KİK Kararı: 2010/UY.II-3237

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/066
Gündem No : 99
Karar Tarihi : 18.10.2010
Karar No : 2010/UY.II-3237
BAŞVURU SAHİBİ:
Genel Mühendislik Müşavirlik İnşaat Ltd. Şti., Osman Ağa Mah. Kuşdidli Cd. Deregezinme Sk. Mehtap Apt. No:12/5

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tübitak Marmara Araştırma Merkezi, Barış Mahallesi, Dr. Zeki Acar Caddesi No:1

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/55650 İhale Kayıt Numaralı "Tübitak Marmara Araştırma Merkezi Gmbe Bsl-3 Laboratuar İnşaatı Yapılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

13.10.2010 tarih ve II.Y.30.51.G029/2010-22E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi tarafından 14.06.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi GMBE BSL-3 Laboratuar İnşaatı Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Genel Mühendislik Müşavirlik İnşaat Ltd. Şti.’nin 01.09.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 13.09.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 29.09.2010 tarih ve 33209 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.09.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idari şartnamede B/III ve E/III grubu işler benzer iş olarak belirtilmesine rağmen idare tarafından sunmuş oldukları iş deneyim belgesinin kısımlara ayrıldığı, her bir iş grubuna giren işlerin pursantajların oranlanması suretiyle tespit edildiği, yapılan hesaplama neticesinde söz konusu belgenin B/III grubu işleri yeterince kapsadığı ancak E/III grubu işler için yetersiz olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. … ” hükmü,

“Yaklaşık maliyet” başlıklı 9 uncu maddesinde ise;__“Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “ … b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri, ..” hükmü,

“İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39 uncu maddesinde; “ … (4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir. …” hükmü,

“Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48 inci maddesinde ise; “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez. ..” hükmü,

**** Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ’de ise; “4734 sayılı Kanun ve bu çerçevede Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilen ihalelerde bazı idarelerce yapılan benzer iş belirlemelerinin Kanunun 5 inci maddesindeki rekabet ilkesine ve anılan Yönetmeliğin 3 üncü maddesindeki benzer iş tanımına aykırı olduğu görülmüştür. İdarelerce işin niteliğine uygun ve rekabeti artıracak şekilde benzer iş belirlemesi yapmasına esas olmak üzere ekte yer alan “Benzer İş Grupları Listesi” oluşturulmuştur. Bu listede sekiz (8) ana başlık ve bu başlıkların altında çeşitli gruplar düzenlenmiş olup bu gruplar da kendi içinde alt gruplara ayrılmıştır. İdareler, ilanda ve idari şartnamede ihale edecekleri yapım işinin ekteki “Benzer İş Grupları Listesi”nde yer alan iş gruplarından hangisine dahil olduğunu tespit edecekler ve bu grubu esas almak suretiyle benzer iş belirlemesi yapacaklardır.

_ Söz konusu belirleme yapılırken ihale konusu işin içinde bulunduğu gruba atıf yapılabileceği gibi işin niteliğine göre birden fazla gruba da atıf yapılabilecektir. Örneğin: “ Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ de yer alan A/II Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde belirleme yapılabileceği gibi, “ Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ de yer alan A/VII ve A/XIV Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.”şeklinde belirleme de yapılabilecektir. Bununla birlikte, ayrıştırma yapılmak suretiyle herhangi bir grupta sayılan işlerden bazılarının seçilerek benzer iş olarak belirlenmesi mümkün bulunmamaktadır. Örneğin: “ Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ de yer alan B/IV Grubundaki 4,5,6 ve 7 nolu işler benzer iş sayılacaktır.” şeklinde bir belirleme yapılamayacaktır. _

_ Listedeki işlerle ilgili, tamamlama, onarım, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri vb. yapım işlerine ilişkin benzer işler, bu listedeki gruplar göz önüne alınarak ve rekabeti engellemeyecek şekilde idarelerce belirlenebilecektir. _

_ Ayrıca, listede yer alan işlerin bünyesinde olan ancak, yapının bir parçası olarak tek başına ihale edilen işler için (Örn: asansör tesisatı, klima tesisatı, kazan dairesi, telefon santrali, vb. yapımı/yenilemesi), benzer iş belirlemesi yapılırken, ihale edilecek işi de içeren yapım işlerine ait iş deneyim belgesi yanında sadece ihale konusu iş ve/veya işlere ilişkin iş deneyim belgelerinin de sunulabileceğinin belirtilmesi gerekmektedir. Örneğin: B/II Grubuna dahil bir yapının sadece asansör tesisatına yönelik bir ihalede, o ihale için benzer iş olarak kabul edilen grup veya gruplara ilişkin iş deneyimine sahip bir istekli teklif verebileceği gibi, asansör imalatı - montajı yaparak buna ilişkin iş deneyimine sahip olan bir istekli de teklif verebilecektir. _

_ İhale konusu işin Benzer İş Grupları Listesinde bulunan hiçbir gruba dahil olmadığı ya da edilemediğinin tespiti halinde ise, bu husus bir tutanağa bağlanacak, benzer iş belirlemesi işin niteliğine göre, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde yapılan benzer iş tanımına uygun olarak ve rekabeti engellemeyecek şekilde yapılacaktır. _

_ Aldıkları akademik eğitime göre, hangi mühendis ve mimarların ihale konusu işe teklif verebileceklerinin idareler tarafından ilan ve idari şartnamede ayrıca belirtilmesi gerekmektedir. _

_ Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ihale edileceği yazılı olarak duyurulmuş veya ilân edilmiş olan işler, yazılı olarak duyurulduğu veya ilân edildiği tarihte yürürlükte olan hükümlere göre sonuçlandırılır._” açıklaması,

İdari şartnamenin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5 inci maddesinde; “ … 7.5.2 İstekliler, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi zorunludur.

_ …. _

_ 5) İş deneyim belge tutarlarının;_

_ a) Teklif edilen bedelin % 50 oranından az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır. …” _düzenlemesi,

7.6. ncı maddesinde ise; “ Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler: Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ de yer alan B/III ve E/III Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Bahse konu ihalede 15 adet ihale dokümanı satın alındığı, 14.06.2010 tarihinde yapılan ihaleye ise 12 isteklinin katıldığı, geçerli teklif sayısının 4 olduğu, değerlendirme dışı bırakılan 6 teklifin benzer işe uygunluk veya uygunluğun tespiti ile ilgili işlemler nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Söz konusu ihalede benzer iş olarak Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ de yer alan B/III ve E/III grubu işlerin kabul edildiği, yukarıda belirtilen ve Tebliğde yer alan açıklama doğrultusunda, benzer iş belirlemesinin işin niteliğine uygun ve rekabeti artıracak şekilde yapılmasının esas olduğu, Tebliğde yer alan örnekten de anlaşılacağı üzere benzer iş tanımı yapılırken birden fazla grubun tespitinin mümkün olmasına karşılık bunun ihaleye katılımı ve rekabeti artırmak amaçlı ve benzer iş tanımını genişletmek amacı ile kullanılabileceği, yine Tebliğde belirtildiği gibi ayrıştırma yapılmak suretiyle herhangi bir grupta sayılan işlerden bazılarının seçilerek benzer iş olarak belirlenmesinin mümkün bulunmadığı, idarenin yorumladığı şekliyle, iş deneyim belgelerinin iki grubu da aynı anda sağlaması yönündeki bir düzenlemeye cevaz verilmesi durumunda, belirlenen grupların fiili olarak ayrıştırılması ve grup içerisinde yer alan bazı işlerin kabul edilmesi, bazı işlerin ise kabul edilmemesi gibi bir durumunun ortaya çıkacağı, bu sebeple ihale dokümanında birden fazla iş grubunun sayılması durumunda, ihaleye katılım için sunulan iş deneyim belgelerinin sayılan gruplardan bir tanesini sağlamasının yeterli olacağı, bu durumda, sunulan iş deneyim belgelerinin sayılan iş gruplarının tamamını karşılamadığı gerekçesi ile tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasının mümkün bulunmadığı,

Ancak; idare tarafından B/III ve E/III grubu işlerin benzer iş olarak kabul edildiği, Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde, bu grupların kapsadığı işlerin;

“(B ÜSTYAPI (BİNA) GRUBU İŞLER) III. GRUP İŞLER

_ 1. II.Grup işler _

_ 2. Özelliği olan büyük okul yapıları (spor salonu,konferans salonu v.b. ek tesisleri olan eğitim yapıları) _

_ 3. Liman binaları (Liman, iskele ve diğer ulaşım yolları daha önce yapılmış ise) _

_ 4. İl tipi idari binalar _

_ 5. Büyük cezaevler _

_ 6. Büyük yurtlar (Yüksek öğrenim yurtları) _

_ 7. Yüksek okullar ve eğitim enstitüleri _

_ 8. Araştırma binaları ve laboratuarlar _

_ 9. Büyük kütüphaneler ve kültür yapıları _

_ 10. Arşiv binalar _

_ 11. Banka binaları _

_ 12. Hastaneler, doğumevleri, rehabilitasyon ve tedavi merkezleri _

_ 13. Yaşlılar huzur evi, kreş ve gündüz bakım evleri _

_ 14. Kaplıca ve şifa evleri _

_ 15. Müstakil spor köyleri (kapalı-açık yüzme havuzları, spor salonları, hipodromlar, stat ve stadyumlar) _

_ 16. Aqua parklar _

_ 17. Rekreasyon merkezleri, büyük parklar _

_ 18. Otel ve moteller _

_ 19. Eğitim ve eğlence amaçlı yapılar (toplantı, eğlence ve düğün amaçlı), _

gençlik merkezleri

_ 20. Fuarlar, satış ve sergi binaları (showroomlar) _

_ 21. Misafirhaneler _

_ 22. İbadethaneler (Dini yapılar) _

_ 23. Organize sanayi bölgeleri _

_ 24. Her türlü entegre ve komple endüstriyel tesisler, f abrika ve imalathaneler _

_ 25. Villalar, teras evleri ve dağ evleri _

_ 26. Çevre düzenlemesi gerektiren toplu konut, siteler veya müstakil konutlar _

_ 27. Büyükelçilik yapıları, vali konakları ve özel konutlar, _

_ 28. İş hanları, ticari bürolar _

_ 29. Büyük mağazalar, alışveriş merkezleri _

_ 30. Otobüs terminalleri, otogarlar, istasyon binaları _

_ 31. Katlı garajlar (yer altı-yer üstü) _

_ 32. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler _

__(E MEKANİK TESİSAT İŞLERİ) III.GRUP: HAVALANDIRMA VE İKLİMLEME TESİSATI İŞLERİ

_ 1. Havalandırma Tesisatı İşleri _

_ 2. İklimleme Tesisatı İşleri _

_ 3. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler” _

olarak sayıldığı, söz konusu ihalede yukarıda belirtilen gerekçelerle iki gruptan birini kapsayan iş deneyim belgesinin kabul edilmesi durumunda E/III grubuna giren havalandırma ve iklimleme tesisatı işlerine ait olarak sunulan iş deneyim belgesinin de kabul edilmesinin gerekeceği, söz konusu işin, GMBE BSL-3 Laboratuar İnşaatı Yapılması işi olduğu dikkate alındığında, bu grubun benzer iş olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı,

Bu sebeple; mevzuata uygun olmamakla birlikte, ihale dokümanında, sunulacak olan iş deneyim belgelerinin, her iki grup işleri aynı anda karşılamasının istendiğinin kabul edilmesinin gerektiği,

Ancak, söz konusu düzenlemenin mevzuata uygun olduğu kabul edilse bile; ihalenin anahtar teslimi götürü bedel teklif üzerinden yapıldığı, sunulacak iş deneyim belgelerinin teklif edilen bedelin % 50 oranından az olmamasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği, hangi grubun, teklif edilen bedelin ne kadarı oranında sağlanmasının istendiği veya belgeye konu işte pursantaj oranlarının ne olması gerektiği hususunda ihale dokümanında bir düzenleme bulunmadığı,

Kamu İhale Kanununun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9 uncu maddesine göre; yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilemeyeceği ve isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanamayacağı da dikkate alındığında, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden yapılan ihalede, ihale dokümanında iş gruplarına ilişkin olarak pursantaj oranı belirtilmeksizin, bu hususa ilişkin olarak idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyet cetveli üzerinden bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, idarenin, başvuru sahibine ait teklifi değerlendirme dışı bırakmasına gerekçe olarak gösterdiği, iş deneyim belgesinde yer alan işlere ait pursantaj oranları ile idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyet cetvelinde yer alan pursantajların uygun olmadığı gerekçesinin, yaklaşık maliyetin gizli olması nedeniyle, istekli tarafından önceden bilinmeyen bir kritere göre değerlendirilme yapılması sonucunu doğuracağından, bu durumun ihalede öngörülebilirliği ortadan kaldıracağı ve Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesinde yer alan saydamlık ilkesine aykırı olacağı,

Tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde; başvuruya konu ihalenin anahtar teslimi götürü bedel üzerinden yapılan ihale olması ve ihale dokümanında, sunulan iş deneyim belgesine konu işlerin, gerek hangi grup işlerin teklif bedelinin ne kadarını karşılamasının gerektiği, gerekse pursantajlarının ne olması gerektiği, hususlarında bir düzenleme bulunmaması nedeniyle mevcut dokümana göre, sunmuş olduğu iş deneyim belgesi her iki grup işleri kapsayan başvuru sahibine ait teklifin değerlendirme dışı bırakılamayacağı, ancak, yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, sunulacak olan iş deneyim belgelerinde, birden fazla grup işleri aynı anda karşılanmasının istenemeyeceği, bu sebeple de; benzer iş tanımına uygunluğu hususunda değerlendirilme yapılmak üzere belge istendiği halde sunmadığı gerekçesi ile teklifi değerlendirme dışı bırakılan isteklilerin bulunması ve mevcut ihale dokümanın Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesinde sayılan temel ilkelere uygun olmaması, bu sebeple de ihalenin sağlıklı bir şekilde sonuçlandırılma imkanının bulunmaması nedeniyle ihalenin iptalinin uygun olacağı anlaşılmıştır. __

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.