KİK Kararı: 2010/UY.II-810

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/022
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 16.03.2010
Karar No : 2010/UY.II-810
BAŞVURU SAHİBİ:
Alan Yapı Endüstri ve Tic. Ltd. Şti., Çetin Emeç Bulvarı 5.Cadde No1/11 Balgat/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Tesisler Dairesi Başkanlığı, Süleyman Sırrı Sokak No:3/8 Kızılay /ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/133087 İhale Kayıt Numaralı "Trabzon 5000 Kişilik Atletizm Pisti Tribün İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

11.03.2010 tarih ve II.Y.04.51.0078/2010-9E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Tesisler Dairesi Başkanlığı tarafından 30.10.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Trabzon 5000 Kişilik Atletizm Pisti Tribün İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Alan Yapı Endüstri ve Tic. Ltd. Şti.’nin 27.01.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 08.02.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 12.02.2010 tarih ve 2604 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.02.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İdarenin kesinleşen ihale kararı yazısı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı belirtilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığının bildirdiği, teklifleri ekindeki analizlerdeki fiyatların Bayındırlık Bakanlığının yayınladığı % 25’lik müteahhit kârlı birim fiyatlardan müteahhit kârı düşülerek alındığı, müteahhit kârı teklif icmalinde ayrıca S.S.K, nakliye, all risk, şantiye kurulumu, kik payı, sözleşme giderleri v.s’nin belirtildiği, teklifleri ve savunmaları ekinde sundukları icmal tablosunda yer alan 19 uncu sırada genel giderler ile yaklaşık %10 gibi bir müteahhit karının eklendiği, bu durumun dikkate alınmadığı kanaatinin oluştuğu,
İhale tarihinde ihale komisyonunca isteklilerin huzurunda tutulan belge kontrol tutanağının onaylı bir örneğinin hiçbir istekliye verilmediği,
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Ekintaş İnş. San. ve Tic. A.Ş., ikinci teklif sahibi Mercan İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Vera İnş. San. Ltd. Şti. iş ortaklığının ve Yapı-Tek İnş. San. A.Ş’nin tekliflerinde sundukları iş deneyim belgelerinin benzer iş tanımına uygun olmadığı, ayrıca benzer iş kapsamında olmayan işlerin toplamı iş deneyim belgelerinde ihale konusu iş ve benzer iş kapsamındaki işlerden ayrıştırıldığında benzer iş kapsamındaki işlerin istenilen yeterlik şartlarını karşılamadığı,
Ekintaş İnş. San. ve Tic. A.Ş. ve Mercan İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Vera İnş. San. Ltd. Şti. iş ortaklığının iş hacmini gösteren belgelerin istenilen yeterlik şartlarını karşılamadığı,
Ekintaş İnş. San. ve Tic. A.Ş. ve Mercan İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Vera İnş. San. Ltd. Şti. iş ortaklığının anahtar teknik personele ilişkin istenilen yeterlik şartlarını sağlamadıkları ve tevsik edici belgeleri sunmadıkları, buna rağmen tekliflerinin değerlendirmeye alınması suretiyle geçerli tekliflere göre hesaplanan sınır değerin yanlış hesaplandığı ve haksız yere tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu,
Teklifi sınır değerin üzerinde kalan isteklilerin teklifleri ile birlikte sunmaları gereken idarece verilen analiz formatına uygun analizler ile teklif bedelini gösteren hesap cetvelini eksik sunduğu, eksik analiz sunan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması halinde sınır değerin değişeceği ve sınır değerin üzerinde kalan tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmayacağı,

İddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

30.10.2009 tarihinde yapılan ihaleye ilişkin 12.01.2010 tarihli ihale komisyonu kararında; söz konusu ihaleye teklif veren 15 istekliden Pasiner İnş. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyasında anahtar teknik personel olarak gösterilen elektrik mühendisinin halen çalıştığına dair Sosyal Güvenlik Prim Belgesinin olmaması nedeniyle, Atamer İnş. San. ve Tic. A.Ş’nin teklif dosyasında sunduğu iş deneyim belgesi tutarı teklif tutarının % 60’ını sağlamadığından, Enk. Yapı İnş. Tic. Ltd. Şti. – Bahadır Müh. Proje İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin teklif dosyasında pilot ortak Enk. Yapı İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin iş deneyim belgesi tutarı istenilen teklif tutarının % 60 ‘ının % 80’ini sağlamadığı gerekçeleriyle bu isteklilere ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakıldığı, belgeleri eksiksiz, geçici teminatı ve teklif mektubu usulüne uygun olduğu anlaşılan geçerli 12 tekliften Aras İnş. Taah. Yapı Malz. Tic. ve San. Ltd. Şti., Serkan İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti., Arıkan İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti., Alan Yapı End. ve Tic. Ltd. Şti. ve Başar İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin aşırı düşük sınır değerin altında kalması nedeniyle adı geçen teklif sahiplerinden tekliflerini oluşturan miktarlarında yer aldığı hesap cetvelleri, fiyat analizleri, proforma faturalar, resmi ve genel giderlere ilişkin belgelerin teklif rakamını değiştirmeyecek şekilde ayrıntılı olarak istenilmesine karar verildiği, aşırı düşük sorgulaması yapılan firmalardan Aras İnş. Taah. Yapı Malz. Tic. Ve San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmaması, aşırı düşük teklif açıklaması istenen diğer isteklilerin yaptıkları açıklamaların ise mevzuata uygun bulunmaması nedenleriyle bu isteklilere ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin 18.448.287,80 TL bedelle Ekintaş İnş. San. ve Tic. A.Ş, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin 18.508.488,55 TL bedelle Vera İnş. Tic. Ve San. Ltd. Şti. – Mercan İnş. Tic. Ltd. Şti. ortak girişimi olarak belirlendiği, ihale komisyonu kararının ihale yetkilisi tarafından 13.01.2010 tarihinde onaylandığı anlaşılmıştır.

22.08.2009 tarihli Kamu İhale Genel Tebliği’nin “ Belgelerin Sunuluş Şekli ” başlıklı 8 inci maddesinde;

“…8.4. İhale dokümanında istenen ve serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenerek ya da onaylanarak başvuru veya teklif kapsamında idareye sunulan belgelerde, 15/11/2002 tarihli ve 24937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde temin edilen özel kaşenin kullanılması gerekmektedir.” açıklaması,__

“Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde;

“ 38.1. Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi hükmü uyarınca,..

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; idare tarafından teklif bedelini oluşturacak iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının düzenlenerek ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi gerekmektedir…

38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

…

16.002

Basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

101,34

…

16.003

Basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

107,50

86,00

15,48

101,48

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

38.4. İsteklilerin, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş grupları için bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini gösterecek şekilde analiz sunmaları yeterli kabul edilecektir.

38.5. 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca tekliflerin incelenmesinde; isteklilerin analizleri sunup sunmadıkları kontrol edilerek zarf açma ve belge kontrol tutanağının analizlere ilişkin hücresinde, analizlerin sunulup sunulmadığı, sunulmuş ise kaç adet analiz sayfası sunulduğu belirtilir.

38.6. 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin iş kalemleri/grupları için teklif ettikleri birim fiyatların her biri için analiz sunup sunmadıkları kontrol edilir. Analizleri sunmayan ya da eksik sunan istekliler değerlendirme dışı bırakılır. Bu aşamada sunulan analizlerin içeriğine ilişkin ayrıntılı inceleme yapılmaz.

38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır...

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır... ” açıklaması, __

“Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği,aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden, ihale komisyonunun teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır…

45.1.12. Uygulama Yönetmeliğinin 30 uncu maddesi uyarınca yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve üzerinde olan ihalelerde, isteklilerin; anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetvelini, teklif birim fiyatlı işlerde, teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizleri teklifleri ekinde sunacakları hüküm altına alınmış olup, Yönetmeliğin aktarılan düzenlemesi uyarınca söz konusu bilgi ve belgeler, isteklilerin teklif fiyatlarının detaylarının bilinmesi ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak amacıyla istenmektedir. Ancak söz konusu belgeler, Kanunun 38 inci maddesine göre isteklilerce ileri sürülebilecek avantajlara ilişkin açıklamaların tamamını karşılamadığından, ihale komisyonlarının aşırı düşük teklif değerlendirmelerini, teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettikleri bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak istemeden, sadece bu belgeleri kullanarak gerçekleştirmeleri, anılan maddenin uygulandığı anlamına gelmeyecek ve bu maddeye aykırı olacaktır. Bu nedenle, idarelerce Yönetmeliğin 30 uncu maddesinde belirtilen söz konusu bilgi ve belgelerin istendiği durumlarda da, sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden ayrıca 4734 sayılı Kanunun 38 nci maddesi uyarınca teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenmesi ve bu kapsamda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaların da dikkate alınarak, tekliflerinin değerlendirilmesi gerekmektedir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin teklifinde inşaat, mekanik tesisat ve elektrik iş gruplarına ait hesap cetvelleri ve bu hesap cetvellerinde bulunan iş kalemlerine ait analizlerin sunulduğu, idarenin 23.11.2009 tarih ve B.02.GSM.0.80.00.01 sayılı yazısı ile başvuru sahibinin teklifini oluşturan miktarların yer aldığı hesap cetvelleri, fiyat analizleri, proforma faturalar, resmi ve genel giderlere ilişkin belgelerin, teklif rakamını değiştirmeyecek şekilde ayrıntılı olarak sunulmasının istendiği, başvuru sahibi tarafından 10.12.2009 tarihinde aşırı düşük teklif açıklama dosyasının idareye sunulduğu,

Teklif dosyasında sunulan icmalde işin maliyetinin 14.620.227,38 TL olduğu, müteaahit karının ise 1.610.772,62 TL olarak öngörüldüğü, söz konusu karın işin maliyetinin yaklaşık % 11’ine tekabül ettiği, aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan icmalde ise işin maliyetinin 14.627.373,38 TL olduğu, müteahhit karının ise 1.795.000,00 TL olarak öngörüldüğü, söz konusu karın işin maliyetinin yaklaşık % 12 sine tekabül ettiği,

Başvuru sahibinin teklif cetvelinde teklif ettiği fiyatların bir kısmının Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Birim Fiyatlarının % 25 müteahhit karı ve genel gider hariç değerinden düşük olduğu (örneğin 15.140/5 nolu pozun 2009 yılı birim fiyatı 8,71 TL, % 25 müteaahit karı ve genel gider hariç 6,97 TL, başvuru sahibinin teklif fiyatı 6,68 TL; 16.002 nolu pozun 2009 yılı birim fiyatı 101.34 TL, % 25 müteaahit karı ve genel gider hariç 81.07 TL, başvuru sahibinin teklif fiyatı 67,80 TL; 16.003 nolu pozun 2009 yılı birim fiyatı 107,50 TL, % 25 müteahhit karı ve genel gider hariç 86.00 TL, başvuru sahibinin teklif fiyatı 69,50 TL),

Ayrıca; başvuru sahibinin teklif ve aşırı düşük fiyat açıklama dosyalarında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.3 üncü maddesinde yer verilen içeriğe uygun tabloya (Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi)__ yer verilmediği görülmüş olup, bu sebeple teklifinde kullanmış olduğu her bir iş kalemi için analiz sunması ve sunduğu analizlerdeki fiyatları anılan tebliğin 45 inci maddesinde belirtilen şekilde tevsik edici belgelerle açıklaması gerektiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede; başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklama dosyasında inşaat iş grubu için 2009 yılı ekim ayına ait proforma fatura veya fiyat teklifleri sunduğu, bununla birlikte; Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesi uyarınca ilgisine göre sunulması gereken belgelerin (proforma fatura veren imalatçı ise birim maliyet cetvelinin, imalatçı değil ise bir alış ve bir satış faturasının veya piyasada faaliyet gösteren kişilerden fiyat teklifi alınmış ise maliyet tespit raporunun YMM veya SMMM tarafından onaylı şekilde) sunulmadığı, ayrıca sunulan proforma faturalar üzerinde de YMM veya SMMM onayının bulunmadığı görülmüş olup, idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun bulunmadığı gerekçesiyle başvuru sahibine ait teklifin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

03.01.2009 tarihli İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinde;****

“ (1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

“Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7 nci maddesinde; “(1) Süreler;…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,…

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

28.01.2009 tarihli İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “ Şikayet başvurusunda bulunabilecekler” başlıklı 3 üncü maddesinin 6 ncı bendinde; “İlan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvuruları, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilmekte ise de bu tarihten önce ön yeterlik/ yeterlik başvurusunda bulunulması veya teklif verilmesi halinde, Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca "Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, zorunludur.” hükmü uyarınca, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, bu aşamadan sonra ihale ilanı veya ihale dokümanının içeriğine yönelik şikayet başvurusunda bulunulamaz.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca; idarenin işlemlerine yönelik olarak süresinde şikayet başvurusunda bulunmayan ve ihaleye teklif vermiş olan isteklilerin, bu aşamadan sonra idarenin söz konusu işlemine yönelik şikayet başvurusunda bulunulamayacağı __ anlaşılmıştır.

Buna karşın; şikayete konu ihalede, başvuru sahibi tarafından idarenin 30.10.2009 tarihinde gerçekleştirilen işlemine karşı 09.11.2009 tarihine kadar idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 27.01.2010 tarihinde şikayet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince başvuru sahibi firma tarafından idarenin işlemine yönelik itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddi gerekmektedir.

Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “ İş deneyimini gösteren belgeler ” başlıklı 39 uncu maddesinde; “****(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi __ zorunludur….(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.(5) İş deneyim belge tutarlarının; a) Kanunun 19 uncu maddesi ile 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin;
1 ) İki katına kadar olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla,
2 ) İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla,olmamak üzere idarece belirlenecek orandan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır.….(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini, konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur. .. (7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz…(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur. (10) Tüzel kişi tarafından tam olarak değerlendirilmek üzere sunulan iş denetleme belgesinin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur…”,

**** Anılan Yönetmeliğin “ Belge düzenleme koşulları ” başlıklı 44 üncü maddesinde;“ (1) İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak taahhüt edilen;a) Geçici kabulü yapılmış işlerde, “yüklenici iş bitirme belgesi”, ..ç) Geçici kabulü yapılmış işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetleme ve yönetme görevinde bulunan mimar veya mühendislere “iş denetleme belgesi” veya “iş yönetme belgesi”, …(4) Sözleşme bedelinden daha düşük bir bedelle tamamlanan işlerde, birinci, ikinci ve üçüncü fıkralardaki ilk sözleşme veya sözleşme bedeli ifadelerinden, gerçekleştirilen iş tutarı anlaşılır… ”

**** “ İş deneyim belgelerinin verilmesi ” başlıklı 47 nci maddesinde; “…(4) Mühendisler ve mimarlara;

_ a) İş Denetleme Belgesi;_

_ 1) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara, mahallinde ilgili mevzuat gereğince denetledikleri işlerde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak şartıyla, kontrol mühendisi, şantiye mühendisi ve kontrol şefine, _

_ 2) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhüt edilen işlerin kontrollük hizmetini yapan danışmanın bünyesinde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında mahallinde fiilen denetleme görevinde bulunan kontrol mühendisi, şantiye mühendisi ve kontrol şefine, _

_ 3) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yüklenici bünyesinde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak şartıyla, şantiye mühendisi ve şantiye şefine, _

_ 4) Özel sektöre taahhütte bulunulan işlerde, yüklenici bünyesinde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak şartıyla, şantiye mühendisi ve şantiye şefine,_

_ 5) Özel sektöre taahhütte bulunulan işlerde, mahallinde ilgili mevzuat gereğince ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetleme görevinde bulunan, fenni mesul veya bu işle ilgili yapı denetim görevlisine,_

_ tek sözleşme ile ilişkili olarak düzenlenir ve verilir…._”,

**** “ Değerlendirmeye ilişkin esaslar ” başlıklı 48 inci maddesinde; “****(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.

_(3) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerde, ortakların iş deneyim tutarı, iş ortaklığındaki hisse oranı esas alınarak dikkate alınır… _

(5) İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde;

_ a) İş bitirme belgelerinde, belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması,… c) İş denetleme ve iş yönetme belgelerinde, _

_ 1) Belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yılda içinde olması kaydıyla, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,_

_ 2) Gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olduğu ve ilk sözleşme bedelinin tamamlandığı işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,_

_ şartı aranır ve geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir… _

(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

_ a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,_

_ b) Gerçek kişilerce denetim faaliyetleri nedeniyle alınan iş denetleme belgesi tutarları; gerçek kişinin ilgisine göre ticaret ve/veya sanayi odasına veya esnaf ve sânatkar odasına kaydolduğu tarihten itibaren ilk beş yıl beşte bir oranında, daha sonraki yıllarda tam olarak,_

_ c) Gerçek kişilerce yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları; beşte bir oranında,_

_ ç) Tüzel kişiliğin, en az bir yıldır yarısından fazla hissesine sahip gerçek kişi ortağının iş denetleme belgesi ile ihaleye katılmasında; belge sahibinin yarıdan fazla hisseye sahip olduğu tarihten itibaren ilk beş yıl beşte bir oranında, daha sonraki yıllarda tam olarak,… dikkate alınır…_” hükümlerine yer verilmiştir.

Ayrıca, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “ İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ” başlıklı 13 üncü maddesinde; “…(3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz… ” ve “ İhale ve ön yeterlik ilanı ” başlıklı 22 nci maddesinde; “ …(2) İhale veya ön yeterlik ilanlarında yer alan bilgilerin, ihale veya ön yeterlik dokümanını oluşturan belgelerdeki düzenlemelere uygun olması gerekir. İhale ve/veya ön yeterlik dokümanında belirtilmeyen hususlara, ihale ve ön yeterlik ilanında yer verilemez…” hükümlerine yer verilmiştir.

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde;“…İdarelerce işin niteliğine uygun ve rekabeti artıracak şekilde benzer iş belirlemesi yapmasına esas olmak üzere ekte yer alan “Benzer İş Grupları Listesi” oluşturulmuştur. Bu listede sekiz (8) ana başlık ve bu başlıkların altında çeşitli gruplar düzenlenmiş olup bu gruplar da kendi içinde alt gruplara ayrılmıştır. İdareler, ilanda ve idari şartnamede ihale edecekleri yapım işinin ekteki “Benzer İş Grupları Listesi”nde yer alan iş gruplarından hangisine dahil olduğunu tespit edecekler ve bu grubu esas almak suretiyle benzer iş belirlemesi yapacaklardır. Söz konusu belirleme yapılırken ihale konusu işin içinde bulunduğu gruba atıf yapılabileceği gibi işin niteliğine göre birden fazla gruba da atıf yapılabilecektir... Bununla birlikte, ayrıştırma yapılmak suretiyle herhangi bir grupta sayılan işlerden bazılarının seçilerek benzer iş olarak belirlenmesi mümkün bulunmamaktadır.…” açıklaması yer almaktadır.

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde (B) Üstyapı (Bina) Grubu İşler kapsamında yer alan B/II grubu işler;

“ 1. Radyo-TV istasyonları, kuleleri ve binaları

2. Özelliği olan askeri yapılar

3. Özelliği olan ihtisas hastaneleri

4. Bakanlık binası, borsa binaları

5. Üniversite kampüsleri

6. Kültür ve kongre merkezleri

7. Müze, sergi, kütüphane kompleksleri

8. Alışveriş kompleksleri (İçerisinde sinema, tiyatro, sergi salonu, kafe, restoran, market v.b. bulunan)

9. Olimpik spor tesisleri

10. Bilimsel araştırma binaları

11. Havaalanı terminal binaları, havaalanı kontrol kulesi

12. Üst donanımlı kompleks oteller ve tatil köyleri

13. Özelliği olan sığınaklar

14. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler. ” olarak belirtilmiştir.

İhaleye ait idari şartnamenin 2 nci maddesinde; ihale konusu işin adı; “ Trabzon 5000 Kişilik Atletizm Pisti Tribün İnşaatı ”, miktarı (fiziki) ve türü; “ 1 adet Betonarme Tribün ve Çelik Konstrüksiyon Çatı Kapatma İşi ” olarak belirtilmiştir.

İhaleye ait ilanın 4.3.1 inci maddesinde; “ İş deneyim belgeleri: Son on beş yıl içinde bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ve teklif edilen bedelin %70 oranından az olmamak üzere ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ,” düzenlemesine,

İdari şartnamenin 7.5.1 maddesinde; “ Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde, ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu işe benzer işlerdeki deneyimini gösteren ve teklif edilen bedelin % 70 (yüzde altmış) oranından az olmamak üzere tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi, ”,

7.6 ncı maddesinde; “ Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler: a) Kamu İhale Kurumu’nun Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Teblig’inde (Resmi Gazete Sayısı:26038, Resmi Gazete Tarihi 29.12.2005) yer alan ve (B) ÜstYapı (Bina) İşleri ana başlığı altında bulunan B/II.Grup yapım işleri ve inşaatlarıdır. ” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca; yeterlik kriteri olarak iş deneyimi belgesi istenilmesi halinde iş deneyimi belgesi tutarının teklif edilen bedelin en az hangi oranında olması gerektiğine ilişkin olarak idarece belirlenecek tek bir oranın ihale ilanı ve dokümanında belirtilmesi, ayrıca söz konusu oranın belirtilmesine ilişkin olarak ilanda yapılan düzenleme ile ihale dokümanında yapılan düzenlemenin ve ihale dokümanında bu konuda yapılan düzenlemelerin de birbiri ile uygun olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte; söz konusu ihalede isteklilerce sunulması istenilen iş deneyim belgesi oranına ilişkin olarak ihale ilanının 4.3.1 inci maddesinde rakam ile “% 70” yazılmasına karşın, idari şartnamenin 7.5.1 inci maddesinde yapılan düzenlemede; rakam ile “% 70” yazılırken yazı ile “(yüzde altmış)” yazıldığı, idari şartnamede yapılan düzenlemede iş deneyim belgesi oranının rakam ve yazı ile birbirinden farklı yazılması, ayrıca ilan ve idari şartnamede iş deneyimi belgesi oranına ilişkin düzenlemelerin birbiri ile aynı olmaması nedenleriyle söz konusu ihalede hangi iş deneyim belgesi oranı esas alınarak iş deneyim belgelerinin yeterliliğine ilişkin değerlendirme yapılacağı konusunda belirsizlik oluştuğu, nitekim idari şartnamede iki farklı orana yer verilmesi nedeniyle idarece tekliflerin değerlendirilmesinde idari şartnamede yer verilen oranlardan en düşük olanı olan % 60 oranına göre işlem tesis edildiğinin anlaşıldığı, sonuç olarak isteklilerce sunulacak iş deneyim belgesi tutarının teklif edilen bedelin en az hangi oranında olması gerektiğine ilişkin olarak idari şartnamede ilanda yer alan orandan daha düşük bir orana yer verilmesi ve idarece tekliflerin değerlendirilmesinde ilanda yer alan orandan daha düşük olan % 60 oranının esas alınması hususlarının 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde sayılan temel ilkelerden rekabet ilkesine aykırılık oluşturduğu anlaşılmıştır.

Diğer yandan; söz konusu ihalede sunulan iş deneyim belgelerine ilişkin incelemede;

13.01.2010 tarihli kesinleşen ihale kararı ile ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Ekintaş İnş. San. ve Tic. A.Ş’nin teklif dosyasında sunduğu iş deneyim (iş bitirme) belgesine konu işin; “M.K.Ü Araştırma ve Uygulama Hastane İnşaatı” yapım işi olduğu, belgenin Mustafa Kemal Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından düzenlendiği anlaşılmıştır.

Ekintaş İnş. San. ve Tic. A.Ş’nin teklif dosyasında sunduğu iş deneyim (iş bitirme) belgesine konu işin; “M.K.Ü Araştırma ve Uygulama Hastane İnşaatı” yapım işi olduğu dikkate alındığında söz konusu işin B/II grubunda yer alan “özelliği olan ihtisas hastaneleri” kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmış olup, idarece söz konusu iş deneyim belgesinin idari şartnamenin 7.4 üncü maddesinde istenilen benzer işler grubuna uygun bulunmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

13.01.2010 tarihli kesinleşen ihale kararı ile ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Vera İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. – Mercan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişimine ait teklif dosyasında; ortak girişimin % 49 hissedarı olan Vera İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. adına sunulan iş deneyim (İş Denetleme) belgesinin, Vera İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti’nin % 51 hissesine sahip ortağına ait olduğu, iş deneyim belgesine konu işin; “TPE Sınai Mülkiyet Sitesi Yapımı” olduğu, belgenin Türk Patent Enstitüsü tarafından düzenlendiği anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinin 7 nci bendinde; iş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortakların, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilecekleri belirtildiğinden, diğer ortak olan Vera İnş. Tic. Ve San. Ltd. Şti.’nin sunduğu iş deneyim belgesinin bu kapsamda uygun bir iş deneyim belgesi olduğu belirlenmiştir.

Ortak girişimin % 51 hissesine sahip pilot ortağı olan Mercan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından**** sunulan iş deneyim (iş bitirme) belgesine konu işin ise; “320 Yataklı Diyarbakır Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi İnşaatı” yapım işi olduğu, belgenin Sağlık Bakanlığı İnşaat ve Onarım Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlendiği anlaşılmıştır.

Mercan İnş. ve Tic. Ltd. Şti.’nin söz konusu iş deneyim belgesine ilişkin olarak alınan 31.08.2009 tarih ve 2009/UY.II-2217 sayılı Kurul Kararında; “ …Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğin**** “(B) Üst Yapı (Bina) Grubu İşler” başlıklı bölümünün “II. Grup” başlığı altında;

“1. Radyo-TV istasyonları, kuleleri ve binaları

2. Özelliği olan askeri yapılar

3. Özelliği olan ihtisas hastaneleri

4. Bakanlık binası, borsa binaları

5. Üniversite kampüsleri

6. Kültür ve kongre merkezleri

7. Müze, sergi, kütüphane kompleksleri

8. Alışveriş kompleksleri (İçerisinde sinema, tiyatro, sergi salonu, kafe, restoran, market v.b. bulunan)

9. Olimpik spor tesisleri

10. Bilimsel araştırma binaları

11. Havaalanı terminal binaları, havaalanı kontrol kulesi

12. Üst donanımlı kompleks oteller ve tatil köyleri

13. Özelliği olan sığınaklar

14. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler” _ bu gruptaki işler olarak sıralanmıştır._

“III. Grup” başlığı altında ise;__

1. II.Grup işler…

…

12. Hastaneler, doğumevleri, rehabilitasyon ve tedavi merkezleri…

…

32. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler” _ bu gruptaki işler olarak sıralanmıştır._

İnceleme konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından, Sağlık Bakanlığı İnşaat ve Onarım Dairesi Başkanlığınca düzenlenen ve belge tutarı 9.598.931,04 TL olan, 27.01.2009 tarih ve 402 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu iş bitirme belgesinde işin adının “320 Yataklı Diyarbakır Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi İnşaatı” olarak belirtildiği, uygulanan yapı tekniğinin ise “Betonarme (32.500 m2)” olduğu görülmüştür.

Bu itibarla, başvuru sahibi tarafından sunulan ve konusu Kadın ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi olan iş deneyim belgesinin, idarece B/II grubuna girmediği yönündeki değerlendirmenin mevzuata aykırılık taşımadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu iddiası yerinde bulunmamıştır… ” şeklinde değerlendirme yapılmıştır.

31.08.2009 tarih ve 2009/UY.II-2217 sayılı Kurul Kararı çerçevesinde; Mercan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin ihale konusu iş ve benzer işe uygun bulunmadığı anlaşıldığından Vera İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. – Mercan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişimine ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

13.01.2010 tarihli kesinleşen ihale kararı ile idarece geçerli teklif olarak belirlenen Yapı Tek. İnş. San. ve A.Ş.’nin teklif dosyasında sunduğu iş deneyim (iş bitirme) belgesine konu işin; “Trabzon Hava Limanı Yeni Terminal Binası ve Otopark İnşaatı” yapım işi olduğu, belgenin Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından düzenlendiği anlaşılmıştır.

Yapı Tek. İnş. San. ve A.Ş.’nin sunduğu iş deneyim (iş bitirme) belgesine konu işin; “Trabzon Hava Limanı Yeni Terminal Binası ve Otopark İnşaatı” yapım işi olduğu dikkate alındığında söz konusu işin B/II grubunda yer alan “Havaalanı terminal binaları, havaalanı kontrol kulesi” kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmış olup, idarece söz konusu iş deneyim belgesinin idari şartnamenin 7.4 üncü maddesinde istenilen benzer işler grubuna uygun bulunmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Sonuç olarak; Vera İnş. Tic. Ve San. Ltd. Şti. – Mercan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin pilot ortağı Mercan İnş. ve Tic. Ltd. Şti tarafından sunulan iş deneyim belgesinin ihale konusu iş ve benzer işe uygun bulunmadığı ve anılan iş ortaklığına ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinden, bu hususta başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuş; Ekintaş İnş. San. ve Tic. A.Ş ve Yapı Tek. İnş. San. ve A.Ş.’nin sunduğu iş deneyim belgelerinin benzer işe uygun olması nedeniyle başvuru sahibinin bu husustaki iddiaları ise yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36 ncı maddesinde; “ (1) İş hacmini gösteren belgeler;

_ a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki son üç yıllık dönemdeki her yıla ait toplam ciroları gösteren gelir tabloları, _

_ b) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren son üç yılda düzenlenmiş faturalardır._

(2) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği;

_ a) Yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde; son üç yıla ilişkin bu iki belgenin,_

_ b) Yaklaşık maliyeti eşik değerin onda birinden eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ise; son üç yıla kadarki yıllara ait bu iki belgenin,_

idarece istenilmesi zorunludur. Aday veya isteklilerin ise üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladıklarını göstermek üzere bu iki belgeden birini sunmaları yeterlidir.

_(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda; belgeleri sunulan yıllara ait tutarların toplamının 1/3’ünün; _

_ a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; ciro için, teklif edilen bedelin % 25’inden, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarı için ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması,… _

_ gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir._

(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri son üç yılda sağlayamayanlar, son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…

_(6) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur. _

(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(8) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen yapım işi faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

_(9) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır. _

_(10) Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. _

_(11) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur…. _

(13) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği yapım işlerinin parasal tutarı, iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt edilen iş kısmı üzerinden hesaplanır.” hükmüne,

Anılan Yönetmeliğin “ İlan veya duyurusu 1/5/2010 tarihinden önce yapılan ihalelerde isteklinin iş hacmini gösteren belgelerdeki yeterlik kriterleri ” başlıklı geçici 7 nci maddesinde; “(1) İlanı veya duyurusu 1/5/2010 tarihinden önce yapılan ihalelerde, 36 ncı maddenin üçüncü fıkrasındaki yeterlik kriterlerinde aşağıdaki oranlar uygulanır:

_a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; ciro için, teklif edilen bedelin % 15’inden, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarı için ise teklif edilen bedelin % 12’sinden az olmaması, …gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.” _hükmüne yer verilmiştir.

İhaleye ait idari şartnamenin 7.4.3 üncü maddesinde; “ İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler: isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki son üç yıla ait toplam cirosunu gösteren gelir tablosunun ve taahhüdü altındaki ve bitirdiği yapım işi miktarını gösteren hak ediş raporları veya benzeri belgeler, bu belgelerde son üç yılın ortalamasının toplam ciro için isteklinin teklif edeceği bedelin % 15 inden, yapım işleri geliri için ise isteklinin teklif edeceği bedelin % 12 sinden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve buna ilişkin belgeleri sunan istekli yeterli kabul edilecektir.Bu kriterleri son üç yılda sağlayamayan istekliler, son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların ortalaması üzerinden asgari değerlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılacaktır. ” düzenlemesine yer verilmiştir.

13.01.2010 tarihli kesinleşen ihale kararı ile ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Ekintaş İnş. San. ve Tic. A.Ş’nin teklif dosyasında sunduğu iş hacmini gösteren belgeler incelendiğinde; 2006, 2007 ve 2008 yılına ait toplam ciroları gösteren gelir tablolarının verildiği ve belgeleri sunulan yıllara ait tutarların toplamının 1/3’ünün teklif edilen bedelin % 15’inden az olmadığı belirlenmiştir.

13.01.2010 tarihli kesinleşen ihale kararı ile ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Vera İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. – Mercan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişimine ait teklif dosyasında pilot ortak olan Mercan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. (ortak girişimdeki ortaklık oranı: % 51) tarafından**** sunulan iş hacmini gösteren belgeler incelendiğinde; 2006, 2007 ve 2008 yıllarına ait toplam ciroları gösteren gelir tablolarının ve taahhüdü altında ve bitirdiği yapım işi miktarını gösteren son üç yılda düzenlenmiş faturaların sunulduğu, ciroya ilişkin olarak belgeleri sunulan yıllara ait tutarların toplamının 1/3’ünün teklif edilen bedelin % 15’inin % 51’inden az olmadığı görülmüştür.

Vera İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. – Mercan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin diğer ortağı Vera İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. (ortaklık oranı: %49) tarafından sunulan iş hacmini gösteren belgeler incelendiğinde;**** 2006, 2007 ve 2008 yıllarına ait toplam ciroları gösteren gelir tablolarının verildiği ve belgeleri sunulan yıllara ait tutarların toplamının 1/3’ünün teklif edilen bedelin % 15’inin % 49’undan az olmadığı belirlenmiştir.

Sonuç olarak; söz konusu ihalede kesinleşen ihale kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin iş hacmine ilişkin olarak sunduğu belgelerin mevzuatta öngörülen yeterlik şartlarını sağladığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu husustaki iddiaları yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak:

Söz konusu ihaleye ait idari şartnamenin “Organizasyon Yapısı ve Personel Durumuna İlişkin Belgeler” başlıklı 7.5.2 nci maddesinde;

“7.5.2

_a) _Anahtar teknik personel listesi

Adet

Meslek Ünvanı

Mesleki Özellikleri

İnşaat Mühendisi

5 Yıl Deneyimli

Makine Mühendisi

5 Yıl Deneyimli

Elektrik Mühendisi

5 Yıl Deneyimli

“

Düzenlemesinin bulunduğu,

04.03.2009 tarihli Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İsteklinin organizasyon yapısı ve personel durumuna ilişkin belgeler” başlıklı 40 ıncı maddesinde;

_ “ _(1) İdarece yeterlik kriteri olarak anahtar teknik personele ilişkin belgelerin istenildiği hallerde, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru en az bir yıl boyunca gerçek veya tüzel kişiliğin ticari faaliyette bulunduğu yerde kesintisiz şekilde ve işin niteliğine uygun olarak idarece öngörülen sayıda mühendis veya mimar çalıştırması ve bu durumun belgelendirilmesi şartı aranır. Bu şart aynı pozisyon için tek bir mühendis veya mimar ile tevsik edilebileceği gibi farklı mühendis veya mimarlarla da tevsik edilebilir. Yıl içinde toplam olarak otuz günü aşmayan kesintiler, kesinti olarak kabul edilmez.

_ …_

_(4) Bu personelde aranacak ve mezuniyet tarihinden itibaren dikkate alınacak asgari mesleki deneyim süresi en fazla beş yıl olarak öngörülebilir. Bu personelin deneyim süresi mezuniyete ilişkin belgeyle; aday veya isteklinin bünyesinde bulunduğu hususu ise, ilgili adına prim ödendiğini gösteren sosyal güvenlik kurumu onaylı belgeler ile tevsik edilir. Anahtar teknik personel şartının aynı meslek alanına ilişkin farklı kişiler bildirilmek suretiyle karşılanması halinde; bu kişilerin tamamının deneyim süresinin mezuniyet belgeleri ile tevsik edilmesi zorunludur. _

_(5) Anahtar teknik personel olarak bildirilen mimar ve mühendisler, aday veya isteklinin bünyesinde çalıştıklarına ve ihale konusu işte isteklinin anahtar teknik personeli olarak çalışacaklarına ilişkin yazılı beyanlarını verirler. …” _hükmü,

“İsteklinin organizasyon yapısı ve personel durumuna ilişkin uygulama” başlıklı geçici 3 üncü maddesinde;

** “** (1) Bu Yönetmeliğin 40 ıncı maddesi yürürlüğe girene kadar, 11/9/2003 tarihli ve 25226 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesinin, birinci fıkrası, yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümlesi ile son fıkrası hariç, uygulanmasına devam olunur. ” hükmü,

11.09.2003 tarih ve 25226 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanıp yürürlüğe giren Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İsteklinin organizasyon yapısına ve personel durumuna ilişkin belgeler” başlıklı 41 inci maddesinde;

“ İsteklinin organizasyon yapısı ile ihale konusu işi yerine getirmek için idarece öngörülen sayıda ve nitelikte personel çalıştırılmasına ilişkin olarak aşağıda belirtilen belgeler istenebilir ve bunlar üzerinden asgari yeterlik kriterleri belirlenebilir.~~~~

Asgari yeterlik kriteri olarak anahtar teknik personel öngörülmesi halinde, ilgilinin en az beş yıl deneyimli mimar veya mühendis olması yeterlidir. Ancak, bu kişilerin ihale tarihinden önce işe alınmış ve ihale tarihi itibarıyla isteklinin bünyesinde bulunuyor olması şartlarının aranması zorunludur. Özel sektörde geçen deneyim süresi ilgili meslek odası kayıt süresini gösteren belgeyle, kamuda geçen deneyim süresi hizmet çizelgesi ve/veya meslek odası üye kayıt belgesiyle; isteklinin bünyesinde bulunuyor olduğu hususu ise, ilgili adına prim ödendiğini veya ilgilinin işe alındığını gösteren sosyal güvenlik kurumu onaylı belgeler ile tevsik edilir (Standart Form KİK039.0/Y).

Bu niteliklere sahip gerçek kişi isteklilerden, şahıs şirketi ortaklarından, limited şirketlerde müdürlük görevini yürüten ortaklarından, anonim şirketlerin yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyeleri, murahhas müdür ve genel müdür ortaklarından, ortak girişimlerin ise gerçek kişi ortaklarından ve tüzel kişi ortaklarının yukarıda sayılan unvanları taşıyan gerçek kişi ortaklarından isteklinin bünyesinde çalıştığına dair belge aranmaz.

İş ortaklığında, ortaklık oranına bakılmaksızın, pilot ve diğer ortaklara ait anahtar teknik personelin tamamı değerlendirilir.

Konsorsiyumlarda, koordinatör ortağa ve diğer ortaklara ait anahtar teknik personel işin uzmanlık gerektiren kısımları göz önünde bulundurularak, ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.

Anahtar teknik personel olarak gösterilen personel, aynı zamanda teknik personel olarak ihale konusu işte istihdam edilemez.

İhale konusu işte çalıştırılması öngörülen teknik personelin nitelik ve sayısı ilan ve ihale dokümanında belirtilir. Bu kapsamdaki teknik personel için Teknik Personel Taahhütnamesi” verilmesi yeterlidir (Standart Form KİK040.0/Y). İhale üzerinde kalan isteklinin, taahhüt edilen teknik personelin idarece öngörülen nitelik ve sayıda olduğuna dair belgeleri sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 (Beş) gün içinde idareye sunması zorunludur. İş ortaklığında teknik personel, ortaklık oranına bakılmaksızın pilot ve diğer ortaklar tarafından karşılanabilir. Konsorsiyumlarda ise, işin uzmanlık gerektiren kısımları için öngörülen teknik personelin, ilgili kısma teklif veren ortak tarafından karşılanması gerekir …” hükmü,

22.08.2009 tarihli Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Belgelerin Sunuluş Şekli” başlıklı 8 inci maddesinde;

“ 8.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yer alan ve ihalelerde başvuru veya teklif kapsamında sunulması istenen bazı belgelerin ilgili mevzuatı çerçevesinde yetkili kurum ve kuruluşların internet sayfaları üzerinden temin edilmesi mümkün bulunmaktadır. Bu çerçevede; idarelerce başvuru veya teklif kapsamında sunulması istenilen belgelerden, yetkili kurum ve kuruluşların internet sayfaları kullanılarak temin edilen ve üzerinde bu kurum veya kuruluş tarafından üretildiğini gösteren barkod ve/veya referans numarasını taşıyan belgelerin ilgili İhale Uygulama Yönetmeliğinin öngördüğü gerekli bilgi ve unsurları içermesi ve aynı internet sayfası üzerinden teyidinin mümkün olması halinde idareler tarafından kabul edilmesi gerekmektedir. Aday veya isteklilerce sunulan, yetkili kurum ve kuruluşların internet sayfaları kullanılarak temin edilen ve üzerinde bu kurum veya kuruluş tarafından üretildiğini gösteren barkod ve/veya referans numarasını taşıyan belgelerin başvuru veya tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında ihale komisyonunca barkod/referans numarası girilerek teyidinin yapılması ve buna ilişkin olarak alınan bilgisayar çıktısının ihale işlem dosyasına konulması gerekmektedir. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olunmadığına dair belgelerden ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yukarıdaki düzenlemeler çerçevesinde sunulanların da kabul edilerek sözleşme imzalanmadan önce idarece aynı yöntemle teyit edilmesi ve buna ilişkin olarak alınan bilgisayar çıktısının da ihale işlem dosyasına konulması gerekmektedir.” açıklaması,

“İsteklinin organizasyon yapısına ve personel durumuna ilişkin belgeler”**** başlıklı 37 nci maddesinde;****

“37.1. Uygulama Yönetmeliğinin “İsteklinin Organizasyon Yapısına ve Personel Durumuna İlişkin Belgeler” başlıklı 40 ıncı maddesi, Yönetmeliğin Geçici 3 üncü maddesi uyarınca 5/3/2010 tarihinde yürürlüğe girecek olup, bu tarihe kadar 11/9/2003 tarihli ve 25226 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesinin, birinci fıkrası, yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümlesi ile son fıkrası hariç, uygulanmasına devam edilecektir. 11/9/2003 tarihli ve 25226 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesinin, 4/3/2009 tarihli ve 27159 sayılı mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin geçici 3 üncü maddesi uyarınca değişiklikler işlenmiş ve 5/3/2010 tarihine kadar yürürlükte olacak hali aşağıdaki gibidir:

“MADDE 41- Asgari yeterlik kriteri olarak anahtar teknik personel öngörülmesi halinde, ilgilinin en az beş yıl deneyimli mimar veya mühendis olması yeterlidir. Ancak, bu kişilerin ihale tarihinden önce işe alınmış ve ihale tarihi itibarıyla isteklinin bünyesinde bulunuyor olması şartlarının aranması zorunludur. Özel sektörde geçen deneyim süresi ilgili meslek odası kayıt süresini gösteren belgeyle, kamuda geçen deneyim süresi hizmet çizelgesi ve/veya meslek odası üye kayıt belgesiyle; isteklinin bünyesinde bulunuyor olduğu hususu ise, ilgili adına prim ödendiğini veya ilgilinin işe alındığını gösteren sosyal güvenlik kurumu onaylı belgeler ile tevsik edilir.

İş ortaklığında, ortaklık oranına bakılmaksızın, pilot ve diğer ortaklara ait anahtar teknik personelin tamamı değerlendirilir.

Konsorsiyumlarda, koordinatör ortağa ve diğer ortaklara ait anahtar teknik personel işin uzmanlık gerektiren kısımları göz önünde bulundurularak, ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.

Anahtar teknik personel olarak gösterilen personel, aynı zamanda teknik personel olarak ihale konusu işte istihdam edilemez.

İhale konusu işte çalıştırılması öngörülen teknik personelin nitelik ve sayısı ilan ve ihale dokümanında belirtilir. İş ortaklığında teknik personel, ortaklık oranına bakılmaksızın pilot ve diğer ortaklar tarafından karşılanabilir. Konsorsiyumlarda ise, işin uzmanlık gerektiren kısımları için öngörülen teknik personelin, ilgili kısma teklif veren ortak tarafından karşılanması gerekir.”

37.1.1. Bu kapsamda ilanı veya duyurusu 5/3/2010 tarihine kadar yapılacak ihalelerde, aşağıdaki hususlara uyulması gereklidir:

a) Yaklaşık maliyeti eşik değerin onda birine kadar olan ihalelerde anahtar teknik personel istenilmeyecektir.

b) Yaklaşık maliyeti eşik değerin ondan birinden eşik değerin yarısına kadar ihalelerde anahtar teknik personel istenilmesi idarelerin takdirinde olup, yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısına eşit ve üzerinde olan ihalelerde ise anahtar teknik personel istenilmesi zorunludur.

c) Anahtar teknik personel istenilmesi durumunda; anahtar teknik personel olarak bildirilen kişilerin ihale tarihinden önce işe alınmış ve ihale tarihi itibarıyla isteklinin bünyesinde bulunuyor olması yeterli olup, ilan veya davet tarihinden geriye doğru en az bir yıl boyunca çalışma zorunluluğu aranmayacak, aday veya istekliler tarafından, 4/3/2009 tarihli ve 27159 sayılı mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 1 nolu ekinde yer alan (Standart Form-KİK025.1/Y) düzenlenerek sunulacaktır.

37.2. 4/3/2009 tarihli ve 27159 sayılı mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin, “İsteklinin Organizasyon Yapısına ve Personel Durumuna İlişkin Belgeler” başlıklı 40 ıncı maddesi 5/3/2010 tarihinde yürürlüğe girecek olup, ilanı veya duyurusu 4/3/2010 tarihinden sonra yapılacak ihalelerde, aşağıdaki hususlara uyulması gereklidir:

37.2.1 Anılan maddenin birinci fıkrasında yer alan; “…… Yıl içinde toplam olarak otuz günü aşmayan kesintiler, kesinti olarak kabul edilmez.” hükmü gereğince, yıl içinde işten ayrılma veya ücretsiz izin nedeniyle prim ödemelerindeki kesintilerin yıl içindeki toplamı otuz günü aşmadığı sürece kesinti olarak kabul edilmeyecektir.

37.2.2. Anahtar teknik personelin deneyim süresi en fazla beş yıl olarak öngörülebilecek olup, idarelerce bu süreden daha az deneyim süresi de öngörülebilir. İdarelerce anahtar teknik personele ilişkin olarak deneyim süresi öngörülürken, belli bir süre benzer işte çalışma ve lisansüstü eğitim yapmış olma koşulunun aranmaması gerekmektedir.

37.2.3 Anahtar teknik personel istenilmesi durumunda, aday veya isteklilerin başvuru veya teklifleri kapsamında, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru en az bir yıl boyunca ticari faaliyette bulundukları yerde kesintisiz şekilde ve işin niteliğine uygun olarak idarece öngörülen sayıda mühendis veya mimar çalıştırdıklarını belgelendirmeleri ve “Anahtar Teknik Personel Niteliğindeki Personel Beyannamesi”ni (Standart Form-KİK025.3/Y) sunmaları gereklidir. Anahtar teknik personel olarak bildirilen mimar ve mühendisler ise, aday veya isteklinin bünyesinde anahtar teknik personel olarak çalıştıklarına ve ihalenin anahtar teknik personel olarak çalıştıkları kişinin üzerinde bırakılması durumunda görev yaptıkları süre boyunca başka bir kişi bünyesinde çalışmayacaklarına ilişkin olarak Anahtar Teknik Personel Beyannamesini (Standart Form-KİK025.2/Y) vereceklerdir.

37.2.4. Yönetmeliğin 40 ıncı maddesinin yedinci fıkrasındaki; “Yukarıda belirtilen niteliklere sahip gerçek kişi istekliler, şahıs şirketi ortakları, limited şirketlerde müdürlük görevini yürüten ortaklar, anonim şirketlerin yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyeleri, murahhas müdür ve genel müdür ortakları, ortak girişimlerin ise gerçek kişi ortakları ve tüzel kişi ortaklarının yukarıda sayılan unvanları taşıyan gerçek kişi ortaklarının, anahtar teknik personel olarak bildirilmesi durumunda, isteklinin bünyesinde çalıştığına dair belge aranmaz. Gerçek kişi istekliler hariç, bu kişilerin tüzel kişilikteki görev ve/veya ortaklık süreleri, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenen belge ile tevsik edilir.” hükmünde yer alan, “limited şirketlerde müdürlük görevini yürüten ortaklar” ibaresinden, temsil yetkisi verilen müdür veya müdürler anlaşılması gerekmektedir. Tüzel kişilerdeki diğer mühendis veya mimar ortakların anahtar teknik personel olarak gösterilebilmesi için bu kişilerin isteklinin bünyesinde çalıştığının sosyal güvenlik kurumu onaylı belgeler ile tevsik edilmesi zorunludur. Anahtar teknik personel olarak şahıs şirketi ortakları, limited şirketlerde müdürlük görevini yürüten ortaklar, anonim şirketlerin yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyeleri, murahhas müdür ve genel müdür ortakların bildirilmesi durumunda; ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru en az bir yıldır, ilgisine göre söz konusu görevlerde bulunan ve/veya ortak olan kişilerin, anahtar teknik personel niteliğine haiz olduklarının ve görev ve/veya ortaklık sürelerinin belgelendirilmesi zorunludur.

37.3. İhale konusu işte çalıştırılması öngörülen teknik personelin nitelik ve sayısının sözleşme tasarısında belirtilmesi gerekmektedir. Ancak, Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan “Aday veya isteklilerden ihale ve ön yeterliğe katılım için taahhütname istenemez” hükmü gereğince aday veya isteklilerden söz konusu teknik personele ilişkin taahhütname istenmeyecektir. İhale üzerinde kalan isteklinin, teknik personelin idarece öngörülen nitelik ve sayıda olduğuna dair belgeleri, yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren beş gün içinde idareye sunması gerekmektedir.” açıklaması bulunmaktadır.****

Ekintaş İnş. San. ve Tic. A.Ş’nin anahtar teknik personel olarak sunulan personelin deneyim sürelerin tevsik etmek için sırasıyla İnşaat Mühendisleri Odası İskenderun Temsilciliği’nden, Makina Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi’nden ve Elektrik Mühendisleri Odası Adana Şubesi Hatay İl Temsilciliği’nden alınan belgeleri sunduğu, anılan personelin isteklinin bünyesinde bulunduğu hususunu tevsik etmek için ise anılan personel adına prim ödendiğini ve ilgilinin işe alındığını gösteren sosyal güvenlik kurumu internet sitesinden alınan “Sigortalı Hizmet Çizelgesi” ve “Sigortalı İşe Giriş” belgelerini sunduğu,

Vera İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. – Mercan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin anahtar teknik personel olarak sunduğu personelin deneyim sürelerin tevsik etmek için sırasıyla İnşaat Mühendisleri Odası Ankara Şubesi’nden, Makina Mühendisleri Odası Ankara Şubesi’nden ve Elektrik Mühendisleri Odası Ankara Şubesi’nden alınan belgeleri sunduğu, anılan personelin isteklinin bünyesinde bulunduğu hususunu tevsik etmek için ise anılan personel adına prim ödendiğini ve ilgilinin işe alındığını gösteren sosyal güvenlik kurumu internet sitesinden alınan “Sigortalı Hizmet Çizelgesi” belgesini sunduğu görülmüştür.

Şikayete konu isteklilerin anahtar teknik personele ilişkin belgeleri mevzuata ve ihale dokümanına uygun sundukları anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin 6 ncı iddiasına ilişkin olarak:

İhaleye ait idari şartnamenin ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterlerinin belirtildiği 7 nci maddesi altında yer alan 7.1.(ğ) maddesinde; “ Teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin İdarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli ” ibaresine yer verilerek bahse konu analizler ile hesap cetvelinin teklif ile birlikte sunulması gerektiği belirtilmiştir.

**** İhaleye ait ilanın 9 uncu maddesinde ise; “ İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden verecektir. İhale sonucu, üzerine ihale yapılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır. teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dökümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli sunulacaktır. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir. ” düzenlemesine yer verilerek ihale dokümanı ile isteklilere verilen analiz formatına uygun şekilde analizler ile hesap cetvelinin teklif ile birlikte verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Söz konusu ihaleye ait idari şartnamenin 6 ncı maddesinde ihale dokümanı kapsamında bulunduğu belirtilmemesine karşın; idare tarafından gönderilen ihale dokümanı CD’si incelendiğinde idarece düzenlenen analiz formatının isteklilere verildiği anlaşılmıştır.

**** Bununla birlikte; ihale komisyonunca düzenlenen 30.10.2009 tarihli “Açık İhale Usulü Teklif Zarfı Açma ve Belge Kontrol” tutanağında “Analizler ve Hesap Cetveli” adı altında tek bir sütun açıldığı, ihaleye teklif veren 15 istekli içinde söz konusu sütuna ilişkin hücrelere “Var” ibaresinin yazıldığı görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “ Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması ” başlıklı 57 nci maddesinde;_“…(2) Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı, başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerin her biri için ayrı sütun içerecek şekilde düzenlenir….” _hükmüne yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.2.3 üncü maddesinde; “ 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca aday veya isteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığına ilişkin kontrolün her bir belge için ayrı ayrı yapılması gerekmektedir. Kuruma ulaşan görüş taleplerinden ve itirazen şikayet başvurularından, bazı idarelerin bu tutanağı her bir belgenin durumunu belirtecek şekilde düzenlemedikleri, gruplandırılmış şekilde düzenlenmiş tutanak üzerinden yapılan değerlendirmelerde idareler ile adaylar veya istekliler arasında ihtilaflar ortaya çıktığı görülmüştür. Uyuşmazlıklara meydan vermemek amacıyla, İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına”**** ilişkin maddelerinde yer alan düzenlemeler çerçevesinde işlem yapılması gerekmektedir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.5 inci maddesinde yer alan; “ 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca tekliflerin incelenmesinde; isteklilerin analizleri sunup sunmadıkları kontrol edilerek zarf açma ve belge kontrol tutanağının analizlere ilişkin hücresinde, analizlerin sunulup sunulmadığı, sunulmuş ise kaç adet analiz sayfası sunulduğu belirtilir.” açıklaması uyarınca söz konusu ihalede teklif ile birlikte sunulması istenilen analizlerin her bir istekli tarafından sunulup sunulmadığının, sunulmuş ise kaç adet analiz sayfası sunulduğunun idarece düzenlenen zarf açma ve belge kontrol tutanağının analizlere ilişkin hücresinde belirtilmesi gerekmesine karşın, ihale komisyonunca düzenlenen zarf açma ve belge kontrol tutanağında isteklilerce kaç adet analiz sayfası sunulduğuna ilişkin bir tespitin yer almadığı görülmüştür.

Ayrıca, idarece düzenlenen zarf açma ve belge kontrol tutanağında “Analizler ve Hesap Cetveli” başlığı altında tek bir sütun açılması nedeniyle, söz konusu belgelerden her birinin ayrı ayrı verilip verilmediğine ilişkin tespit yapılabilmesine imkan bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhalenin birinci oturumunda hazır bulunanlar huzurunda zarf açma ve belge kontrol tutanağının düzenlenmesi ve talep edenlere söz konusu tutanağın birer örneğinin verilmesi gerektiğinden bu tutanağın düzenlenmesinde yapılan eksik işlemlerin bu aşamanın tamamlanmasından sonra geriye dönülerek yeniden gerçekleştirilmesi mümkün bulunmamaktadır.

İhalenin birinci oturumunda yapılması gereken işlemlerde oluşan eksikliklerin daha sonra tamamlanmasının tereddüt ve anlaşmazlıklara sebebiyet vereceği açıktır.

Belirtilen nedenlerle; söz konusu ihalenin birinci oturumunda zarf açma ve belge kontrol tutanağının mevzuata uygun düzenlenmemesi sebebiyle isteklilerin teklif bedelini gösteren hesap cetvelini ve analizleri sunup sunmadıklarına, kaç sayfa analiz sunduklarına ilişkin tespitin ve dolayısıyla tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında da isteklilerin iş kalemleri/grupları için teklif ettikleri birim fiyatların her biri için analiz sunup sunmadıklarına ilişkin değerlendirmenin sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilemeyeceği anlaşılmıştır.

Nitekim; idarece gönderilen ihale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede;

Başar İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi ekinde sunduğu analizler incelendiğinde; mekanik tesisatı ve elektrik grupları iş kalemlerinde kamu kurumları birim fiyatlarını kullandığını gösteren bir tablo sunmadığı, bu sebeple mekanik ve elektrik tesisatına ilişkin tüm iş kalemleri için analiz sunması gerektiği, ancak bu iş kalemleri için analiz sunmadığı görülmüştür.

Başar İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi ekinde mekanik ve elektrik tesisatı iş kalemlerine ilişkin analizlerin bulunmaması nedeniyle anılan istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

Bununla birlikte; ihale komisyon kararı ve teklif zarfı açma ve belge kontrol tutanağı birlikte değerlendirildiğinde anılan isteklinin mekanik tesisat ve elektrik iş gruplarına ait analizleri sunmuş olduğu sonucuna varılması gerektiği, fakat teklif dosyasında söz konusu analizlerin bulunmadığı görüldüğünden isteklilerin teklifleri ekinde sunmuş oldukları analizlerin sayısının zarf açma ve belge kontrol tutanağında bulunmamasının tereddüt doğurucu nitelikte olduğu ve tekliflerin sağlıklı değerlendirilmesine engel teşkil ettiği değerlendirilmiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Söz konusu ihalede diğer isteklilerce sunulan iş deneyim belgelerinin uygun olup olmadıkları yönünden yapılan incelemede;

13.01.2010 tarihli kesinleşen ihale kararında**** Atamer İnş. San. ve Tic. A.Ş’ne ait teklifin iş deneyim belgesi (iş denetleme) tutarının teklif tutarının % 60’ını sağlamadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı belirtilmiş olup, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmede iş denetleme belgesi tutarının 1/5’i oranında dikkate alınması suretiyle belge tutarının yeterliliğine ilişkin değerlendirme yapıldığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte; teklif dosyasında sunulan 26.10.2009 tarihli ortaklık durum belgesine göre söz konusu iş denetleme belgesi adına düzenlenen şirket ortağının belgenin düzenlendiği tarihten önceki beş yıl boyunca şirketteki hisse oranının kesintisiz olarak % 50’den fazla olduğu belirtildiğinden iş denetleme belgesi bedelinin tam olarak değerlendirmeye alınması gerektiği belirlenmiş olup, bu şekilde yapılan değerlendirmede belgenin teklif tutarının % 60’ını karşıladığı anlaşıldığından bu gerekçe ile teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygun bulunmamıştır.

Diğer yandan; söz konusu iş denetleme belgesine konu işin; “Gaziosmanpaşa Cebeci Spor Kompleksi ve Şehir Parkı II.Kısım İnşaatı İşi” olduğu, söz konusu belgenin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından düzenlendiği anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İhale Komisyonlarının inceleme yetkisi” başlıklı 50 nci maddesinde; “ (1) İhale komisyonu, aday veya isteklilerce sunulan iş deneyimini gösteren belgelerde tereddüt duyulan hususlara ilişkin gerekli incelemeyi yapmaya yetkilidir. .. ” hükmüne yer verilmiştir.

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen söz konusu iş deneyim (denetleme) belgesindeki işin adı “Gaziosmanpaşa Cebeci Spor Kompleksi ve Şehir Parkı II.Kısım İnşaatı İşi” olarak belirtilmiştir. Büyük parkların Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğin B/III grubu işleri kapsamında olduğu dikkate alındığında söz konusu belgenin B/II grubu işler içindeki kalemlerinin ayrıştırılarak yukarıdaki mevzuat hükümleri gereği hesaplanan belge tutarının tam olarak değerlendirilmesi suretiyle belgenin uygunluğunun belirlenmesi gerekmektedir.

Anahtar Teknik personele ilişkin olarak diğer isteklilerce sunulan belgelerin incelenmesi sonucunda;

Başar İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin anahtar teknik personel olarak gösterdiği 3 personelden birinin şirket müdürü olması nedeniyle anılan personel için isteklinin bünyesinde bulunduğuna dair belge sunulması gerekmemekle birlikte; diğer 2 personelin isteklinin bünyesinde bulunduğu hususunu tevsik etmek için sunulan Sigortalı İşe Giriş Bildirgeleri üzerindeki işe giriş tarihlerinin 26.05.2009 ve 30.05.2009 olduğu, şikayete konu ihalenin tarihinin ise 30.10.2009 olduğu dikkate alındığında, SGK İşe Giriş Bildirgelerinin söz konusu personelin ihale tarihi itibariyle isteklinin bünyesinde çalıştığını tevsik eder nitelikte olmadığı görülmüştür.

Diğer yandan; Kararın 6 ncı maddesinde yapılan tespitte Başar İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin teklifi ekinde sunduğu analizlerin de mevzuata uygun olmadığının belirtilmesi neticesinde, bu istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte yapılan inceleme sonucunda; söz konusu ihalede, açık ihale usulüyle teklif zarfı açma ve belge kontrol tutanağında “Analizler ve Hesap Cetveli” sütununun mevzuata uygun düzenlenmemesi nedeniyle (analizler ile hesap cetveli için ayrı ayrı sütunlar açılmadığı, sunulan analizlerin sayfa sayısının belirtilmediği görülmüştür) isteklilerce sunulan analizlerin yeterliliğine ilişkin değerlendirmenin sağlıklı sonuçlandırılamayacağı,

İş deneyim belgesi tutarlarının teklif edilen bedelin en az hangi oranında olması gerektiğine ilişkin olarak ihale dokümanında 2 ayrı orana yer verilmesi ve dolayısıyla ilan ile idari şartnamede yer alan oranların birbirine uygun olmamasının 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan “rekabet ilkesine” aykırılık teşkil ettiği, ayrıca bu durum iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde uygulanacak orana ilişkin belirsizlik oluşturduğundan iş deneyimi belgelerine ilişkin değerlendirmenin ve dolayısıyla ihalenin sağlıklı sonuçlandırılamayacağı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Kurul çoğunluğu; “…açık ihale usulüyle teklif zarfı açma ve belge kontrol tutanağında “Analizler ve Hesap Cetveli” sütununun mevzuata uygun düzenlenmemesi nedeniyle (analizler ile hesap cetveli için ayrı ayrı sütunlar açılmadığı, sunulan analizlerin sayfa sayısının belirtilmediği görülmüştür) isteklilerce sunulan analizlerin yeterliliğine ilişkin değerlendirmenin sağlıklı sonuçlandırılamayacağı,

_ İş deneyim belgesi tutarlarının teklif edilen bedelin en az hangi oranında olması gerektiğine ilişkin olarak ihale dokümanında 2 ayrı orana yer verilmesi ve dolayısıyla ilan ile idari şartnamede yer alan oranların birbirine uygun olmamasının 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan “rekabet ilkesine” aykırılık teşkil ettiği, ayrıca bu durum iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde uygulanacak orana ilişkin belirsizlik oluşturduğundan iş deneyimi belgelerine ilişkin değerlendirmenin ve dolayısıyla ihalenin sağlıklı sonuçlandırılamayacağı …” _ gerekçesiyle “ ihalenin iptaline” karar vermiştir.

İhale ilanında teklif edilen bedelin %70 oranından az olmamak üzere istenilen iş deneyim belgesi oranının, idari şartnamede rakam ile 70, yazı ile altmış yazılmış olmasının ve idarece tekliflerin değerlendirilmesinde ilanda yer alan orandan daha düşük olan %60 oranının esas alınmasının, tüm isteklilerin sunmuş oldukları iş deneyim belgelerinin tutarlarının, isteklilerce teklif edilen bedellerin % 70’inden yüksek olması nedeniyle tekliflerin değerlendirilmesinde tereddüt oluşturmadığı açık olup, bu nedenle hiçbir isteklinin değerlendirme dışı bırakılmadığı hususu da göz önünde bulundurulduğunda yapılan işlemin esasa etkili olmadığı görülmektedir.

Ayrıca, ihale dokümanında teklif zarfı açma ve belge kontrol tutanağında analiz sayısı için bir sütun bulunmaması konusunda isteklilerden herhangi bir şikayet gelmediği görülmüş olup, bu hususun ancak bir suistimal yapıldığı yönünde bir iddiada bulunulduğu takdirde iptal nedeni olabileceği kanaatindeyim.

Açıklanan** nedenlerle** , 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendine göre “düzeltici işlem belirlenmesi” kararının alınması gerektiği görüşümle Kurul Çoğunluğunun “ihalenin iptali” kararına katılmıyorum.

Ali KAYA

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

İncelemeye konu ihalede;

İhale ilan metninin 9. maddesinin; “… Teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dökümanı kapsamında verilen analiz formatına uygunanalizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli sunulacaktır. …” şeklinde düzenlendiği belirlenmiştir.

İdari şartnamenin 7.1.ğ maddesinde; "Teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygunanalizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli" istenildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10. maddesinin (b) bendinde, ihaleye katılacak isteklilerden, mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak istenebilecek bilgi ve belgeler 9 madde halinde belirtildikten sonra, ihale konusu işin niteliğine göre, belirtilen bilgi ve belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilan veya davet belgelerinde belirtileceğinin hüküm altına alındığı; sayılan belgeler arasında “** analizlere** ” yer verilmediği anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 30. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde; “Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

_ 1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,_

_ 2) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler,_

_ istenir. _

_ Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur.” _hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38. maddesinde; “ 38.1. Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi hükmü uyarınca,

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilecek birim fiyatlara ilişkin olarak idare tarafından, tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının düzenlenerek ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi gerekmektedir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

05.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılan, 11.09.2003 tarihli, 25226 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 34. maddesine 08.06.2004 tarih ve 25486 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelikle eklenen 3. fıkrasında yer alan “… isteklilerden teklifleri ekinde … ” sözcüklerinin iptali istemiyle açılan davada; Danıştay 13. Dairesinin 09.01.2009 tarih ve E:2006/731, K:2009/116 sayılı kararı ile, “… 4734 sayılı Yasa’nın ihaleye katılım kurallarını düzenleyen bölümünde yer alan 10. Maddesinin (h) fıkrası uyarınca isteklilerin, tekliflerinin ekinde istenilen belgeleri vermemeleri halinde, ihale dışı bırakılmaları sonucu doğuracağından, Yasa’da düzenlenmeyen bir belgenin, yönetmelik hükmü ile istenebilecek belgeler kapsamına dahil edilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır. Bu itibarla teklifler değerlendirildikten sonra, ancak aşırı düşük tekliflerin varlığı halinde Yasa’nın 38. Maddesi uyarınca istenmesi mümkün olan analizlerin böyle bir durumun ortaya çıkıp çıkmayacağının belli olmadığı tekliflerin verilmesi aşamasında, bir ihaleye katılım şartı olarak istenilmesine olanak sağlayan Yönetmelik hükmünde yer alan “… isteklilerden tekliflerinin ekinde …” ibaresinde ve bu ibareye dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemin 1. Maddesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. …” gerekçesiyle anılan düzenlemenin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138. maddesinde; “… Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.” hükmü yer almakta olup, 2577 sayılı Kanun’un 28. maddesinin dördüncü fıkrasında da; “ Mahkeme kararlarının (otuz) gün içinde kamu görevlilerince kasten yerine getirilmemesi halinde ilgili, idare aleyhine dava açabileceği gibi, kararı yerine getirmeyen kamu görevlisi aleyhine de tazminat davası açılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Anayasa’nın 138 ve 2577 sayılı Yasa’nın 28. Maddesi uyarınca yargı kararlarının, geciktirilmeksizin uygulanması gerektiği ve etkisiz kılacak düzenleme yapılamayacağı açıktır.

Öte yandan, Anayasa’nın 124. maddesi gereği Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak koşuluyla yönetmelikler çıkarabileceği açıktır. Yönetmelikler, yasa tekniğine uygun olmaması ve güçlükler bulunması nedeniyle yasal düzenlemelerde yer almayan ancak idarenin işleyişi ve kamu yararı için önceden belirlenmesi zorunlu bulunan teknik konu ve ayrıntıları yasal çerçeve içerisinde kalmak koşuluyla düzenleyebilir. Kamu idaresi tarafından görev alanına giren konularda yönetmelikler yapılırken dayanağı yasanın bütününe bağlı kalınması zorunlu olduğu gibi yasayı ve yasanın amacını aşar veya yasa konusu alanlara girer nitelikte düzenleme yapma olanağı da bulunmamaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda, 05.12.2008 tarih ve 27075 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5812 sayılı Kanun’la yapılan değişiklik kapsamında da “ ihaleye katılımda yeterlik ” kriterlerini belirleyen 10. maddede “analizlerin de istenebileceğine” ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı görülmektedir.

Bu nedenle, Yasa’da düzenlenmeyen bir belgenin Yönetmelik ve Tebliğ hükümleri ile istenebilecek belgeler kapsamına dahil edilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

Anılan Kanun hükmü ve Danıştay Onüçüncü Dairesinin kararı birlikte değerlendirildiğinde, Kanun’da belirtilmeyen ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterlik kriterine ilişkin olarak Yönetmelik ve Tebliğle düzenleme yapılması mümkün olmadığından, teklifler değerlendirildikten sonra, ancak aşırı düşük tekliflerin varlığı halinde Yasanın 38. Maddesi uyarınca istenmesi mümkün olan analizlerin, böyle bir durumun ortaya çıkıp çıkmayacağının belli olmadığı, haliyle de ihale üzerinde kalanda belli olmadan, sözleşme aşamasındaki duruma ilişkin düzenleme yapılarak, teklif ekinde tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, ihaleye katılım şartı olarak istenilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, anılan Yönetmelik hükmü uyarınca, istekliler tarafından idarece istenilen analiz formatına uygun analiz sunamayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılacağından, geçerli teklif sayısı dikkate alınarak sınır değer tespiti yapılacak olup, teklif ekinde analiz sunmayan ya da eksik analiz sunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı kalması sonucunda aşırı düşük teklif sorgulamasına esas teşkil eden sınır değer değişecektir. Bir diğer husus ise, analizlerin sunulup sunulmadığına ilişkin tespit yapıldıktan sonra, analizlerin tam olarak sunulmuş olmasına rağmen, aşırı düşük teklif sınır değer tespiti yapılmadan analizlerin içerik denetimi yapılarak uygun olmayan analiz olması durumunda tekliflerin değerlendirilme dışı bırakılması sonucunda da geçerli teklif sayısı değişeceğinden aşırı düşük teklif sorgulamasına esas teşkil edecek sınır değer de değişecektir.

Bu itibarla, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bir yeterlik ölçütü olarak analizlerin istenmesi, belki de sınır değerin üzerinde olacağı için aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulmayacak bir isteklinin değerlendirme dışı kalmasına yol açabileceği gibi, bu isteklinin de değerlendirme dışı kalmasının sınır değeri değiştireceği ve ihalenin sonucuna esaslı etki edeceği açıktır.

4734 sayılı Kanunun 56. Maddesinin 2. Fıkrasında; “ Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü mevcuttur.

Ancak, hukuka aykırılığın saptanması durumunda idare görevlilerinin yetkileri ile yargıçların yetkilerinin sınırlarının aynı olmadığı da izahtan varestedir.

İnceleme kapsamındaki ihalede, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine ilişkin analizlerin isteklilerden teklifleri ekinde istenmesi de 4734 sayılı Yasa’ya aykırılık oluşturmakta ise de, bu konuda idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadığı anlaşıldığından, bu hukuki koşullar çerçevesinde; yazılı gerekçelerle “ihalenin iptaline” yönelik karara katılıyoruz.

** Adem KAMALI Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi**

KİK Kararı: 2010/UY.II-810

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin