KİK Kararı: 2010/UY.III-2162

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/052
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 26.07.2010
Karar No : 2010/UY.III-2162
BAŞVURU SAHİBİ:
Ar-Cem Müh. Elek. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Üstün Elek. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Şair Nabi Mah. Ağıt Sk. Çağla Apt. No:14/ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. Şanlıurfa İl Müdürlüğü, Akçakale Yolu Üzeri 7. Km. No:1/ŞANLIURFA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/46321 İhale Kayıt Numaralı "Şanlıurfa İli 380 Tm Biriketçiler Kök Enh Tesisi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.07.2010 tarih ve III.Y.18.47.0266/2010-39E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. Şanlıurfa İl Müdürlüğü tarafından 06.05.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Şanlıurfa 380 Tm-Briketçiler Kök Enh Tesisi 9 Km Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ar-Cem Müh. Elek. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Üstün Elek. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi.’nin 03.06.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 14.06.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 23.06.2010 tarih ve 14652 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.06.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

_(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin aşırı düşük teklifleri düzenleyen 60 ıncı maddesinde ihale komisyonunun yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendireceği belirtilmiştir.

Anılan Yönetmeliğin __ “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) ve (d) bentlerinde ; “ç) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

…

2) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler,

__

istenir. Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur

__

d) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine kadar olan ihalelerde; (ç) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen belgeler, isteklilerden sadece tekliflerinin aşırı düşük bulunması durumunda istenir” hükmü yer almaktadır.

**** Kamu İhale Genel Tebliğinin Özel Hükümlerine ilişkin İkinci Kısmının “Yapım İşi İhalelerine İlişkin Özel Hususları” düzenleyen Birinci Bölümünün “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinin 1.1 inci alt maddesinde aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin sınır değer hesabına yönelik formülasyona yer verilmiş ve yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapmasının hesaplanacağı belirtilmiştir. 45 inci maddenin diğer alt maddelerinde de; “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden, ihale komisyonunun teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

…

45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

…

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

__

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

__

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

…

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

__

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

__

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

__

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır… ” açıklamasına yer verilmiştir.__

İhale ilanın 9 uncu, idari şartnamenin 19 uncu maddesinde, teklif ve sözleşme türünün birim fiyat olacağı belirtilmiştir. Birim fiyat teklif cetvelinde; malzeme ve montaj işleri, demontaj işleri, inşaat işleri ve kilometrik bedelli dağıtım hatları olmak üzere dört iş grubuna yer verildiği görülmüştür.__

Kesinleşen ihale kararının ekleri incelendiğinde, ihaleye 6 isteklinin teklif verdiği, geçerli 5 teklif arasında yaklaşık maliyetin % 40’ının altında bir teklif yer almamasına karşın, Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan yaklaşık maliyetin “% 40’ının altındaki teklifler” ibaresinin idarece, yaklaşık maliyetin “% 40 altındaki teklifler” şeklinde değerlendirilmesi nedeniyle, 598.416,10 TL olması gereken sınır değerin 687.959,50 TL olarak hesaplandığı, ancak bu durumda aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması zorunlu olan isteklilerin değişmediği görüldüğünden, sonuca etkili bir aykırılığın oluşmadığı anlaşılmıştır.

Sınır değerin altında teklif veren üç isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ihalede, isteklilerden “ _modüler hücreli trafo binaları ile kilometrik bedelli teklif birim fiyatı pozlarındaki işlerin yapılabilirliğinin gerekçesiyle birlikte_ ” açıklamasının istendiği, açıklamada bulunmayan bir isteklinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer istekliler tarafından yapılan açıklamaların ise uygun görülmesi üzerine ihalenin sonuçlandırıldığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin şikayeti üzerine 10.06.2010 tarihinde idare bünyesinde görevlendirilen raportörlerin, şikayetin reddine esas teşkil eden 14.06.2010 tarihli raporunda, yapılan açıklamalara ilişkin olarak “…ana malzeme kalemlerinden olan beton direk, travers, iletken, izolatör ve hırdavat malzemeye ait temin fiyatları sunulmuş olup, verile teklife uygun olduğu tespit edilmiştir.

…

Sözleşme damga pulu, sözleşme karar pulu, hak ediş damga vergisi, SGK primi, All risk sigortası, KİK payı gibi giderler toplam ihale bedeli yanında çok düşük kaldığından teklifin değerlendirilmesi esnasında göz önüne alınmıştır.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve açıklamalar kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli Fiber Elek. İnş. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin açıklama incelendiğinde; isteklinin iki adet proforma fatura ile makine ruhsatlarını ve personel listesini sunduğu, maliyet avantajının açıklanması bakımından sunulan belgelerin yeterli olmadığı, sunulan proforma faturalarda yer alan malzemelerin işin bünyesine dahil maliyet kalemlerinin tamamını içermediği ve proforma faturalara son veya bir önceki geçici vergi beyannamesi dönemi itibariyle mevzuatın öngördüğü diğer onaylı belgelerin eklenmediği görüldüğünden, açıklamanın uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Eyban Elek. İnş. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin açıklama incelendiğinde; isteklinin makine ruhsatlarını, personel listesini, kurumlar vergisi beyannamesini ve üç adet proforma fatura sunduğu, iş makinelerinin firmalarında mevcut olması nedeniyle herhangi bir harcama yapmayacaklarını belirtmelerine karşın, stoklarda yer alan malların ticari işletmeler açısından maliyetinin olmadığı düşünülemeyeceğinden teklife yansıtılmayan bu giderler ile açıklaması yapılamayan bir avantaj teminine yol açıldığı, ayrıca, sunulan proforma faturalarda yer alan malzemelerin işin bünyesine dahil maliyet kalemlerinin tamamını içermediği ve proforma faturalara son veya bir önceki geçici vergi beyannamesi dönemi itibariyle mevzuatın öngördüğü diğer onaylı belgelerin eklenmediği görüldüğünden, açıklamanın uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun olmayan Fiber Elek. İnş. Ltd. Şti. ve Eyban Elek. İnş. Ltd. Şti. tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****