KİK Kararı: 2010/UY.II-2809

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/061
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 20.09.2010
Karar No : 2010/UY.II-2809
BAŞVURU SAHİBİ:
Hakan Tatar , I.Anafartalar Mahallesi Vakıfişhanı Kat.6 611 MANİSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Manisa İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği, Akmescit Mah. İzmir Cad. No:311 MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/74163 İhale Kayıt Numaralı "Manisa Kırkağaç Mesleki Eğitim Merkezi Onarımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.09.2010 tarih ve II.Y.26.28.0218/2010-39E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Manisa İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği tarafından 06.07.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Manisa Kırkağaç Mesleki Eğitim Merkezi Onarımı” ihalesine ilişkin olarak Hakan Tatar’ın 09.08.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 17.08.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 26.08.2010 tarih ve 22241 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.08.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının belgelere dayanmadığı, kullanılacak malzemelere ilişkin analizlerin ekinde sunulması gereken SMMM veya YMM tarafından onaylı bir alış ve bir satış faturası örneklerinin bulunmadığı, idare tarafından Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesine uygun bir değerlendirme yapılmadığı, düzenlenen analizlerde malzeme ve işçilik miktarlarının incelenmesi gerektiği, anılan analizlerde yer alan işçilik maliyetlerinin asgari işçilik maliyetini sağlayıp sağlamadığının incelenmesi gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından hesaplanan metrajların yaklaşık maliyet hesabında esas alınan metrajlarla arasındaki farkın kabul edilebilir düzeyde olup olmadığının incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde işin adı; “Manisa Kırkağaç mesleki eğitim merkezi onarımı yapım işi ” olarak belirtilmiştir.

İdari şartnamenin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde isteklilerin tekliflerinin anahtar teslim götürü bedel üzerinden verecekleri ve ihale sonucunda ihale üzerine bırakılan istekli ile anahtar teslim götürü bedel sözleşme imzalanacağı düzenlenmiştir.

Başvuru konusu ihaleye 15 isteklinin katıldığı, ihale komisyonu tarafından 14 isteklinin geçerli teklif olarak tespit edildiği anlaşılmıştır. Geçerli teklif olarak belirlenmiş isteklilerin teklif ettikleri bedeller üzerinden, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.1 inci maddesindeki açıklama uyarınca aşırı düşük teklif sınır değerin 110.274,00 TL olarak tespit edildiği ve tutanak altına alındığı görülmüştür.

09.07.2010 tarihli aşırı düşük sorgulama yazısı ile teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerden, açıklamalarının teklif bedelin tamamını içeren hesap cetvelleri üzerinden değerlendirileceği belirtilerek aşırı düşük teklif açıklamalarının ilgili yazının tebliğinden itibaren 5 iş günü içinde idareye sunulması istenilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilerden iki isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Ege-San İnş. ve İnş. Malz. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklamanın ise idare tarafından uygun bulunarak ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

_ İhale komisyonu;_

__

_ a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,_

__

_ Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir._

__

_ İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” _hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde ise;

“…

_ 45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini; _

__

_ a) Yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b)****_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_ c)****_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

__

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

__

_ 45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir._

__

_ 45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır._

__

__45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

__

__a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

__b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

__c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

_ ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir._

_ d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur._

__

_ 45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir._

__

_ 45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir._

__

_ 45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır._

__

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının aşırı düşük teklif açıklama üst yazısı, şirket tanıtım yazısı, teklif bedel icmal tablosu, maliyet tespit raporu, inşaat birim ortalama maliyetleri ve işçilik maliyetleri tablosu (hesap cetveli), inşaat kalemlerine ilişkin analizler, all risk sigorta teklifi, fatura fotokopilerinden oluştuğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede istekli tarafından sunulan hesap cetvelinde 13 adet iş kaleminden oluştuğu, söz konusu kalemlerden 9 adet iş kaleminin Bayındırlık ve İskan Bakanlığının hazırladığı birim fiyatlar kullanılarak oluşturulan birim fiyat listesinin sunulduğu, 4 adet iş kalemi içinse analiz sunulduğu anlaşılmıştır. İstekli tarafından sunulan analizlerin incelenmesinden 04.278 poz no’lu galvanizli tel, 04.271 poz no’lu galvanizli çivi, 04.270 poz no’lu çivi kalemlerine ilişkin teklif edilen fiyatların belgelere dayalı açıklamasının sunulmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, 04.026 poz no’lu oluklu kiremit kalemi için teklif edilen fiyatı tevsik amaçlı Yavuz Ticaret tarafından düzenlenmiş proforma faturanın sunulduğu, proforma fatura ekinde 2 alış ve 2 satış faturası örneği bulunduğu, söz konusu fatura örneklerinin serbest muhasebeci tarafından onaylandığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinin (a) bendinde isteklilerce sunulan fatura örneklerinin mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olması gerektiği açıklandığından, 04.026 poz no’lu oluklu kiremit kalemi için teklif edilen fiyatın usulüne uygun onaylanmış şekilde belgelendirilmediği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu analizler incelendiğinde, işçilik saat ücretinin asgari 3,38 TL olarak öngörüldüğü anlaşılmıştır. Başvuru konusu ihalenin yapıldığı 06.07.2010 tarihinde brüt asgari ücret 760,50 TL, günlük asgari ücret 25,35 TL’dir. 4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü maddesi doğrultusunda bir işçi haftada 45 saat çalışabileceğinden, haftada 6 günlük ve günde 7,5 saatlik çalışma üzerinden bir işçiye ödenmesi gereken saatlik ücret 3,24 TL olmaktadır. Asgari ücretle çalıştırılan bir işçinin saatlik ücretinin 3,38 TL olduğu dikkate alındığında, bahse konu isteklinin sunmuş olduğu analizlerde saatlik işçilik ücreti için öngörmüş olduğu bedelin asgari işçilik ücretini karşıladığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından hesaplanan metrajların yaklaşık maliyet hesabında esas alınan metrajlar karşılaştırıldığında işin yapım şartlarına uygun olarak gerçekleşmesini engelleyecek düzeyde farklılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında oluklu kiremit kalemlerine ilişkin teklif edilen fiyatların mevzuata uygun olarak tevsik edilmediği ayrıca 04.278 poz no’lu galvanizli tel, 04.271 poz no’lu galvanizli çivi, 04.270 poz no’lu çivi kalemlerine ilişkin teklif edilen fiyatların belgelere dayalı açıklamasının sunulmadığı anlaşıldığından, söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.