KİK Kararı: 2010/UY.II-3225

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/066
Gündem No : 88
Karar Tarihi : 18.10.2010
Karar No : 2010/UY.II-3225
BAŞVURU SAHİBİ:
Onur Müh. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti., Av. Hüseyin Çınar Tunus Caddesi 85/9 Kavaklıdere

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tedaş (Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi) Genel Müdürlüğü, İnönü Bulvarı No: 27 Bahçelievler

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/57093 İhale Kayıt Numaralı "Dicle Edaş İllerindeki (2010-Paket-1; 7 Grup, 7 Ayrı Sözleşme) Ag-Og Elektrik Tesis (Enh) Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

14.10.2010 tarih ve II.Y.29.04.0078/2010-45E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

TEDAŞ (Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi) Genel Müdürlüğü tarafından 24.06.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Dicle Edaş İllerindeki (2010-Paket-1; 7 Grup, 7 Ayrı Sözleşme) Ag-Og Elektrik Tesis (ENH) Yapım İşi 2. Grup Şanlıurfa-2 Siverek TM / Azıklı Köyü Brş. ENH (33 kv 477 MCM 42 km)” ihalesine ilişkin olarak Onur Müh. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 06.09.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 17.09.2010 tarih ve 28821 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.09.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin 2. Grubunun iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhalenin 2 nci grubuna ilişkin olarak, firmaları tarafından tespit edilen aşırı düşük teklif sınır değerin (1.356.933,67 TL) altında teklif vermiş olan üç isteklinin (Seyhun Erim İnş. Taah. Ltd. Şti., Gemecik Elk. İnş. Ltd. Şti. ve Vam Müh. Taah. Tic. Ltd. Şti.) aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine uygun olmadığı,

2. Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif veren isteklilerin teklifleri kapsamında bazı analizleri sunmadığı,

3. Anılan üç isteklinin tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliğinin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9 uncu maddesine aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının “Dicle Edaş İllerindeki (2010-Paket-1; 7 Grup, 7 Ayrı Sözleşme) Toplam 20 Alt Proje” belirtildiği, idari şartname ekinde yer alan gruplara ilişkin bilgi içeren tabloda şikayet konusu 2. Grubun adının; Siverek TM / Azıklı Köyü Brş. ENH inşaatı, miktarı ve türünün ise; (33 kv 477 MCM 42 km) hat yapımı olarak belirtildiği;

19 uncu maddesinden teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağı,

49 uncu maddesinden, işe sözleşmenin imzalanmasından itibaren 30 gün içinde yer teslimi yapılarak başlanacağı ve işin süresinin 240 takvim günü olduğu,

Görülmüştür.

İhale ilanın yayımlandığı tarih itibariyle yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

__

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Yönetmeliğin zikredilen maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutulacağı; idarelerce aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanan düzenlemelerin esas alınacağı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, yine ihale ilanın yayımlandığı tarih itibariyle yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinin 45.1.1. alt maddesinde yapım işi ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin, yine madde metninde belirtilen hesaplamalar neticesinde bulunacak sınır değere göre tespit edileceği belirtilmektedir.

Bu bağlamda, geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama sonucunda; aşırı düşük teklif sınır değeri 1.353.263,95 TL olarak hesaplanmıştır. Gönderilen ilgili tutanak incelendiğinde; idare tarafından sınır değerin 1.340.423,96 TL olarak yanlış hesaplandığı, ancak, bu durumun, sorgulamaya tabi tutulan veya tutulmayan istekliler bakımından herhangi bir değişikliğe sebep olmadığı dikkate alındığında, esasa etkili olmadığı görülmüştür. İdarece hesaplanan sınır değerin altında teklif veren Seyhun Erim İnş. Ltd. Şti., Gemecik Elk. İnş. Ltd. Şti. ve Vam Müh. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin sorgulamaya tabi tutulduğu; sorgulama yazılarında “Yapım İdari Şartnamesinin 33.2 maddesinde belirtilen,

__

_a) _Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b) _Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

_c) _Teklif edilen işin özgünlüğü,

__

hususlarında belgelendirilmek suretiyle teklifinizin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bileşenler ve bunun haricinde teklif cetvelinde yer alan önemli iş kalemlerine (direkler, iletkenler, izolatörler, hırdavat malzemeleri ve kamulaştırma haritaları) yönelik olarak ve ihale konusu işin yapılabilirliğini kanıtlayıcı mahiyette (proforma fatura, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, işçilik analizleri vb.) Kamu İhale Genel Tebliği 38 inci ve 45.1.6 maddelerinde belirtilen esaslara göre düzenlenmiş bütün bilgi ve belgelerin yazımız tebliğ tarihinden itibaren 10 (on) gün içerisinde Şirketimize sunulması” hususlarına yer verildiği, anılan yazıdan ihalenin kilometre üzerinden teklif verilen enerji nakil hattı kısmının idarece önemli teklif bileşeni olarak görüldüğü ve anılan kısımda kullanılacak olan malzeme ve iş kısımlarına yönelik açıklama istendiği,

Bunun üzerine anılan isteklilerin süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sundukları, idarece yapılan değerlendirme neticesinde; sunulan açıklamaların yeterli bulunduğu ve ihalenin Seyhun Erim İnş. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinin 45.1.6 ncı ve devamı alt maddelerinde; “45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

__

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

__

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

__

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

__

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

__

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

__

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

__

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

__

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer verilen maddesindeki açıklamalardan; isteklilerce belgelere dayanılmaksızın yapılacak aşırı düşük teklif açıklamaların ihale komisyonları tarafından kabul edilmeyerek söz konusu tekliflerin reddedileceği; bu çerçevede, isteklilerce piyasada faaliyet gösteren firmalardan alınan proforma fatura ya da fiyat tekliflerine dayanılarak yapılan açıklamalarda Tebliğ açıklamasında detaylı bir şekilde anlatılan hususlara riayet edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Tebliğ açıklamaları çerçevesinde sınır değerin altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgelerin incelenmesi neticesinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenerek ihale üzerinde bırakılan Seyhun Erim İnş. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Şikayete konu işin önemli bileşenlerinden olan “Etüd, proje ve kamulaştırma haritalarının çıkarılması işlerine” ilişkin teklif bedelini tevsik etmek üzere; Seyhun Erim İnş. Ltd. Şti. adına kesilen 2 adet faturanın sunulduğu, bunlardan güzergah etüdü ve proje maliyeti için sunulan 01.05.2010 tarihli faturanın Toptaş Enerji Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti., kamulaştırma haritalarının yapılması işleri için sunulan 18.12.2009 tarihli faturanın ise Şahan Haritacılık İnşaat Madencilik ve Turizm Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlendiği, her 2 faturanın üzerinde de SMMM onayının bulunduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen iş kısımlarına ilişkin olarak tanzim edilmiş faturaların onaylı suretleri sunularak yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.(b) maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

İşin önemli bileşenlerinden olan beton direk, travers imalatı için Nigdaş Niğde Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş’den 22.06.2010 tarihli proforma fatura alındığı, alınan proforma fatura ekindeki maliyet analizi incelendiğinde; beton direk imalatı için analizde nakliye hariç 174,929 TL/Ton maliyet öngörüldüğü, 18/10 SBA direğinin bir adedi için (birim ağırlığı 4,29 ton) proforma faturada 650 TL/adet fiyat teklif edildiği, ancak maliyet analizindeki ton başına maliyet fiyatının anılan direğin birim ağırlığı ile çarpımı neticesinde elde edilen (174,929*4,29=750,45 TL/adet) maliyet tutarının proforma faturada teklif edilen fiyattan daha yüksek olduğu,

Travers imalatı için analizde nakliye hariç 358,831 TL/Ton maliyet öngörüldüğü, KT/250-140 VBA travers tipinin bir adedi için (birim ağırlığı 0,215 ton) proforma faturada 76 TL/adet fiyat teklif edildiği, ancak maliyet analizindeki ton başına maliyet fiyatının anılan traversin birim ağırlığı ile çarpımı neticesinde elde edilen (358,831*0,215=77,15 TL/adet) maliyet tutarının proforma faturada teklif edilen fiyattan daha yüksek olduğu,

Dolayısıyla yukarıda belirtilen malzemeler için proforma faturada öngörülen fiyatları tevsik edici belgelerin sunulmadığı anlaşıldığından, yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesine uygun olmadığı belirlenmiştir.

“İletken 477 MCM” malzemesi için Emta Elektrik Müh. İnş. Taah. ve Tic. A.Ş’den alınan 22.06.2010 tarihli proforma faturanın sunulduğu, ancak proforma fatura ekinde sunulan birim maliyet cetvelinde SMMM veya YMM onayının bulunmadığı anlaşıldığından, yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.(a) maddesine uygun bulunmadığı,

“K-2 ve K-3 İzolatörler” için Ankara Seramik Porselen San. ve Tic. A.Ş’den alınan 22.06.2010 tarihli proforma fatura ile ekinde 1 adet 04.03.2010 tarihli satış faturasının sunulduğu, yapılan açıklamada Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.(a) maddesinde öngörülen belgelerin sunulmaması nedeniyle açıklamanın anılan Tebliğe uygun olmadığı,

“Topraklama elektrodu” malzemesi için Tekhan Enerji San.ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan 19.05.2010 tarihli alış faturasının sunulduğu, sadece alış faturası sunularak yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesine uygun olmadığı,

C16-20 Hazır Beton malzemesi için Gürler İnş. Tic. ve San. A.Ş’den alınan 2 adet (28.05.2010 ve 31.05.2010 tarihli) alış faturasının sunulduğu, sadece söz konusu faturalar sunularak yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.(a) maddesine uygun olmadığı,

İşin bileşenleri arasında yer alan VHD-350 izolatör, kuşkonmaz gibi bazı malzemelerin bedelini tevsik etmek üzere belge sunulmadığı, dolayısıyla açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesine uygun olmadığı,

Anlaşılmıştır.

Söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Gemecik Elk. İnş. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

İşin önemli bileşenleri arasında yer alan “Hawk. İletken” malzemesi için Has Çelik ve Halat San. Tic. A.Ş’nden alınan 21.06.2010 tarihli proforma faturanın sunulduğu, fatura ekinde maliyet analiz raporu ve 1 adet SMMM onaylı satış faturasının yer aldığı, maliyet analiz raporunda SMMM veya YMM onayının bulunmadığı görüldüğünden yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.(a) maddesine uygun olmadığı,

“K1 ve K2 İzolatörler” için Cemsan Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan 21.06.2010 tarihli proforma fatura ile ekinde bir adet 27.05.2010 tarihli satış faturasının sunulduğu, proforma fatura ve ekinde yer alan satış faturası üzerinde SMMM veya YMM onayının bulunmadığı anlaşılmış olup, yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.(a) maddesine uygun olmadığı,

“C-16 Hazır Beton” malzemesi için Celaleddin Kalender (Kalender Hazır Beton)’den alınan 20.06.2010 tarihli proforma fatura ile ekinde 2 adet SMMM onaylı satış faturasının sunulduğu, proforma fatura ekinde birim maliyet cetvelinin yer almadığı anlaşıldığından, yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.(a) maddesine uygun olmadığı,

Anlaşılmıştır.

Söz konusu ihalede üçüncü en düşük teklif sahibi olan ve idarece aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Vam Müh. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Söz konusu ihalede ihale tarihi olan 24.06.2010’un ikinci geçici vergi döneminde bulunduğu, ihalede son geçici vergi beyanname döneminin 2010 yılı birinci geçici vergi dönemini (Ocak, Şubat, Mart), son geçici vergi beyanname döneminden bir önceki geçici vergi beyanname döneminin ise 2009 yılı dördüncü geçici vergi dönemini (Ekim, Kasım, Aralık) kapsadığı görülmüştür.

İhale konusu işin bileşenleri arasında yer alan “Topraklama iletkeni” için Elko İkmal San. Ltd. Şti.’den alınan proforma fatura ve ekinde birim maliyet cetveli ve ilgili alış satış faturalarının sunulduğu, söz konusu belgeler incelendiğinde anılan malzemeye ilişkin olarak Has Çelik San. Tic. A.Ş’den alınan alış faturasının (07.09.2009 tarihli) son ve ondan bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı, dolayısıyla yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesine uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Öte yandan;

“Enerji Nakil Hattı” ve bu hattın dağıtım merkezlerine irtibatlarının yapılması işine ilişkin ihale dokümanında ihalenin birim teklif alınmak suretiyle ihale edildiği belirtilmiş ise de; şikayete konu 2. Grupta işin önemli bir kısmını oluşturan “enerji nakil hattı yapımı” için kilometre bazında götürü bedel esas üzerinden teklif istendiği, işin dağıtım merkezlerine irtibatlar kısmı için ise malzeme montaj bedeli üzerinden birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62 nci maddesinin (c) bendinde; “Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz. İhale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması zorunludur. Ancak, doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan yapım işlerinde ön veya kesin proje üzerinden, her türlü onarım işleri ile işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etütleri gerekmesi veya uygulamada imar ve güzergâh değişikliklerinin muhtemel olması nedenleriyle ihaleden önce uygulama projesi yapılamayan, bina işleri hariç, yapım işlerinde ise kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Bu işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımlar için anahtar teslimi götürü bedel, uygulama projesi yapılamayan kısımlarda ise her bir kalem iş için birim fiyat teklif almak suretiyle ihale yapılabilir…” hükmü bulunmaktadır.

Anılan Kanun hükmünden, yapım işlerinde uygulama projeleri yapılmadan anahtar teslim götürü bedel ihaleye çıkılamayacağı anlaşılmaktadır.

İdare tarafından gönderilen “Teklif Türünün Belirlenmesine İlişkin Form” da kesin proje üzerinden ihaleye çıkıldığı belirtilmiş olup, söz konusu işe ilişkin ihale dokümanında uygulama projesinin bulunmadığı görülmüştür.

Bununla birlikte; ihale konusu işin önemli bir kısmının Enerji Nakil Hatlarının imalatına ilişkin olduğu ve bu kısımlar için herhangi bir uygulama projesi olmadığı halde, kilometrik bazda götürü bedel esasına göre teklif fiyatı istendiği anlaşılmıştır.

Uygulama projesi olmayan anılan iş kısmı için kilometrik bazda anahtar teslimi götürü bedel teklif istenilerek ihaleye çıkılması 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin (c) bendine aykırı bulunmuştur.

Diğer taraftan; anılan iş kısımlarına ilişkin olarak uygulama projesi hazırlanmadığı (sadece hatta ilişkin güzergahın ve some noktalarının harita üzerinden gösterildiği) dikkate alındığında enerji nakil hattı yapımı iş kısmına ilişkin**** aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2 nci ve 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasında; “Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin onuncu fıkrasında; “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında da; “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması,

Yer almaktadır.

Yapılan incelemede; idareye yapılan şikayet başvurusunda başvuru sahibinin 2 nci ve 3 üncü iddialarının yer almadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereğince itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmayacağından, idareye şikayet başvurusunda yer verilmeyen bahse konu iki iddiaya ilişkin başvurunun reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin 2. Grubunun iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

__

“Enerji Nakil Hattı” ve bu hattın dağıtım merkezlerine irtibatlarının yapılması işine ilişkin ihale dokümanında ihalenin birim teklif alınmak suretiyle ihale edildiği belirtilmiş olup; şikayete konu 2 Grupta işin önemli bir kısmını oluşturan “enerji nakil hattı yapımı” için kilometre bazında götürü bedel esas üzerinden teklif istendiği, işin dağıtım merkezlerine irtibatlar kısmı için ise malzeme montaj bedeli üzerinden birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62 nci maddesinin (c) bendinde yer alan hükme göre, yapım işlerinde uygulama projeleri yapılmadan anahtar teslim götürü bedel ihaleye çıkılamayacağı açıktır.

İhale konusu işin önemli bir kısmının Enerji Nakil Hatlarının imalatına ilişkin olması nedeniyle, bu kısımlar için mevzuatta tarif edilen anlamda “uygulama projesi” hazırlanması işin özelliği nedeniyle mümkün bulunmamaktadır. Zira, “Enerji Nakil Hattı”, elektrik enerjisinin üretildiği yer ile tüketildiği yer arasını birleştiren hat olup, elektrik enerjisinin üretildiği noktadan tüketildiği noktaya bu hatlarla değişik gerilim seviyelerinde galvanizli civatalı demir direk ve beton direklerle değişik tel cins ve kesitleriyle taşınmaktadır. Kurul’ca proje üzerinde yer alan “kesin proje” başlığı baz alınarak kesin proje olarak nitelendirilen projeler, esasında tip projeler, yani uygulama projeleridir. İşin ağırlıklı olarak direk dikimi ve tel çekimi olduğu; direkler, bağlantı elemanları ve diğer aparatlar için tip projelerin (detayların) uygulanacağı; 1 km lik hatta dikilecek direk sayısının, tel çapı ve uzunluklarının, bağlantı elemanlarının sayı ve cinsleri gibi tüm iş kalemlerinin açık ve net olarak belirlendiği hususları dikkate alındığında; enerji hattına ilişkin güzergahın ve some noktalarının harita üzerinden gösterildiği proje ve detay projeleri ile ihaleye çıkılmasında, idarenin söz konusu uygulamayı yıllardır yaptığı ve ihaleye bu şekilde çıkıldığı, şimdiye kadar bir sorun çıkmadığı görüldüğünden bir sakınca bulunmamaktadır. Kaldı ki ihale konusu işin, bir üstyapı ya da alt yapı işi gibi bir şablona oturtulmasının ve ihaleye çıkılan projenin kesin proje mi? yoksa uygulama projesi mi? olduğu yönündeki değerlendirmenin bu şablona göre yapılmasının işin karakteristik özelliğiyle bağdaşmayacağı, idarece “enerji nakil hattı yapımı” için kilometre bazında götürü bedel esas üzerinden teklif istenmesinin mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmediği kanaatindeyiz.

Açıklanan nedenlerle “itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verilmesi” gerektiği yönündeki görüşümüz ile Kurul Çoğunluğunun ihale konusu işin karakteristik özelliğini dikkate almaksızın, işi bir üstyapı inşaatı gibi (bina vb.) değerlendirerek ihalenin 2 nci grubunu “ Uygulama projesi olmayan anılan iş kısmı için kilometrik bazda anahtar teslimi götürü bedel teklif istenilerek ihaleye çıkılması 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin (c) bendine aykırı bulunmuştur.” gerekçesiyle iptal etmesi kararına katılmıyoruz.

Dr.Hasan GÜL Hicabi ECE Ali KAYA Bahattin IŞIK

** Başkan Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üye**