KİK Kararı: 2010/UY.II-824

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/022
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 16.03.2010
Karar No : 2010/UY.II-824
BAŞVURU SAHİBİ:
İzmir Atılım Müh. Mak. Elk. İnş. Bilgisayar Tic. ve San. Ltd. Şti., Gaziler Caddesi No:357/1 Nuri Öz İşhanı K.5/503 Yenişehir / İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi 06538 Bilkent /ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/167233 İhale Kayıt Numaralı "Ösym İzmir Alsancak Hizmet Binası Tadilat ve Dekorasyon İnşaat İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

11.03.2010 tarih ve II.Y.05.28.0220/2010-9E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından 05.01.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “ÖSYM İzmir Alsancak Hizmet Binası Tadilat ve Dekorasyon İnşaat İşi” ihalesine ilişkin olarak İzmir Atılım Müh. Mak. Elk. İnş. Bilgisayar Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 05.02.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 15.02.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 23.02.2010 tarih ve 3135 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.02.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idare tarafından mevzuata uygun inceleme ve değerlendirme yapılmadan ihalenin sonuca bağlandığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı i ddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

05.01.2010 tarihinde yapılan ihaleye 14 isteklinin katıldığı, bu isteklilerden Öncü İnş. Taah. Tes. İnş. Malz. Gıd. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin teklif zarfı uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer tekliflerin geçerli olarak değerlendirildiği ve bu teklifler üzerinden hesaplanan sınır değerin altında teklif veren 8 istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, bu isteklilerden 6’sının herhangi bir açıklamada bulunmadığı, açıklama yapan isteklilerden LTF İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.’nin ise açıklaması yetersiz olduğu gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklaması yeterli bulunan Engin ÇOBAN - İnşaart Yapı ve Müşavirlik üzerinde ihalenin bırakıldığı görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

_ a) Yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen işin özgünlüğü,_

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Sınır değerin altında teklif veren aşırı düşük teklif sahiplerinden aşırı düşük tekliflerine ilişkin açıklama istendiğine dair anılan isteklilere gönderilen 15.01.2010 tarihli yazılarda “…idari şartname, teknik şartname, projelerde, mahal ve pursantaj listelerinde belirtilen kalemlerin bileşenlerini ayrıntılı ve açıklamalı olarak belgelendirmek suretiyle vermeleri gerektiği” ifadelerine yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli 18.01.2010 tarihli yazı ekinde aşırı düşük teklif açıklamasını sunmuş, yapılan incelemede açıklama yazısının ekinde hesap cetveli, inşaat işleri içerisinde yer alan özel poz no’lu kalemlere ilişkin analizleri, elektrik ve mekanik tesisatı iş kalemleri ve birtakım inşaat işi kalemlerine ilişkin proforma faturaları sunduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45.1 inci maddesinde; “45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

__

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

__

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

_ a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır. _

………………

__

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

__

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.” açıklamaları yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamanın incelenmesi sonucunda; açıklamada yapım yönteminin ekonomik olması, farklı teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulduğu, ancak açıklamanın belgelere dayandırılmadığı,

İnşaat işleri içerisinde yer alan özel poz no’lu kalemler dışında diğer kalemlerin Bayındırlık Bakanlığı, İller Bankası ve Milli Savunma Bakanlığınca belirlenen poz no’larıyla tarif edildiği, bu kalemlere ilişkin analizlerin verilmediği, Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.3 üncü maddesinde, isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığına dair düzenlemelerin bulunduğu; ancak, anılan isteklinin teklif ettiği fiyatların kuruluşlarca belirlenen karsız birim fiyatların altında olduğu görüldüğünden bu kalemlere ilişkin analizlerin sunulması gerekirken sunulmadığı,

ÖBF 04, ÖBF 05, ÖBF 06, ÖBF 07, ÖBF 08 poz no’lu kalemler için sunulan analizlerde montaj dahil malzeme bedeli, belirtilen poz no’lu kalemler içerisinde bir iş kalemi olarak yer almasına rağmen analizlerde bu kalemlerin fiyatlarının yer almadığı, bu kısmın boş bırakıldığı, ÖBF 04, ÖBF 05 ile ÖBF 06 poz no’lu iş kalemlerine ilişkin teklif edilen fiyatları tevsik edici hiçbir belgenin bulunmadığı, ÖBF 07 ve ÖBF 08 poz no’lu kalemler içerisinde yer alan malzeme bedeline ilişkin proforma faturaların sunulduğu ancak analizlere bu bedeller koyularak hesaplama yapıldığında hesap cetvelinde yer alan fiyatlardan farklı tutarlara ulaşıldığı, dolayısıyla hesap cetvelinde bu poz no’lu kalemler için teklif edilen fiyatlara nasıl ulaşıldığının anlaşılamadığı,

ÖBF 09 poz no’lu “Yangın Kapısı Yapılması” kaleminin içerisinde yer alan yangın merdiveni kapısı, ÖBF 10 poz no’lu “Metal Kiremit Kaplama” kaleminin içerisinde yer alan metal kiremit için proforma faturaların sunulduğu, ancak bu faturaların ekinde anılan Tebliğin 45.1.6 ncı maddesindeki düzenlemeler uyarınca yer alması gereken belgelerin bulunmadığı,

ÖBF 07 “Giydirme Cephe Yapılması” kalemi içerisinde yer alan giydirme cephe kaplaması, ÖBF 08 poz no’lu “Alüminyum Güneş Kırıcı Yapılması” kalemi içerisinde yer alan alüminyum güneş kırıcı kalemleri için proforma faturaların sunulduğu, bu faturaların ekinde ise proforma fatura düzenleyen firmaya ait alüminyum doğrama, alüminyum profil, köşebent profili, kompozit levha, muhtelif vida ve aksesuar satış faturaları ile gümüş reflektör temp. alış faturasının bulunduğu, ancak bu faturaların proforma faturadaki malzemeleri ve fiyatları açıklar nitelikte olmadığı, ayrıca proforma fatura düzenleyen firmanın imalatçı olduğunun anlaşıldığı, fakat proforma faturanın ekinde anılan Tebliğin 45.1.6 ncı maddesi uyarınca sunulması gereken birim maliyet cetvelinin sunulmadığı,

Benzer şekilde, ÖBF 01 “PVC Kaplı Yükseltilmiş Döşeme Yapılması” iş kalemi için teklif edilen fiyatı tevsik edecek nitelikte yükseltilmiş döşeme panel+galveniz çelik ayaklar+montaj ücretini içeren proforma faturanın sunulduğu, bu faturanın ekinde ise proforma fatura düzenleyen kişiye ait PVC zemin kaplama alış faturası ve yükseltilmiş döşeme ayağı satış faturasının yer aldığı, ancak bu faturaların proforma faturadaki malzemeleri ve fiyatları açıklar nitelikte olmadığı, kaldı ki faturalarda SMMM veya YMM onayının bulunmadığı, dolayısıyla, proforma fatura düzenleyen firma satıcı ise ekinde sunulan faturaların anılan Tebliğin 45.1.6 ncı maddesi uyarınca yeterli olmadığı, eğer bu firma imalatçı ise anılan Tebliğ maddesince sunulması gereken birim maliyet cetvelinin sunulmadığı,

Sıhhi tesisat, müşterek tesisat, mutfak tesisatı ile elektrik tesisatına ilişkin proforma faturaların sunulduğu ancak bu faturaların ekinde anılan Tebliğin 45.1.6 ncı maddesindeki düzenlemeler uyarınca yer alması gereken belgelerin bulunmadığı,

Görüldüğünden, ayrıca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş kalemlerinin bir kısmına ilişkin belirlenen metraj ile idarece yaklaşık maliyet hesabında belirlenen metraj arasında aşağıdaki şekilde farklılıkların bulunduğu,

İş kalemi

İsteklinin metrajı

İdarenin metrajı

Metraj farkı

Birim fiyat

Maliyet farkı

18.116- 20 cm gazbeton duvar örülmesi

230 m2

325 m2

95 m2

45,00

4.275,00

23.176 - Çeşitli demir işleri yapılması

820 kg

1.250 kg

430 kg

3,05

1.311,50

23.202-İşlenmiş dekore edilmiş demirden parmaklık yapılması

400 kg

1.200 kg

800 kg

7,00

5.600,00

23244/F1-Mat eloksalli alüminyum camekan yapılması

325 kg

1.200 kg

825 kg

12,25

10.106,25

25.048/8-Yeni sıva yüzeylerine macun çekilerek 2 kat su bazlı antibakteriyel boya yapılması

1650 m2

2500 m2

850 m2

9,20

7.820,00

27.525/2- Saten + perlitli düzeltme alçısı

765 m2

1450 m2

685 m2

6,40

4.384,00

Anahtar teslimi götürü bedel ihalelerde, ihale dokümanı içerisinde isteklilere metrajlar verilmediğinden metrajların istekliler tarafından hesaplandığı, dolayısıyla istekliler tarafından hesaplanan metrajlar ile idarece yaklaşık maliyetin bulunması için hazırlanan metrajların birebir aynı olmamasının olağan bir durum olduğu, bu farkların olası hesap hatalarından kaynaklanabileceği ve göz ardı edilebileceği düşünülmekle birlikte, bazı iş kalemlerinde idarenin tespitinin 2-3 katına kadar çıkabilen farklar bulunduğu ve bu farkların teklif fiyatını etkileyecek boyutta olduğu anlaşıldığından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının yetersiz bulanarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.