KİK Kararı: 2010/UY.II-423

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/010
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 02.02.2010
Karar No : 2010/UY.II-423
BAŞVURU SAHİBİ:
Vam Mühendislik Taahhüt Tic. Ltd. Şti., Ali Emiri 4.Sokak No:10 Merkez/Diyarbakır

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tedaş Genel Müdürlüğü Malzeme Yönetimi ve Satınalma Dairesi Başkanlığı, İnönü Bulvarı No: 27 Bahçelievler- Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/121717 İhale Kayıt Numaralı "Dicle Edaş İllerindeki (2009-Paket-3; 5 Grup, 5 Ayrı Sözleşme 10 Alt Proje) Ag-Og Elektrik Tesisi Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

27.01.2010 tarih ve II.Y.01.00.0078/2010-3E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

TEDAŞ Genel Müdürlüğü Malzeme Yönetimi ve Satınalma Dairesi Başkanlığı tarafından 30.09.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Dicle Edaş İllerindeki (2009-paket-3; 5 Grup, 5 Ayrı Sözleşme 10 Alt Proje) Ag-Og Elektrik Tesisi Yapım İşi (4. Grup (Diyarbakır-1) Yolboyu KÖK-Demirli ENH, Ergani ÇİM TM-Kıralan-Dicle ENH, Ahmetli KÖK-Bereketli ENH, Keklik KÖK-Başarı KÖK ENH, Okur KÖK-Koki KÖK (5 Alt Proje) İşi)” ihalesine ilişkin olarak Vam Mühendislik Taahhüt Tic. Ltd. Şti.’nin 24.12.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 31.12.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 08.01.2010 tarih ve 466 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.01.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

Söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi Dane Elk. İnş. İhr. İth. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 maddesinde aranılan belgelendirme koşullarını taşımadığı, açıklamada sunulması gereken belgelerin eksik sunulduğu, analizlerdeki işçilik saat ücretinin 2009 yılı ikinci yarısında geçerli olan brüt asgari ücretin altında olduğu, analizlerdeki değerler ile teklif birim fiyatındaki değerler arasında fark bulunduğu, idareye yapılan şikayet üzerine verilen cevapta ihale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasında büyük aralıklı hava hattı direkleri ile ilgili malzemelere ait proforma faturalar aldığı ve SMMM onaylı son geçici vergi beyanname dönemine ait satış faturası eklediğinin belirtildiği, idarenin cevabına göre açıklamaya sadece satış faturasının eklendiği, Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca faturanın alındığı firma satıcı ise satış faturasının yanı sıra alış faturasının da sunulması gerektiği, imalatçı ise satış faturası yanında birim maliyet cetvelinin de sunulması gerekirken yapılan açıklamada anılan Tebliğ’de öngörülen bu zorunluluğun yerine getirilmediği, ayrıca idarenin cevabında proforma faturalar ile birim maliyet cetvelleri üzerinde SMMM tarafından yapılması gereken tasdik işleminin TÜRMOB tarafından yapılan düzenlemelere uygun olup olmadığı konusunda bir açıklama bulunmadığı, tasdik işlemleri usulüne uygun yapılmadığından Dane Elk. İnş. İhr. İth. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
İdarece şikayete verilen cevapta; Dane Elk. İnş. İhr. İth. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ihale konusu işin önemli bir diğer bileşeni olan “Pigeon İletken Hawk İletken” ile ilgili olarak proforma fatura sunduğu, bunun ekine SMMM onaylı son geçici vergi beyanname dönemine ait sadece satış faturası eklediğinin belirtildiği, eğer sunulan proforma fatura imalatçı fabrikaya ait ise anılan Tebliğ uyarınca imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetvelinin sunulması gerektiği, şayet imalatçı fabrikanın bayisinden alınan bir proforma fatura sunuldu ise, bu durumda bayinin satış faturası yanında imalatçıdan alınan alış faturasının da sunulması gerektiği belirlendiğinden, idarenin cevabından bu zorunlulukların yerine getirilmediğinin anlaşıldığı,
İhale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasında; “Kilometrik bedelli ENH Kamulaştırma haritaları ve plan tadilatlarının yapılması, etüd proje ve aplikasyon yapılması” işleri için fiyat teklifleri ve firmalardan alınan taahhütlerin sunulduğu anlaşılmasına karşın, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6/(b) maddesi uyarınca sunulması gereken maliyet tespit raporunun idareye sunulmadığı,
Dane Elk. İnş. İhr. İth. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu analizlerdeki işçilik saat ücretinin 2009 yılının ikinci yarısında geçerli olan 693 TL’lik brüt asgari ücretin bir saatlik tutarı olan 3,08 TL’nin altında belirlendiğine ilişkin itirazın idarece değerlendirilmediği, analizlerdeki işçilik birim saat ücretinin ihale tarihi itibariyle geçerli olan brüt asgari ücretin altında olması nedeniyle anılan istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, bu nedenle “Dicle Edaş İllerindeki (2009-Paket-3; 5 Grup, 5 Ayrı Sözleşme 10 Alt Proje) Ag-Og Elektrik Tesisi Yapım İşi” kapsamında bulunan işlerden “4. Grup (Diyarbakır-1) Yolboyu KÖK-Demirli ENH, Ergani ÇİM TM-Kıralan-Dicle ENH, Ahmetli KÖK-Bereketli ENH, Keklik KÖK-Başarı KÖK ENH, Okur KÖK-Koki KÖK (5 Alt Proje) İşi” için verilen teklifle ilgili olarak ihale üzerinde bırakılan firmanın teklif eki analizlerdeki işçilik ücretlerinin mevzuata uygun olup olmadığının incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

2009/121717 İKN'li “Dicle Edaş İllerindeki (2009-Paket-3; 5 Grup, 5 Ayrı Sözleşme 10 Alt Proje) Ag-Og Elektrik Tesisi Yapım İşi” ihalesinin 5 kısımdan oluştuğu,

Başvuru sahibi Vam Mühendislik Taahhüt Tic. Ltd. Şti.’nin şikayet başvurusunun söz konusu ihalenin “4. Grup (Diyarbakır-1) Yolboyu KÖK-Demirli ENH, Ergani ÇİM TM-Kıralan-Dicle ENH, Ahmetli KÖK-Bereketli ENH, Keklik KÖK-Başarı KÖK ENH, Okur KÖK-Koki KÖK (5 Alt Proje) İşi” kısmına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu ihalenin şikayete konu “4. Grup (Diyarbakır-1) Yolboyu KÖK-Demirli ENH, Ergani ÇİM TM-Kıralan-Dicle ENH, Ahmetli KÖK-Bereketli ENH, Keklik KÖK-Başarı KÖK ENH, Okur KÖK-Koki KÖK (5 Alt Proje) İşi” kısmına 15 istekli tarafından teklif verildiği,

15.10.2009 tarihinde alınan ihale komisyonu ara kararında; Mucip Önder Akan Akan Müh. Elektrik İnşaat Taahhüt Ticaret firmasının teklifi ile birlikte fiyat analizini vermemesi nedeniyle, Ak-Gün İnş. Elk. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin iş deneyim belgesinin yeterli olmadığı görüldüğünden, Bener Müh. Enj. ve Tel. Sist. Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin anahtar teknik personel olarak öngördüğü kişinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 40 ıncı maddesinde öngörülen koşulları sağlamadığı anlaşıldığından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına, ihalenin şikayete konu kısmına ilişkin aşırı düşük sınır değerin 2.963.644,60 TL olarak hesaplanması nedeniyle Dane Elk. İnş. İhr. İth. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 2.390.000 TL’lik, Vam Mühendislik Taahhüt Tic. Ltd. Şti.’nin 2.787.000 TL’lik, Ölçer İnş. Elk. Ltd. Şti. - Aykan İnş. Elk. Ltd. Şti. iş ortaklığının 2.824.000 TL’lik ve Cekay İnş. Elekt. San. Tic. Ltd. Şti. - Yakup Elk. İnş. Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının 2.937.500 TL’lik teklifinin aşırı düşük sınır değerin altında olduğu tespit edildiğinden söz konusu isteklilerden tekliflerinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bileşenler ve teklif cetvelinde yer alan önemli iş kalemlerine yönelik olarak ve işin yapılabilirliğini kanıtlayıcı mahiyette Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci ve 45.1.6 maddelerinde belirtilen esaslara göre düzenlenmiş bütün bilgi ve belgelerin istenilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

İdarenin 25.11.2009 tarihli yazıları ile söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği görülmüştür.

10.12.2009 tarihinde ihale komisyonu tarafından alınan ve 11.12.2009 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylanan kesinleşen ihale kararında; ihalenin şikayete konu “4. Grup (Diyarbakır-1) Yolboyu KÖK-Demirli ENH, Ergani ÇİM TM-Kıralan-Dicle ENH, Ahmetli KÖK-Bereketli ENH, Keklik KÖK-Başarı KÖK ENH, Okur KÖK-Koki KÖK (5 Alt Proje) İşi” kısmına ilişkin olarak Cekay İnş. Elekt. San. Tic. Ltd. Şti. - Yakup Elk. İnş. Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının açıklama sunmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına, Dane Elk. İnş. İhr. İth. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Vam Mühendislik Taahhüt Tic. Ltd. Şti. ve Ölçer İnş. Elk. Ltd. Şti. - Aykan İnş. Elk. Ltd. Şti. iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının ise uygun olduğuna karar verildiği, yeterlik şartlarını sağlayan ve teklifleri uygun bulunan isteklilerden Dane Elk. İnş. İhr. İth. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve Vam Mühendislik Taahhüt Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

11.12.2009 tarihli kesinleşen ihale kararının bildirilmesi üzerine; söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Vam Mühendislik Taahhüt Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye 21.12.2009 ve 24.12.2009 tarihli dilekçeler ile şikayet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İdareye yapılan şikayet başvurusu ile Kamu İhale Kurumuna yapılan itirazen şikayet başvurusunda yer verilen; “ihale üzerinde bırakılan Dane Elk. İnş. İhr. İth. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesine uygunluğunun değerlendirilmesi gerektiği ve işçilik analizlerinin asgari ücret bedelinin altında olduğu” iddialarına ilişkin olarak idarece alınan 31.12.2009 tarihli kararda; Dane Elk. İnş. İhr. İth. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesine uygun hazırlanmış olduğu, enerji nakil hatlarında ana giderler olan;

- Büyük aralıklı hava hattı direkleri ile ilgili malzemelere ait proforma fatura alındığı ve SMMM onaylı son geçici vergi beyanname dönemine ait satış faturasının ekli olduğu,

- İzolatör, tek askı, çift askı, tek gergi, çift gergi, MM çelik tel, ölüm tehlike levhası+numaratör, topraklama kazığı ile ilgili malzemelere ait proforma fatura alındığı ve SMMM onaylı son geçici vergi beyanname dönemine ait hem satış hem alış faturasının ekli olduğu,

- Pigeon iletken ve Hawk iletken ile ilgili malzemelere ait proforma fatura alındığı ve SMMM onaylı son geçici vergi beyanname dönemine ait satış faturasının ekli olduğu,

- Demir ve galvanizli direk imalatı malzeme ve işçilik tutarına ilişkin SMMM onaylı maliyet tespit raporu hazırlandığı, proforma fatura alındığı ve kaliteye yönelik belgelerin ekli olduğu,

- Galvanizli cıvatalı demir direk imalatına ait malzeme ve işçilik tutarına ilişkin SMMM onaylı maliyet tablosu, SMMM onaylı son geçici vergi beyanname dönemine ait satış faturası eklendiği,

- Adı geçen işe ait kilometrik bedelli ENH kamulaştırma haritalarının ve plan tadilatlarının yapılması tüm masraflar dahil istekli dışında başka bir firma tarafından da yaptırılacağına dair ilgili firmanın yetki belgesi ve taahhütnamenin sunulduğu,

- Adı geçen işe ait kilometrik bedelli ENH tüm giderler dahil etüt, proje ve aplikasyon yapılması işinin istekli dışında başka firmalar tarafından da yaptırılacağına dair ilgili firmaların yetki belgeleri ve taahhütnamelerinin sunulduğu,

Ayrıca söz konusu istekli bünyesinde çalışan personele ilişkin 9-2009 dönemine ait SGK sigorta prim bilgilerini içeren sigortalı hizmet belgelerinin sunulduğu,

Yukarıda ifade edilen fatura bilgileriyle desteklenmiş ihale teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerine ait fiyat tablosu sunulduğu, dolayısıyla Dane Elk. İnş. İhr. İth. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında sunduğu belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinde belirtildiği şekilde YMM veya SMMM onaylı olduğu tespit edildiğinden şikayet başvurusunun uygun bulunmadığı ifade edilmiştir.

Şikayete konu “4. Grup (Diyarbakır-1) Yolboyu KÖK-Demirli ENH, Ergani ÇİM TM-Kıralan-Dicle ENH, Ahmetli KÖK-Bereketli ENH, Keklik KÖK-Başarı KÖK ENH, Okur KÖK-Koki KÖK (5 Alt Proje) İşi”ne ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde; “Kilometrik Bedelli YG (OG) Dağıtım Hattı Teklif Birim Fiyat Cetveli” başlığı altında yer verilen;

-Yolboyu KÖK-Demirli ENH Kilometrik Bedelli Kırsal Dağıtım ENH (477 MCM iletkenli - 30 Km),

-Yolboyu KÖK-Demirli ENH Kilometrik Bedelli Kırsal Dağıtım ENH (2x477 MCM iletkenli - 4 Km),

-Ergani ÇİM TM-Kıralan-Dicle ENH Kilometrik Bedelli Kırsal Dağıtım ENH (477 MCM iletkenli - 29 Km),

- Ergani ÇİM TM-Kıralan-Dicle ENH Kilometrik Bedelli Kırsal Dağıtım ENH (2x477 MCM iletkenli - 7 Km),

-Ahmetli KÖK-Bereketli ENH Kilometrik Bedelli Kırsal Grup ENH (3/0AWG iletkenli - 7 Km),

-Keklik KÖK-Başarı KÖK ENH Kilometrik Bedelli Kırsal Grup ENH (3/0 AWG iletkenli - 10 Km),

-Okur KÖK-Koki KÖK Kilometrik Bedelli Kırsal Grup ENH (3/0 AWG iletkenli - 3 Km),

Hatları için kilometre başına (TL/KM) teklif birim fiyat verilmesinin istenildiği görülmüştür.

Poz No

Cinsi

Birimi

Kilometrik Teklif Bedeli (TL)

Kilometrik Teklifteki Oranı (%)

Alt İş Kalemi Tutarı (TL)

Malzeme ve Montaj:

Etüd ve Proje Bedeli

0,03

0,00

Kamulaştırma Haritaları ve Plan Tadilatı

0,10

0,00

Direk İmalat + Montaj Bedeli

0,40

0,00

Hat Malzemesi Temini ve Tel Çekimi Bedeli

0,47

0,00

_ Toplam_

0,00

_ Müteahhit Karı ve Genel Giderler_

Dahildir

_ 1 km fiyatı_

0,00

Şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin ”Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde; “38.1. Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi hükmü uyarınca,

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilecek birim fiyatlara ilişkin olarak idare tarafından, tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, …. (Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının düzenlenerek ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi gerekmektedir…

38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. ..

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir… ”,

Anılan Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;“ 45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği,aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:****

45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)****_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)****_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır. … ” açıklamalarına yer verilmiştir.

Şikayete konu “4. Grup (Diyarbakır-1) Yolboyu KÖK-Demirli ENH, Ergani ÇİM TM-Kıralan-Dicle ENH, Ahmetli KÖK-Bereketli ENH, Keklik KÖK-Başarı KÖK ENH, Okur KÖK-Koki KÖK (5 Alt Proje) İşi”nde ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Dane Elk. İnş. İhr. İth. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin birim fiyat teklif cetvelinde öngördüğü teklif fiyatları ile teklif dosyasında sunduğu analizlerde yer alan fiyatların birbirine uygun olduğu görülmüştür.

Dane Elk. İnş. İhr. İth. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde ise;

Şikayete konu işin önemli bileşenlerinden olan büyük aralıklı Hava Hattı direkleri ile ilgili malzemelere ilişkin olarak Kam Ankara Beton Sanayi A.Ş tarafından 03.12.2009 tarihinde düzenlenen proforma faturanın sunulduğu, söz konusu proforma faturaya Kam Ankara Beton Sanayi A.Ş tarafından düzenlenen ve üzerinde SMMM onayı bulunan 07.10.2009 tarih, 522619 nolu ve 21.10.2009 tarih, 522711 nolu satış faturalarının eklendiği ve söz konusu satış faturaları üzerindeki SMMM onayının usulüne uygun olduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6. (a) maddesi uyarınca; proforma faturalarla yapılan açıklamada proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetin belirtilmesi ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılması gerektiği, eğer proforma faturayı veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetvelinin verilmesi ve sunulan birim maliyet cetvelinin mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olması gerekmesine karşın, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında büyük aralıklı Hava Hattı direkleri ile ilgili malzemelere ilişkin maliyetini açıklamak üzere sadece proforma fatura ile SMMM onaylı satış faturaları sunduğu görülmüş olup, söz konusu belgelerle yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6. (a) maddesine uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Dane Elk. İnş. İhr. İth. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Şikayete konu işin önemli bileşenleri arasında yer alan Pigeon iletken ve Hawk iletken ile ilgili malzemelere ilişkin olarak Emta Elektrik Müh. İnş., Taah. Ve Tic. A.Ş tarafından düzenlenen 01.12.2009 tarihli proforma faturanın sunulduğu, söz konusu proforma faturaya Emta Elektrik Müh. İnş., Taah. Ve Tic. A.Ş tarafından düzenlenen ve üzerinde SMMM onayı bulunan 03.08.2009 tarih 0145265 nolu, 01.10.2009 tarih, 0145597 nolu ve 29.07.2009 tarih 0083484 nolu satış faturalarının eklendiği anlaşılmış olup, söz konusu satış faturaları üzerinde yer alan SMMM onayının usulüne uygun olduğu görülmüştür.

Bununla birlikte; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında Pigeon iletken ve Hawk iletken ile ilgili malzemelere ilişkin maliyetini tevsik etmek üzere sadece proforma fatura ile SMMM onaylı satış faturalarını sunduğu görülmüş olup, söz konusu belgeler ile yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6. (a) maddesine uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Dane Elk. İnş. İhr. İth. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Şikayete konu işin önemli bileşenleri arasında bulunan; “etüd yapılması, proje yapılması ve aplikasyon işleri” için EGST Mühendislik – Erol GÜLER/Elektrik Mühendisi tarafından verilen 01.12.2009 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinin ekinde Erol Güler’in mühendislik diploması, TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Tescil Belgesi, Mühendislik Bürosu Tescil Belgesi ve EGST Mühendislik – Erol GÜLER tarafından 10.09.2009 tarihinde düzenlenen “trafo projesi ve ENH bedeli” konulu 1 adet satış faturasının bulunduğu,

“Etüd yapılması, proje yapılması ve aplikasyon işleri” için ayrıca Ak-Dal İnş. Elk. Mim. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen fiyat teklifinin de sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinin ekine Kendal Ak’ın mühendislik diploması, Ak-Dal İnş. Müh. Mim. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait büro tescil belgesi, TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Tescil Belgesinin ve Ak-Dal İnş. Elk. Mim. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 12.11.2009 ve 17.11.2009 tarihlerinde düzenlenen “proje bedeli” konulu satış faturalarının konulduğu,

Kamulaştırma haritaları ve plan tadilatları için ise Dicle Haritacılık İnş. Gıda Taş. Temiz. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinin ekine Ali Akdamar’ın mühendislik diploması ve Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası kayıt belgesi, Dicle Haritacılık İnş. Gıda Taş. Temiz. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası oda sicil kayıt sureti, faaliyet belgesi, Dicle Haritacılık İnş. Gıda Taş. Temiz. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait iş deneyim belgeleri, Dicle Haritacılık İnş. Gıda Taş. Temiz. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına Harita ve Kadastro Mühendisleri Odasınca düzenlenen büro tescil belgesinin sunulduğu anlaşılmıştır.

Şikayete konu işin önemli maliyet bileşenleri arasında bulunan “etüd yapılması, proje yapılması ve aplikasyon işleri” ile “kamulaştırma haritaları ve plan tadilatları” işleri için piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu anlaşılmış olup, bir mal alımını içermeyen hizmet mahiyetindeki bahse konu işler için fiyat teklifleri ile açıklama yapılmasının yeterli bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.4 üncü maddesinde; “ İsteklilerin, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş grupları için bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini gösterecek şekilde analiz sunmaları yeterli kabul edilecektir.” açıklamasının yer aldığı görülmüştür. __

Şikayete konu işin malzeme ve montaj ağırlıklı bir iş olduğu ve idarece düzenlenen direk imalatına ilişkin analiz formatında teklif bedeline ilişkin olarak kilometre bazında “malzeme + montaj bedeli” şeklinde açıklama istenildiği, ihale üzerinde bırakılan Dane Elk. İnş. İhr. İth. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin analizleri ve aşırı düşük teklif açıklamasında da; imalat kalemlerine ilişkin malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilerek açıklandığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin sunduğu analizlerde kilometre bazında malzeme ve montaj bedellerinin dökümünün yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu açıdan değerlendirme yapıldığında; söz konusu analizlerin idarece verilmiş bulunan analiz formatına uygun olduğu anlaşılmıştır. Sunulan analizlerde işçilik veya montaj tutarları kilometre bazında verilmiş olduğundan başvuru sahibince ileri sürülen saat bazında işçilik ücretlere ilişkin değerlendirme yapılması iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte; başvuru sahibinin 1, 2 nci iddialarına ilişkin incelemede ihale üzerinde bırakılan Dane Elk. İnş. İhr. İth. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, bu istekliye ait teklifin idarece değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Söz konusu ihalede idarece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen şikayetçi Vam Mühendislik Taahhüt Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Şikayete konu işin önemli bileşenleri arasında yer alan; “Betonarme ENH Direkleri, YG Taş-Durdurucu Ve Nihayet Traversler” için Kambeton Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 09.10.2009 tarihli proforma faturanın sunulduğu,

“Galvanizli Civatalı Demir Direkler” için ise Baran Çelik ve Galvaniz San. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 08.10.2009 tarihli proforma faturanın sunulduğu görülmüştür.

Yukarıda belirtilen malzemelerin maliyetini açıklamak üzere sadece bahse konu proforma faturalar sunularak yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6. (a) maddesine uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan; nakliye ile ihale konusu işin kapsamında bulunan diğer ek malzemelere ilişkin olarak Kambeton Ltd. Şti. tarafından Vam Mühendislik Taahhüt Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen 07.10.2009 tarih, 13389 nolu SMMM onaylı faturanın sunulduğu anlaşılmakla birlikte; malın stoklarda bulunduğuna ilişkin açıklamalarda Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.(d) maddesinde yer alan; “ İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur. ” açıklama uyarınca sunulması gereken belgelerin sunulmadığı belirlenmiştir.

Bunun dışında; “Harici Sigortalı Seksiyoner ve Zincirli İzolatör” malzemeleri için 12.09.2009 tarih ve 661648 nolu ve “Topraklama Kazığı, Şeridi, Harici Sigortalı Seksiyoner, İzolatör” malzemeleri için 12.09.2009 tarih ve 661647 nolu SMMM onaylı faturaların Yıldızlar Elektrik Tic. Ve San. A.Ş tarafından Tarık Budak Ltd. Şti. adına düzenlendiği,

“Askı ve Gergi Takımları” için Sige Enerji İmalat İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Tarık Budak Müh. Taah. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen SMMM onaylı 25.09.2009 ve 07.10.2009 tarihli faturaların,

“İletken” malzeme için Hasçelik ve Halat San. Tic. A.Ş tarafından Tarık Budak Müh. Taah. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen SMMM onaylı 14.10.2009 tarihli faturanın sunulduğu görülmüştür.

İhaleye teklif sunan ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan şirketin Vam Mühendislik Taahhüt Tic. Ltd. Şti. olduğu dikkate alındığında, bir başka şirket olan Tarık Budak Müh. Taah. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen söz konusu faturaların aşırı düşük teklif açıklamasında Vam Mühendislik Taahhüt Tic. Ltd. Şti.’nin maliyet bedellerini tevsik etmek üzere kullanılması mevzuata uygun olmadığından, Tarık Budak Müh. Taah. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen söz konusu faturaların Vam Mühendislik Taahhüt Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında değerlendirmeye alınamayacağı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen nedenlerle; söz konusu faturalar ile yapılan açıklamaların da Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 maddesine uygun olmadığı belirlenmiştir.

Şikayete konu enerji nakil hattı işinin kapsamında yer alan iletken çekimi işlerine ilişkin olarak ise Tarık Budak Mühendislik Taahhüt Tic. Ltd. Şti. ile taşeron firma (Ceylanpınar Tim) arasında 05.10.2009 tarihinde düzenlenen sözleşmenin sunulduğu anlaşılmıştır.

Vam Mühendislik Taahhüt Tic. Ltd. Şti. aşırı düşük teklif açıklamasında; iletken çekimi işlerine ilişkin giderleri açıklamak üzere Tarık Budak Mühendislik Taahhüt Tic. Ltd. Şti.’nin bir başka şirket ile yaptığı sözleşmenin sunulması mevzuata uygun bulunmamıştır.

Yukarıda belirtilen gerekçelerle, aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun bulunmayan Vam Mühendislik Taahhüt Tic. Ltd. Şti.’ne ait teklifin idarece değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

Söz konusu ihalede idarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Ölçer İnş. Elk. Ltd. Şti. - Aykan İnş. Elk. Ltd. Şti. iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Şikayete konu işin önemli maliyet bileşenleri arasında bulunan büyük aralıklı hava hattı direkleri için için Kambeton Ltd. Şti. tarafından Ölçer İnş. Elk. Ltd. Şti. - Aykan İnş. Elk. Ltd. Şti. iş ortaklığı adına düzenlenen 01.12.2009 tarihli proforma faturanın sunulduğu,

Söz konusu proforma faturaya Kam Ankara Beton Sanayi A.Ş tarafından düzenlenen ve üzerinde SMMM onayı bulunan 07.10.2009 tarih ve 522619 nolu, 21.10.2009 tarih ve 522711 nolu, 21.11.2009 tarih ve 523006 ile 523007 nolu satış faturalarının eklendiği anlaşılmış olup, söz konusu satış faturaları üzerindeki SMMM onayının usulüne uygun olduğu görülmüştür.

Bununla birlikte; proforma fatura ile yapılan açıklamada Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6. (a) maddesinde sunulması gerektiği belirtilen belgelerin sunulmadığı görülmüş olup, sadece proforma fatura ve SMMM onaylı satış faturaları ile yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6. (a) maddesine uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Şikayete konu işin maliyet bileşenleri arasında yer alan; “izolatör, galvinizli çelik tel, topraklama elektrodu, iletken, ölüm tehlikesi levhası” gibi malzemelere ilişkin proforma faturalar ile çeşitli alış ve satış faturalarının sunulduğu, “galvanizli demir direklere” ilişkin olarak Öksüz Enerji Çelik San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 18.11.2009 tarihinde düzenlenen proforma faturanın ve buna ilişkin SMMM onaylı çeşitli alış ve satış faturalarının sunulduğu, “çimento, kum malzemelerine” ilişkin olarak Mestaş Gıda Teks. İnş. Mob. Temz. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 01.12.2009 tarihli proforma faturanın ve buna ilişkin SMMM onaylı çeşitli alış ve satış faturalarının sunulduğu görülmekle birlikte; söz konusu malzemelere ilişkin açıklamada Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6. (a) maddesinde öngörülen birim ortalama maliyet veya birim maliyet cetveli gibi belgelerin sunulmadığı anlaşıldığından yapılan açıklamaların mevzuata uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen gerekçelerle, aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun bulunmayan Ölçer İnş. Elk. Ltd. Şti. - Aykan İnş. Elk. Ltd. Şti. iş ortaklığına ait teklifin idarece değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun bulunmayan Dane Elk. İnş. İhr. İth. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Vam Mühendislik Taahhüt Tic. Ltd. Şti. ile Ölçer İnş. Elk. Ltd. Şti. - Aykan İnş. Elk. Ltd. Şti. iş ortaklığına ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince başvuruya konu ihalenin şikayete konu “4. Grup (Diyarbakır-1) Yolboyu KÖK-Demirli ENH, Ergani ÇİM TM-Kıralan-Dicle ENH, Ahmetli KÖK-Bereketli ENH, Keklik KÖK-Başarı KÖK ENH, Okur KÖK-Koki KÖK (5 Alt Proje) İşi” kısmına ilişkin olarak düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

EK GEREKÇE

İncelemeye konu ihalede;

İhale ilan metninin 9. maddesinin; “… Teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dökümanı kapsamında verilen analiz formatına uygunanalizler sunulacaktır. …” şeklinde düzenlendiği belirlenmiştir.

İdari şartnamenin 7.1(ğ) maddesinde; “ teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak teklif birim fiyat cetvelinin f nolu ekinde belirtilen iş kalemlerinin yapım şartlarına göre belirlenmişanalizler. ...” düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10. maddesinin (b) bendinde, ihaleye katılacak isteklilerden, mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak istenebilecek bilgi ve belgeler 9 madde halinde belirtildikten sonra, ihale konusu işin niteliğine göre, belirtilen bilgi ve belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilan veya davet belgelerinde belirtileceğinin hüküm altına alındığı; sayılan belgeler arasında “** analizlere** ” yer verilmediği anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 30. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde; “Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

_ 1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,_

_ 2) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler,_

_ istenir. _

_ Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur.” _hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38. maddesinde; “ 38.1. Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi hükmü uyarınca,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; idare tarafından teklif bedelini oluşturacak iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının düzenlenerek ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi gerekmektedir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

05.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılan, 11.09.2003 tarihli, 25226 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 34. maddesine 08.06.2004 tarih ve 25486 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelikle eklenen 3. fıkrasında yer alan “… isteklilerden teklifleri ekinde … ” sözcüklerinin iptali istemiyle açılan davada; Danıştay 13. Dairesinin 09.01.2009 tarih ve E:2006/731, K:2009/116 sayılı kararı ile, “… 4734 sayılı Yasa’nın ihaleye katılım kurallarını düzenleyen bölümünde yer alan 10. Maddesinin (h) fıkrası uyarınca isteklilerin, tekliflerinin ekinde istenilen belgeleri vermemeleri halinde, ihale dışı bırakılmaları sonucu doğuracağından, Yasa’da düzenlenmeyen bir belgenin, yönetmelik hükmü ile istenebilecek belgeler kapsamına dahil edilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır. Bu itibarla teklifler değerlendirildikten sonra, ancak aşırı düşük tekliflerin varlığı halinde Yasa’nın 38. Maddesi uyarınca istenmesi mümkün olan analizlerin böyle bir durumun ortaya çıkıp çıkmayacağının belli olmadığı tekliflerin verilmesi aşamasında, bir ihaleye katılım şartı olarak istenilmesine olanak sağlayan Yönetmelik hükmünde yer alan “… isteklilerden tekliflerinin ekinde …” ibaresinde ve bu ibareye dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemin 1. Maddesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. …” gerekçesiyle anılan düzenlemenin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138. maddesinde; “… Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.” hükmü yer almakta olup, 2577 sayılı Kanun’un 28. maddesinin dördüncü fıkrasında da; “ Mahkeme kararlarının (otuz) gün içinde kamu görevlilerince kasten yerine getirilmemesi halinde ilgili, idare aleyhine dava açabileceği gibi, kararı yerine getirmeyen kamu görevlisi aleyhine de tazminat davası açılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Anayasa’nın 138 ve 2577 sayılı Yasa’nın 28. Maddesi uyarınca yargı kararlarının, geciktirilmeksizin uygulanması gerektiği ve etkisiz kılacak düzenleme yapılamayacağı açıktır.

Öte yandan, Anayasa’nın 124. maddesi gereği Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak koşuluyla yönetmelikler çıkarabileceği açıktır. Yönetmelikler, yasa tekniğine uygun olmaması ve güçlükler bulunması nedeniyle yasal düzenlemelerde yer almayan ancak idarenin işleyişi ve kamu yararı için önceden belirlenmesi zorunlu bulunan teknik konu ve ayrıntıları yasal çerçeve içerisinde kalmak koşuluyla düzenleyebilir. Kamu idaresi tarafından görev alanına giren konularda yönetmelikler yapılırken dayanağı yasanın bütününe bağlı kalınması zorunlu olduğu gibi yasayı ve yasanın amacını aşar veya yasa konusu alanlara girer nitelikte düzenleme yapma olanağı da bulunmamaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda, 05.12.2008 tarih ve 27075 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5812 sayılı Kanun’la yapılan değişiklik kapsamında da “ ihaleye katılımda yeterlik ” kriterlerini belirleyen 10. maddede “analizlerin de istenebileceğine” ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı görülmektedir.

Bu nedenle, Yasa’da düzenlenmeyen bir belgenin Yönetmelik ve Tebliğ hükümleri ile istenebilecek belgeler kapsamına dahil edilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

Anılan Kanun hükmü ve Danıştay Onüçüncü Dairesinin kararı birlikte değerlendirildiğinde, Kanun’da belirtilmeyen ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterlik kriterine ilişkin olarak Yönetmelik ve Tebliğle düzenleme yapılması mümkün olmadığından, teklifler değerlendirildikten sonra, ancak aşırı düşük tekliflerin varlığı halinde Yasanın 38. Maddesi uyarınca istenmesi mümkün olan analizlerin, böyle bir durumun ortaya çıkıp çıkmayacağının belli olmadığı, haliyle de ihale üzerinde kalanda belli olmadan, sözleşme aşamasındaki duruma ilişkin düzenleme yapılarak, teklif ekinde tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, ihaleye katılım şartı olarak istenilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

4734 sayılı Kanunun 56. Maddesinin 2. Fıkrasında; “ Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü mevcuttur.

İnceleme kapsamındaki ihalede, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine ilişkin analizlerin isteklilerden teklifleri ekinde istenmesi, 4734 sayılı Yasa’ya aykırılık oluşturmakta ise de, bu konuda idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadığı anlaşıldığından, bu hukuki koşullar çerçevesinde; yazılı gerekçelerle “düzeltici işlem belirlenmesine” yönelik karara katılıyoruz.

** Adem KAMALI Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi**

KİK Kararı: 2010/UY.II-423

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin