KİK Kararı: 2010/UY.III-2070

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/050
Gündem No : 67
Karar Tarihi : 12.07.2010
Karar No : 2010/UY.III-2070
BAŞVURU SAHİBİ:
NYN İnş. Taah. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti., Cemil Topuzlu Cad. Suzan Apt. d:6 No:75 Caddebostan/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
BUSKİ Genel Müdürlüğü, Sırameşeler Mh. Avrupa Konseyi Bulvarı No: 4/10 16190 Acemler/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/7999 İhale Kayıt Numaralı "2010/4 Gürsu Kestel Muhtelif Mahallelerde İçmesuyu Şebeke Rehabilitasyonu ve Yeni Şebeke İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

08.07.2010 tarih ve III.Y.15.17.0075/2010-25E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

BUSKİ Genel Müdürlüğü tarafından 25.03.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2010/4 Gürsu Kestel Muhtelif Mahallelerde İçmesuyu Şebeke Rehabilitasyonu ve Yeni Şebeke İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak NYN İnş. Taah. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 14.05.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.05.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 27.05.2010 tarih ve 12477 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.05.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1- Başvuruya konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı ve değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2- İdarece aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında alt analiz talep edilmediği halde, idarece yapılan incelemede, alt analizlerin bulunmadığının belirtildiği, D.01 pozu içerisindeki 03.521 nolu pozun fiyatının serbest piyasa fiyatı olduğu, kamu kurum ve kuruluşlarının fiyatının üzerinde olduğu ve dolayısıyla aşırı düşük olmadığı, ayrıca alt analiz istenmediği halde kendileri tarafından E.01 pozu içerisinde önemli görülen alt analizlerin sunulduğu, 27.565 pozu ile 26.042 pozunun içerisinde bulunan işlerin fiyatlarının %25 kar ve genel gider ilave edilmiş Bayındırlık ve İskan Bakanlığı fiyatı olduğu, bu durumda E.01 pozunun toplam fiyatının da aşırı düşük olmadığı ve ihalenin kendileri üzerinde bırakılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede, başvuruya konu ihaleye 18 isteklinin katıldığı, 4 isteklinin teklifinin çeşitli nedenlerle değerlendirme dışı bırakıldığı, teklif fiyatları, geçerli olduğuna karar verilen teklifler ve yaklaşık maliyet dikkate alınarak tespit edilen sınır değerin altında kalan 10 istekliye ait teklife ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verildiği, söz konusu isteklilere gönderilen 02.04.2010 tarihli yazılarda; “…..söz konusu işe ait idari şartnamenin 33. Maddesi gereğince teklifinizi oluşturan maliyet bileşenlerinden A.01, A.03, A.05, A.09, B.11, D01, D.11 ve E.01 poz numaralı imalatlarla ilgili olmak üzere,

_a) _Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) __ Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

_c) _Teklif edilen işin özgünlüğü

__

Hususlarında 22.08.2009 tarih ve 37327 sayılı Kamu İhale Genel Tebliğinin 45. Maddesinde belirtilen esaslar doğrultusunda yapacağınız açıklamalarınızı en geç 13.04.2010 tarihi mesai bitimine kadar idaremize bildirmeniz gerekmektedir. ” denilerek, belirlenen iş kalemlerine ilişkin, aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı tespit edilmiştir.

Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan isteklilerden birinin açıklama sunmadığı ve bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer istekliler tarafından sunulan açıklamaların incelenmesi sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekli dışındaki 8 isteklinin sunduğu açıklamaların uygun görülmediği, ihalenin açıklamaları uygun görülen Güven İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş.üzerine bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak ise, teklif fiyatı belirlenen sınır değerin üzerinde olan, Ercan Şentürk’e ait teklifin belirlendiği görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan iş kalemlerinin;

A.01 - Her Şartta ve Her Cins Zeminde (İksasız) Hendek veya Temel Kazısı

A.03 - Kum İle Yataklama Gömlekleme Dolgusu Yapılması Ve Sıkıştırılması

A.05 - Ocak Taşından Kon. Kırılmış ve Elenmiş 0-70’lik Alt Temel Malzemesinin Temini

A.09 - Asfalt Sökülmesi

B.11 - Mevcut Taşla Kaldırım Döşenmesi

D.01 - Ø 100 mm Anma Çaplı, Muflu, Fontdüktil Boru Döşenmesi

D.11 - Ø 75 mm ve Altı P.E. Boruların Döşenmesi

E.01 – Asfalt Parke ve Beton Yollarda Evsel Bağlantı Kazısı Yapılması

Olduğu, idarece yaklaşık maliyetin 2009 Yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Birim Fiyatları ile hazırlandığı, Fontdüktil Boru ve bağlama parçalarının idare tarafından verileceğinin belirtildiği, idarece hazırlanan ve isteklilere de ihale dokümanı kapsamında verilen analizler incelendiğinde, söz konusu imalatlardan özellikle A.01 ve E.01 poz no’lu imalatların iş grubu şeklinde düşünüldüğü ve içerisinde birden fazla iş kaleminin bulunduğu, örneğin A.01 nolu iksasız kazı işlerine ilişkin imalat kaleminin içerisinde, 19 adet iş kaleminin yer aldığı görülmüştür. Bu durumda, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında alt analizlerin sunulması gerektiği hususuna yer verilmemiş olmakla birlikte, aşırı düşük teklif sorgulamasına konu edilen imalatlara ilişkin açıklamalar kapsamında, o imalat grubundaki her bir iş kalemine ilişkin bileşenlerin ayrı ayrı açıklanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamalar incelendiğinde;

Teklif fiyatları ve yapım yöntemlerine ilişkin olduğu belirtilen yazılarda; Bayındırlık Bakanlığı ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının analizlerinden faydalanıldığı, analizlerin şekil ve miktarlarına müdahale edilmeden aynen kullanıldığı, yalnızca bazı analiz miktarlarında kullanılacak teknikler dikkate alınarak reel çalışma sürelerinin kullanıldığı, malzeme rayiçlerinin ise bir kısmının piyasa fiyatlarından, diğer kısmının Bayındırlık Bakanlığı ve İller Bankası rayiç ve birim fiyatlarından oluştuğu, her türlü kazı işinin daha çok makine ile yapılmasının öngörüldüğü, beton sökülmesi, parke taşı sökülmesi ve asfalt sökülmesi işlerinin tamamen makineli kazı olarak düşünülmesi gerektiği,her poz için ayrı ayrı makine ve işçilik maliyetinin hesaplandığı malzeme nakli işlerinin kendi araçları ile yapılacak olmasından dolayı maliyet avantajı sağlandığı, boru döşeme işlerinde iller bankasının analizlerindeki reel miktarların esas alındığı, makine ve işçilerin kendilerine artı bir maliyet getirmediği,

Yapım yöntemlerine ilişkin olarak, firmalarını tanıtan bilgiler, daha önce yapılan işler ve firmanın sahip olduğu makine, ekipman, araç gibi varlıkların yer aldığı ve amortisman bedellerinin gösterildiği amortisman tabloları ve söz konusu makine ekipman ve araçlara ait fatura ve ruhsat örnekleri, ile iş yapılacak bölgenin çalışma yönünden son derece elverişli olduğu ve bölgede, daha önce biten ve şu anda devam eden alt yapı işlerinin olmasından dolayı şantiye teşrifatı ve genel giderlerin düşmesine sebep olduğu, işin süresinin 540 olduğu, ancak, idarenin takdirine bağlı olmak üzere istenirse 250 günde tamamlayabilecekleri, konusunda uzman yeterli teknik elemana sahip oldukları ve bu iş için ayrı bir personel istihdam etmeleri gerekmediğinden işçilik maliyetlerinin büyük ölçüde azalacağı, malzeme alımlarında piyasadan çok uygun fiyatlarla ve ödeme koşulları ile malzeme tedarik edebilecekleri, mali açıdan güçlü oldukları ve olağan dışı giderleri rahatlıkla karşılayabilecekleri hususlarına yer verildiği,

Görülmüştür.

Teklif fiyatlarının hesabına ilişkin olarak sunulan tablolarda; inşaat işleri için karsız olarak 2.757.648,59 TL, genel giderler için (sözleşme giderleri, personel giderleri vb.) 218.001,87 TL, kar olarak 332.304,07 TL öngörüldüğü, ayrıca mali ve teknik avantajlar olarak 440.000,00TL hesaplanarak (İş makinesi sahibi olmak: 256.000,00TL, şantiye içi tefriş: 20.000,00 TL, Nakliye için gerekli taşıt sahibi olmak 100.000,00 TL, Bünyesinde teknik elaman bulunmak: 64.000,00 TL) öngörülen toplam rakamdan düşüldüğü ve 2.867.954,53 TL tutarındaki teklif fiyatına ulaşıldığı belirtilmiştir. Bu durumda, karsız olarak hesaplanan inşaat işlerine ilişkin tutara % 4 kar ve genel gider (110.305,94 TL) eklenerek teklif fiyatının oluşturulduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca, 13 adet imalat kalemine ilişkin analiz ve bunlara ilişkin alt analizler ile malzeme, işçilik ve bazı iş kalemlerine ilişkin olarak, öngörülen fiyatların Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 2010 Yılı Birim Fiyatlarından mı, proforma faturadan mı ya da kendileri tarafından oluşturulan analizlerden mi oluşturulduğunu gösteren listelerin ve Ocak taşından Kon. Kırılmış ve Elenmiş 0-70 Alt Temel Malzemesi, Ocak Taşından Kon. Kırılmış ve Elenmiş Taş Tozu ve Her Cins Malz. Ocaktan Gürsu ve Kestel Muht. Mahalle ve Köylerine Nakli için 22.03.2010 tarihinde Karataş Hazır Beton tarafından düzenlenmiş proforma fatura, 12/2009 tarihindeki birim maliyet cetveli ile üretim maliyet analizi, aynı malzemeye ilişkin başka bir firmadan alınmış 09.03.2010 tarihli proforma fatura, birim maliyet cetveli, birim maliyet tespit raporunun sunulduğu, analizlerde en düşük düz işçi saat ücretinin karsız olarak 3,41 TL olarak öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde;

“ 45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

Söz konusu tespitler ve konuya ilişkin olarak Tebliğde yer alan açıklamalar çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamaları değerlendirildiğinde, öngörülen fiyatların Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 2010 Yılı Birim Fiyatlarından mı, proforma faturadan mı ya da kendileri tarafından oluşturulan alt analizde mi oluşturulduğunu gösteren listelerde, analizden yada alt analizden oluşturulduğu belirtilen işlerin, hemen hemen hepsinin analiz girdilerinde, işçilik süreleri ve malzemelere ilişkin miktarların, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından hazırlanmış olan analizlerdeki işçilik süreleri ve malzeme miktarlarının dörtte biri oranında alınarak, malzeme fiyatlarının ise Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yayınlanan rayiçler esas alınarak hesaplandığı tespit edilmiştir. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından hazırlanan analizlerdeki girdilerin, o işin fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmasını temin etmek amacıyla belirlendiği göz önüne alındığında, istekli tarafından sunulan analizlerdeki girdilerle söz konusu imalatların fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılabileceği konusunun çelişkili olduğu ve bu şekilde düzenlenen analizlerin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bazı iş kalemlerinde idarece elle yapılması ön görülen işleri kendileri tarafından makine ile yapılacağı gibi bir açıklaması bulunmaktadır. İstekliler tarafından teklif hazırlanırken, idarece ön görülen iş kalemlerinin ve imalat tariflerinin dikkate alınması gerektiği kabul edilmektedir. Ancak, istekliler tarafından, aynı imalatın farklı bir teknoloji ile yapılacağının ö görülmesi durumunda ise bu hususun kabul edilebilir şekilde ve resmi olarak ispatının gerektiği, aksi durumun keyfiyete ve haksız rekabete yol açacağı sonucuna varılmıştır. Örneğin; 09.014/1 Poz No’lu 1 Ton Çelik Borunun Taşıtlara Yükleme, Boşaltma ve İstifi işine ilişkin olarak, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından düzenlenmiş olan analizde toplam 7 saat işçilik öngörüldüğü, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu işe ait analizde, bu sürenin 1,75 saat olarak belirtildiği, 09.016/1 Poz No’lu 1 Ton sert PVC Borunun Taşıtlara Yükleme, boşaltma ve İstifi işine ilişkin olarak, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından düzenlenmiş olan analizde toplam 10 saat işçilik öngörüldüğü, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu işe ait analizde, bu sürenin 2,5 saat olarak belirtildiği, ancak 1 ton borunun ön görülen sürede nasıl yüklenip, boşaltılıp istifleneceğinin belli olmadığı görülmüştür.

Öte yandan, idarece ihale dokümanı kapsamında verilen ve açıklanması istenen imalatlara ilişkin analizlerden, istekli tarafından sunulan A.01, A.03, A.05, B.11 no’lu imalatlara ilişkin analizlerde de yine idarece belirlenen miktarların da dörtte birinin alındığı, ayrıca, 36.021104 poz nolu 75 mm HDPE Boru ve Özel Parça Başlarının Elektrifüzyon Kaynağı ile eklenmesi işinin analizinin analiz tekniğine uygun olmadığı, 1 adedinin birim fiyatı olarak belirtilen 15,00 TL’nin nasıl oluşturulduğunun belli olmadığı, İller Bankası Genel Müdürlüğünün 2010 yılı Birim Fiyatlarında söz konusu imalatın birim fiyatının 17,99 TL olduğu görülmüştür.

Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamaları kapsamında avantaj olarak belirlediği tutarın dayanaklarının anlaşılamadığı, düzenlediği analizlerden, analiz girdilerindeki malzeme fiyatlarını Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiçlerini esas alarak, işçilik ve malzeme miktarlarını ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından düzenlenmiş analizlerdeki işçilik sürelerini ve bazı malzeme miktarlarını düşürerek teklif ettiği birim fiyatlarını oluşturduğu anlaşılmış olup, bu haliyle aşırı düşük teklif sorgulamasına istinaden sunulan açıklamaların belgelere dayalı açıklama yapılmış olarak kabul edilemeyeceğinden teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve başvuru sahibinin iddialarının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale komisyonu tarafından başvuru sahibine ait aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi neticesinde, D.01 nolu pozun içinde bulunan 03.521 nolu poza ait alt analizin bulunmadığı, 75.00TL/sa'lik fiyatın nasıl tespit edildiğinin belirtilmediği (2010 yılı Bayındırlık fiyatı 48,01TL/sa) ve E.01 nolu pozun bünyesinde bulunan 17.002'nin içindeki 10.003 nolu pozun, 27.565'in içindeki 10.081 ve 03.525 nolu pozların, 26.042'nin içindeki 10.009 ve 10.022 nolu pozların ve 16.004 nolu pozların alt analizlerinin bulunmadığı belirtilerek teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

İdarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan imalatlardan özellikle A.01 ve E.01 poz no’lu imalatların iş grubu şeklinde düşünüldüğü ve içerisinde birden fazla iş kaleminin bulunduğu, örneğin A.01 nolu iksasız kazı işlerine ilişkin imalat kaleminin içerisinde, 19 adet iş kaleminin yer aldığı görülmüştür. Bu durumda, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında alt analizlerin sunulması gerektiği hususuna yer verilmemiş olmakla birlikte, aşırı düşük teklif sorgulamasına konu edilen imalatlara ilişkin açıklamalar kapsamında, o imalat grubundaki her bir iş kalemine ilişkin bileşenlerin ayrı ayrı açıklanması gerektiği sonucuna varıldığından, ayrıca başvuru sahibinin idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan imalatların içerisinde birden fazla iş kalemi olması sebebiyle bu iş kalemlerine ilişkin analizleri ve alt analizleri sunmuş olduğu görüldüğünden, başvuru sahibi açısında da açıklamaların nasıl olması gerektiği konusunda bir çelişki olmadığı başvuru sahibinin idarece alt analiz istenmediği ve sunulmasının gerekmediği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Başvuru sahibi tarafından, idarenin vermiş olduğu analiz formatlarında belirtilen miktarlara bağlı kalındığı, ancak alt analizler hazırlanarak uygulamadaki gerçek sürelerin kullanıldığı, işçilik ücretinin düz işçi için 3,30TL/saat olarak öngörüldüğü, ihale konusu iş için kullanılacak iş makineleri kendi malı olduğundan kazı ve nakliye işlerinde sadece akaryakıt maliyetinin ilave edildiği, personel giderlerinin kendileri tarafından ödenmekte olduğu, A.03 iş kalemine ait analizde kum fiyatının sunulan proforma faturadaki fiyattan alındığı, diğer kalemlerin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiçlerinden alındığı, A.05 iş kaleminde alt temel malzemesinin fiyatının sunulan proforma faturadan alındığı, diğer kalemlerin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiçlerinden alındığı, A.09 iş kaleminde, işçilik rayici asgari ücrete uygun alındığı ancak sürelerin uygulamaya esas gerçek süreler olarak kullanıldığı, D.11 iş kaleminde boru döşeme işçilik sürelerinde gerçek uygulama sürelerinin kullanıldığı, yükleme boşaltma ve parça başlarının eklenmesi pozlarında Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiçlerinin kullanıldığı, E.01 iş kalemine ilişkin olarak ise 5 adet alt analiz düzenlendiği, bu değerlerin alt analizlerde kullanılan değerler olduğunun görüleceği belirtilerek işin tam ve zamanında yapılacağı hususlarının yer verildiği bir yazı ile ekinde, analizler, alt analizler, kum ve alt temel dolgu malzemesine ilişkin proforma fatura ve maliyet cetvelleri ile demirbaş ve amortisman defterinin yer aldığı görülmüştür.

İdare tarafından yapılan tespitler çerçevesinde yapılan incelemede,

D.01 pozlu imalatın Ø 100 mm Anma Çaplı, Muflu, Fontdüktil Boru Döşenmesi işi olduğu, idarece verilen analiz formatında yer alan 03.521 poz no’lu kalemin lastik tekerlekli yükleyicinin 1 saatlik ücretine ilişkin olduğu, başvuru sahibinin düzenlediği analizdeki operatör, işçilik ve mazot girdilerinin miktarlarının aynı kaleme ilişkin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından düzenlenmiş olan analizdeki miktarlarda çok fazla gösterildiği ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı birim fiyatı 48,01 TL/saat olmasına karşın başvuru sahibinin aynı iş için 75.00 TL/saat fiyat ön gördüğü, analiz girdilerinde yapılan bu artışın neden kaynaklandığının belli olmadığı, başvuru sahibi tarafından piyasa fiyatı olarak belirtildiği, ancak bu konuda açıklayıcı bir belge sunulmadığı,

E.01 – Asfalt Parke ve Beton Yollarda Evsel Bağlantı Kazısı Yapılması işinin bünyesinde bulunan 17.002 poz no’lu Harçlı Duvar Yapılması işinin içindeki 10.003 nolu 200 dozlu harç yapılmasına ilişkin olduğu, başvuru sahibi tarafından 17.002 poz no’lu kaleme ilişkin düzenlenen analizde, 10.003 nolu 200 dozlu harç yapılmasına ilişkin olarak 33,92 TL/m3 fiyat öngördüğü, ancak bu fiyatın nasıl hesaplandığına dair bir açıklama yapılmadığı, söz konusu işin Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı birim fiyatı 53,69 TL/m3, 2009 yılı birim fiyatı 52,66 TL/m3 olduğu,

27.565 poz no’lu mozayik ve şap işi içindeki 10.081 poz no’lu mozayik harcı yapılması işi için başvuru sahibinin 143,86 TL/m3 fiyat öngördüğü söz konusu işin Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı rayiç fiyatı 119,83 TL/m3 olduğu ve başvuru sahibi tarafından söz konusu fiyata ilişkin bir açıklamada bulunulmadığı ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı rayiç fiyatı 12,93 TL/m3 olan 03.525 poz nolu mozayik silme makinesinin 1 saatlik ücretinin başvuru sahibi tarafından öngörülen 14,31 TL/m3 fiyata ilişkin bir açıklamada bulunulmadığı, ayrıca 27.565 poz no’lu iş kaleminin Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı birim fiyatı 20,96 TL/m3 olmasına rağmen başvuru sahibi tarafından öngörülen fiyatın 15,00 TL/m3 olduğu,

26.042 poz no’lu döşeme ve duvar kaplamaları işi içindeki 10.009 ve 10.022 nolu pozlarının fiyatlarının da Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı rayiç fiyatlarından yüksek olduğu ve 16.004 nolu pozların alt analizlerinin bulunmadığı anlaşılmış olup idarenin tespitlerinin yerinde olduğu görülmüştür.

Ayrıca, başvuru sahibinin açıklamaları kapsamında sunduğu ve idarece düzenlenen E.01 nolu imalata ilişkin analizde idarece belirtilen miktarlarda değişiklik yapıldığı, isteklinin kendi düzenlediği analizlerin bir kısmında ise, malzeme, işçilik ve makine miktarlarının önemli ölçüde düşürüldüğü, bu haliyle, istekli tarafından sunulan analizlerdeki girdilerle söz konusu imalatların fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılabileceği konusunun çelişkili olduğu, başvuru sahibi tarafından sürelerin gerçek uygulama süreleri olduğu iddia edilse de bu konuda ispatlayıcı belge ve bilgi bulunmadığı, keyfiyete ve haksız rekabete yol açabileceği değerlendirildiğinden bu şekilde düzenlenen analizlerin uygun olmadığı, E.01 nolu imalatın içerisinde yer alan 18.182 poz no’lu imalatın Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı birim fiyatı 21,33 TL/m3 iken başvuru sahibi tarafından ön görülen fiyatın 0,66 TL/m3 olduğu ve açıklamalar kapsamında açıklayıcı bir bilgi ve belge sunulmadığı tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin bu konudaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden Güven İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****