KİK Kararı: 2010/UY.III-1814

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/045
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 28.06.2010
Karar No : 2010/UY.III-1814
BAŞVURU SAHİBİ:
Arsel İnş. Tes. Mak. Tic. ve San. Ltd. Şti. & Cekar İnş. Taah. Tur. Day. Tük. Mal. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Filistin Sok. No:14/1 06700 GOP/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
DSİ 12. Bölge Müdürlüğü, Osman Kavuncu Cad. 38060 Kocasinan/KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/15652 İhale Kayıt Numaralı "Bahçelik Projesi Ana İletim Kanalı İkmali İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.06.2010 tarih ve III.Y.15.41.0232/2010-22E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ 12. Bölge Müdürlüğü tarafından 16.03.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Bahçelik Projesi Ana İletim Kanalı İkmali İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Arsel İnş. Tes. Mak. Tic. ve San. Ltd. Şti. & Cekar İnş. Taah. Tur. Day. Tük. Mal. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 12.05.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 28.05.2010 tarih ve 12625 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.05.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; teklif verdikleri ihalede aşırı düşük teklif sahiplerinin yüksek oranda tenzilat yaparak teklif verdikleri, bunların aşırı düşük tekliflerine ilişkin açıklamalarının incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinde; 4734 sayılı Kanunun anılan maddesi çerçevesinde yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanması ile isteklilerce yapılacak açıklamalarda uyulması gereken esaslar belirlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesinde; “ 38.1. Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi hükmü uyarınca,

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilecek birim fiyatlara ilişkin olarak idare tarafından, tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının düzenlenerek ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi gerekmektedir.

38.2. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

38.4. İsteklilerin, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş grupları için bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini gösterecek şekilde analiz sunmaları yeterli kabul edilecektir.

…

38.6. 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin iş kalemleri/grupları için teklif ettikleri birim fiyatların her biri için analiz sunup sunmadıkları kontrol edilir. Analizleri sunmayan ya da eksik sunan istekliler değerlendirme dışı bırakılır. Bu aşamada sunulan analizlerin içeriğine ilişkin ayrıntılı inceleme yapılmaz.

38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. … ” açıklaması,

45 inci maddesinde; “… 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden, ihale komisyonunun teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

…

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır. … ”

açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede, istekli olabileceklere verilen ihale dokümanı kapsamında birim fiyat teklif cetvelinde belirlenen iş kalemlerine ait birim fiyat tarifleri ile analiz formatlarının yer aldığı, bu analiz formatlarında ilgisine göre; malzeme, makine ve ekipman, işçilik, nakliye, proje işleri, laboratuar ve kontrollük binası, zemin ve etüt işleri gibi girdi gruplarının belirlendiği,

İhale komisyonu tarafından teklif fiyatı sınır değerin altında kaldığı tespit edilen 4 istekliden aşırı düşük tekliflerine ilişkin açıklama istenildiği, açıklama sunan 3 isteklinin açıklamaları komisyon tarafından yeterli görülerek 03.05.2010 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Atagündüz İnş. Taah. Tar. Tur. Mad. Nak. Tic. ve San. A.Ş. üzerinde bırakılmasına ve Gözde İnşaat - Mustafa Cingöz’ün ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesine karar verildiği,

İdarece aşırı düşük teklif sahiplerine gönderilen yazılarda; “ … Teklifiniz ekinde sunulan teklif birim fiyat analizleri BAPİ-1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19 ve BAPİ-20 pozlarına ait maliyet bileşenleri ve ayrıntılarla ilgili bilgi ve belgelerin, 4734 sayılı Kanunun 38 inci, Genel Tebliğin 38 inci ve 45.1.6 ncı maddelerinde belirtilen şekilde açıklanarak … ” ifadelerine yer verildiği,

1 - Atagündüz İnş. Taah. Tar. Tur. Mad. Nak. Tic. ve San. A.Ş. tarafından teklif zarfında sunulan analizler ile yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda;

Teklif zarfında sunulan analizlerde, analiz girdilerine ait birim fiyatların belirlenmesinde hangi kamu kurum ve kuruluşu tarafından belirlenen birim fiyatın / rayicin kullanıldığının ilgili poz numarası ile birlikte belirtildiği, girdilere ait birim fiyatların teklif alma yolu ile belirlendiği durumların da belirtildiği, ancak istekli tarafından Tebliğin 38.9 uncu maddesinde bahsedilen listenin sunulmadığı,

BAPİ-17 nolu iş kaleminin analizi gibi bazı analizlerin Kamu Kurum ve kuruluşlarınca belirlenen birim fiyatlara ve piyasadan alınan tekliflere atıf yapılarak hazırlandığı, bu nedenle idarece verilen analiz formatına aykırı olarak malzeme, makine ve ekipman, işçilik gibi girdi gruplarının ayrı ayrı gösterilmediği,

Fırat Plastik Kauçuk San. ve Tic A.Ş.’nden alınan 17.03.2010 tarihli proforma faturanın ekinde “2009 yılı oniki aylık geçici vergi beyannamede döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli” nin sunulduğu, dolayısı ile anılan cetvelin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.a maddesine aykırı olarak son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılmadığı,

Teklif zarfında sunulan BAPİ-15 nolu “Öngerilmeli prefabrik (önçekim - artçekim) köprü kirişlerin imali ve yerine konması” iş kalemine ait analizde, birim fiyatları teklif alma yolu ile belirlendiği belirtilen biri “Öngerilmeli prefabrik kiriş (malzeme, nakliyesi, işçilik, yerine konması ve montaj dahil)” diğeri “proje işleri” olmak üzere 2 girdinin bulunduğu; bu şekilde yapılan analizin, iş kaleminin malzeme, işçilik, makine ve ekipman gibi bileşenleri ile bunların miktar ve rayiçlerini göstermemesi nedeni ile analiz niteliği taşımadığı,

BAPİ-18 nolu “Her çap ve kalınlıktaki krepinlerin temini ve yerine yerleştirilmesi” iş kalemine ait analizde çeşitli çaplar için “krepin yerleştirilmesi” ve “çelik borular için ST44 çelik flanş parçası” gibi girdilerin bulunduğu, girdilerin birim fiyatları ile ilgili İller Bankasının ilgili poz numaralarına atıf yapıldığı, ayrıca analizde yer verilen dipnotta çapların ara çap olması nedeni ile enterpolasyon yapıldığının belirtildiği, ancak Tebliğin 38.9 uncu maddesinde yayımlanmış rayiçlerden bahsedildiği dikkate alındığında, enterpolasyon ile bulunan ve yayımlanmamış olan söz konusu rayiçlerin anılan maddeye göre belge sunulması gerekmeyen rayiçler kapsamında olmadığı,

Ayrıca istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklifine ilişkin açıklama yazısında; analizlerin açıklama ekinde de sunulan önceki işlere ait veriler esas alınarak yapıldığı, ihale konusu işin yapım süresinin şartnamede 750 gün olarak belirlendiği, işte ödenek sıkıntısı olmadığını bildikleri, DSİ 12. Bölge Müdürlüğüne bağlı 123. Şube Müdürlüğü sınırları içinde yapımı tamamlanarak işletmeye açılan “Yozgat-Şefaatli Gülistan Göleti Sari Emanet İnşaatı” işinde günlük kazı-dolgu yapma miktarlarının 1705,80 m3 başka işlerinde ise 2632,16 m3 ve 1864,56 m3 olduğu, şikayete konu ihaledeki 250.000 m3 kazı ve dolgu işleri yapım süresinin en gayri müsait durumda 147 gün (= 250.000 / 1.705,80) olduğu, bu sürenin hesaplarında 175 gün alındığı, diğer işler için gereken süre ile birlikte işin tamamlanma süresini 325 gün olarak hesapladıkları, işin ihale dokümanında belirtilen süreden önce tamamlanmasının firmalarına ve idareye % 50 avantaj sağlayacağı,

Şeklinde açıklama yapıldığı,

Açıklama ekinde yer verilen “Yozgat-Şefaatli Gülistan Göleti Sari Emanet İnşaatı ana imalat ayrıntıları” başlıklı bilgi yazısında; 22.08.2005-30.11.2007 tarihleri arasındaki çeşitli zaman dilimleri için günlük kazı-dolgu miktarlarının 1705,80 m3, 656,40 m3, 867,71 m3, 699,99 m3, 827,89 m3, 988,23 m3, 7,01 m3 olarak hesaplandığı, yazıda “394517,12 m3 kazı-dolgu imalatını: 458 günde yapıldığı gözükse de, ödeneğe bağlı olarak 1 günde 1705.80 m3 kazı-dolgu imalatının yapıldığı” açıklamasına yer verildiği, işte kullanılan makinelerin 2 adet ekskavatör, 1 adet greyder, 2 adet kamyonet, 2 adet kaya delme makinesi vs. şeklinde sayıldığı, söz konusu işteki işçilerin ve makinelerin toplam çalışma süresinin belirtilmediği,

Yine açıklama yazısında; analiz girdileri ile ayrıntılı açıklama yapıldığı, bu kapsamda teklif cetvelindeki miktarı idarece 250.000 m3 olarak belirlenen BAPİ-1 nolu iş kalemine ilişkin yapılan açıklamada, analizin işin süresi 175 gün alınarak yapıldığının belirtildiği, bu analizdeki 03.501 poz nolu “ekskavatör” için çalışma süresinin (miktarın) 175 takvim günü ve 8 saat günlük çalışma üzerinden 0,0056 sa (175*8/250.000) olarak hesaplandığı,

Ancak;

İdari şartnamenin 46.5 inci maddesinde ihale konusu iş için planlanan yıllık ödenek dilimlerinin 2010, 2011 ve 2012 yılları için sırası ile yüzde 10, 50 ve 40 olduğu dikkate alındığında, şartnameye göre yapım süresi 750 gün olan işin 325 günde tamamlanmasının ödenek yönü ile ihtimale dayalı bir husus olduğu, bu nedenle analizlerde 175 gün üzerinden yapılan hesapların sağlıklı olmadığı,

Kazı ve dolgu işleri yapım süresinin 147 gün (daha sonra 175 alınan) olarak hesaplanmasında, daha önce yapılan bir işte farklı zaman dilimleri için hesaplanan günlük kapasiteler arasındaki en yüksek değerin alındığı, ancak bu kapasitede iş yapılabilmesinin diğer değişkenlerin yanı sıra kazı yapılan zeminin cins ve sınıfı ile istekli tarafından da belirtildiği üzere idarece tahsis edilecek ödeneğe bağlı olduğu göz önünde bulundurulduğunda, hesaplamalarda anılan işte ulaşılan en yüksek kapasitenin esas alınmasının uygun olmadığı;

BAPİ-1 nolu iş kaleminde, ekskavatörün birim imalat için çalıştırılması gereken sürenin işin 175 günde biteceği ve 1 ekskavatörün günde 8 saat çalışmasının yeterli olacağı varsayımı ile yapıldığı, ancak yukarıda belirtildiği üzere 175 günlük çalışma süresinin sağlıklı belirlenmediği, ayrıca incelenen analizde 1 ekskavatörün çalıştırılmasına rağmen karşılaştırma yapılan işte 2 ekskavatörün çalıştırıldığı ve karşılaştırma yapılan işte günlük kapasitesi dikkate alınan zaman dilimindeki toplam işçi ve makine çalışma saatlerinin belirtilmediği göz önüne alındığında, istekli tarafından 1 ekskavatörün 1 m3 imalat için 8 saat çalıştırılmasının yeterli olup olmadığının ortaya konulamadığı, dolayısı ile “ekskavatör” girdisi ile benzer hesap yönteminin takip edildiği diğer girdilere ait miktarların sağlıklı belirlenmediği,

2 - Gözde İnşaat - Mustafa Cingöz tarafından teklif zarfında sunulan analizler ile yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda;

Teklif zarfında analizlerle birlikte, analiz girdilerine ait birim fiyatların belirlenmesinde hangi kamu kurum ve kuruluşu tarafından belirlenen birim fiyatın / rayicin kullanıldığının ilgili poz numarası ile birlikte belirtildiği listenin sunulduğu,

Teklif zarfında sunulan BAPİ-15 nolu “Öngerilmeli prefabrik (önçekim - artçekim) köprü kirişlerin imali ve yerine konması” iş kalemine ait analizde, birim fiyatları teklif alma yolu ile belirlenen biri “Prefabrik hazır köprü kirişi (nakliyesi, yerine yerleştirilmesi dahil piyasa teklif fiyatı)” diğeri “proje” olmak üzere 2 girdinin bulunduğu; bu şekilde yapılan analizin, iş kaleminin malzeme, işçilik, makine ve ekipman gibi bileşenleri ile bunların miktar ve rayiçlerini göstermemesi nedeni ile analiz niteliği taşımadığı,

BAPİ-18 nolu “Her çap ve kalınlıktaki krepinlerin temini ve yerine yerleştirilmesi” iş kalemine ait analizde “krepin yerleştirilmesi (273 mm)”, “krepin yerleştirilmesi (324 mm)”, “krepin yerleştirilmesi (355,6 mm)”, “krepin yerleştirilmesi (406,4 mm)” girdilerine ait poz numaralarının sırası ile 36.15610, 36.15611, 36.15612, 36.15613 olarak belirtildiği, ancak istekli tarafından sunulan listeye göre bu poz numaralarına sahip birim fiyatlarda belirtilen çapların söz konusu girdilerde belirtilen çaplarla aynı olmadığı, ayrıca başka girdilerde de aynı durumun söz konusu olduğu,

Yine aynı iş kaleminde kullanılan 36.15613-A poz numaralı girdide birim fiyatın belirlenmesinde enterpolasyon yapıldığı belirtilmişse de, enterpolasyon ile bulunan birim fiyatın daha önce de izah edildiği üzere Tebliğin 38.9 uncu maddesine göre belge sunulması gerekmeyen rayiçler kapsamında olmadığı,

Fırat Plastik Kauçuk San. ve Tic A.Ş.’nden alınan 14.04.2010 tarihli proforma faturanın ekinde “2009 yılı oniki aylık geçici vergi beyannamede döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli” nin sunulduğu, dolayısı ile anılan cetvelin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.a maddesine aykırı olarak son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılmadığı,

BAPİ-15 nolu iş kaleminin analizinde kullanılan “Prefabrik hazır köprü kirişi (nakliyesi, yerine yerleştirilmesi dahil piyasa teklif fiyatı)” girdisi için Yüksel Yapı Elemanları A.Ş.’nden alınan 12.03.2010 tarihli teklifin sunulduğu, bu teklifte “imalat, nakliye ve montaj birim fiyatı” için teklif edilen tutar 11.450 TL iken, teklifin ekinde yer alan 20.04.2010 tarihli maliyet tespit raporunda maliyetin 11.453,72 TL olarak hesaplandığı,

BAPİ-2 nolu iş kaleminde “Çimento (42,5 cem I R) (Yükleme, boşaltma ve nakliye dahil piyasa teklif fiyatı)” girdisi ile ilgili Ersin Şahinposluoğlu Yapı Malzemeleri’nden alınan teklifin ve bunun ekinde maliyet tespit raporu ve çimento bedeline ilişkin faturaların sunulduğu, ancak söz konusu girdinin teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısmı olmaması nedeni ile bu girdinin Tebliğin 45.1.6.b maddesinin ilk cümlesinde belirtilen yöntemle tevsikinin uygun olmadığı,

3 - Cengiz Mutlu tarafından teklif zarfında sunulan analizler ile yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda;

Teklif zarfında analizlerle birlikte, analiz girdilerine ait birim fiyatların belirlenmesinde hangi kamu kurum ve kuruluşu tarafından belirlenen birim fiyatın / rayicin kullanıldığının ilgili poz numarası ile birlikte belirtildiği listenin sunulduğu,

İdarece CD ortamında gönderilen krepin ve sızdırmazlık levhası detayları sulama kat’i projesinde yer verilen krepin boyut tablosunda çelik boru dış çaplarının 324 mm, 273 mm, 406,4 mm, 355,6 mm, 508 mm, 457,2 mm, 813 mm olarak belirlenmesine rağmen istekli tarafından sunulan BAPİ-18 nolu iş kalemine ait analizde krepin çapları 300 mm, 350 mm, 400 mm, 500 mm, 800 mm olan imalatların kullanıldığı ve ilgili poz numaralarına atıf yapıldığı, bu hususa ilişkin başka bir açıklamada da yapılmamış olması nedeni ile söz konusu analizin projeye uygun olmadığı,

BAPİ-1 nolu iş kaleminin analizinde yer alan “Laboratuar ve kontrollük binası” girdisine ait yardımcı analiz sunulduğu, bu analizde kullanılan girdilerden “özel teknik şartnamede istenilen laboratuar malzemeleri” girdisine ilişkin Baz Makine San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti.’nden alınan proforma faturanın sunulduğu, ancak ekinde Tebliğin 45.1.6.a maddesinde bahsedilen belgelerin sunulmadığı; yine analizde “laboratuar ve kontrollük için yığma kagir bina” girdisinin kullanıldığı ve binanın m2 maliyeti ile ilgili 55 Seri Nolu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği ve ekinin sunulduğu, ancak bu tür bir tevsik yönteminin Kamu İhale Genel Tebliğinde düzenlenen usullere uygun olmadığı,

Tespit edilmiştir.

Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmelerden isteklilerce teklif zarfında sunulan analizlerin ve 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerekmektedir.

Diğer yandan idarece Kuruma gönderilen 02.06.2010 tarih ve 3582 tarihli yazıda, başvuru sahibi tarafından yapılan şikayet başvurusunun 12.05.2010 tarihinde idare kayıtlarına alındığı, şikayet başvurusu üzerine tekliflerin yeniden incelendiği, başvuru sahibi isteklinin özel ortağı Cekar İnş. Taah. Tur. Day. Tük. Mal. Tic. Ltd. Şti. tarafından DSİ 9. Elazığ Bölge Müdürlüğünce düzenlenen 22.12.2009 tarih ve 520/7800 sayılı iş durum belgesinin sunulduğu, söz konusu belgeye konu işin devam ettiğini 21.05.2010 tarihinde tespit ettikleri, aynı tarihte ilgili idareden faks ile bilgi ve belge istemeleri üzerine ilgili idarece 24.05.2010 tarih ve 5589 sayılı yazı ile cevap verildiği; bu yazıda işin devam ettiğinin, ilk sözleşme bedelinde bir değişiklik olmadığının, söz konusu iş deneyim belgesinin sehven düzenlendiğinin ve yeni bir belge de düzenlenemeyeceğinin belirtildiği ve söz konusu yazının taraflarına şikayete ilişkin karar alma süresinin dolmasından sonra ulaşması nedeni ile şikayete ilişkin bir cevap verilemediği ve herhangi bir değerlendirme de yapılamadığı belirtilmiştir.

Şikayete ilişkin karar alma süresinin dolması, idarenin mevzuata aykırı işlemini düzeltmesine engel teşkil etmediğinden iş deneyim belgesi ile ilgili hususun idarece değerlendirilmesi ve karara bağlanması gerekmektedir. 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi uyarınca Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından incelediğinden, iddia konusu olmaması nedeni ile iş deneyim belgesi ile ilgili idarece yapılan tespite ilişkin bir inceleme ve hukuki değerlendirme yapılmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin yukarıda izah edildiği şekilde değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

EK GEREKÇE

____

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun;

__

“Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.”,

“yaklaşık maliyet” başlıklı 9 uncu maddesinde, “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir…”, hükmü ile,__

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyet” başlıklı 7 nci maddesinde ise,“ İhale yapılmadan önce idare tarafından, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ihtiyaç konusu yapım işinin yaklaşık maliyeti tespit edilir.

__

İdareler, ihale konusu yapım işinin yaklaşık maliyetini dikkate alarak ihalenin eşik değerin altında kalıp kalmadığını belirler.

****

Yaklaşık maliyet, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usuller uyarınca ayrıntılı miktar ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle gerçekçi biçimde tespit edilir ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

__

İdarelerce, ihale öncesi tespit edilen yaklaşık maliyet ilan edilmez ve isteklilere veya ihale süreci ile resmi ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.”,

hükmü yer almakta olup, ihale sürecinde idarece yapılacak işlemlerde ve değerlendirmelerde bu yaklaşık maliyet kullanılacaktır.

Yapılan inceleme sonucunda, idare tarafından ihaleye ilişkin yaklaşık maliyetin [m1] toplam 7.499.924,55 TL olarak belirlendiği, ihalenin 3.799.999,96 TL tutarında teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı, ihaleye verilen en yüksek teklif tutarının da 5.005.240,79 TL olduğu, idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin[m2] , en yüksek teklif tutarından % 50 oranında fazla olduğu göz önüne alındığında, idarece belirlenen yaklaşık maliyet tutarının gerçek piyasa fiyatları esas alınmak suretiyle hesaplanıp hesaplanmadığı hususunun incelenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Yaklaşık maliyetin idarece hatalı hesaplanması durumunda, idarece yapılacak işlemlerin ve değerlendirmelerin de sağlıklı bir şekilde yapılması mümkün bulunmadığından, söz konusu yaklaşık maliyetin hatalı hesaplanıp hesaplanmadığı hususuna ilişkin olarak incelenmek ve gerekiyorsa soruşturulma yapılmak üzere konunun Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’ne bildirilmesinin uygun olacağı ek görüşüyle karara katılıyorum.

** Kazım ÖZKAN **

** KurulÜyesi **