KİK Kararı: 2010/UY.III-1058

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/026
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 08.04.2010
Karar No : 2010/UY.III-1058
BAŞVURU SAHİBİ:
Gürkan Koçyiğit / Koçyiğit Mühendislik, Lale Caddesi Çekirdekçiler İş Merkezi Kat.3 No.132-133 NEVŞEHİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kırşehir Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü, Kervensaray Mahallesi Bayındırlık Sokak KIRŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/184877 İhale Kayıt Numaralı "Kırşehir İş Kurumu İl Müdürlüğü Hizmet Binası Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

05.04.2010 tarih ve III.Y.07.52.0226/2010-11E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kırşehir Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü tarafından 04.02.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kırşehir İş Kurumu İl Müdürlüğü Hizmet Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Gürkan Koçyiğit/Koçyiğit Mühendislik’in 08.03.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 09.03.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 19.03.2010 tarih ve 6305 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.03.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1- İhale dokümanında benzer iş olarak B-III grubu işler belirlenmiş olmasına rağmen, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş bitirme belgesine konu işin B-IV grubu işe ilişkin olduğu,

2- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun olmadığı, şöyle ki; açıklamanın herhangi bir özgünlük, avantaj, koşul ya da ekonomik yapım tekniği içermediği, ihale dokümanında yer alan imalatların bir bölümünün teklif bedele yansıtılmadığı, personel, makine ve işçilik saat ve imalatlarının düşük gösterildiği, açıklamada sözleşme giderlerine yer verilmediği, açıklamanın proforma faturalara, maliyet analizlerine ve fiyat tekliflerine dayandırılmadığı, imalat kalemlerine ait metrajların doğru hesaplanmadığı, nakliye ve kereste giderlerinin göz ardı edildiği,

İddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin ihale dokümanında benzer iş olarak B-III grubu işler belirlenmiş olmasına rağmen, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş bitirme belgesine konu işin B-IV grubu işe ilişkin olduğu yönündeki iddiasının idareye şikayet başvurusunda yer almadığı görülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların Şekil Unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin onuncu fıkrasında; “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “İtirazen şikayet başvuruları” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikayet ya da itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında;“… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

Bu çerçevede, idareye şikayet başvurusunda ve idare kararında yer almadığı tespit edilen söz konusu iddiaya ilişkin olarak başvurunun reddedilmesi gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

04.02.2010 tarihinde anahtar teslim götürü bedel üzerinden yapılan başvuru konusu ihaleye 12 isteklinin katıldığı, 4734 sayılı Kanunun 37 inci maddesi çerçevesinde yapılan teklif değerlendirmesi sonucunda 3 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, geçerli teklifler üzerinden hesaplanan sınır değerin altında teklif veren 3 istekliden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları çerçevesinde teklif bedelini oluşturan iş kalemlerinin yapım şartlarına bağlı kalınmak suretiyle analiz formatına uygun analizlerinin düzenlenerek aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, 2 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, Mega Müh. Mak. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a)**** İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b)**** Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c)**** Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.

__

Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden, ihale komisyonunun teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.” hükmü ,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

__

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)****_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)****_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

__

45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

__

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

__

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

__

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

__

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

…

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

__

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.

__

Anılan mevzuata göre, isteklilerin açıklamalarını belgelendirmek suretiyle idareye sunacakları ve idarenin de aşırı düşük teklifleri belgeleri ve açıklamaları dikkate alarak değerlendireceği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, istekliler tarafından açıklamada yer alan maliyetlerin belgelendirilmesi aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmesinde yeterli olmayıp, idarece belgelendirilmiş açıklamalar üzerinden değerlendirme yapılması gerekmektedir.” açıklamaları yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan açıklamaları doğrultusunda ihale üzerinde bırakılan istekli Mega Müh. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.’den 16.02.2010 tarih ve 289 sayılı yazı ile teklif bileşenlerine ilişkin yazılı açıklamanın yazının tebliğinden itibaren 10 gün içinde sunulması istenilmiştir.

Anılan istekli tarafından 26.02.2010 tarihli yazı ile sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; açıklama yazısının ekinde inşaat, çevre düzenlemesi, sıhhi tesisat işleri, kalorifer tesisatı işleri, müşterek tesisatı işleri ve elektrik tesisatı işlerine ait maliyet cetveli sunulduğu, inşaat, çevre düzenlemesi, sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı ve müşterek tesisat iş kalemleri için genel olarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığının kar ve genel gider dahil birim fiyatı, kar ve genel gider hariç birim fiyatı, kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarı ve teklif edilen birim fiyat yazılmak suretiyle liste oluşturulduğu, teklif edilen birim fiyatın Bayındırlık ve İskan Bakanlığının kar ve genel gider hariç birim fiyatının altında olduğu iş kalemleri için analiz düzenlendiği, elektrik tesisat iş kalemleri için ise Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.b maddesi çerçevesinde Akse Elektrik&Elektronik San. Tic. Ltd. Şti.’nden alınan 22.02.2010 tarihli proforma fatura ve fatura ekinde SMMM tarafından onaylı maliyet tespit raporu sunulduğu, bunun dışında yapım yönteminin ekonomik olması, farklı teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda ise herhangi bir açıklamada bulunulmadığı görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan analizler ve birim fiyatları tevsik edici belgelerin incelenmesi neticesinde kamu ihale mevzuatına uygun olmayan aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

105.602/A poz numaralı iş kalemi için üretici olduğu anlaşılan Göksun Makine Taah. İnş. Eml. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınan 23.01.2010 tarihli proforma fatura sunulduğu, ancak proforma fatura ekinde birim maliyet cetveli bulunmadığı,

1002-202 poz numaralı iş kalemi için Sadık Pres Sanayi-Hüseyin Pökön tarafından düzenlenen maliyet tespit raporu sunulduğu, ancak Mega Müh. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.’ye hitaben düzenlenmiş bir proforma fatura sunulmadığı, ayrıca 104.02.2010 tarihinde gerçekleştirilen ihalede saatlik işçilik ücretinin 729/13= 24,3 TL 24,3/7,5= 3,24’ün altında olmaması gerekirken bu poz numaralı iş kaleminde saatlik işçilik ücretinin 2,75 olarak yani 3,24’ün altında belirlendiği,

Dizel jeneratör için üretici olduğu anlaşılan Asil kompresör Jeneratör Makine İml. San. Tic. Ltd. Şti.’den 17.02.2010 tarihli proforma fatura alındığı, bu fatura üzerinde 90 KVA güçbir dizel motorlu otomatik jeneratör seti için 14.500,00 TL fiyat teklifi verildiği, ancak bu setin içinde bulunan kalemlerin birim maliyetlerin bulunmadığı, yani maliyet tespit raporu olmadığı,

Asansör için üretici olduğu anlaşılan Üner Asansör-Zülfikar Ortaavcı’dan proforma fatura alındığı, ancak proforma fatura ekinde birim maliyet cetveli bulunmadığı,

Kamu ihale mevzuatına göre proforma faturalara eklenen alış satış faturalarının ve maliyet tespit raporlarının son geçici vergi beyanname dönemine yahut son geçici vergi beyanname döneminden bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olması gerekirken (İhale tarihi Şubat ayı içersinde olup, birinci geçici vergi döneminde bulunmaktadır. Bu durumda sunulan alış satış faturalarının ve maliyet tespit raporlarının dördüncü (Ekim, Kasım, Aralık) veya üçüncü (Temmuz, Ağustos, Eylül) geçici vergi beyanname dönemine ait olması gerekmektedir.) bazı iş kalemlerine ilişkin olarak verilen proforma fatura ekindeki maliyet tespit raporunun bu dönemler içinde bulunmadığı, örnek vermek gerekirse; Coşar İnşaat Malzemeleri ve Petrol Ürünleri Paz. Tic. Ltd. Şti.’den alınan proforma ekindeki maliyet tespit raporunun tarihinin 23.02.2010 olduğu, Bülbüller İnş. Petrol, Tarım, İhr. İth. Ltd. Şti.’den alınan proforma ekindeki maliyet tespit raporunun tarihinin 03.02.2010 olduğu, Coşkun Demir İnşaat Taah. Müh. Tur. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’den alınan proforma ekindeki maliyet tespit raporunun tarihinin 05.02.2010 olduğu, Atılım İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınan proforma ekindeki maliyet tespit raporunun tarihinin 23.02.2010 olduğu, Koçyiğit Metal-Osman Koçyiğit’ten alınan proforma ekindeki maliyet tespit raporunun tarihinin 22.02.2010 olduğu,

15.11.2002 tarih ve 24937 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “Çalışanlar listesine kayıtlı bulunan meslek mensupları ile çalışanlar listesine kayıtlı olmamakla birlikte, çalıştıkları mükelleflerin muhasebesinin sevk ve idaresinden sorumlu olan ve beyannamelerini imzalayan meslek mensupları, düzenledikleri resmi ve mesleki belgelerde özelkaşe kullanırlar.” hükmü ile “Kaşelerin Şekli” başlıklı 6 ncı maddesinde; “Kaşeler kare şeklinde olup, en üste “TC” rumuzu, altına “TÜRMOB” yazısı ve “Mm” amblemi, Serbest Muhasebeci veya “Serbest Muhasebeci Mali Müşavir” ibaresi ilekaşe numarasını taşır…” hükmü gereğince serbest muhasebeci mali müşavirlerin düzenledikleri resmi ve mesleki belgelerde özel kaşe kullanmaları gerekli olmasına karşılık, Öztopallar Mermer Sanayi- Mustafa Topal, Koçyiğit Metal-Osman Koçyiğit, Güneş Kereste-Akif Güneş, Polatlar İnş. Hırdavat Nalburiye-Boya ve Ev Aletleri San. Tic. Ltd. Şti., Emek Demir Doğrama-Yakup Sarıtaş’tan alınan proforma fatura ekindeki maliyet tespit raporlarında söz konusu kaşenin bulunmadığı,

Dolayısıyla Mega Müh. Mak. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarına uygun olmadığı anlaşıldığından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının yetersiz bulanarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

__

Öte yandan, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından öngörülen metrajlar incelendiğinde yaklaşık maliyette öngörülen metrajlar ile kıyaslandığında fahiş bir farkın bulunmadığı, eksik gösterilen metrajlar olduğu gibi fazla gösterilen metrajların da bulunduğu görülmüştür. Anahtar teslimi götürü bedel teklif türünün uygulanması halinde, isteklilerin proje ve mahal listesi üzerinden çıkardıkları iş kalemlerine ait miktarları kendilerinin belirlemesi ve buna göre tekliflerini hazırlamaları söz konusu olmaktadır. Anahtar teslimi götürü bedel ihalelerde ihale dokümanı içerisinde isteklilere metrajlar verilmediğinden metrajların istekliler tarafından hesaplandığı, dolayısıyla istekliler tarafından hesaplanan metrajlar ile idarece yaklaşık maliyetin bulunması için hazırlanan metrajların birebir aynı olmamasının olağan bir durum olduğu, isteklilerin söz konusu işin tamamını, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile teknik şartnamelerine uygun olarak, teklif edilen anahtar teslimi götürü bedel üzerinden yapmayı kabul ve taahhüt ettikleri birlikte değerlendirildiğinde, metrajlarda artı ve eksi yönde farklılık oluşmasında herhangi bir aykırılık bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Mega Müh. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.