KİK Kararı: 2010/UY.II-3240

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/066
Gündem No : 102
Karar Tarihi : 18.10.2010
Karar No : 2010/UY.II-3240
BAŞVURU SAHİBİ:
Ruto Taahhüt ve İnş. Ltd. Şti. - Uluova İnşaat ve Mak. San. Ltd. Şti. - Güryapı Tah. İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Av. Faruk Küçük Muhsin Yazıcıoğlu Caddesi Asmalı Bahçe Sitesi No:7/2 06520

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dsi Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı, İnönü Bulvarı 06100

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/177114 İhale Kayıt Numaralı "Kars Baraj İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

13.10.2010 tarih ve II.Y.29.80.0223/2010-43E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı tarafından 30.01.2009 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan “Kars Baraj İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Ruto Taahhüt ve İnş. Ltd. Şti. - Uluova İnşaat ve Mak. San. Ltd. Şti. - Güryapı Tah. İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 08.09.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 16.09.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 23.09.2010 tarih ve 31287 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.09.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; yapmış oldukları aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından uygun bulunmamasının yerinde olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Söz konusu ihalede, idare tarafından, başvuru sahibi istekli olan Ruto Taah. ve İnş. Ltd. Şti.-Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti.-Güryapı Taah. İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığından, KB-01 Açıkta kazı yapılması, KB-02 Tünel kazısı ve Desteklenmesi, KB-05 Geçirimsiz Dolgu Yapılması, KB-07 Barajlarda Filtre Kum-Çakıl Malzemesi Konulması, KB-08 Barajlarda Geçirimli Geçirimli Kum-Çakıl Dolgusu Yapılması, KB-10 Barajlarda Açıkta Betonarme Betonu Yapılması, KB-11 Tünelde Betonarme Betonu Yapılması, KB-17 Enjeksiyon Deliklerinin Açılması, KB-23 Çelik Kaplama ve Cebri Boruların İmali ve Yerine Konulması, KB-28 Açıkta ve yeraltında Betonarme Demiri Pozları ve bu pozlara ilişkin olarak yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yazılı açıklamalar istenilmiş, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması idare tarafından uygun bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin idareye yapmış olduğu şikayet başvurusuna idarece verilen cevapta; “….

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiçlerinden aldığını belirttiği hasır çelik, profil demiri, anfoya ilişkin verdiği fiyatın Bayındırlık Bakanlığı 2010 yılı birim fiyatlarının üzerinde ve DSİ Barajlar ve HES Daire Başkanlığı birim fiyatlarından karsız olarak aldıklarını ifade ettikleri B-23.001/2 poz nolu ince betonarme demiri ve B-23.002 poz nolu kalın betonarme demiri bedellerin daha yüksek alındığı görülmektedir. Tebliğ hükümlerine göre rayiç veya birim fiyat üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için İdarece istenilen formata uygun analizin sunulması gerekmektedir. Ruto Taahh. Ve İnş. Ltd. Şti.+Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti. +Güryapı Taah. İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın söz konusu kaleme ilişkin Tebliğde öngörüldüğü şekilde analiz sunmadığı tespit edilmiştir.

Firmanın kendi malı olduğu beyan edilen makineler için şikayet dilekçesinde ekipmanların amortisman süresini doldurduğundan ekipman bedelini sıfır almaktansa, emniyetli tarafta kalıp maliyeti SMMM tarafından öngörülen aylık kira bedelleri kullanıldığını ifade edilmiştir.

_İş makineleri ile yapılması öngörülen iş kalemleri teklif birim fiyatları hesaplanırken sadece işçilik (formen, makinist, yağcı, vb) ve mazot gideri dikkate alınmış ancak bahsi geçen iş makinelerine yapılacak ödemeler, söz konusu makinelerin anılan isteklinin kendi malı olması avantajlı koşulu ileri sürülerek teklif birim fiyata aktarılmadığı onun yerine makine kira bedelini kullanıldığı tespit edilmiştir. _

Amortismanın tamamının ayrılıp ödenmiş olduğu varsayılsa bile tamir-bakım, yedek parça ve sigorta giderlerinin söz konusu avantajlı koşul içinde değerlendirilemeyeceği dolayısıyla ilgili iş kalemlerine ait teklif birim fiyatları hesaplanırken göz önünde bulundurulmaları gerekmektedir.

Firma sonuç olarak birim maliyet cetveli makine saatlik ücretleri tablolarında makine bedelleri için “Makine kira bedeli (TL/Ay)” kullanmıştır. Ancak makine kira bedelini kullanılması için ekipmana ilişkin “finansal kiralama” sözleşmesi ve firmaların verdiği makine kira ücreti taahhütnamesinin mevcut olması gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine göre isteklilerin öngördükleri tutar için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yayımlanmış rayiçleri kullanmadıkları takdirde tevsik edici belgeler sunmaları gerektiği, avantajlı koşullara ve teknik çözümlere dair tatmin edici somut bilgi ve belgelerin açıklama kapsamında sunulması gerektiği açık olup, söz konusu analizlerin en önemli girdilerini oluşturan makine rayiç bedellerini tevsik edemeyen şikayet sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

… ” denilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.3 üncü maddesinde; “ İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir.

__

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

…

…

…

…

__

__

__

__

…

16.002

Basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

101,34

__

__

101,34

…

16.003

Basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

107,50

86,00

15,48

101,48

…

…

…

…

__

__

__

__

…

…

…

…

__

__

__

__

__

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. ” açıklaması bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer verilen 38.3 üncü maddesinde, isteklilerin kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenen kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların üzerine kendi belirledikleri kar ve genel gideri ilave ederek yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda hangi kamu kurum ve kuruluşunun kar ve genel gider hariç birim fiyatını kullandıklarını ve kendi belirledikleri kar ve genel gider tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirtmeleri halinde analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı hususları belirtilmiştir.

İdare tarafından öne sürülen gerekçelere ilişkin olarak yapılan değerlendirme aşağıda yer almaktadır:

1. İdarece yapılan değerlendirmede, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu dosyasında yer alan “İdare rayiç listesinde” Bayındırlık ve İskan Bakanlığından alındığı ifade edilen rayiçlerden;

-04.305/2 poz nolu Hasır çelik için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 2010 yılı rayici kg. cinsinden 0,94 TL olmasına rağmen istekli tarafından ton cinsinden 1.000,00 TL öngörüldüğü,

-04.256 poz nolu Profil demiri için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 2010 yılı rayici 0,88 TL olmasına rağmen istekli tarafından 1,10 TL öngörüldüğü,

-04.103 poz nolu Anfo için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 2010 yılı rayici 1,20 TL olmasına rağmen istekli tarafından 1,50 TL öngörüldüğü anlaşılmış olup, isteklinin, anılan iş kalemelrinde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen 2010 yılı rayiçlerinde öngörülen fiyatlardan fazla tutarda fiyatlar öngördüğü anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi isteklinin, rayiç bedelin üzerinde teklif vermesinin, ticari hayatın akışı içinde kar öngördüğü ve buna göre teklif verdiğinin bir göstergesi şeklinde kabul edilmesinin mümkün olduğu değerlendirildiğinden, isteklinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, DSİ birim fiyatlarından alındığı belirtilen birim fiyatlar bakımından;

-B-23.001/2 poz nolu “İnce betonarme demiri” için DSİ 2010 yılı birim fiyatı 1.622,38 TL’dir. Bu fiyattan % 25 genel gider ve kar düşüldüğünde, ortaya çıkan tutar 1.297,90 TL olmakta, ancak başvuru sahibi istekli tarafından bu poz için 1.300,00 TL öngörülmektedir.

-B-23.002 poz nolu “Kalın betonarme demiri” için DSİ 2010 yılı birim fiyatı 1.434,81 TL’dir. Bu fiyattan % 25 genel gider ve kar düşüldüğünde, ortaya çıkan tutar 1.147,85 TL olmakta, ancak başvuru sahibi istekli tarafından bu poz için 1.250,00 TL öngörülmektedir.

Buna göre, yukarıda yer alan B-23.001/2 ile B-23.002 poz nolu kalemlere ilişkin olarak, başvuru sahibinin karsız fiyatlardan yüksek öngördüğü fiyatlar bakımından, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer verilen açıklaması uyarınca, DSİ tarafından belirlenmiş kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların üzerine kendi belirlediği kar ve genel gideri ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmayan bu iş kalemlerinde, öngördüğü kar ve genel giderini de yazarak bir listede belirtmesi gerekmekteyse de isteklinin ayrıca belirtmediği kar ve genel gider tutarının, yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklaması kapsamından anlaşılması mümkün olduğundan, isteklinin Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer verilen açıklamasına uygun bir analiz formatı sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibi istekli tarafından, ihale konusu işte kullanılacak inşaat 16 adet inşaat makine ve aracının firma malı olduğu belirtilmiş, bu araçların bir saatlik maliyetinin ise SMMM tarafından düzenlendiği ve onaylandığı görülen Maliyet Tespit Raporu ile belirlendiği görülmüştür. Söz konusu rapor ekinde, makineler için kira bedelleri belirlenmiş, kira bedelinin 0,00333 (1/30/10=0,00333) ile çarpılması sonucu 1 saatlik maliyetin hesaplandığı anlaşılmış, ayrıca araçların saatlik ücretini gösteren ortalama birim maliyet cetvellerinde mazot ve işçilik gibi maliyet unsurlarına da yer verilmiş olduğu görülmüştür.

Ancak başvuru sahibi isteklinin, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında maliyet tespit raporunda yer vermiş olduğu kira bedellerinin nasıl belirlendiğini tevsik eden belgeler ile sahip olduğu avantajlı koşullara ve teknik çözümlere dair somut bilgi ve belgeler sunması gerekirken, sunmuş olduğu maliyet tespit raporunun bu kapsamda değerlendirilemeyeceği; isteklinin kendi malı olduğunu belirttiği araçlar için kira bedeli öngörmesinin çelişki yarattığı ve istekli tarafından amortisman süresinin dolduğu belirtilen bazı araçlar bakımından gider öngörülmesine gerek bulunmadığı da göz önüne alındığında, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin 2. iddiasına ilişkin olarak:

Kamu ihale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesi gereğince, ihale komisyonları verilen teklifleri 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder ve bu teklifleri reddetmeden önce belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. Bu bağlamda teklifi aşırı düşük olan isteklilerce belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak açıklaması uygun bulunan isteklilerin teklifi kabul edilirken, açıklaması uygun bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. Aşırı düşük teklif açıklamasının tevsik edilmesi yöntemleri ise Kamu İhale Genel Tebliğinde düzenlenmiştir. Anılan Tebliğin 45.1.6 ncı maddesine göre isteklilerce belgelendirilen açıklamaların kabul edilmesi, bu belgelerin YMM veya SMMM tarafından onaylı olması kaydıyla mümkündür. Bu bağlamda, idarelerce YMM veya SMMM tarafından onaylanan belgelerde yer alan fiyatların sorgulanmasına gerek bulunmadığı düşünülmektedir. Buna göre somut olayda, SMMM tarafından bir aylık kira bedelinin tespit edildiği anlaşılan ücrete ilişkin olarak, idarece bir sorgulama yapılmasına gerek bulunmadığı, ücret tespitinde, Kamu İhale Genel Tebliğinin aşırı düşük açıklamalarının tevsik edilmesi bakımından öngörülen onay mekanizmasının SMMM tarafından gerçekleştirilmiş olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, şikayete konu ihalede başvuru sahibi istekli tarafından sunulan SMMM onaylı belgelerde, ihale konusu işte kullanılacak iş makinelerinin bir saatlik çalışma ücretlerinin hesabında yer verdiği “makine kira bedeli” ifadesinden, bir özel hukuk ilişkisinden kaynaklanan ve kaynağını Borçlar Hukukundan alan “kira sözleşmesi”nin anlaşılmaması gerektiği, zira bu ifadenin araçlar için öngörülen saatlik ücreti nitelemek için kullanıldığı sonucuna varılmış, bu sebeple isteklinin, makine kira bedelini tevsik eden bilgi ve belgeleri sunmadığı için değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından reddedilmesinin yerinde olmadığı, ihale komisyon kararının iptal edilerek, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınmasının uygun olacağı düşünüldüğünden,“düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki görüşümle, “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ” ilişkin karara katılmıyorum.

** ****Kazım ÖZKAN **

** Kurul Üyesi **