KİK Kararı: 2010/UY.III-2120

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/051
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 19.07.2010
Karar No : 2010/UY.III-2120
BAŞVURU SAHİBİ:
İntizamlı İnşaat / Murat AĞIL, Yeni Belediye Sitesi Kat:2 No:221 Turhal/TOKAT

İHALEYİ YAPAN İDARE:
DSİ 72. Şube Müdürlüğü, Yeşilırmak Mah. G.O.P Bulvarı No:2 60100 TOKAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/42024 İhale Kayıt Numaralı "Tokat-Reşadiye-Yolüstü Kasabasının Bedos Deresi Taşkınlarından Korunması İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.07.2010 tarih ve III.Y.19.05.0187/2010-2E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ 72. Şube Müdürlüğü tarafından 12.05.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Tokat-Reşadiye-Yolüstü Kasabasının Bedos Deresi Taşkınlarından Korunması İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak İntizamlı İnşaat / Murat Ağıl’ın 08.06.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.06.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 29.06.2010 tarih ve 15072 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.06.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idarece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine uygun davranılmadığı, yapılan açıklamaların anılan Tebliğ hükmüne uygun olmadığı, işçilik ücretinin düşük gösterildiği, teknik personel maliyetinin ve genel giderlerin dikkate alınmadığı, bu nedenle ihalenin kendilerinin üzerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Yapılan incelemede, idarece yapılan aşırı düşük sınır değer tespiti sonucunda, sınır değerin altında kalan üç istekliden, 13.05.2010 tarihli yazılarla, tekliflerin yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlar açısından, Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen kriterler doğrultusunda ve gönderilen analiz formatına uygun olarak, 24.05.2010 tarihine kadar açıklama istenildiği, bu yazının ekinde ise Kamu İhale Genel Tebliğinin ekinde yer alan Ek-Y.2 nolu analiz formatının gönderildiği,

İdarenin açıklama talebi üzerine Mehmet Ünal’ın yazılı açıklamada bulunduğu, Zile Yılmaz İnşaat Nakliyecilik Gıda Temizlik İşleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ark İnşaat Sanayi ve Ticaret İth. İhr. Ltd. Şti.’nin ise yazılı açıklamada bulunmadığı, idarece yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

Mehmet Ünal’ın açıklamalarının değerlendirilmesi sonucunda açıklamaların uygun bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı,

Tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak yaptığı şikayet başvurusu üzerine idarece gönderilen cevapta, ihale üzerinde kalan firmanın yaptığı açıklamada teklife esas imalat bileşenleri için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı birim fiyat analizleri ve yardımcı analizlerinin kullanıldığı, kalıp için kullanılacak kereste için proforma fatura sunulduğu, ekine ise SMMM onaylı son geçici vergi beyanname dönemine ait 1 adet alış ve 1 adet satış faturası eklendiği, dolayısıyla yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan hükümlere uygun olduğu belirtilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinde; “……………………

ç) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

_ 1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,_

_ 2) ……….._

_ istenir. Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur. _

_ d) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine kadar olan ihalelerde; (ç) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen belgeler, isteklilerden sadece tekliflerinin aşırı düşük bulunması durumunda istenir._

_ ………..”_ hükmü,

Kamu ihale Genel Tebliğinin 38 inci maddesinde; “38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklaması,

Aynı Tebliğin 45 inci maddesinde; “45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması,

Yer almaktadır.

Buna göre, isteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu olmayıp, bu şartın sağlanmadığı hallerde de isteklilerce yapılan açıklamalar kapsamında sunulan analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler kullanılmış ve söz konusu rayiçler poz numaraları da belirtilerek liste halinde sunulmuşsa, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgelerin sunulmasına gerek bulunmamaktadır. Ancak bu analizlerde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler kullanılmamışsa analizlerde yer alan kalemlerin fiyatlarının yukarıda yer verilen Tebliğ hükmünde belirtilen şekilde proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgelerle tevsik edilmesi gerekmektedir.

İhale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde; teklifini oluşturan iş kalemlerine ilişkin Bayındırlık ve İskan Bakanlığına ait poz numaralarını vererek birim fiyatlarını açıkladığı,

Sunulan birim fiyatlardan 16.057/1A, 16.058/1A, 16.059/1A ve 18.460/1 numaralı pozlar için Bayındırlık ve İskan Bakanlığına ait karsız birim fiyatların üstüne %1,07 ila %2,60 arasında kar koyarak teklif verdiği,

Diğer kalemler için teklif ettiği birim fiyatların ise Bayındırlık ve İskan Bakanlığına ait karsız birim fiyatların altında olduğu, Bayındırlık ve İskan Bakanlığına ait karsız birim fiyatların üstünde olanlar dahil tüm kalemleri açıklamak için ise yine Bayındırlık ve İskan Bakanlığına ait analizler ile alt analizlerin kullanıldığı, bu analiz ve alt analizlerde yer alan kalemler için teklif ettiği fiyatların incelenmesi neticesinde, analiz ve alt analizlerde yer alan saatlik işçilik ücretlerinin Bakanlıkça tespit edilen rayiçler üzerinden değil asgari işçilik ücreti üzerinden, diğer giderlerin fiyatlarının ise Bakanlıkça tespit edilen rayiçler üzerinden alındığı, sadece çam kerestesi için Bakanlık rayicinin kullanılmadığı, buna ilişkin ise piyasadan alınan Tebliğ hükmüne uygun proforma fatura sunulduğu, analize aktarılan kalemlerin üzerine ise toplamda %3 kar ve genel gider karşılığı eklendiği,

Ancak 25.015/1 poz numaralı “Demir imalatın 1 kat antipas 2 kat yağlı boyayla boyanması” ve 25.052 poz numaralı “Katran badana yapılması” analizlerde yer alan çırağın saatlik ücreti için 2.76 TL öngörüldüğü,

Tespit edilmiştir.

Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinde “16 yaşını doldurmamış genç işçilerin ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılması yasaktır.” hükmüne yer verilmiş, ekinde ise ağır ve tehlikeli işlerin neler olduğuna ilişkin çizelge verilmiştir. Anılan çizelgenin “Yapı İşleri” başlıklı 31 inci maddesinde “ Bina, duvar, set, baraj, yol, demiryolu, köprü, tünel, metro, her türlü raylı sistem, iskele, liman, marina, dalgakıran, balıkçı barınağı, hava alanı, havai hat, çelik konstrüksiyon yapı kanalizasyon, yağmur suyu drenajı ve her türlü drenaj sistemleri, kanal, kanalet, foseptik, kuyu, havuz, spor tesisleri, her türlü sondaj işleri, her nevi yer üstü ve yer altı inşaat, su üstü ve su altı inşaatları, her türlü temel inşaatı işleri (Ankrajlı istinat duvarı, fore kazık yapımı, palplanşlı çalışmalar vb.), yıkım işleri, arazi ölçüm, etüt, araştırma, her çeşit onarım ve güçlendirme ve benzeri işler ve bu işler için gerekli araç, malzeme, sabit tesis ve ekipmanın kullanılması işleri” ağır ve tehlikeli işler kapsamında kabul edildiğinden maddede belirtilen bu işlerde 16 yaşını doldurmamış işçilerin çalışması yasaktır. İhale tarihinde geçerli olan saatlik asgari ücretin 16 yaşından büyük bir işçi için 3,24 TL, 16 yaşından küçük bir işçi için 2,76 TL olduğu dikkate alındığında, yapım işinin içerisinde yer alan bir işte işçilik için 16 yaşından küçük işçiler için geçerli işçilik ücretinin öngörülmesi mevzuata aykırıdır. Dolayısıyla anılan kalemlere ilişkin açıklamaların kabul edilmesi mevzuata uygun bulunmamıştır.

Ayrıca idarece yapılan yaklaşık maliyet hesabında 550 km.’den 101,973 ton fabrikadan demir nakli öngörüldüğü, 5000 m.’den 26 ton toprak ve dolgu nakli öngörüldüğü, ihale üzerinde kalan firmanın ise açıklamalarında 94 ton olarak öngördüğü demir işleri için nakliye giderine yer vermediği, ayrıca toprak ve dolgu nakli için de gider öngörmediği, sadece inşaatta unutulan kalem giderleri olarak 1.176,28 TL öngördüğü, ancak bu giderlerin neler olduğu belirtilmediğinden bu giderlere ilişkin açıklamalara ve tevsik edici belgelere yer verilmediği, açıklamanın bu yönden de uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****