KİK Kararı: 2010/UY.III-2156

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/052
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 26.07.2010
Karar No : 2010/UY.III-2156
BAŞVURU SAHİBİ:
Bimes İnşaat Mekanik Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti., P. Mehmet Mah. 1738.Sok. No:6/23 ISPARTA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çukurova İlçe Belediye Başkanlığı, Belediyeevleri İmh. Dr Sadık Ahmet Bulv. No:60 Çukurova /ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/49590 İhale Kayıt Numaralı "Çelik Konstrüksiyon Çatılı Semt Pazarı İnşaatı Yapılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

21.07.2010 tarih ve III.Y.19.27.0075/2010-31E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Çukurova İlçe Belediye Başkanlığı tarafından 18.05.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çelik Konstrüksiyon Çatılı Semt Pazarı İnşaatı Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Bimes İnşaat Mekanik Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 21.06.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.06.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 30.06.2010 tarih ve 15276 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.06.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1- 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2- Söz konusu ihalede verilen aşırı düşük teklif açıklamalarını 4734 sayılı Kanunun ve ilgili mevzuatı hükümlerine aykırılık oluşturacak şekilde, hiç incelemeksizin uygun gören ve bu açıdan Kanunun 60 ncı maddesinde yer verilen “görevlerini kanuni gereklere uygun” gerçekleştirmedikleri anlaşılan idare yetkilileri hakkında değerlendirme, inceleme ve gerekiyorsa soruşturma yapılmak üzere konunun İçişleri Bakanlığına bildirilmesine,

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; başvuruya konu ihalede ihale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde belirtilen şartları taşımadığı, tekliflerin kapsamında verilen analizler ve birim fiyatları kanıtlayan belgelerin sunulmadığı, söz konusu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihalede 27 adet ihale dokümanı satın alındığı, 18.05.2010 tarihinde yapılan ihaleye 19 isteklinin katıldığı, 6 isteklinin teklifinin çeşitli nedenlerle değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli olduğu tespit edilen teklifler üzerinden yapılan hesaplama neticesinde, teklif fiyatları, 545.618,14 TL olarak belirlenen sınır değerin altında kalan 3 isteklinin tekliflerinin aşırı düşük olduğunun belirlendiği, 25.05.2010 tarihli yazılarla, söz konusu isteklilerin “verilen hizmet ve yapım yerinin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin iş yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, teklif edilen işin özgünlüğü” hususlarında tüm belgeleriyle birlikte açıklamalarını sunmalarının istenildiği, ihale komisyonunca, açıklamaları istenen isteklilerden birinin açıklama sunmadığı ve değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer iki isteklinin sunduğu açıklamaların uygun görüldüğü ve ihalenin sonuçlandırıldığı görülmüştür.

İdarece, ihale konusu iş için 22 adet iş kalemi öngörüldüğü, bu işlerden 17 adet iş kaleminin Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 birim fiyatlarının esas alındığı (%25 kar ve genel gider dahil), 3 cm renkli mermer plaklarla tezgah üstü yapılması işine ilişkin olarak MSB.660/A1 pozunun esas alındığı, diğer dört iş kalemi için ise piyasadan fiyat alındığı ve yeni analiz hazırlanarak yaklaşık maliyetin oluşturulduğu, söz konusu işin anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edildiği, ihale dokümanı kapsamında her bir iş kalemi için idarece ön görülen pursantaj oranlarının isteklilere verildiği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde;

“38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

__

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

__

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır…” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“… … …

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

__

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

__

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

__

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

__

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

__

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

__

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

__

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

__

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

__

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

__

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.”

Açıklamaları yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin 07.06.2010 tarihli yazı ekinde sunduğu açıklamaların, maliyet açıklama raporu, fiyat analizleri, işin tamamındaki malzeme ve işçilik tutarlarını gösteren tablo, banka referans mektubu, proforma faturalar ve işin çelik konstrüksiyon kısmının yaptırılması öngörülen firmaya ait kataloglardan oluştuğu görülmüştür.

Söz konusu istekli tarafından sunulan analizlerin tümünde düz işçi saat ücretinin 2,50 TL/saat, çırak için 2,00 TL/saat olarak ön görüldüğü, ihale tarihinde geçerli olan asgari saatlik ücretin 3,24 TL/saat olduğu göz önüne alındığında maliyet analizlerinin uygun olmadığı,

Analizlerin ekinde, çelik konstrüksiyon için 07.06.2010 tarihli proforma fatura, hazır beton için 02.06.2010 tarihli proforma fatura ve ekinde bir satış faturası, trapez panel, duvar kolonu, ızgara için 02.06.2010 tarihli YMM tarafından onaylı proforma fatura ve yine YMM onaylı 31.03.2010 geçici vergi birim maliyet çizelgesi, 03.06.2010 tarihli Zemin Beton Kaplama Yapılması işi için proforma fatura, 27.05.2010 tarihli çatı paneli ve çatı kaplama yapılması işi için proforma faturanın yer aldığı,

Tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan Tebliğ açıklamaları çerçevesinde söz konusu belgeler değerlendirildiğinde, proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetin belirtilmesi ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılması, ya da teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde ise, söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması ve söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetlerinin belirtilmesi gerekirken, anılan istekli tarafından sunulan ve yukarıda içeriği belirtilmiş olan aşırı düşük teklif açıklamalarının bu şekilde olmadığı tespit edilmiştir. Bu durumda, idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeyerek teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

İhale komisyonu tarafından, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen isteklinin sunmuş olduğu açıklamalar incelendiğinde ise; teklif bedeli tutarına ilişkin olarak sunulan tabloda, idarenin yaklaşık maliyetinde yer alan imalat miktarları ile söz konusu isteklinin sunmuş olduğu imalat miktarları arasında kabul edilebilir miktardan daha fazla farklılıklar olduğu (örneğin; makine ile yumuşak ve sert küskülük kazılması işi için idarenin hesabında 1250 m3 iken, istekli tarafından 2525 m3 öngörüldüğü, demir imalatın boyanması işine ilişkin, idarenin hesabında 3399,855 m2 iken istekli tarafından ön görülen miktarın 1767,50 m2, demir imalatın kumlanarak boyaya hazır hale getirilmesi işine ilişkin, idarenin hesabında 115,499 ton iken istekli tarafından ön görülen miktarın 16,358 ton, çatı paneli arası aydınlatma işine ilişkin, idarenin hesabında 933 m2 iken, istekli tarafından ön görülen miktarının 99,69 m2), anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle yapılan bir ihalede, teklif veren istekliler ile idarece belirlenen imalat miktarları arasında bu kadar farklılıkların olmaması gerektiğinden, söz konusu istekli tarafından sunulan teklifin sağlıklı hazırlanmadığı sonucuna varılmıştır.

Her ne kadar, idarece analiz formatı düzenlenmemiş ve ihale dokümanı kapsamında analiz formatı yer almamış olsa da, idarece hazırlanan birim fiyat tariflerinde her iş kalemi için gereken bilgilerin verildiği, ihaleye teklif verecek isteklilerin bu bilgiler çerçevesinde açıklamalarını sunabilecekleri anlaşılmaktadır.

Söz konusu istekli tarafından sunulan analizler bu çerçevede değerlendirildiğinde, sunulan analizlerin, analiz tekniğine ve idarece belirlenen tariflere uygun olmadığı, örneğin; “Prefabrik Beton Kanal Izgara Elemanı” için düzenlenen analizin, piyasadan alınan 1 adet ızgara fiyatı ve 0,10 sa. İşçilikten oluştuğu, ancak söz konusu ızgara için alınan proforma faturadaki ızgaranın ölçülerinin idarece belirtilen ölçülere uymadığı ayrıca idarenin birim fiyat tarifinde ve pursantaj tablosunda 1 m ızgara imalatının tarif edildiği halde istekli tarafından “Adet” fiyatının ve analizinin düzenlendiği, “Düz Yüzeyli Beton ve B.A. Kalıbı” imalatı için düzenlenen analizde, söz konusu imalatın girdisi olan kereste için bir fiyat öngörülmediği “mevcut” olarak ifade edildiği, 21.011 Poz No’lu imalat için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından düzenlenen analizde, işçilik sürelerinin düz işçi ve usta için toplam 80 saat olarak yer almasına karşın istekli tarafından sunulan analizde bu sürenin 5 saat olarak belirlendiği görüldüğünden, idarece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen isteklinin sunmuş olduğu analizlerin uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, açıklamalar kapsamında, çeşitli imalat ve malzemelere ilişkin olarak sunulan 6 adet proforma faturanın bulunduğu, söz konusu proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliğinde konuya ilişkin olarak yer alan ve yukarıda belirtilen hiçbir şartı sağlamadığı tespit edilmiştir. Bu durumda söz konusu isteklinin sunmuş olduğu açıklamaların mevzuata aykırı olduğu ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun olmayan**** Taylan İnşi. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Osman SAVAŞ’a ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****