KİK Kararı: 2010/UY.III-2157

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/052
Gündem No : 11
Karar Tarihi : 26.07.2010
Karar No : 2010/UY.III-2157
BAŞVURU SAHİBİ:
S - R İnşaat Elektrik Taahhüt Ticaret / Rıdvan YAĞCI, Yazlık Merkez Mah. Ilıca Cad. No:16/1 Gölcük/KOCAELİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Üzümlü Belediye Başkanlığı, Çay Mah. Şeyhbağı Cad. No:2 24150 Üzümlü/ERZİNCAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/63392 İhale Kayıt Numaralı "İstinat Taş Duvarı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.07.2010 tarih ve III.Y.19.57.0075/2010-33E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Üzümlü Belediye Başkanlığı tarafından 03.06.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İstinat Taş Duvarı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak S - R İnşaat Elektrik Taahhüt Ticaret / Rıdvan Yağcı’nın 16.06.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 23.06.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 02.07.2010 tarih ve 15439 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.06.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; başvuruya konu ihalede, vermiş oldukları teklifin idarece aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmediği ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, idarece gerçekleştirilen işlemin yerinde olmadığı iddia edilmektedir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihalede, yapılacak işin “1500 m3 200 Dz. Harçlı ocak taşı ile kargir duvar yapılması (kazı, ocak taşı ve taş nakli idare malı)” olduğu, idarece ihale dokümanı kapsamında teknik şartnamenin ekinde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın 17.002 Poz No’lu Ocak taşı ile 200 Dz. Çimento Harçlı Kargir İnşaat işine ilişkin analiz formatını ve söz konusu analizin alt analizi olarak 10.003/MK Poz No’lu 200 Kg Çimento Dozlu Harç Yapılması (Kargir İnşaat) işine ait analiz formatlarının isteklilere verildiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihaleye 5 isteklinin teklif verdiği, 07.06.2010 tarihli yazılarla, teklif fiyatları ihale komisyonunca belirlenen sınır değerin altında kalan 3 isteklinin tekliflerine ilişkin açıklamalarının sunulmasının istenildiği, söz konusu isteklilerden birinin açıklama sunmadığı, açıklamalarını sunan iki istekliden, başvuru sahibi isteklinin sunmuş olduğu açıklamaların incelenmesi neticesinde, işçilik piyasa araştırması yapılmadan fiyat verildiği, ayrıca teklif bedelini gösteren hesap cetvelinde sadece yapı kalemlerinin dikkate alındığı, SSK, vergi, sözleşme giderlerinin hesaplanmadığı ve teklif fiyatının yapım işinin yerine getirilmesinde yeterli olmadığı kanaatine varıldığından değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “ Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde;

“38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

__

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

__

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

__

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır…” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“… … …

__

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

__

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

__

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

__

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

__

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

__

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

__

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

__

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

__

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

__

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

__

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.”

Açıklamaları yer almaktadır.

Başvuru sahibi isteklinin sunmuş olduğu açıklamalar incelendiğinde, Altınbaşak Belediye Başkanlığından alınan 09.06.2010 tarihli yazı ile 500 m3 kum ve nakli için fiyat aldığı, açıklamalar kapsamında sunulan analizlerdeki miktarların idarece verilen formatlara uygun olmadığı, girdilerin işin tümüne ilişkin olduğu, 10.003/MK Poz No’lu 200 Kg Çimento Dozlu Harç Yapılması (Kargir İnşaat) işine ait analizde, idarece düzenlenen ve isteklilere verilen analiz formatında işçilik süresinin 3,5 saat/m3 olmasına karşılık, söz konusu isteklinin 500 m3 imalat için 500 m3 işçilik miktarı öngördüğü ve birim fiyatını 4,00 TL olarak gösterdiği, idarece verilen, 1 m3 17.002 Poz No’lu Ocak taşı ile 200 Dz. Çimento Harçlı Kargir İnşaat işine ilişkin analiz formatında usta ve düz işçi saatinin toplam 11 saat olarak belirtilmiş olmasına karşın, sunulan analizde 1500 m3 işçilik ve işçilik birim fiyatı için 12,00 TL ön görüldüğü, diğer girdilerin de idarenin analiz formatına uygun olmadığı, analiz üzerindeki bilgiler üzerinden ve olması gereken işçilik süreleri üzerinden yapılan hesaplamada ön görülen işçilik saat ücretinin 1,14 TL ve 1.09 TL olduğu, ihale tarihinde geçerli olan asgari saatlik ücretin 3,24 TL/saat olduğu göz önüne alındığında, maliyet analizlerinin bu açıdan da uygun olmadığı sonucu çıkmaktadır. Bu haliyle istekli tarafından sunulan analizlerin uygun olmadığı, değerlendirme ve kıyaslama imkanı bulunmadığı, ayrıca, açıklama kapsamında sadece çimento için 09.06.2010 tarihli bir adet proforma fatura sunulduğu, faturada SMMM veya YMM tarafından bir onay bulunmadığı, ekinde başka tevsik edici bir belge olmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan Tebliğ açıklamaları çerçevesinde söz konusu belgeler değerlendirildiğinde, proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetin belirtilmesi ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılması ya da teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde ise, söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanunu’na göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması ve söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetlerinin belirtilmesi gerekirken, başvuru sahibi tarafından sunulan ve yukarıda içeriği belirtilmiş olan aşırı düşük teklif açıklamalarının bu şekilde olmadığı tespit edilmiştir. Bu durumda, idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeyerek teklifin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İdarece ihale üzerinde bırakılan Tatoğulları Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklamaların, işin tamamındaki işçilik için Kemal Çopur ve Süleyman Topçu isimli şahıslardan alınmış taahhütnameler, teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ilişkin liste (İşçilik ödemeleri, kullanılacak çimento, kum, sözleşme gideri, SSK primi ve vergiler, araç-gereç giderleri ve kar), çimento tali bayilikleri olduğu ve kendi şirketlerine ait araçlar ile nakliyesinin yapılacağını belirten ve bu nedenle maliyetlerinin düşürdüklerini belirten bir yazı, bir adet çimento alış faturası, Üzümlü Belediyesinden 10 yıl süre ile kiralanmış olan kum eleme tesisine ilişkin kira sözleşmesinden oluştuğu, hiçbir belgenin ön görülen fiyatları tevsik eder nitelikte ve onaylı bir belge olmadığı görülmüştür.

Söz konusu açıklamalar kapsamında idarece verilen analiz formatlarına uygun analizlerin sunulmadığı, işçilik ücretine ilişkin olarak işin tamamı için alınan tekliflerin, hiçbir ticari kimliği olmayan kişiler tarafından imzalanmış olduğu, yukarıda yer alan Tebliğ açıklamaları çerçevesinde söz konusu belgeler değerlendirildiğinde, sunulan açıklamaların mevzuatın gerektirdiği hiçbir şartı taşımadığı ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, SR İnş. Elekt. Taah. Tic. / Rıdvan Yağcı ve Tatoğulları İnş. Taah. San. Tic. Paz. Ltd. Şti.’ne ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****