KİK Kararı: 2010/UY.II-2990

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/064
Gündem No : 39
Karar Tarihi : 04.10.2010
Karar No : 2010/UY.II-2990
BAŞVURU SAHİBİ:
Yaşar Yılmaz, Vali Nihat Üçyıldız Cad. Özel İdare İşhanı No:304 K.3 BAYBURT

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bayburt İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği, Tuzcuzade Mahallesi Vali Nihat Üç Yıldız Caddesi Özel İdare İş Hanı No7/5 69000 BAYBURT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/56499 İhale Kayıt Numaralı "İmam Hatip Lisesi Okul Binası Deprem Güçlendirme ve Onarım İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

07.09.2010 tarih ve II.Y.25.05.0229/2010-43E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bayburt İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği tarafından 28.05.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İmam Hatip Lisesi Okul Binası Deprem Güçlendirme ve Onarım İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Yaşar Yılmaz’ın 16.08.2010 tarih ve 19978 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.08.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

İdarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalenin idarece iptal edilmesine ilişkin kararın iptal edilerek kesinleşen ihale kararı doğrultusunda işlem yapılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının “ İmam Hatip Lisesi Okul Binası Deprem Güçlendirme ve Onarım İnşaatı İşi ” ; miktarı ve türünün de “ İmam Hatip Lisesi Okul Binası (1 Adet) Deprem Güçlendirme ve Onarım İnşaatı ” olduğu belirtilmiştir.

19.07.2010 tarihli ihale komisyon kararında, inceleme konusu ihaleye 9 isteklinin teklif verdiği, isteklilerden Ali Morkoç İnş. Taah. ve Nak. Tic. Paz. Ltd. Şti.’nin teklif zarfında ihaleyi yapan idarenin adresi yanlış yazıldığından teklif zarfının açılmadığı ve değerlendirmeye alınmadığı, Mirze Mehmet Polat-Beymen Mühendislik’in sunduğu iş deneyim belgesinin tutarının yetersiz olduğundan teklifinin geçersiz sayıldığı, Öz Polat İnş. Müt. Nak. Tur. San. Ltd. Şti.’nin iş deneyim belgesi olarak sunduğu, ortaklardan Cemal Turaman’a ait diplomanın Cemal Toruman adına düzenlendiğinden ve söz konusu isim uyuşmazlığından dolayı teklifinin geçersiz sayıldığı ve Salahattin Kaldırım tarafından sunulan teklifin de, isteklinin adı Salahattin Kaldırım olmasına rağmen teklif zarfında, oda sicil kayıt suretinde, faaliyet belgesinde, teklif mektubunda ve iş deneyim belgelerinde, Selahattin Kaldırım olarak yazılması nedeniyle geçersiz sayıldığı görülmüştür.

İhaleye teklif veren ve 19.07.2010 tarihli ihale komisyon kararı ile yukarıda belirtilen gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılan isteklilerden, Salahattin Kaldırım tarafından 27.07.2010 tarihli dilekçe ile idareye şikayet başvurusunda bulunulmuş olup, anılan istekli tarafından dilekçesinde, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “İdarelerce belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 16.6 ncı maddesi gereğince yerinde olmadığı, yıllardır teklif dosyalarında sundukları belgelerle ihalelere katıldıkları ve sayısız işler alınarak, ait oldukları kurumlara teslim edildiği, dosyalarındaki belgelerde yer alan isim uyuşmazlığının bilgi eksikliği kapsamında makul bir sürede tamamlatılabileceği hususlarına yer verilmiştir.

Salahattin Kaldırım’ın şikayet dilekçesine 05.08.2010 tarih 1880 sayılı yazı ile idarece verilen cevapta, yapılan incelemeler neticesinde, Bayburt Merkez İlçe Nüfus Müdürlüğü tarafından verilen yazıya istinaden 07.10.1966 tarihinde nüfus kütüklerine tescil edilirken başvuru sahibinin isminin “Salahattin” olarak yazıldığı, ancak daha önce başvuru sahibi ve çocuklarının adına verilen nüfus kayıt örneklerinde sehven başvuru sahibinin isminin “Selahattin” olarak yazıldığı, daha sonra da ismin doğrusu olan “Salahattin” olarak düzeltildiğinin anlaşıldığı, bu sebeplerden dolayı başvuru sahibinin talebinin değerlendirmeye alındığı ve gereğinin yapılacağı belirtilmiştir.

Söz konusu cevabın ardından, idarece valilik makamına yazılan 09.08.2010 tarih ve 1895 sayılı olur yazısında, idare tarafından yapılan incelemede, Bayburt Merkez İlçe Nüfus Müdürlüğü tarafından verilen yazıya istinaden 07.10.1966 tarihinde nüfus kütüklerine tescil edilirken başvuru sahibinin isminin “Salahattin” olarak yazıldığı, ancak daha önce başvuru sahibi ve çocuklarının adına verilen nüfus kayıt örneklerinde sehven başvuru sahibinin isminin “Selahattin” olarak yazıldığı, daha sonra da ismin doğrusu olan “Salahattin” olarak düzeltildiğinin anlaşıldığı, ayrıca ihaleye teklif veren isteklilerden Öz Polat İnş. Müt. Nak. Tur. San. Ltd. Şti.’nin teklifinin de isim hatasından dolayı geçersiz sayıldığı, ancak söz konusu isteklinin itiraz etmediği, fakat adı geçen isteklinin de isim hatasının kendi inisiyatifi dışında olabileceği ve bu nedenle teklifinin geçerli sayılabileceği, ihale dışı bırakılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmesi halinde ihale sonucunun değişeceği, telafisi mümkün olmayacak bir işleme sebebiyet verilmemesi amacıyla, Kamu İhale Kanununun 39 uncu ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 54 üncü maddelerine göre kamu yararı gözetilerek ihalenin iptal edilmesinin mütaala edildiği belirtilerek, inceleme konusu ihale, valilik makamının 09.08.2010 tarihli oluru ile iptale ilişkin ihale komisyon kararı alınmaksızın iptal edilmiştir.

İdarece gönderilen Salahattin Kaldırım’a ait teklif dosyasının incelenmesi neticesinde, söz konusu isteklinin noter onaylı nüfus cüzdanı suretinde, adının “Salahattin Kaldırım” olarak yer aldığı, ancak sunulan teklif zarfında, oda sicil kayıt suretinde, faaliyet belgesinde, teklif mektubunda, iş deneyim belgesinde ve yapı araçları ile teknik personel taahhütnamesinde ismin “Selahattin Kaldırım” olarak yazıldığı tespit edilmiştir.

İhalenin iptaline ilişkin olur yazısında adı geçen ve idarece değerlendirme dışı bırakılan bir diğer istekli Öz Polat İnş. Müt. Nak. Tur. San. Ltd. Şti.’nin teklif dosyasının incelenmesi neticesinde; söz konusu şirketin % 50 hissesine sahip mühendis ortağı Cemal Turaman’a ait iş deneyim belgesi olarak kullanılan diplomanın Cemal Toruman adına düzenlendiği, ancak teklif dosyasında yer alan diğer belgelerin incelenmesi neticesinde, anılan şirket ortağının isminin Cemal Turaman olduğu anlaşılmıştır.

Salahattin Kaldırım’ın 02.08.2010 tarihli dilekçesine, Bayburt Merkez İlçe Nüfus Müdürlüğü tarafından verilen 02.08.2010 tarih ve 1727 sayılı cevapta, nüfus kütüklerinin incelenmesi neticesinde 07.10.1966 tarihinde nüfus kütüklerine tescil edilirken başvuru sahibinin isminin “Salahattin” olarak yazıldığı, ancak daha önce başvuru sahibi ve çocuklarının adına verilen nüfus kayıt örneklerinde sehven başvuru sahibinin isminin “Selahattin” olarak yazıldığının görüldüğü, daha sonra da ismin doğrusu olan “Salahattin” olarak düzeltildiği belirtilerek yazı ekinde Salahattin Kaldırım adına düzenlenen nüfus kayıt örneğine yer verilmiştir.

Yukarıda yer alan hükümler ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde, 19.07.2010 tarihli ihale komisyon kararı ile değerlendirme dışı bırakılan istekliler Salahattin Kaldırım ile Öz Polat İnş. Müt. Nak. Tur. San. Ltd. Şti.’nin tekliflerinde yer alan belgelerdeki bilgi eksikliklerinin; Salahattin Kaldırım’ın idareye şikayet başvurusu ve söz konusu başvurunun idarece yerinde görülerek değerlendirmeye alınacağının belirtilmesi üzerine, idarece düzeltici işlem kararı verilerek tamamlatılması yoluna gidilebilecek iken inceleme konusu ihalenin, iptale ilişkin ihale komisyon kararı alınmadan valilik makamının oluru ile ihale dışı bırakılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmesi halinde ihale sonucunun değişeceği ve telafisi mümkün olmayacak bir işleme sebebiyet verilebileceği ifade edilerek somut olmayan bir gerekçe ile iptal edildiği anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, 19.07.2010 tarihli ihale komisyon kararı ile değerlendirme dışı bırakılan istekli Salahattin Kaldırım’ın idareye şikayet başvurusu üzerine, idarece verilen cevapta, söz konusu başvurunun yerinde görülerek talebin değerlendirmeye alınacağının belirtildiği, ardından iptale ilişkin valilik olurunda, yine 19.07.2010 tarihli ihale komisyon kararı ile değerlendirme dışı bırakılan Öz Polat İnş. Müt. Nak. Tur. San. Ltd. Şti. ile birlikte, belgelerdeki isim uyuşmazlığı nedeniyle ihale dışı bırakılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmesi halinde ihale sonucunun değişeceği ve telafisi mümkün olmayacak bir işleme sebebiyet verilebileceği gerekçeleriyle ihalenin valilik makamının oluru ile ihale komisyon kararı alınmaksızın 4734 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi çerçevesinde iptal edildiği, ancak bu süreçte Salahattin Kaldırım’ın şikayeti üzerine idarece başvurunun yerinde görülerek talebin değerlendirmeye alınacağına ilişkin idare kararının sonucunun, idare tarafından düzeltici işleme konu edilebileceği, idarece düzeltici işlem kararı verilerek başvuru sahibinin teklifi geçerli kabul edilebilecek iken valilik makamının oluru ile ihale dışı bırakılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmesi halinde, ihale sonucunun değişeceği ve telafisi mümkün olmayacak bir işleme sebebiyet verilebileceği ifade edilerek, her düzeltici işlem sonucunda ortaya çıkabilecek genel ve somut olmayan bir gerekçe ile inceleme konusu ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde, “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanunun “Bütün Tekliflerin Reddedilmesi ve İhalenin İptali” başlıklı 39 uncu maddesinde de; “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan maddenin gerekçesinin 1 inci paragrafında ise; “Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslararası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptal etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir.” ifadesine yer verilmiştir.

Anılan Kanun hükmü uyarınca, ihaleyi yapan idarenin, bütün tekliflerin reddedilmesi suretiyle ihalenin iptalinde yetkisinin bulunduğu, bu yetki kullanılarak işlem tesis edilirken, idari işlemin sebep unsurunun belirtilmesinin gerektiği, zira idare tarafından sebepsiz bir işlem tesis edilemeyeceği, sebep unsurunun da somut olay ve durumlara dayanması ve ölçülü olması gerektiği, sebep ile konu unsuru arasında ölçü bulunmaması ve tesis edilen işlemin somut olay ve durumlara dayanmaması halinde gerçekleştirilen işlemin sebep unsuru açısından hukuka aykırı hale geleceği açıktır.

Diğer taraftan, ihalenin iptali konusunda idareye verilen takdir yetkisi, mutlak ve “sınırsız olmayıp”, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. Kamu yararı ve hizmet gereklerinin gerektirmesi durumunda objektif kriterler öne sürülerek ve Kanunun 5 inci maddesinde sayılan temel ilkeler gözetilerek ihalenin iptali mümkündür. İnceleme konusu ihalede, idarenin iptal yetkisini 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerinden olan saydamlık, güvenirlik ve eşit muamele ilkelerine aykırı şekilde ve mevzuata aykırı gerekçelere dayanarak kullandığı anlaşılmıştır.

Bunun yanında, 4734 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 5 inci maddesinde, ihale yetkilisi, idarenin, ihale ve harcama yapma yetki ve sorumluluğuna sahip kişi veya kurulları ile usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış görevlileri olarak tanımlanmıştır.

19.07.2010 tarihli ihale komisyon kararında, ihale yetkilisinin “il özel idaresi genel sekreter yardımcısı” olarak belirlendiği ve anılan kararın ihale yetkilisi “genel sekreter yardımcısı” tarafından onaylandığı anlaşılmakla birlikte, ihalenin iptaline ilişkin kararın, Kanunun 39 uncu maddesi gerekçe gösterilerek “genel sekreter” tarafından hazırlanan valilik oluruyla alındığı görülmüştür.

Bu çerçevede, inceleme konusu ihalenin Kanunun 39 uncu maddesi çerçevesinde iptal edilebilmesi için ihale komisyonu tarafından iptale ilişkin alınan kararın ihale yetkilisi “il özel idaresi genel sekreter yardımcısı” tarafından onaylanması gerektiğinden, idarece iptale ilişkin yapılan işlemlerin usul yönünden yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, başvuruya konu ihalenin, 4734 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi uyarınca valilik makamının oluru ile iptale ilişkin ihale komisyon kararı alınmaksızın 09.08.2010 tarihinde iptal edildiği, ancak idarenin iptal işleminde tespit edilen yukarıda belirtilen hususlar nedeniyle iptal işleminin 4734 sayılı Kanuna uygun olmadığı anlaşıldığından, idarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının iptaline karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

İdarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.