KİK Kararı: 2010/UY.III-1764

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/042
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 21.06.2010
Karar No : 2010/UY.III-1764
BAŞVURU SAHİBİ:
Ayberk Harita ve Tic. Ltd. Şti. - Akhaş İnş. san. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Yıldız Sancak Mah. Kahire Cd. No:26/3 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Kamulaştırma, Toplulaştırma ve Dağıtım Dairesi Başkanlığı, Fatih Cad. No:6 06110 Keçiören/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/52863 İhale Kayıt Numaralı "Diyarbakır Arazi Toplulaştırma ve Tigh Projesi 59. Kısım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.06.2010 tarih ve III.Y.15.44.0221/2010-22E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Kamulaştırma, Toplulaştırma ve Dağıtım Dairesi Başkanlığı tarafından 17.06.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Diyarbakır Arazi Toplulaştırma ve Tigh Projesi 59. Kısım” ihalesine ilişkin olarak Ayberk Harita ve Tic. Ltd. Şti. - Akhaş İnş. san. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 18.05.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 20.05.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.05.2010 tarih ve 12641 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.05.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olduğu halde idarece yetersiz bulunarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin 21.08.2009 tarih ve 19359 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikayet başvurusu neticesinde alınan 14.09.2009 tarih ve 2009/UY.III-2324 sayılı Kurul Kararı ile düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiş olup, anılan Kararda “ Başvuru sahibi tarafından sunulan 22, 23 ve 24 nolu, “tescil harici yerlerin sınırlandırılması”, “köy gelişim alanı planlaması” ve “sosyal yapı etüt raporu” iş kalemleri girdi cinsi türünden ayrıştırılabilir nitelikte olmasına rağmen, başvuru sahibinin bu iş kalemleri ile ilgili hiçbir girdi cinsine yer vermediği, …İsteklinin mahiyeti analiz olan bir belge sunmadığının ilk anda açıkça görüldüğü bu durumda, idarenin analizlerin esasına yönelik bir değerlendirmede bulunduğunun söylenemeyeceği açıktır. Bu nedenle, teklif ekinde sunulması zorunlu iş kalemi analizlerinin bir kısmını sunmayan isteklinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.” ifadelerine yer verilmiş, söz konusu ihaleye katılan diğer bir istekli olan Onay İnş. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.- DNZ İnş. Nak. Turz. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan analizlerin içeriğine ilişkin değerlendirmenin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında yapılması ise mevzuata uygun bulunmamıştır.

14.09.2009 tarih ve 2009/UY.III-2324 sayılı Kurul Kararının uygulanmasını teminen idarece, Onay İnş. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.- DNZ İnş. Nak. Turz. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifi geçerli ancak sunduğu açıklama yetersiz bulunmak suretiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılmış, 15.10.2009 tarihli ihale komisyon kararı ile ihale üzerinde bırakılan istekli Heseka İnş. Turz. Ve Tic. A.Ş. olarak belirlenerek 06.11.2009 tarihinde sözleşme imzalanmıştır.

Başvuru sahibi tarafından 14.09.2009 tarih ve 2009/UY.III-2324 sayılı Kurul Kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada Ankara 15. İdare Mahkemesince verilen yürütmenin durdurulması talebinin reddine yönelik 09.12.2009 gün ve E:2009/1258 sayılı karara karşı davacı vekili tarafından Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde yapılan itiraz neticesinde; Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 13.01.2010 tarihli Y.D. İtiraz No: 2010/142 sayılı kararı ile Ankara 15. İdare Mahkemesince verilen 09.12.2009 gün ve E:2009/1258 sayılı kararın kaldırılmasına, yürütmenin durdurulmasına karar verilmiş olup, kararın uygulanmasını sağlamak üzere Kurulun 23.02.2010 tarih ve 2010/M.K-19 sayılı Kararı ile 2009/UY.III-2323 sayılı Kurul kararının iptaline ve mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, teklifleri değerlendirme dışı bırakılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirmeye alınması suretiyle düzeltici işlem tesis edilmesine karar verilmiştir.

Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 13.01.2010 tarihli Y.D. İtiraz No: 2010/142 sayılı kararında ve anılan mahkeme kararının uygulanmasını teminen Kurulca alınan 2010/M.K-19 sayılı Kararda 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 10 uncu maddesinde analizlerin istenebileceğine ilişkin düzenlemenin yer almadığı, anılan Kanunda düzenlenmeyen bir belgenin Yönetmelik hükümleri ile istenebilecek belgeler kapsamına dahil edilmesine ve ihaleye katılım şartı olarak belirlenmesine hukuken olanak bulunmadığı belirtilmiş, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 30 uncu maddesi uyarınca, formatına uygun analizlerin ancak aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere istenebileceği ifade edilmiştir. Ankara Bölge İdare Mahkemesinin ve Kurulun anılan kararlarının irdelenmesinden, ihale konusu iş kapsamında yer alan iş kalemlerine ilişkin analizlerin teklif ekinde istenmesinin mümkün olmadığı, bu bağlamda analizlere teklifin eki olarak tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında değil, teklifin aşırı düşük bulunması halinde aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi aşamasında bakılmasının uygun olduğu anlaşılmaktadır.

Kurulun 23.02.2010 tarih ve 2010/M.K-19 sayılı kararı sonrasında başvuru sahibi tarafından sunulan teklifin yeniden değerlendirmeye alınarak geçerli kabul edilmiş ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunması istenilmiş, başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması idarece yetersiz bulunarak teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Başvuru konusu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1 inci maddesinin (c) bendinde işin miktarı ve türü 26386 Ha alanda arazi toplulaştırma, tarla içi geliştirme hizmetleri ve 552 km. tarla içi yollarının yapımı şeklinde belirlenmiş, 19 uncu maddesinde ise birim fiyat teklif alınması suretiyle ihalenin gerçekleştirileceği belirtilmiştir.

İsteklilerin teklifleri ekinde sunmaları zorunlu belgelere ilişkin idari şartnamenin 7.1 inci maddesinin (ğ) bendinde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına uygun analizler istenmiş, ihale ilanının 9 uncu maddesinde ise; “ Teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dökümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler sunulacaktır ” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdari şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı 59 uncu maddesinin ikinci fıkrasında; “ Analizler; a) Personel, makine, malzeme gibi ana iş kalemleri birim fiyat teklif fiyatlarını içerir rayiç bedelleri, b) Taşıma işlerinde birim taşıma bedeli (TL/ton/Km) içermelidir ” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi ihale komisyon kararında; “ 1- İdari şartname madde 7.1.-‘İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir.’ Hükmünün ğ) bendinde, ‘Teklif birim fiyatlı işlerde teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına uygun analizler’ hükmü yer almaktadır.

Söz konusu hüküm doğrultusunda teklif dosyasında bulunan teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına uygun analizler verilmediği görülmüştür.

2- Analizleri kanıtlayıcı belgelerin yeterli olmadığı ve 4734 sayılı Yasanın 38. Maddesinin a, b, c bentlerine göre uygun olmadığı tespit edildiğinden, teklif ihale komisyonunca uygun görülmemiştir.” şeklinde ifade edilmiş,

İdarenin şikayet başvurusuna verdiği cevapta da; 19, 20, 22, 23, 24, 28 ve 29 nolu analizler için teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına uygun analizlerin sunulmadığı, bu analizlerle ilgili aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında tevsik edici belge olarak firmalardan alınan teklif yazılarının sunulduğu ancak, teklif yazılarında yer alan ifadelerin idarenin analiz formatına uygun olmadığı, analizlerde alt bileşenlerin görülmediği ve ayrıntılı maliyete yer verilmediği, analizlere binaen firmalardan alınan teklif yazılarında cinsi kısmının “piyasa teklifi” şeklinde ne olduğu anlaşılamayan bir başlık halinde düzenlendiği, sunulan bir çok tevsik edici proforma faturada analiz adına yer verilmek suretiyle teklif oluşturulduğu, oysa ki analiz kaleminin alt bileşenlerine yer verilmeyen proforma faturaların 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinin a, b ve c bentlerine uygun olmadığı, örneği 21 nolu pozun analizinin bu işi gerçekleştirmeye uygun bir analiz olmadığı, teknik şartnamede açıklanan işler için gerekli maliyet unsurlarına analizde yer verilmediği ifade edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde; yaklaşık maliyeti, Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde yapım işleri için öngörülen üst limit tutarına eşit ve üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde; teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizlerin isteneceği, teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgelerin (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulacağı hükme bağlanmıştır.

Başvuru sahibinin sunduğu analizler incelendiğinde; 19, 20, 22, 23 ve 24 no’lu analizlerinin girdi cinsi kısmını “ piyasa teklifi ” veya “ piyasa temini ” şeklinde yazarak birim fiyatını ilgili sütuna işlediği ve bu tutara karını ilave ederek toplam analiz tutarını oluşturduğu görülmüştür.

İhale dokümanı içeriğinde yer alan birim fiyat teklif cetvelinde 19 sıra nolu iş kalemi “ Ölçü Hesap ve Röper Krokisi Cildi (Hesap Aslı ve Özeti)” olarak düzenlenmiş ve birim fiyat tariflerinde de “ hesap adı ve hesap özetinin yer aldığı ölçü hesap ve röper krokisinin cildinin 1 adetinin fiyatının ” istenildiği belirtilmiştir. Aynı şekilde, 20 sıra nolu iş kalemi “ Astrolon veya Emsali (70*90)” olarak düzenlenmiş ve birim fiyat tarifinde “ 70*90cm ebabında astrolon ve emsalinin 1 adetinin fiyatının” istenildiği belirtilmiştir. Başvuru sahibi tarafından söz konusu iki kaleme ait fiyat analizinde işin cinsi olarak “ piyasa teklifi ” ifadesine yer verildiği görülmüştür. 19 ve 20 sıra nolu kalemlerin yalnızca mal teminini içerdiği, dolayısıyla anılan analizlere ilişkin içerik bakımından bir ayrıştırma yapmanın mümkün olmadığı, bu itibarla tarafından sunulan analizlerin yapım şartlarına uygun olmadığı gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

21 nolu iş kalemi “ toprak etütlerinin yapılarak storie indeks paftalarının oluşturulması ” iş kalemine ilişkin analizde, analizin Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ilgili pozundan yararlanılarak oluşturulduğu belirtilmiş ise de; anılan idarenin bu işe ilişkin yayımlanmış pozunun olmadığını tevsik etmek ve avantajlı koşullarını belirtmek amacıyla herhangi bir proforma fatura sunulmadığı görülmüştür. İsteklinin kendisinin hazırladığı analizde, ihaleye ilişkin teknik şartnamenin 4 üncü maddesinde yer alan; “ Çalışma alanındaki arazide her farklı toprak serini temsil edecek şekilde her 600 hektarlık alanda 2 m. derinliğinde (ana kaya yüzlekse ana kayaya kadar) en az bir boy çukuru (profil çukuru) açılır. Bu profil detaylı olarak tanımlanır ve her horizondan analiz edilmek üzere örnek alınır…” şeklindeki düzenleme gereği kazıcı ve işçiliğe yer verilmesi gerekirken, analizde kazıcı ve işçiliğe yer verilmeyerek eksik iş tanımı yapıldığı (Analizde mühendis, laboratuar ve oto kalemleri yer almaktadır.), nitekim aşırı düşük teklif açıklaması yeterli kabul edilerek ihale üzerinde bırakılan isteklinin analizlerinde bu kalemlerin yer aldığı, yaklaşık maliyeti 9.086.055,99 TL olan ihalede 1.377.474,53 TL maliyet unsuru içermesi nedeniyle bu kalemin işin esaslı unsurunu oluşturması ve her 1 TL’lik azalışın 26.386 TL fiyat indirimi yarattığı ve ihale sonucu üzerinde esaslı etki oluşturduğu anlaşıldığından, bu iş kalemine ilişkin hukuken kabul edilebilir bir teklif açıklaması sunmayan başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemi yerinde görülmüştür.

Birim fiyat teklif cetvelinde 22 nolu iş kalemi “Tescil Harici Yerlerin Sınırlandırılması” olarak düzenlenmiş ve birim fiyat tariflerinde “ proje sahasındaki tescil harici yerlere ait paftaların şeffaf ozalit kopyalarının temini, scanner ile taranması, sayısallaştırılması, ihtiyaç duyulan yerlerin lokal halihazırının alımı, sınırların belirlenmesi, işaretlenmesi, tapu ve kadastro kontrolünün, tescilinin sağlanması ” iş grupları tanımlanmıştır. Aynı şekilde, 23 nolu iş kalemi “Köy Gelişim Alanı Planlaması” olarak düzenlenmiş ve birim fiyat tariflerinde “ idarece önerilen yerleşim birimlerinde (Köy,belde vs.) gelişim alanı planlanması, aplikesi, tescili işi ( bu işle ilgili her türlü araç, gereç ikame, iaşe kırtasiye araştırma masrafları dahil) 1 hektar fiyatının” istenildiği, 24 nolu iş kalemi “Sosyal Yapı Etüd Raporu” olarak düzenlenmiş ve birim fiyat tariflerinde “ Yerleşim birimlerinde ilgili şartnamede belirtildiği şekilde sosyal yapı etüt raporu hazırlanması, idareye takdim edilmesi (bu işle ilgili her türlü araç gereç ikame, iaşe kırtasiye araştırma masrafları dahil) her yerleşim birimi başına 1 adet olmak üzere ” istenildiği görülmüştür. 22, 23 ve 24 nolu iş kalemlerine ilişkin başvuru sahibi tarafından sunulan analizlerde “piyasa teklifi” ifadesine yer verdiği görülmüştür. Anılan kalemlerin uzmanlık gerektirmesi nedeniyle tek bir kalem olarak piyasadan teklif alınmak suretiyle analiz sunulmasında ihale tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuat açısından aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Şikayete ilişkin idarece verilen cevap yazısında; 26 (tarla içi yol yapımı -3,50 m.) ve 27 (tarla içi yol yapımı- 6,00 m.) nolu iş kalemlerinde “…idarenin hesapladığı yaklaşık maliyetten çok fazla bir kırım yapmıştır. İhale dosyasında bu iş için analiz yapılmamış sadece piyasa temini ifadesi ile işin yapımı açıklanmıştır. Aşırı düşük savuma dosyasında bu işlere yönelik de sadece 1 adet proforma ile yapılabileceği anlatılmaya çalışılmıştır.” ifadelerine yer verilmiş olsa da, başvuru sahibinin teklif ekinde sunulan 26 ve 27 nolu iş kalemlerine ait analizlerin, iş kalemlerinin ayrıntılandırılması niteliğinde olduğu, söz konusu işlere ilişkin alt analizlere yer verildiği, diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında anılan kalemlere ilişkin olarak sunulan analizlerde işin cinsi kısmında “ Tarla içi yol yapımı (3,50 m.) piyasa teklifi (proforma fatura)”/“Tarla içi yol yapımı (6,00 m.) piyasa teklifi (proforma fatura) ” ifadelerinin bulunduğu görülmüş olup, her iki analiz ekinde teklif edilen bedellerin tevsiki amacıyla Karyol İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan proforma faturaların ayrı ayrı sunulduğu görülmüştür

28 sıra nolu iş kalemi “ stabilize malzeme temini”ne ilişkin olarak birim fiyat tarifinde “ yapılacak her türlü tarla içi yolların stabilize sisteminde kaplanması maksadıyla proje ve şartnamesinde belirtilen esaslar dahilinde stabilize malzemenin ocaklardan ve derelerden makine ile çıkarılması, yüklenmesi suretiyle hazırlanması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, makine alet edevat giderleri ile müteahhit karı ve genel giderler karşılığı dahil 1 m³ malzeme hazırlama bedelinin ” istenildiği belirtilmiştir. Başvuru sahibinin 28 nolu iş kalemi için sunduğu analizde stabilize malzeme temininde kullanılacak ekskavatörün saat başı çalışmasının birim fiyatının bulunduğu, anılan birim fiyat için alt analiz sunularak operatör makinist, yağcı ve formen için saatlik çalışma ücretinin, araç için kullanılacak mazotun kg başına ücretinin ve ekskavatör ve dragline tipi makine olarak kullanılacak 100 HP(1yd3) için fiyatlandırmaya yer verildiği görülmüştür. Bu nedenle istekli tarafından sunulan analizin yapım şartlarına uygun olarak tarif edildiği kabul edilmiştir.

29 sıra nolu iş kalemi “ stabilize malzeme nakli ” olarak düzenlenmiş ve birim fiyat tarifinde “ stabilize malzemenin motorlu taşıtlarla taşıma mesafesi taşıma yolu üzerinden ölçülen her cins kaplamalı, kaplamasız yolda taşınması için yapılan her türlü hizmet ve giderlere, müteahhit karı ve genel giderler dahil, malzeme ve yükün beher tonuna ödenecek taşıma bedelinin ” istenildiği belirtilmiştir. Söz konusu analizde işin cinsi “ stabilize nakli ”, ölçü birimi “ ton ”, miktarı “ 0,0198 ”, birim fiyatı “ 145,00 TL ”, tutarı “ 2,87 TL ” olarak belirtilmiştir. 29 nolu iş kalemi için teklif edilen bedelin tevsiki amacıyla İskar İnş. San. ve Tic. A.Ş.’den alınarak sunulan proforma faturada; stabilize malzeme naklinin ton başına 2,87 TL bedelle gerçekleştirileceği belirtilmiştir. Söz konusu iş kalemi için sunulan proforma faturada nakil işinin ton başına fiyatının 2,87 TL, analizde ise ton başına fiyatının 145,00 TL olarak belirtildiği görüldüğünden, sunulan proforma fatura ile analizin uyumlu olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak; başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 21 ve 29 nolu iş kalemleri için teklif edilen bedellerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda anılan 30 uncu maddesine uygun olarak tevsik edilemediği, bu itibarla başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının yetersiz bulunarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****