KİK Kararı: 2010/UY.III-2122

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/051
Gündem No : 87
Karar Tarihi : 19.07.2010
Karar No : 2010/UY.III-2122
BAŞVURU SAHİBİ:
Önceller Makina Elektrik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti., Savaş Mahallesi Ulucami Cad. Sani Kocabaş İşhanı No:95 K.5 İskenderun/HATAY

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Hatay İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği Destek Hizmetleri Müdürlüğü, Altınçay Mah. M.Kafadar Cad. No:3 31030 Antakya / HATAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/52188 İhale Kayıt Numaralı "Hatay-Antakya Kent Güvenlik Yönetim Sistemi(Mobese) 2.Aşama ve Hatay-İskenderun Kent Güvenlik Yönetim Sistemi(Mobese) Kurulması Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.07.2010 tarih ve III.Y.17.94.0075/2010-30E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Hatay İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 27.05.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Hatay- Antakya Kent Güvenlik Yönetim Sistemi (Mobese) 2.Aşama ve Hatay- İskenderun Kent Güvenlik Yönetim Sistemi (Mobese) Kurulması Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Önceller Makina Elektrik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 02.06.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 09.06.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 18.06.2010 tarih ve 14322 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.06.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1- 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2- 4734 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesi çerçevesinde, Akdeniz Belediyesinde İmar ve Şehircilik Müdürü olarak görev yapan kişi ile ilgili olarak, inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere, konunun Akdeniz Belediye Başkanlığına bildirilmesine,

3- Telemobil Bilgi İletişim Hizmetleri San. ve Tic. A. Ş.’nin ihaleye katılımının 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 17 nci maddesinde yer alan yasak fiil ve davranışlar kapsamında bulunup bulunmadığı açısından değerlendirilmesini teminen, konunun ihaleyi yapan idareye bildirilmesine,

4- 2009 – 2010 yıllarında, Telemobil Bilgi İletişim Hizmetleri San. ve Tic. A. Ş.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen ve konusu incelenen ihalenin konusu ile aynı olan yapım işi ihalelerinin incelenmesini teminen, konunun ihaleleri yapan idarelerin bağlı olduğu İçişleri Bakanlığına bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; başvuruya konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan Telemobil firmasının iş deneyimini tevsik eder belge olarak sunduğu iş deneyim belgesinin her ne kadar bir belediye tarafından yapım işi olarak onaylanmış olsa da, belgeye konu işin mal alımı olduğu ve içeriğinde çok küçük bir kısmın fiber optik sonlandırma olduğunun öğrenildiği, ancak idare tarafından bu hususların araştırılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı, ayrıca tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olması gerektiği, idarenin döviz kuru hesaplamasının doğru olmadığı ve tekliflerinin yüksek teklif sınırına girmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihalede 9 adet ihale dokümanı satın alındığı, ihaleye 4 isteklinin teklif verdiği, idarece, piyasada ihale konusu işle ilgili faaliyet gösteren 3 firmadan ABD doları üzerinden teklif alındığı (Ekin A.Ş : 1.653.417,00 ABD Doları, Proline A.Ş: 1.390.900,00 ABD Doları, Fideltus A.Ş.: 1.191.147,00 ABD Doları), hesaplamanın Merkez Bankasının 21.04.2010 tarihli döviz kuruna göre (1,4832) yapıldığı notu bulunan yaklaşık maliyet cetvelinden toplam 1.680.138,70 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespit” başlıklı 10 uncu maddesinde yer alan;

“(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde;

_ a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar,_

_ b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler, _

_ c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,_

_ ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler,_

_ d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri,_

_ esas alınır._

_(2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler. _

(3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz.” hükmü çerçevesinde, idarelerin yaklaşık maliyetin hesaplanmasında, piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespiti yapabilmeleri mümkün bulunmaktadır. Ancak ihale konusu işe ilişkin idarece 3 firmadan alınan fiyatlarından en düşüğü olan Fideltus A.Ş.’ nin verdiği 1.191.147,00 ABD Doları olan tutarın, idarece, hesaplamanın Merkez Bankasının 21.04.2010 tarihli döviz kuruna göre (1,4832) yapıldığı yönündeki ifadesi dikkate alınarak yapılan hesaplamada söz konusu tutarın Türk Lirası karşılığının 1.766.709,23 TL olduğu, idare tarafından şikayet başvurusuna verilen cevapta, ihale tarihinde 1 ABD dolarının 1,5607 olduğu belirtildiğinden, en düşük fiyat teklif tutarının bu değerle güncellenmesi sonucunda ise 1.859.023,12 TL’lik bir tutarın elde edileceği anlaşılmıştır. Bu durumda, idarece 1.680.138,70 TL olarak belirtilen yaklaşık maliyet tutarına ulaşmak için işin içindeki bazı kalemlerde farklı fiyatlar ön görülmüş olması gerektiği, ancak idareden temin edilen belge ve bilgiler kapsamında, bu hususa ilişkin bir bilgi ve belge bulunmadığı, bu durumda idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin dayanaklarının belgelendirilmemiş olduğu sonucuna varılmıştır.

İhaleye teklif veren isteklilerden sadece ihale üzerinde bırakılan Telemobil Bilgi İletişim Hiz. San. Tic. A.Ş.’nin 1.650.000,00 TL tutarındaki teklifinin yaklaşık maliyetten düşük olduğu, diğer 3 isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetten yüksek olduğu, ihale komisyonu tarafından söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif belirlenmeden ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iş deneyim belgesine yönelik iddialarına yönelik yapılan incelemede;

İşe ait idari şartnamenin 7.4 üncü maddesinin;

“Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler: _Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan _(A) XVI.Grup : Trafik İzleme ve Yönetim Sistemi Kurulması İşleri , benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde düzenlendiği,

** İdarece belirlenen benzer işlerin, Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde;**

“ XVI. GRUP: TRAFİK İZLEME VE YÖNETİM SİSTEMİ KURULMASI İŞLERİ** __**

1. Otoyollarda Elektronik Ücret Toplama Sistemleri İşi

2. Merkezi Kontrollü Optik Sonlandırma ve Network Ağı Kurularak Veri ve

Görüntü Aktarımı ile Kontrol Sistemi Yapım İşi

3. Büyük Ölçekli Merkezi Kontrollü Trafik İzleme ve Yönetim Sistemi İşi

4. Büyük Ölçekli Haberleşme Sistemleri ve Veri Toplama ve Kontrol Sistemi İşi

5. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler” olarak belirtildiği,

7.4.1 inci maddesinin ise;

“ İlk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu işe benzer işlerdeki deneyimini gösteren ve teklif edilen bedelin**%__50** oranından az olmamak üzere tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi,” şeklinde düzenlendiği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik eder belge olarak, Mersin Uluslararası Liman İşletmeciliği A.Ş. tarafından 17.09.2008 tarihinde, “Network Kamera Sistemi” işine ilişkin olarak düzenlenmiş olan, sözleşme tarihi olarak 11.09.2007, iskan tarihi olarak 20.11.2007 tarihinin gösterildiği, 685.403.23 ABD Doları tutarındaki iş bitirme belgesi ile ekinde faturalar ve sözleşme örneğinin sunulduğu görülmüştür. Bu haliyle, iş deneyim belgesine konu işin özel sektöre taahhütte bulunularak yapılan bir iş olduğu anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43 üncü maddesinde,

“ (1) İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) gerçekleştirilen işler için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır.

(2) Gerçek kişilere veya yukarıda belirtilenler dışındaki tüzel kişilere gerçekleştirilen işler için, belediye sınırları veya mücavir alan içinde ilgili belediye tarafından, belediye sınırları veya mücavir alan dışında ilgili bayındırlık ve iskan il müdürlüğü tarafından, ilgili mevzuatı uyarınca yapı denetimi veya kabulü bunların dışındaki kuruluşlar tarafından yapılan işlerde ise bu mevzuat uyarınca yetkilendirilmiş kurumlar tarafından düzenlenir. Belediyenin ilgili birimi tarafından düzenlenen iş deneyim belgeleri belediye başkanı veya yetkili birim amiri tarafından, bayındırlık ve iskan il müdürlüğünce düzenlenenler ise, valilik tarafından onaylanır.

…….” hükmü ve

Aynı Yönetmeliğin “Belge için başvuru” başlıklı 45 inci maddesinde;

__(1) İş deneyim belgesi talebinde bulunanlar, yaptıkları işi veya görevi tevsik amacıyla, dilekçelerine aşağıda sayılan belgeleri ekleyerek, belge vermeye yetkili kurum veya kuruluşa başvururlar:

_ a) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yükleniciler için; sözleşme, hakediş raporları, biten işlerde geçici kabul tutanağı, varsa; tasfiye tutanağı, kesin hakediş raporu, keşif artış olurları ve devir sözleşmesi._

_ b) Özel sektöre taahhütte bulunan yükleniciler için; yapılacak iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşme, yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, ilgili sigorta müdürlüğünden onaylı iş yeri bildirgesi, sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri.”_ hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda yer alan hükümler çerçevesinde yapılan incelemede, belge üzerinde, 26.10.2009 tarihinde, Akdeniz Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürü M.Can Kuruloğlu tarafından el yazısı ile ; “ Mersin Limanı içerisinde yapılan Network Kamera Sistemi İşi, ekteki belgelerden anlaşıldığı üzere Telemobil Bilgi İletişim Hiz. San. Tic. A.Ş. tarafından yapılmıştır. Söz konusu alan Akdeniz Belediyesi sınırları dahilinde olup iş bu belge şirketin talebi üzerine onaylanmıştır.“ şeklinde bir not düşülerek imzalanmış olduğu, ancak onay anlamını taşıyan resmi mühürün okunaklı olmadığı, belge üzerinde ayrıca, örneğin aslına uygunluğunun onayladığı belirtilen Üsküdar 17.Noterliğinin 20.04.2010 tarih ve 09075 No’lu onayın bulunduğu, belgenin belediye tarafından onaylandığı göz ününe alındığında, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince belediye başkanı veya yetkili birim amiri tarafından onaylanması gerekirken, belediye başkanının onayının bulunmadığı, imzalayan kişinin yetkili birim amiri olup olmadığının bilinmediği, mevzuat gereği kişilerin belge için başvururken bir dilekçe ekinde tevsik eder belgeleri sunması ve belgeyi vermeye yetkili kurumun düzenlemesi ve belgenin üzerinde sayı, tarih, imza, kaşe ve mühür unsurlarını taşıması gerekirken, söz konusu belgenin Mersin Uluslararası Liman İşletmeciliği A.Ş. tarafından düzenlendiği, belgede “Sayı” bölümüne sayı yazılmadığı, belgeyi Akdeniz Belediyesi adına onaylayan kişinin kaşesinde sadece “İnş. Müh.” ve Oda Sicil No’sunun yer aldığı, bu haliyle belgenin usulüne uygun düzenlenmediği anlaşılmıştır.

Söz konusu belgenin ekinde, 2006 – 2007- 2008 tarihlerinde Telemobil Bilgi İletişim Hiz. San. Tic. A.Ş. tarafından Mersin Uluslararası Liman İşletmeciliği adına düzenlenmiş olan 13 adet irsaliyeli faturanın yer aldığı, söz konusu faturaların üzerinde birinde beş olmak üzere, diğerlerinin üzerinde altı adet değişik tarihlerde yapılmış olan noter onaylarının bulunduğu, fiili sevk tarihi, iş deneyim belgesi üzerindeki sözleşme tarihi ile iskan tarihi arasında yer alan zaman dilimine denk düşen faturaların sadece iki adet olduğu ve ikisinin toplam tutarının 82.156,44 TL olduğu, ayrıca faturaların irsaliyeli fatura olmasından dolayı ve faturalar üzerinde yer alan bir çok mühür, kaşe vb. nedeniyle, fatura karşılığı bedelin ödendiğine dair kapatma işlemi yapılıp yapılmadığının anlaşılamadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca, iş deneyim belgesi ekinde yapılan işi tevsik amacıyla, kapak şeklinde dizayn edilmiş olan bir belge ile ekinde sözleşme bulunduğu, kapak yazısında; Telemobil Bilgi İletişim Hizmetleri San. ve Tic. A. Ş. İle MIP, “Liman Otomasyonu Altyapı Hizmetleri Satış Sözleşmesi” ifadesinin yer aldığı ve Beşiktaş 4. Noterliğinin 04.05.2010 tarih ve 09119 No ile onayının bulunduğu, ekindeki belgelerde de noterin mühürünün yer aldığı tespit edilmiştir.

Beşiktaş 4. Noterliğine gönderilen 14.07.2010 tarih ve 1067 sayılı yazı ile kendileri tarafından onaylanan belge ve eki belgelerin bir örneğinin gönderilmesinin istenilmesi üzerine, Beşiktaş 4. Noterliği tarafından gönderilen cevabi yazıda “Noterliğimizce 04.05.2010 tarih ve 9119 yevmiye sayısı ile tasdik edilen işlem Mersin Uluslar arası Liman İşletmeciliği A.Ş. ile Telemobil Bilgi İletişim Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasında yapılan sözleşmenin aslı gibidir diye fotokopi tasdik işlemi olup, tarafların imzalarının onaylanması işlemi olmadığı” belirtilmiştir.

Söz konusu __ belgenin,__ 26.10.2009 tarihinde , Akdeniz Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürü M. Can Kuruloğlu tarafından imzalandığı görüldüğünden, Akdeniz Belediye Başkanlığına yazılan yazı ile;“Kurumumuzca yürütülmekte olan bir incelemeye ilişkin olarak, Telemobil Bilgi İletişim Hiz. San. Tic. A.Ş. tarafından Belediyenize yapılan iş deneyim belgesi talebine ilişkin başvuru neticesinde tarafınızca 26.10.2009 tarihinde onaylandığı görülen ve ekte bir örneği yer alan, “İş Deneyim Belgesi”nin tarafınızca onaylanıp onaylanmadığı, onaylandı ise, başvuru ekinde, yapılan işi tevsik amacıyla hangi belgelerin sunulduğu, söz konusu iş deneyim belgesine konu işin mal alımı işi mi, yapım işi mi olarak değerlendirildiği ve onay işleminin yapıldığı” hususlarında bilgi ve belgelere ihtiyaç duyulduğu belirtilerek, gönderilmesi istenilmiştir. İdareden faks yolu ile temin edilen belgelerden, belge için başvuru sırasında, belediyeye yapılan işi tevsik amacıyla sunulan belgelerle, söz konusu ihalede sunulan belgelerin aynı olduğu, sözleşmede noter onayı bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, söz konusu iş deneyim belgesinin, belge düzenlenebilmesi için Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 45 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendinde yer aldığı üzere, yapılan işi tevsik etmek üzere, yapılan iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşme sunulması şartını taşımadığı, anılan Yönetmelik hükmünde belirtilen noter onayının, tarafların imzalarının o tarihte onaylanması işlemi olduğu, taraflarca 11.09.2007 tarihinde imzalanan sözleşmenin daha sonraki bir tarihte notere onaylattırılması işleminin mevzuata uygun olmadığı ve sadece sözleşme ve faturalar dayanak gösterilerek, iş deneyim belgesi düzenlenmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, Telemobil Bilgi İletişim Hizmetleri San. ve Tic. A. Ş. tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulan belgenin geçersiz olduğu ve iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Telemobil Bilgi İletişim Hizmetleri San. ve Tic. A. Ş.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1- Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2- İş deneyim belgesinin iptaline ilişkin olarak, Akdeniz Belediye Başkanlığı’na bildirimde bulunulmasına,

3- İş deneyim belgesinin düzenlenmesinde sorumluluğu olanlarla ilgili olarak gerekli incelemenin yapılmasını teminen İçişleri Bakanlığı’na bildirilmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede 9 adet ihale dokümanı satın alındığı, ihaleye 4 isteklinin teklif verdiği, idarece, piyasada ihale konusu işle ilgili faaliyet gösteren 3 firmadan ABD doları üzerinden teklif alındığı (Ekin A.Ş : 1.653.417,00 ABD Doları, Proline A.Ş: 1.390.900,00 ABD Doları, Fideltus A.Ş.: 1.191.147,00 ABD Doları), hesaplamanın Merkez Bankasının 21.04.2010 tarihli döviz kuruna göre (1,4832) yapıldığı notu bulunan yaklaşık maliyet cetvelinden toplam 1.680.138,70 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespit” başlıklı 10 uncu maddesinde yer alan;

“(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde;

_ a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar,_

_ b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler, _

_ c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,_

_ ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler,_

_ d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri,_

_ esas alınır._

_(2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler. _

(3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz.” hükmü çerçevesinde, idarelerin yaklaşık maliyetin hesaplanmasında, piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespiti yapabilmeleri mümkün bulunmaktadır. Ancak ihale konusu işe ilişkin idarece 3 firmadan alınan fiyatlarından en düşüğü olan Fideltus A.Ş.’ nin verdiği 1.191.147,00 ABD Doları olan tutarın, idarece, hesaplamanın Merkez Bankasının 21.04.2010 tarihli döviz kuruna göre (1,4832) yapıldığı yönündeki ifadesi dikkate alınarak yapılan hesaplamada söz konusu tutarın Türk Lirası karşılığının 1.766.709,23 TL olduğu, idare tarafından şikayet başvurusuna verilen cevapta, ihale tarihinde 1 ABD dolarının 1,5607 olduğu belirtildiğinden, en düşük fiyat teklif tutarının bu değerle güncellenmesi sonucunda ise 1.859.023,12 TL’lik bir tutarın elde edileceği anlaşılmıştır. Bu durumda, idarece 1.680.138,70 TL olarak belirtilen yaklaşık maliyet tutarına ulaşmak için işin içindeki bazı kalemlerde farklı fiyatlar ön görülmüş olması gerektiği, ancak idareden temin edilen belge ve bilgiler kapsamında, bu hususa ilişkin bir bilgi ve belge bulunmadığı, bu durumda idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin dayanaklarının belgelendirilmemiş olduğu anlaşılmıştır.

İhaleye teklif veren isteklilerden sadece ihale üzerinde bırakılan Telemobil Bilgi İletişim Hiz. San. Tic. A.Ş.’nin 1.650.000,00 TL tutarındaki teklifinin yaklaşık maliyetten düşük olduğu, diğer 3 isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetten yüksek olduğu, ihale komisyonu tarafından söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif belirlenmeden ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iş deneyim belgesine yönelik iddialarına yönelik yapılan incelemede;

İşe ait idari şartnamenin 7.4 maddesinin;

“Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler: _Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan _(A) XVI.Grup : Trafik İzleme ve Yönetim Sistemi Kurulması İşleri , benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde düzenlendiği,

** İdarece belirlenen benzer işlerin, Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde;**

“ XVI. GRUP: TRAFİK İZLEME VE YÖNETİM SİSTEMİ KURULMASI İŞLERİ** __**

1. Otoyollarda Elektronik Ücret Toplama Sistemleri İşi

2. Merkezi Kontrollü Optik Sonlandırma ve Network Ağı Kurularak Veri ve

Görüntü Aktarımı ile Kontrol Sistemi Yapım İşi

3. Büyük Ölçekli Merkezi Kontrollü Trafik İzleme ve Yönetim Sistemi İşi

4. Büyük Ölçekli Haberleşme Sistemleri ve Veri Toplama ve Kontrol Sistemi İşi

5. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler” olarak belirtildiği,

7.4.1 maddesinin ise;

“ İlk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu işe benzer işlerdeki deneyimini gösteren ve teklif edilen bedelin**%__50** oranından az olmamak üzere tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi,” şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik eden belge olarak, Mersin Uluslar arası Liman İşletmeciliği A.Ş. tarafından 17.09.2008 tarihinde, “Network Kamera Sistemi” işine ilişkin olarak düzenlenmiş olan, sözleşme tarihi olarak 11.09.2007, iskan tarihi olarak 20.11.2007 tarihinin gösterildiği, 685.403.23 ABD Doları tutarındaki iş bitirme belgesi ile ekinde faturalar ve sözleşme örneğinin sunulduğu görülmüştür. Bu haliyle, iş deneyim belgesine konu işin özel sektöre taahhütte bulunularak yapılan bir iş olduğu anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43 üncü maddesinde,

“ (1) İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) gerçekleştirilen işler için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır.

(2) Gerçek kişilere veya yukarıda belirtilenler dışındaki tüzel kişilere gerçekleştirilen işler için, belediye sınırları veya mücavir alan içinde ilgili belediye tarafından, belediye sınırları veya mücavir alan dışında ilgili Bayındırlık ve İskan İl Müdürlüğü tarafından, ilgili mevzuatı uyarınca yapı denetimi veya kabulü bunların dışındaki kuruluşlar tarafından yapılan işlerde ise bu mevzuat uyarınca yetkilendirilmiş kurumlar tarafından düzenlenir. Belediyenin ilgili birimi tarafından düzenlenen iş deneyim belgeleri belediye başkanı veya yetkili birim amiri tarafından, bayındırlık ve iskan il müdürlüğünce düzenlenenler ise, valilik tarafından onaylanır.

…….” hükmü ve

“Belge için başvuru” başlıklı 45 inci maddesinde;

__(1) İş deneyim belgesi talebinde bulunanlar, yaptıkları işi veya görevi tevsik amacıyla, dilekçelerine aşağıda sayılan belgeleri ekleyerek, belge vermeye yetkili kurum veya kuruluşa başvururlar:

_ a) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yükleniciler için; sözleşme, hakediş raporları, biten işlerde geçici kabul tutanağı, varsa; tasfiye tutanağı, kesin hakediş raporu, keşif artış olurları ve devir sözleşmesi._

_ b) Özel sektöre taahhütte bulunan yükleniciler için; yapılacak iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşme, yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, ilgili sigorta müdürlüğünden onaylı iş yeri bildirgesi, sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri.”_ hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda yer alan hükümler çerçevesinde yapılan incelemede, belge üzerinde, 26.10.2009 tarihinde, Akdeniz Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürü M.Can Kuruloğlu tarafından el yazısı ile ; “ Mersin Limanı içerisinde yapılan Network Kamera Sistemi İşi, ekteki belgelerden anlaşıldığı üzere Telemobil Bilgi İletişim Hiz. San. Tic. A.Ş. tarafından yapılmıştır. Söz konusu alan Akdeniz Belediyesi sınırları dahilinde olup iş bu belge şirketin talebi üzerine onaylanmıştır.“ şeklinde bir not düşülerek imzalanmış olduğu, ancak onay anlamını taşıyan resmi mühürün okunaklı olmadığı, belge üzerinde ayrıca, örneğin aslına uygunluğunun onayladığı belirtilen Üsküdar 17.Noterliğinin 20.04.2010 tarih ve 09075 No’lu onayın bulunduğu, belgenin belediye tarafından onaylandığı göz ününe alındığında, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince belediye başkanı veya yetkili birim amiri tarafından onaylanması gerekirken, belediye başkanının onayının bulunmadığı, imzalayan kişinin yetkili birim amiri olup olmadığının bilinmediği, mevzuat gereği kişilerin belge için başvururken bir dilekçe ekinde tevsik eder belgeleri sunması ve belgeyi vermeye yetkili kurumun düzenlemesi ve belgenin üzerinde sayı, tarih, imza, kaşe ve mühür unsurlarını taşıması gerekirken, söz konusu belgenin Mersin Uluslar arası Liman İşletmeciliği A.Ş. tarafından düzenlendiği, belgede “Sayı” bölümüne sayı yazılmadığı, belgeyi Akdeniz Belediyesi adına onaylayan kişinin kaşesinde sadece “İnş. Müh.” ve Oda Sicil No’sunun yer aldığı, bu haliyle belgenin usulüne uygun düzenlenmediği anlaşılmıştır.

Söz konusu belgenin ekinde, 2006 – 2007- 2008 tarihlerinde Telemobil Bilgi İletişim Hiz. San. Tic. A.Ş. tarafından Mersin Uluslararası Liman İşletmeciliği adına düzenlenmiş olan 13 adet irsaliyeli faturanın yer aldığı, söz konusu faturaların üzerinde birinde beş olmak üzere, diğerlerinin üzerinde altı adet değişik tarihlerde yapılmış olan noter onaylarının bulunduğu, fiili sevk tarihi, iş deneyim belgesi üzerindeki sözleşme tarihi ile iskan tarihi arasında yer alan zaman dilimine denk düşen faturaların sadece iki adet olduğu ve ikisinin toplam tutarının 82.156,44 TL olduğu, ayrıca faturaların irsaliyeli fatura olmasından dolayı ve faturalar üzerinde yer alan bir çok mühür, kaşe vb. nedeniyle, fatura karşılığı bedelin ödendiğine dair kapatma işlemi yapılıp yapılmadığı anlaşılamamıştır.

Ayrıca, iş deneyim belgesi ekinde yapılan işi tevsik amacıyla, kapak şeklinde dizayn edilmiş olan bir belge ile ekinde sözleşme bulunduğu, kapak yazısında; Telemobil Bilgi İletişim Hizmetleri San. ve Tic. A. Ş. İle MIP, “Liman Otomasyonu Altyapı Hizmetleri Satış Sözleşmesi” ifadesinin yer aldığı ve Beşiktaş 4. Noterliğinin 04.05.2010 tarih ve 09119 No ile onayının bulunduğu, ekindeki belgelerde de noterin mühürünün yer aldığı tespit edilmiştir.

Dairemizce Beşiktaş 4. Noterliğine gönderilen 14.07.2010 tarih ve 1067 sayılı yazı ile kendileri tarafından onaylanan belge ve eki belgelerin bir örneğinin gönderilmesinin istenilmesi üzerine, Beşiktaş 4. Noterliği tarafından gönderilen cevabi yazıda “Noterliğimizce 04.05.2010 tarih ve 9119 yevmiye sayısı ile tasdik edilen işlem Mersin Uluslararası Liman İşletmeciliği A.Ş. ile Telemobil Bilgi İletişim Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasında yapılan sözleşmenin aslı gibidir diye fotokopi tasdik işlemi olup, tarafların imzalarının onaylanması işlemi olmadığı” belirtilmiştir.

Söz konusu __ belgenin,__ 26.10.2009 tarihinde , Akdeniz Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürü M.Can Kuruloğlu tarafından imzalandığı görüldüğünden, Akdeniz Belediye Başkanlığına yazılan yazı ile;“Kurumumuzca yürütülmekte olan bir incelemeye ilişkin olarak, Telemobil Bilgi İletişim Hiz. San. Tic. A.Ş. tarafından Belediyenize yapılan iş deneyim belgesi talebine ilişkin başvuru neticesinde tarafınızca 26.10.2009 tarihinde onaylandığı görülen ve ekte bir örneği yer alan, “İş Deneyim Belgesi”nin tarafınızca onaylanıp onaylanmadığı, onaylandı ise, başvuru ekinde, yapılan işi tevsik amacıyla hangi belgelerin sunulduğu, söz konusu iş deneyim belgesine konu işin mal alımı işi mi, yapım işi mi olarak değerlendirildiği ve onay işleminin yapıldığı” hususlarında bilgi ve belgelere ihtiyaç duyulduğu belirtilerek gönderilmesi istenmiştir. İdareden faks yolu ile temin edilen belgelerden, belge için başvuru sırasında,belediyeye yapılan işi tevsik amacıyla sunulan belgelerle, söz konusu ihalede sunulan belgelerin aynı olduğu, üstelik sözleşmede hiç noter onayı bulunmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Görevlilerin ceza sorumluluğu” başlıklı 60 ıncı maddesinde yer aldığı üzere, görevlilerin görevlerini kanuni gereklere uygun şeklinde yapmadıklarının, ihmalde ve kusurlu hareketlerde bulunduklarının tespiti halinde haklarında ilgili mevzuatları gereğince disiplin cezasız uygulanacağı hüküm altına alındığından, Akdeniz Belediyesinde görevli olan ve bahse konu iş deneyim belgesi üzerinde onay işlemi yapan kişi ile ilgili olarak, idaresince inceleme ve değerlendirme yapılması gerektiği düşünülmektedir.

Bu durumda, söz konusu iş deneyim belgesinin, belge düzenlenebilmesi için Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 45 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendinde yer aldığı üzere, yapılan işi tevsik etmek üzere, yapılan iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşme sunulması şartını taşımadığı, anılan Yönetmelik hükmünde belirtilen noter onayının, tarafların imzalarının o tarihte onaylanması işlemi olduğu, taraflarca 11.09.2007 tarihinde imzalanan sözleşmenin 04.05.2010 tarihinde notere onaylattırılması işleminin mevzuata uygun olmadığı ve söz konusu sözleşme ve faturaları dayanak göstererek, iş deneyim belgesi düzenlenmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, Telemobil Bilgi İletişim Hizmetleri San. ve Tic. A. Ş. tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulan belgenin geçersiz olduğu sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, Kuruma 11.06.2010 tarih ve 13731 sayı ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulan, Kastamonu İl Özel İdaresi tarafından 13.04.2010 tarihinde ihalesi yapılan, “Kastamonu Kent Güvenlik Yönetim Sistemi Yapım İşi” ihalesine ilişkin esas incelemesinin yapılıdığı, yapılan incelemede, Telemobil Bilgi İletişim Hizmetleri San. ve Tic. A. Ş.’nin söz konusu ihaleye de katıldığı, bahse konu ihaleye, Telemobil Bilgi İletişim Hizmetleri San. ve Tic. A. Ş. tarafından sunulan teklif kapsamında, iş deneyimini tevsik eder belge olarak, yukarıda sözü edilen ve incelenen iş deneyim belgesini ve eklerini sunduğu, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, sunulan iş deneyim belgesinin, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 43 üncü maddesinde belirtilen belge düzenlemeye yetkili kurumca bizzat düzenlenmiş bir belge olmadığından geçerli belge olarak kabul edilmeyerek değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği ve ihale komisyon kararının 12.05.2010 tarihinde onaylandığı, Telemobil Bilgi İletişim Hizmetleri San. ve Tic. A. Ş. tarafından bu değerlendirmeye ilişkin bir itirazın da yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda, daha önce 13.04.2010 tarihinde yapılan bir ihalede teklif ekinde sunulan iş deneyim belgesinin geçerli kabul edilmediği ve bu konuya itiraz edilmediği halde, başka bir idare tarafından aynı işe ilişkin 27.05.2010 tarihinde yapılan bir ihaleye katılmasının, başka bir idarece geçerli olmadığı tespit edilen bir iş deneyim belgesi ile ihalelere katılmaya devam edilmesinin, idareleri yanıltmaya yönelik bir davranış olduğu düşünüldüğünden, ihaleyi yapan idare tarafından bu hususun 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 17 nci maddesinde yer alan yasak fiil ve davranışlar kapsamında bulunup bulunmadığı açısından değerlendirilmesi gerekmektedir.

Öte yandan; söz konusu isteklinin, yukarıda yer alan tespitler çerçevesinde geçerli olmayan iş deneyim belgesi ile başka ihalelere de katılıp katılmadığını öğrenmek amacıyla Kurumumuz Kamu Alımlarını İzleme ve Bilgi Hizmetleri Dairesi Başkanlığına gönderilen 15.07.2010 tarih ve 1073 sayılı yazı ile; Telemobil Bilgi İletişim Hizmetleri San. ve Tic. A. Ş.’nin, 2009 – 2010 yıllarında teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği ihalelere ilişkin ihale sonuç bilgileri istenilmiştir.

Kamu Alımlarını İzleme ve Bilgi Hizmetleri Dairesi Başkanlığının 16.07.2010 tarih ve 240 sayılı yazısı ekinde yer alan belgelerden, 2009 – 2010 yıllarında Telemobil Bilgi İletişim Hizmetleri San. ve Tic. A. Ş.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği ihalelerden, konusu, incelenen ihalenin konusu ile aynı olan yapım işi ihalelerinin;

• Osmaniye İl Özel İdaresi tarafından 24.09.2009 tarihinde yapılan “Osmaniye İli Kent Güvenlik Yönetim Sistemi (MOBESE) Yapım İşi,

• Balıkesir İl Emniyet Müdürlüğü tarafından 09.10.2010 tarihinde yapılan “Balıkesir Kent Güvenlik Yönetim Sistemi (MOBESE) Kurulması” Yapım İşi,

• Ağrı İl Özel İdaresi tarafından 01.06.2009 tarihinde yapılan “Ağrı Kent Güvenlik Yönetim Sistemi (MOBESE) Yapımı İşi,

• Adıyaman İl Özel İdari tarafından 4734 sayılı Kanunun 21 (c ) maddesine göre pazarlık usulü ile ilansız olarak yapılan “Kent Güvenlik Yönetim Sistemi” Yapım İşi,

• Kilis İl Emniyet Müdürlüğü tarafından 13.10.2009 tarihinde yapılan “Mobese Sistem Odasının Kurulması ve Her Yerde Güvendeyim” Yapım İşi,

• Kocaeli İl Özel İdari tarafından 4734 sayılı Kanunun 21 (c ) maddesine göre pazarlık usulü ile ilansız olarak yapılan “Kent Güvenlik Yönetim Sistemi (MOBESE) Kurulması” Yapım İşi,

• Ardahan İl Emniyet Müdürlüğü tarafından 25.06.2010 tarihinde yapılan “Ardahan Kent Güvenlik Yapım İşi,

• Konya İl Özel İdaresi tarafından 04.06.2010 tarihinde yapılan “Akşehir Kent Güvenlik Yönetim Sistemi (Mobese) Yapım İşi,

Olduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan temel ilkelerin sağlanmasını teminen, Telemobil Bilgi İletişim Hizmetleri San. ve Tic. A. Ş.’nin söz konusu ihalelere aynı iş deneyim belgesi ile katılıp katılmadığı hususunun da incelenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan başvuruya konu ihalede geçerli bulunan diğer tekliflerin ise yaklaşık maliyetin üzerinde bulunduğu, bu durumunda 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan temel ilkelerden “rekabet ve kaynakların verimli kullanılması ” ilkesine aykırılık oluşturduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

1- 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2- 4734 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesi çerçevesinde, Akdeniz Belediyesinde İmar ve Şehircilik Müdürü olarak görev yapan kişi ile ilgili olarak, inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere, konunun ihaleleri yapan idarelerin bağlı olduğu İçişleri Bakanlığına bildirilmesine,

3- Telemobil Bilgi İletişim Hizmetleri San. ve Tic. A. Ş.’nin ihaleye katılımının 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 17 nci maddesinde yer alan yasak fiil ve davranışlar kapsamında bulunup bulunmadığı açısından değerlendirilmesini teminen, konunun ihaleleri yapan idarelerin bağlı olduğu İçişleri Bakanlığına bildirilmesine,

4- 2009 – 2010 yıllarında, Telemobil Bilgi İletişim Hizmetleri San. ve Tic. A. Ş.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen ve konusu incelenen ihalenin konusu ile aynı olan yapım işi ihalelerinin incelenmesini teminen, konunun ihaleleri yapan idarelerin bağlı olduğu İçişleri Bakanlığına bildirilmesine,

Karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncelerimle, Kurul kararına katılmıyorum.

** Adem KAMALI Kurul Üyesi**