teklif sorgulama aşamasıdır. Dolayısı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif; verilen en düşük teklif değil, aynı zamanda aşırı düşük sorgulama aşamasını Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45 inci maddesi hükümlerine göre açıklayabilen ve aşırı düşük olmadığını ispatlayan tekliftir.

Aşırı düşük teklif tespiti ve sorgulamayı yapmak ihale komisyonunun takdir alanında kalan bir çalışma olmayıp İhale Kanunu, Yönetmelik ve Tebliğ esaslarına göre mutlaka yapılması gereken işlemdir.

Sonuç olarak değerlendirme şeklen yapılmayıp 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve mevzuat hükümlerine göre yapılmıştır.” şeklindeki gerekçeye ilişkin yapılan inceleme neticesinde;

Başvuru sahibince sunulan analizlerde madeni yağ bedelinin 6,00 TL/lt bedel ile yer aldığı, bu bedeli tevsik etmek için Doğan Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. 'den alınan 05.02.2010 tarihli proforma fatura sunulduğu, faturada birim ortalama maliyet sütununun yer almadığı, proforma faturanın ekinde madeni yağa ilişkin son geçici vergi beyanname dönemine ait alış ve satış faturalarının sunulduğu ve SMMM tarafından tasdiklendiği, ancak gerek proforma faturada gerekse ayrı bir belge ile birim ortalama maliyetlerin belirtilmediği, dolayısıyla yapılan açıklamanın Kamuİhale Genel Tebliğinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı tespit edilmiş olup, iddia yerinde bulunmamıştır.

__

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İdarenin, NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ni,“ NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin aşırı düşük sorgulama dosyasında, sunduğu teklife esas rayiç listesinde otomatik beton santrali için 03.070 poz nolu, 82.500,00 TL tutarındaki Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'na ait 2009 yılı rayicini kullandığını beyan etmiştir. Söz konusu makine bedeline ait rayiç kullanılarak 03.570 poz nolu otomatik beton santralinin 1 saatlik ücreti oluşturulmuştur. Bu durumda Kamu İhale Genel Tebliği Madde 38.9 “Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralan da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklaması gereği bu makineye ait herhangi bir bilgi ve belge aranmamıştır. Aksi halde yeni oluşturulacak analiz için ilgili tüm bilgi ve belgelerin sunulması gerekmektedir.

Ancak, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'na ait 03.070 poz no’lu otomatik beton santrali makine bedeli 1000 İt kapasiteli 50 mVsaat'lik otomatik beton santrali içindir. Firmanın sunduğu dosyada yer alan "Teklif hakkında açıklama" bölümünde NB-10 “Silindirle sıkıştırılan baraj gövde betonu (SSB)” için kullanılan otomatik beton santralinin 150 m 3/saat kapasiteyle, NB-11 “Gövdede beton yapılması” için kullanılan otomatik beton santralinin ise 75 m /saat kapasiteyle çalıştığı zikredilmiş ve bu kabule göre çalışma saati tespit edilerek analizler oluşturulmuştur. Bu durumda otomatik beton santralinin çalışma saatinin tespitinde yüksek kapasiteli otomatik beton santrali kullanılarak çalışma saati oluştururken, 1 saatlik ücretinin tespitinde düşük kapasiteli otomatik beton santrali kullanılmıştır. Oysa ki yüksek kapasiteli otomatik beton santralinin bedeli 03.070 poz nolu (50 m3/saat kapasiteli) makine bedeli ile aynı olmayacaktır. Ayrıca aşırı düşük sorgu dosyasında sunulan YMM onaylı makine ekipman listesinde 1 adet otomatik beton santrali yer almakta olup bu beton santralinin kapasitesi belirtilmemiştir.

_ Ayrıca aşırı düşük sorgu dosyasında sunduğu Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiçlerinden alınan çimento, demir ve uçucu külün nakliyeleri için ek tabloda Antalya-Baraj 90 km gösterilmiş olup söz konusu malzemelerin temin edileceği fabrika ve depo yeri ile ilgili herhangi bir bilgi ve belge konulmadığı tespit edilmiş ve değerlendirme dışı bırakılmıştır.” _gerekçesiyle değerlendirme dışı bıraktığı anlaşılmıştır.

__

NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Anılan isteklinin bila tarih ve sayılı aşırı düşük teklif açıklamasında; açıklama istenilen iş kalemlerinin ne şekilde ikmal edileceğine dair izahatta bulunduğu, ihale konusu iş için hazırlanan analizlerin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ve resmi Kurum rayiçleri kullanılarak hazırlandığı, enjeksiyon işleri, vana işleri, baraj ölçüm teçhizatı ve her türlü ölçüm, harita, aplikasyon ve proje işi ile ilgili piyasalardan teklif alınarak bunları tevsik edici belgelerin Kamu ihale Genel Tebliği’ne uygun olarak sunulduğu belirtilerek, yazı ekinde bunlarla ilgili proforma analiz, envanter defteri vb. tevsik edici belgeler sunulduğu görülmüştür.

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiçlerinde 03.070 pozu, “Otomatik beton santralı 1000 litre kapasiteli 50 m³/saat (radyal skreyper + yıldız silo + agrega kantarı + cebri betoniyer yükleme kovası, cebri betonyer + çimento kantarı + su saati + basınçlı hava donanımı + bakım platformu + kumanda kabini + kumanda panosu + taşıyıcı konsol” adı ve 2009 yıl birim fiyatlarıyla 82.500,00 TL bedel ile yer almaktadır.

Söz konusu makine bedeline ait rayiç kullanılarak 03.570 poz nolu otomatik beton santralinin 1 saatlik ücreti hesaplanmıştır. NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 03.570 poz numaralı “beton santralının 1 saatlik ücreti” başlıklı analizden, kullanılacak santralın elektrik enerjisi ile çalışan (santrallerin sıvı yakıt –mazot- ile çalışan modelleri de mevcuttur.) beton santralı olduğu anlaşılmakta olup, beton santralının 1 saatlik ücretini 46,66 TL olarak hesapladığı görülmüştür.

İdarenin, NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin “NB-10 Silindirle sıkıştırılan baraj gövde betonu (SSB)” iş kalemi ile “NB-11 Gövdede beton yapılması” iş kalemi için sunduğu analizleri uygun bulduğu ancak, “NB-10 Silindirle sıkıştırılan baraj gövde betonu (SSB)” iş kalemine ait açıklamasındaki;

“Silindirle sıkıştırılan baraj gövde betonu (SSB) iş kalemi için % 10 mertebesinde kar ve genel giderler dahil teklif etmiş olduğumuz fiyat 28,80 TL’dir.

__

_ Yapılacak olan gövde SSB beton imalatı bünyesine giren tüm malzeme, kalıp malzemeleri, işçilik bedelleri ve makine ekipmana ait tüm girdiler için Bayındırlık Bakanlığı rayiçleri esas alınmıştır. İş makinelerinin saatlik ücretlerinin tespitinde yardımcı analizlerden faydalanılmış olup, yardımcı analizlerdeki tüm girdiler için _de yine Bayındırlık Bakanlığı rayiçleri kullanılmıştır.” ifadesi ile “NB-11 Gövdede beton yapılması” iş kalemi için yaptığı;

“ Gövdede beton yapılması iş kalemi için % 10 mertebesinde kar ve genel giderler dahil teklif etmiş olduğumuz fiyat 84,18 TL’dir.

__

_ Gövdede yapılacak olan beton imalatı bünyesine giren tüm malzeme, kalıp malzemeleri, işçilik bedelleri ve makine ekipmana ait tüm girdiler için Bayındırlık Bakanlığı rayiçleri esas alınmıştır. İş makinelerinin saatlik ücretlerinin tespitinde yardımcı analizlerden faydalanılmış olup, yardımcı analizlerdeki tüm girdiler için de yine Bayındırlık Bakanlığı rayiçleri kullanılmıştır.” _ ifadesini, açıklama yazısında bu iş kalemleriyle ilgili olarak 150 m3/saat ve 75 m3/saat beton santralının kullanılacağının düşünüldüğünün belirtilmesi ve belirtilen kapasitelerdeki otomatik beton santralinin bedelinin 03.070 poz nolu (50 m3/saat kapasiteli) makine bedeli ile aynı olmayacağı gerekçesiyle uygun görmediği anlaşılmıştır.

İhale ilanı ve idari şartnamede yeterlik şartı olarak herhangi bir makine parkı istenmediği tespit edilmiş olup, sözleşmenin 23.8 inci maddesinde, yüklenicinin 2 adet 1,5 yd³ ekskavatör, 4 adet D8 veya muadili dozer, 4 adet 1,5 yd³ yükleyici, 4 adet 80 HP greyder, 2 adet 10 ton statik ağırlıkta vibrasyonlu silindir, 1 adet 50 m³/saat, 1 adet 40 m³/saat ile yeterli sayıda ve kapasitede kamyon, arazöz ve diğer ekipmanlar istendiği, bunların işe başlama tarihinden itibaren iş yerinde bulundurulmasını zorunlu kıldığı anlaşılmaktadır.

NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin makine ve ekipmana yönelik herhangi bir taahhütname vermediği ve kendisine büyük avantaj sağlayacak makine parkına sahip olmasına rağmen bu avantajı fiyat analizlerine herhangi bir hata yaparak “değerlendirme dışı bırakılabilecekleri” endişesi ile yansıtmadığı, “ Beton ve diğer malzemelerin nakli için damperli kamyon kullanılacağı düşünülmüştür. Kullanılacak olan kamyonlar her ne kadar firmamız envarterine kayıtlı olsalar da bunlar için emniyetli tarafta kalmak adına Bayındırlık Bakanlığı rayiçlerindeki meblağlar esas alınmış ve buna bağlı olarak amortisman ve diğer giderler hesaba dahil edilmiştir…” ifadesinden anlaşılmaktadır.

NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin bu öngörüsü paralelinde analizlerinde, Bakanlık rayiçlerini kullanması ve bunların dikkate alınmasını talep etmesi nedeniyle, kendisine avantaj sağlayacak beton santralı, kamyon ve transmikser gibi makine ve ekipmanın envarterinde kayıtlı bulunmasına rağmen bunların kapasitelerini ve teknik özelliklerini detaylı olarak belirten katalog vb. belgeleri vermeye gerek görmediği anlaşılmıştır.

Söz konusu imalatlar için yaptığı aşırı düşük açıklamalarının Tebliğe uygun olduğu görülen NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin, analizlerinde Bakanlık rayiçlerini kullandığını ve bunların dikkate alınmasını özellikle belirtmesine rağmen, verilmesi zorunlu olmayan, bir başka deyişle fazladan verilmiş bulunan ve herhangi bir taahhüde dayanmayan 150 m3/saat ve 75 m3/saat beton santralının kullanılacağının belirtilmesi bilgisi ile fazladan verildiği anlaşılan __ ve avantaj sağlamasına rağmen isteklinin değerlendirme dışı kalma endişesiyle dikkate alınmamasını istediği YMM onaylı makine ekipman listesinde yer alan beton santralinin kapasitesinin belirtilmemesi gerekçeleriyle __ anılan isteklinin ihale dışı bırakılması işlemi yerinde bulunmamıştır.

Öte yandan, idarenin “ Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiçlerinden alınan çimento, demir ve uçucu külün nakliyeleri için ek tabloda Antalya-Baraj 90 km gösterilmiş olup söz konusu malzemelerin temin edileceği fabrika ve depo yeri ile ilgili herhangi bir bilgi ve belge konulmadığı tespit edilmiş ve değerlendirme dışı bırakılmıştır.” şeklindeki diğer gerekçesi de gerek aşırı düşük açıklama isteme yazısında bu konuda bir bilgi istenmemesi, gerekse bahsolunan malzemelerin, Antalya’dan temin edileceğinin, idarece de tespit edildiği üzere “ Antalya-Baraj 90 km” ifadesinden açık olarak anlaşıldığı görüldüğünden NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin bu gerekçeyle de değerlendirme dışı bırakılması yerinde bulunmadığı ve teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.``

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

**KARŞI OY **

İncelemeye konu ihalede Özkar İnşaat San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle; “İdarenin tekliflerini aşırı düşük bularak 8 adet imalat cinsinin açıklamasının istendiği, yaptıkları açıklamanın mazot, çimento ve makine yağı için sundukları proforma faturalarda ortalama birim maliyetlerinin belirtilmediği gerekçesi ile uygun görülmediği ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı iddiasında bulunularak, itirazen şikayet başvurusunun incelenerek gereğini yapılması istenilmiştir.”

İhale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda; 16 isteklinin katıldığı ihalede 13 geçerli teklif bulunduğu, bu isteklilerin teklifleri esas alınarak aşırı düşük sınır değerin belirlendiği ve bu sınır değerin altında teklif sunan 5 istekliden teklif bileşenlerinden idarece önemli görülen 8 adedi için açıklama istendiği, idarece bahse konu 5 isteklinin de sunduğu açıklamaların mevzuat hükümlerine uygun olmadığı gerekçesiyle red edildiği ve ihalenin Koçoğlu İnş. San.Tar. ve Hay. Tic. A.Ş . + Özdoğanlar Taah.İn.san ve Tic. A.Ş. iş ortaklığı üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından açıklama kapsamında motorin, çimento ve yağ girdileriyle ilgili olarak proforma fatura ve fiyat teklifi sunduğu, bunlara ilişkin son geçici vergi beyanname dönemine ait YMM ve SMMM onaylı alış ve satış faturalarını sunduğu, ancak proforma faturalarda birim ortalama maliyetlerinin belirtilmemiş olması nedeniyle isteklice yapılan bu açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı gerekçesiyle idare tarafından değerlendirme dışı bırakılan istekliyle ilgili olarak yapılan işlem Kurul tarafından da uygun bulunmuş ve başvuru sahibinin iddiaların yerinde olmadığına karar verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 nci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda alınan Kurul Kararında; idarece aşırı düşük açıklaması uygun bulunmayan NVS İnş.San. ve Tic.Ltd.Şti. ile ilgili olarak;

“ Açıklama istenilen iş kalemlerinin ne şekilde ikmal edileceğine dair izahatta bulunulduğu ihale konusu iş için hazırlanan analizlerin Bayındırlık Bakanlığı ve Resmi Kurum rayiçleri kullanılarak hazırlandığı, (İdarece açıklama istenmeyen iş kalemlerinden) enjeksiyon işleri, vana işleri, baraj ölçüm techizatı ve her türlü ölçüm, harita enjeksiyon işleri ile ilgili piyasalardan teklif alınarak bunları tevsik edici belgeleri Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak sunulduğu belirtilerek, yazı ekinde bunlarla ilgili proforma, analiz envanter defteri v.b.tevsik edici belgeler sunulduğu görülmüştür.

__Söz konusu makine bedeline ait rayiç kullanılarak 03.570 poz nolu otomatik beton __santralinin 1 saatlik ücreti hesaplanmıştır. NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 03.570 poz __numaralı "beton santralının 1 saatlik ücreti" başlıklı analizden, kullanılacak santralın elektrik __enerjisi ile çalışan (santrallerin sıvı yakıt -mazot- ile çalışan modelleri de mevcuttur.) beton __santralı olduğu anlaşılmakta olup, beton santralının 1 saatlik ücretini 46,66 TL olarak hesapladığı görülmüştür.

İdarenin, NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin "NB-10 Silindirle sıkıştırılan baraj gövde __betonu (SSB)" iş kalemi ile "NB-11 Gövdede beton yapılması" iş kalemi için sunduğu analizleri __uygun bulduğu ancak, "NB-10 Silindirle sıkıştırılan baraj gövde betonu (SSB)" iş kalemine ait açıklamasındaki;

"Silindirle sıkıştırılan baraj gövde betonu (SSB) iş kalemi için % 10 mertebesinde kar ve genel giderler dahil teklif etmiş olduğumuz fiyat 28,80 TL'dir.

_Yapılacak olan gövde SSB beton imalatı bünyesine giren tüm malzeme, kalıp malzemeleri, işçilik bedelleri ve makine ekipmana ait tüm girdiler için Bayındırlık Bakanlığı rayiçleri esas alınmıştır. İş makinelerinin saatlik ücretlerinin tespitinde yardımcı analizlerden faydalanılmış olup, yardımcı analizlerdeki tüm girdiler için deyine Bayındırlık Bakanlığı****rayiçleri kullanılmıştır." _ifadesi ile "NB-11 Gövdede beton yapılması" iş kalemi için yaptığı; gövdede beton yapılması iş kalemi için % 10 mertebesinde kar ve genel giderler dahil teklif etmiş olduğumuz fiyat 84,18 TL'dir.

Gövdede yapılacak olan beton imalatı bünyesine giren tüm malzeme, kalıp malzemeleri, işçilik bedelleri ve makine ekipmana ait tüm girdiler için Bayındırlık Bakanlığı rayiçleri esas alınmıştır. İş makinelerinin saatlik ücretlerinin tespitinde yardımcı analizlerden faydalanılmış olup, yardımcı analizlerdeki tüm girdiler için de yineBayındırlık Bakanlığı rayiçleri kullanılmıştır." ifadesini, açıklama yazısında bu iş kalemleriyle ilgili olarak 150 m3/saat ve 75 m3/saat beton santralının kullanılacağının düşünüldüğünün belirtilmesi ve belirtilen kapasitelerdeki otomatik beton santralinin bedelinin 03.070 poz nolu (50 m3/saat kapasiteli) makine bedeli ile aynı olmayacağı gerekçesiyle uygun görmediği anlaşılmıştır.

İhale ilanı ve idari şartnamede yeterlik şartı olarak herhangi bir makine parkı istenmediği tespit edilmiş olup, sözleşmenin 23.8 inci maddesinde , yüklenicinin 2 adet 1,5 yd3 ekskavatör, 4 adet D8 veya muadili dozer, 4 adet 1,5 yd3 yükleyici, 4 adet 80 HP greyder, 2 adet 10 ton statik ağırlıkta vibrasyonlu silindir, 1 adet 50 m3/saat, 1 adet 40 m3/saat ile yeterli sayıda ve kapasitede kamyon, arazöz ve diğer ekipmanlar istendiği, bunların işe başlama tarihinden itibaren iş yerinde bulundurulmasını zorunlu kıldığı anlaşılmaktadır.

NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin makine ve ekipmana yönelik herhangi bir taahhütname __vermediği ve kendisine büyük avantaj sağlayacak makine parkına sahip olmasına rağmen bu __avantajı fiyat analizlerine herhangi bir hata yaparak "değerlendirme dışı bırakılabilecekleri"endişesi ile yansıtmadığı,"Beton _ve diğer malzemelerin nakli için damperli kamyon kullanılacağı düşünülmüştür. Kullanılacak olan kamyonlar her ne kadar firmamız envanterine kayıtlı olsalar da bunlar için emniyetli tarafta kalmak adına Bayındırlık Bakanlığı rayîçlerindekî meblağlar** esas **alınmış ve buna bağlı olarak amortisman ve diğer giderler hesaba dahil edilmiştir..."_ifadesinden anlaşılmaktadır.

NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin bu öngörüsü paralelinde analizlerinde, Bakanlık __rayiçlerini kullandığı ve kendisine avantaj sağlayacak beton santralı, kamyon ve transmikser gibi __makine ve ekipmanın envanterinde kayıtlı bulunmasına rağmen bunların kapasitelerini ve teknik __özelliklerini detaylı olarak belirten katalog vb. belgeleri vermeye gerek görmediği kanaatine __varılmıştır.” Şeklinde bir değerlendirme yapıldıktan sonra;

“Söz konusu imalatlar için yaptığı aşırı düşük açıklamalarının Tebliğe uygun olduğu __düşünülen NVS inş. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin, analizlerinde Bakanlık rayiçlerini kullandığını ve __bunların dikkate alınmasını özellikle belirtmesine rağmen, verilmesi zorunlu olmayan, bir başka __deyişle fazladan verilmiş bulunan ve herhangi bir taahhüde dayanmayan 150 m3/saat ve 75 __m3/saat beton santralının kullanılacağının belirtilmesi bilgisi ile fazladan verildiği anlaşılan ve __avantaj sağlamasına rağmen isteklinin değerlendirme dışı kalma endişesiyle dikkate __alınmamasını istediği YMM onaylı makine ekipman listesinde yer alan beton santralinin __kapasitesinin belirtilmemesi gerekçeleriyle anılan isteklinin ihale dışı bırakılması işleminin __uygun bulunmadığı ,” kanaatine varılarak şikayete konu ihalede “Düzeltici İşlem Tesisine” karar verilmiştir. __

Oysa; NVS Inş. San. ve Tic. Ltd. Şti. aşırı düşük sorgulama aşamasında idareye sunduğu teklife esas rayiç listesinde otomatik beton santrali için 03.070 poz nolu, 82.500,00 TL tutarındaki Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 'na ait 2009 yılı rayicini kullandığını beyan etmiştir. Söz konusu makine bedeline ait rayiç kullanılarak 03.570 poz nolu otomatik beton santralinin 1 saatlik ücreti oluşturulmuştur. Bu durumda Kamu İhale Genel Tebliği Madde 38.9 "Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. Mevzuattaki bu düzenleme gereği beton santraliyle ilgili herhangi bir bilgi ve belge de aranmamıştır.

Ancak, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'na ait 03.070 poz no'lu otomatik beton santrali makine bedeli 1000 Lt. kapasiteli 50 m3/saat'lik otomatik beton santrali içindir. Firmanın**** sunduğu dosyada yer alan "Teklif hakkında açıklama" bölümünde NB-10 "Silindirle sıkıştırılan baraj gövde betonu (SSB)" için kullanılan otomatik beton santralinin 150 m3/saat kapasiteyle, NB-11 "Gövdede beton yapılması" için kullanılan otomatik beton santralinin ise 75 m 3/saat kapasiteyle çalıştığı zikredilmiş ve bu kabule göre NB-10 ve NB-11 imalat pozlarındaki çalışma saati tespit edilerek analizler oluşturulmuştur.

Bu durumda NB-10 Silindirle Sıkıştırılmış Gövde Betonu (SSB) imalatının fiyat analizi oluşturulurken 150 m3/saat kapasitesindeki otomatik beton santralinin bir saatlik ücreti ve 1m3 beton için santralin çalışma süresi alınarak fiyat oluşturulması gerekirken, istekli 50 m3/saat kapasitedeki otomatik beton santralinin bir saatlik çalışma ücretini (46,66 TL/saat) ve 150m3/saat kapasitedeki beton santralinin 1m3 beton üretme zamanını (1/150=0,00667 saat) alarak fiyat analizi oluşturmuştur. Başka bir ifadeyle istekli 1 m3 beton üretmek için otomatik beton santralinin çalışma süresini 1/3 oranında azaltarak santralin analizdeki çalışma bedelini de 1/3 oranında azaltmış olacağından açıklamasına uygun bir analiz yapmamıştır.**** İstekli aşırı düşük teklif sorgulamasında teklif hakkındaki açıklamalarında özetle; Bayındırlık rayiçlerindeki yüksek bedelli 150 m3/saat kapasitedeki otomatik beton santralini kullanacağını beyan etmesine ve analizinde 150 m3/saat kapasitedeki beton santralinin çalışma saatini kullanmasına rağmen, beyanının aksine teklifinin ekinde sunmuş olduğu yardımcı analizinde, 50 m3/saat kapasitedeki beton santralinin temin bedelini ve işletme giderini kullanarak kendisine haksız olarak fiyat avantajı sağlamıştır.__

Otomatik beton santralinin çalışma saatinin tespitinde yüksek kapasiteli otomatik beton santrali kullanılarak çalışma saati oluşturulurken, 1 saatlik ücretinin tespitinde düşük kapasiteli otomatik beton santrali kullanılmıştır. Oysa ki yüksek kapasiteli otomatik beton santralinin bedeli 03.070 poz nolu (50 m3/saat kapasiteli) makine bedeli ile aynı olmayacaktır.

Ayrıca, istekli NB-11 pozunda kullanacağını beyan ettiği dökme çimento ve uçucu külü damperli kamyon ile barajın Antalya İl merkezine olan 90 km mesafeden nakledeceğini beyan etmiştir. Oysaki dökme çimento ve uçucu külün damperli kamyon ile nakledilemeyeceği, bu malzemelerin silo bas ile nakledilebileceği aşikardır. Uçucu külün temin merkezleri ise bilindiği gibi termik santrallerin sepere tesisleridir. Uçucu kül Antalya şehir merkezinden temin edilemeyeceği gibi, Naras Barajına en yakın termik santraller ise Adana Su Gözü veya Muğla Yatağan, Yeniköy ve Gökova Termik Santralleridir. Adı geçen termik santrallerin baraj İnşaatına mesafesi ise 90 km’den çok daha fazladır. Her Baraj yapım işinde, barajın en yakın yerleşim yerine mesafesi belirtilir. Bu mesafe malzeme taşım mesafesi değil, barajın en yakın yerleşim yerine uzaklığı olup, malzemenin temin yeri ile Antalya arasındaki taşıma mesafesine ilave edilecek veya çıkartılacak uzaklıktır. Malzemelerin Antalya’dan temin edileceği ve maksimum 90 km’lik mesafeden taşınacağı anlamına gelmez.

NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan imalat kalemine ait pozlardan;

NB-17 Prekast Panel Yapımı pozunda yer alan 04.250 ve 04.254 poz numaralı toplam 14.014 kg (4.824+0.226+8.964=14.014 kg) beton çelik çubuğu 90 km’lik Antalya- Baraj mesafesinde 0.17 TL ye taşıyacağını analizinde beyan ettiği görülmektedir. Buradan da çelik çubuğun 90 km mesafeye yükleme ve boşaltma bedeli hariç (Bir ton çelik çubuğun taşınmasına Bayındırlık taşıma formülüne göre yükleme ve boşaltma için 3 saat düz işçi eklemek gerekmektedir) taşıma bedelinin 12.13 TL/Ton (1000x0.17/14.014=12.13 TL/ton ) olarak hesaplanacağı,

NB-13 SSB ve Enjeksiyonun Bünyesine Giren Çimento pozunda yer alan 04.008, 04.008/2D poz numaralı toplam 1 ton (0.080+0.920=1.000 ton) dökme ve torbalı çimentonun 90 km’lik Antalya- Baraj mesafesinde 3.97 TL ye taşıyacağını analizinde beyan ettiği görülmektedir. Buradan da çimentonun 90 km mesafeye torbalıda boşaltma bedeli hariç (Bir ton çimentonun taşınmasına Bayındırlık taşıma formülüne boşaltma için 0.5 saat düz işçi eklemek gerekmektedir) taşıma bedelinin 3.97 TL/Ton olarak hesaplanacağı,

NB-11 Gövdede Beton Yapılması pozunda yer alan 04.008/2D , 04.703/A poz numaralı toplam 0.350 ton (0.300+0.050=0.350 ton) dökme çimentonun ve uçucu külün 90 km’lik Antalya- Baraj mesafesinde 2.38 TL ye taşıyacağını analizinde beyan ettiği görülmektedir. Buradan da dökme çimentonun ve uçucu külün 90 km mesafeye taşıma bedelinin (1.000x2.38/0.350=6.80 TL/Ton) olarak hesaplanacağı,

NB-06 Barajda Açıkta Betonarme Betonu Yapılması pozunda yer alan 04.008/2D, 04.703/A poz numaralı toplam 0.450 ton (0.350+0.100=0.450 ton) dökme çimentonun ve uçucu külün 90 km’lik Antalya - Baraj mesafesinde 7.14 TL ye taşıyacağını analizinde beyan ettiği görülmektedir. Buradan da dökme çimentonun ve uçucu külün 90 km mesafeye taşıma bedelinin (1.000x7.14/0.450=15.86 TL/Ton) olarak hesaplanacağı,

NB-02 Tünel Kazısı ve Desteklenmesi pozunda yer alan 04.305/2, 04.256, 04.255 poz numaralı toplam 23.580 kg (4.820+15.000+3.760=23.580 kg) çelik malzemenin 90 km’lik Antalya- Baraj mesafesinde 0.17 TL ye taşıyacağını analizinde beyan ettiği görülmektedir. Buradan da çelik malzemenin 90 km mesafeye yükleme ve boşaltma bedeli hariç (Bir ton çelik malzemenin taşınmasına Bayındırlık taşıma formülüne göre yükleme ve boşaltma için 3 saat düz işçi eklemek gerekmektedir) taşıma bedelinin 7.20 TL/Ton (1000x0.17/23.580=7.20 TL/Ton ) olarak hesaplanacağı,

Buradan’da farklı imalat kalemlerindeki aynı malzemelerin aynı taşıma mesafesinden farklı taşıma bedeli belirleyerek birim fiyat oluşturulduğu, bu belirlemenin hiçbir teknik gerekçesinin olmadığı, isteklinin aşırı düşük açıklamasında vermiş olduğu “ Malzemelerin nakli için düşünülen çalışma saatlerinin nasıl hesaplandığını anlatır tablo EK 1 ” tamamen varsayım üzerine oluşturulduğu, ton/saat, m3/saat birimi üzerinden taşıma bedeli oluşturulamayacağı, bu taşıma mesafelerinin doğru olduğu kabul edilse dahi piyasa şartlarına ve Bayındırlık taşıma formüllerine göre hesap edilen bedellerden çok düşük olduğu görülmektedir.

Yukarıda belirtilen nedenlerle, adı geçen isteklinin açıklamalarının bu haliyle kabulünün mümkün olmadığı, idare tarafından aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulduktan sonra idarece; yüksek kapasiteli otomatik beton santrali kullanacağını beyan ederek buna göre çalışma saati oluşturarak birim zamanı aşağıya doğru indirgedikten sonra düşük kapasiteli otomatik beton santralin temin bedelini ve işletme giderini kullanarak bir saatlik çalışma bedelini analizde kullanan, malzeme taşıma mesafelerini belirtmeden barajın Antalya’ya olan uzaklığını malzeme taşıma mesafesi olarak kabul edip bu mesafe üzerinden tamamen varsayıma dayalı nakliye bedeli belirleyen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında -anılan istekli tarafından bu hususa ilişkin şikayette bulunmadığı da dikkate alındığında- kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığından, şikayet başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiği görüşümüzle Kurul tarafından verilen “düzeltici işlem tesisine” ilişkin karara katılmıyoruz.

**Bahattin IŞIK Abdullah DÜNDAR **

** KurulÜyesi KurulÜyesi **

__

__

__

__

__

__

__

__

__