KİK Kararı: 2010/UY.II-2933

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/062
Gündem No : 76
Karar Tarihi : 27.09.2010
Karar No : 2010/UY.II-2933
BAŞVURU SAHİBİ:
Aykon Elektrik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., -||1.Organize Sanayi Bölgesi|erkunt Caddesi|2|||sincan|ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dsi 4. Bölge Müdürlüğü, Anıt Alanı Meram/KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/73597 İhale Kayıt Numaralı "Suğla Depolaması Etrafındaki Taşkın Sularının Göle Aktarılması İçin Pompa ve Elektromekanik Teçhizat Alımı ve Montajı Yapılması İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.09.2010 tarih ve II.Y.25.66.G029/2010-15E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ 4. Bölge Müdürlüğü tarafından 21.07.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Suğla Depolaması Etrafındaki Taşkın Sularının Göle Aktarılması İçin Pompa ve Elektromekanik Teçhizat Alımı ve Montajı Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Aykon Elektrik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 09.08.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 11.08.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 19.08.2010 tarih ve 20969 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.08.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1-İhalenin üzerinde bırakıldığı firmanın sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı

2-İhalenin üzerinde bırakıldığı firmanın sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin, ihalede istenen benzer iş tanımına uygun olmadığı şeklindedir.

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde; “ İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

_ yazılı olarak ister. _

2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır. ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “ 45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur. ” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde ihalenin üzerinde bırakıldığı firmanın aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulan, ARÇEVTEK Arıtma ve Çevre Teknolojileri ile Elimsan Şalt Cihazları ve Elk. San. Tic. A.Ş. firmaları tarafından düzenlenmiş iki adet SMMM onaylı proforma faturanın ekinde; proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetin belirtilmediği, proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait, tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılmış alış ve bir satış faturası örneğinin veya proforma fatura veren imalatçı ise; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetvelinin sunulmadığı,

Mazlum Mangtay Boru, Sondajcılık, İnşaat, Tarım. Ür. San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmiş SMMM onaylı proforma faturanın ekinde; SMMM tarafından mühürlenmiş bir maliyet analizinin sunulduğu, ancak; maliyet analizinin hangi firmaya ait olduğunun ve ortalama birim maliyetin belirtilmediği bir belgenin sunulduğu, SMMM mührü bulunmasına rağmen belgede belirtilen bilgilerin, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu hususunda bir onayın veya ibarenin bulunmadığı,

Balıkesir Elektromekanik Sanayi Tesisleri A.Ş. tarafından düzenlenmiş SMMM onaylı proforma faturanın ekinde ise; SMMM tarafından mühürlenmiş bir maliyet analizinin sunulduğu, ancak; maliyet analizinde birim maliyetleri belirtilmesine rağmen, işçilik maliyetleri ile ortalama birim maliyetlerin belirtilmediği bir belgenin sunulduğu, SMMM mührü bulunmasına rağmen belgede belirtilen bilgilerin, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu hususunda bir onayın veya ibarenin bulunmadığı,

Tespit edilmiştir.

Tüm bu tespit ve değerlendirmeler sonucunda ise; İhalenin üzerinde bırakıldığı firmanın sunmuş olduğu açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak belgelere dayandırılmadığı, bu sebeple de söz konusu istekliye ait teklifin değerlendirmeye alınarak ihalenin üzerinde bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39 uncu maddesinde; “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

_ …_

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz. …” hükmü,

Aynı yönetmeliğin “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48 inci maddesinde; “ .. ç) Tüzel kişiliğin, en az bir yıldır yarısından fazla hissesine sahip gerçek kişi ortağının iş denetleme belgesi ile ihaleye katılmasında; belge sahibinin yarıdan fazla hisseye sahip olduğu tarihten itibaren ilk beş yıl beşte bir oranında, daha sonraki yıllarda tam olarak, … ” hükmü,

İdari şartnamenin “İhaleye katılım için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinde; “ … 7.5.1. İş deneyim belgesi

_a) _İlk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde geçici kabul işlemleri tamamlanan benzer yapım işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgeler, teklif edilen bedelin % 80 oranında, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belge,

_b) _İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen yada yönetilen,

….

7.5.2.b. pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde, diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ait belge sunabilirler.

….

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

a) Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler, Kamu İhale Kurumu tarafından yayınlanan yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlere ait tebliğin (A.5.3) pompa istasyonları yapım işleri benzer iş kabul edilecektir. ….” açıklaması,

İhale ilanının 4.4.1 inci maddesinde ise; “ Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:
29.12.2005 tarih ve 26038 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Yapım İşlerinde İş Deneyiminde değerlendirilecek Benzer İşlere dair tebliğde yer alan Benzer İş Gruplarından A grubu Alt Yapı İşlerinden 5. grup işler benzer iş olarak değerlendirilecektir
4.4.2 Benzer işe denk sayılacak mühendislik veya mimarlık bölümleri; Makine veya Elektrik Mühendisliği dir” açıklaması yer almaktadır.

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Yönetmelik’de A grubu Alt Yapı İşlerinden 5. grup işlerin; 1. Kanalizasyon ve/veya yağmur suyu şebekeleri, 2.Yer altı ve/veya yer üstü sulama suyu tesisleri, su isale hatları, 3.Su depoları, su kuleleri, terfi hatları, pompa istasyonları, 4. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler olarak belirlendiği,

İhalenin üzerinde bırakıldığı firmanın sunmuş olduğu iş deneyim belgesi incelendiğinde; söz konusu belgenin Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlendiği, sözleşme tarihinin 28.10.2004 olduğu, belge tutarının 697.499.350.000 TL, güncelleştirilmiş belge tutarının 1.179.225,03 TL, sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarının ise 1.171.990,22 TL olduğu, işin adının “Atıksu Terfi İstasyon Rehabilitasyonu”, uygulanan yapım tekniğinin İse “3 Adet Pompanın Eski Tesisatlarının Sökülerek Çıkarılması Yerine 4 Adet Dalgıç Pompa, 1 Adet Mekanik Izgara ve 2 Adet Penstock Konularak Sistemin Çalışır Hale Getirilmesi” olduğunun belirtildiği, dolayısı ile sunulan iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olduğu ve tutarının ihalede istenen asgari iş deneyim belgesi tutarını karşıladığı anlaşıldığından, başvuru sahibi firmanın iddiası yerinde görülmemiştir.

İhaleye teklif veren firmaların tamamının sunmuş olduğu iş deneyim belgelerinin ihalede belirtilen benzer iş tanımına uygun olduğu, ancak, Serhan Mühendislik firmasının sunmuş olduğu iş deneyim tutarının 694.450,00 TL, güncellenmiş belge tutarı ise 991.479,27 TL, sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarının ise 1.719.713,13 TL olduğu, bu haliyle ihalede istenen asgari şartı sağlamadığı, MKS Proje İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti – FME İnş. Taah. San. İş Ort. nın pilot ortak MKS Proje İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ne ait ve şirket ortağı Metin Kırmızıtaş adına düzenlenmiş 10.606.053,52 TL tutarındaki iş denetleme belgesinin, belge sahibinin şirketin yarıdan fazla hisseye sahip olduğu tarihten itibaren beş yıl geçmediği için değerlendirmeye alınacak beşte bir değerinin 2.121.210,70 TL, belgenin güncellenmiş tutarının 2.643.028,54 TL, sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarının ise 2.376.875,20 TL olduğu, bu haliyle iş denetleme belgesinin toplam tutarının ihalede istenen asgari şartı sağlamakla birlikte, sunulan belgeye ilişkin olarak hak edişler üzerinde yapılan incelemede benzer iş tanımına uyan tutarın 1.516.103,88 TL, değerlendirmeye alınacak tutarın ise 303.220,78 TL olduğu tespit edildiğinden ve bu haliyle ihalede istenen asgari şartı taşımadığı anlaşıldığından, söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmeye alınmasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.