KİK Kararı: 2010/UY.III-142

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/003
Gündem No : 93
Karar Tarihi : 11.01.2010
Karar No : 2010/UY.III-142
BAŞVURU SAHİBİ:
Ölmez İnşaat San. Tic. Ltd. Şti, -||vanyolu Caddesi|lale Apt. Zemin Kat|3|||erciş|van

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Van İl Özel İdaresi, İpek Yolu Üzeri A Kampüsü VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/148962 İhale Kayıt Numaralı "Erciş Mrk.16 Derslikli İlöğretim Okulu+çevre Düzenlemesi+ih.Duv.Yapımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

28.12.2009 tarih ve III.Y.26.94.0139/2009-51E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Van İl Özel İdaresi tarafından 11.11.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “16 Derslikli İlköğretim Okulu, Çevre Düzenlemesi, İhata Duvarı Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Ölmez İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.’nin 25.11.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 01.12.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 14.12.2009 tarih ve 24698 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.12.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idarece söz konusu ihaleye ilişkin sunulan teklif bedelleri aşırı düşük kaldığı gerekçesi ile teklif bileşenlerine ilişkin açıklama istenildiği, aşırı düşük teklif açıklamasının 17.11.2009 tarihinde idareye sunulduğu, idarece firmalarının yaklaşık maliyet cetvellerinde aritmetik hata olduğu ve proforma fatura ve bazı evrakların eklenmediği gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldıkları, ancak idarenin 01.12.2009 tarih ve 2052/639 sayılı yazılarında “proforma faturaların neden eklendiği,” bila tarih 04/200 sayılı yazılarında ise “bazı fatura ve evrakların eklenmediğinin” bildirildiği, idarenin cevabında çelişkiler bulunduğu, yaklaşık maliyet cetvellerinde aritmetik hatanın resen düzeltilebileceği, firmalarının teklifinin daha düşük olduğu ve kamu menfaatinin gözetilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İnceleme konusu ihalede idarenin 12.11.2009 tarih ve 604.04 sayılı yazıları ile yaklaşık maliyete ve geçerli tekliflere göre tespit edilen sınır değerden daha düşük fiyat teklif eden 5 istekliden teklife esas teşkil eden belgeler ve keşiflerin en geç 17.11.2009 tarihi saat 10:00’a kadar idareye sunulması hususunda aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması istenildiği, 2 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını idareye sunduğu 3 isteklinin sunmadığı, yapılan değerlendirme sonucunda; söz konusu ihalede en avantajlı birinci teklif olarak Sinan Duran firmasının, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak ise Serhad Ulaş Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli tarafından söz konusu ihaleye ilişkin firmaları tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında yaklaşık maliyet analizinde kullanmış oldukları programdan kaynaklanan aritmetik hata oluştuğu iddiasıyla, hatalı olan teklif açıklamasının düzeltilmiş halini 19.11.2009 tarihli dilekçe ile idareye sunulduğu, ancak idarece söz konusu belgelerin mevzuata uygun olmadığı gerekçesi ile 20.11.2009 tarih ve 604 sayılı yazı ile iade edildiği görülmüştür.

Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesinde, “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yapım İşleri İhalelerinde Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı bölümünde, _“… ihale komisyonu; … sınır değeri tespit eder ve bu sınır değerin altındaki (yaklaşık maliyetin % 40’ının altındakilerde dahil) tekliflerin sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

Bileşenler, teklifin maliyet bileşenlerini, ayrıntılar ise bunlara ait fiyat analizlerini ifade ettiğinden,

İhale komisyonu, aşırı düşük teklifin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler veya yapım işinde kullanılacak avantajlı şartlar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.” açıklaması,

Aynı Tebliğin “Yapım İşleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı ilgili maddesinde; “45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması,

Söz konusu tebliğin 38 inci maddesinde “ Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı; _“38.3**.** İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. _

…

38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10.****(38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Kanunun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 inci maddesinde;“ İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.__

__

__Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39 maddesinde;_“39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, iki ondalık basamak olacak şekilde yuvarlanarak yazılacaktır._

39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, en yakın iki ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanmak suretiyle yazılacak ve yazılan bu tutarlar toplanacaktır.

39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklamasına yer verilmiştir.

İhale işlem dosyasında yer alan yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin hesap cetvellerinden, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihale konusu işin inşaat imalatları, çevre düzenlemesi, ihata duvarı yapımı, müşterek tesisat, kalorifer tesisatı, sıhhi tesisat, elektrik tesisat imalatı, 100 KVA modüler tip trafo ve 63 KVA dizel elektrojen grubundan oluştuğu anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması ve ekleri incelendiğinde;

sıra no

Poz no

İmalatın Cinsi

Bir.

Miktarı

Birim fiyatı

Başvuru sah. isteklinin Tutarı

Olması gereken tutar

1

15.006/1 A

Makine ile yumuşak ve sert küskü kazılması

M3

600,00

2,93

1.755,36

1.758,00

11

21.011

Düz yüzeyli beton ve betonerme kalıbı

M2

3.500,00

9,86

34.503,00

34.510,00

18

23.152

Kare ve dikt. Profil. Pencere ve kapı yapılması

Kg

1.400,00

4,36

6.099,24

6.104,00

26

25.048/1A

Yeni sıva yüz 0,350 kg macun çek.

M2

2.400,00

5,24

12.567,36

12.576,00

49

B02

Vasistas tak. Yer. takılması

Adet

50

2,49

124,55

124,50

Şeklinde bazı imalat kalemlerinde aritmetik hatalar olduğu görülmüştür.

Yukarıda yer alan tablodan da anlaşılacağı üzere, başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan yaklaşık maliyet fiyat teklif cetvelindeki bazı imalat kalemlerinde bulunan tutarlarda aritmetik hata olduğu açık olarak anlaşıldığından, idarenin başvuru sahibi isteklinin teklifini bu nedenle değerlendirme dışı bırakması işleminin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, Kamu İhale Genel Tebliğinde Yapım İşleri İsteklilerinde iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı düzenlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yapım İşleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 45.1.6 ncı maddesi kapsamında**** yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında, teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulmasının zorunlu olduğunun düzenlendiği, ancak başvuru sahibi istekli tarafından Bayındırlık Birim Fiyatlarının altında teklif verilen imalat kalemleri ile ilgilisunulan faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetin belirtilmediği ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılmadığı, yalnızca Serbest Muhasebeci tarafından onaylanan proforma fatura ve alış satış faturasının bulunduğu anlaşıldığından, söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca idare tarafından başvuru sahibi istekliye gönderilen 01.12.2009 tarih ve 2052/639 sayılı ve bila tarih 04/200 sayılı**** yazılarda çelişki bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.