KİK Kararı: 2010/UY.II-2807

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/061
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 20.09.2010
Karar No : 2010/UY.II-2807
BAŞVURU SAHİBİ:
Tork Müşavirlik İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti, Meydan Yeri Eser İşhanı No:44 K.3 YOZGAT

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çorum İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği Tarımsal Hizmetler Müdürlüğü, Mimar Sinan Mah. İnönü Cad. No: 179 19100 ÇORUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/79046 İhale Kayıt Numaralı "Çorum Merkez Tatar Köyü Kös Göleti ve Yağmurlama Sulama Tesisi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

02.09.2010 tarih ve II.Y.25.45.0218/2010-37E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Çorum İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği Tarımsal Hizmetler Müdürlüğü tarafından 13.07.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çorum Merkez Tatar Köyü Kös Göleti ve Yağmurlama Sulama Tesisi” ihalesine ilişkin olarak Tork Müşavirlik İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin 04.08.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 09.08.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 18.08.2010 tarih ve 20684 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.08.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinde belirtilen hususları karşılamadığı, idare tarafından söz konusu isteklinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesinde belirtilen hususlara dayanarak açıklama yaptığının belirtildiği ancak anılan isteklinin ihale kapsamında sunduğu teklif cetvelinde herhangi bir kurum pozu belirtilmediği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yaklaşık maliyete göre % 30 tenzilatlı fiyat teklif ettiği, genel giderlerle birlikte fiyat açıklaması yapmasının mümkün olmadığı, istekli tarafından Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesinde belirtilen hususlara uygun açıklama yapılmış olsa dahi genel giderlerin istekli tarafından ayrıca hesaplanıp hesaplanmadığı konusunda idarenin cevabında açıklık olmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde işin adı; “Çorum Merkez Tatar Köyü Kös Göleti ve Yağmurlama Sulama Tesisi” yapım işi olarak belirtilmiştir.

İdari şartnamenin 19 uncu maddesinde ise, isteklilerin tekliflerini her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceği ve ihale sonucunda teklif birim fiyat sözleşme imzalanacağı düzenlenmiştir.

Başvuru konusu ihaleye 6 isteklinin katıldığı, ihale komisyonu tarafından 5 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak tespit edildiği anlaşılmıştır. Teklifleri geçerli teklif olarak belirlenmiş isteklilerin teklif ettikleri bedeller üzerinden Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.1 inci maddesindeki açıklama uyarınca aşırı düşük teklif sınır değerin tespit edildiği ve tutanak altına alındığı görülmüştür.

15.07.2010 tarihli aşırı düşük sorgulama yazısı ile teklifi aşırı düşük olarak belirlenen istekliden, fiyat düşüklüğüne neden olan maliyet bileşenleri ile ilgili açıklamaların belgeleriyle birlikte 22.07.2010 tarihine kadar idareye sunulması istenilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen Mehmet Yılmaz tarafından sunulan açıklamanın idare tarafından uygun bulunarak ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

_ İhale komisyonu;_

_ a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,_

_ Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir._

__

_ İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” _hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “ Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi ” başlıklı 38.3 üncü maddesinde; **** “ İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

__

Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir.

__

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

…

…

…

…

__

__

__

__

…

16.002

Basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

101,34

__

__

101,34

…

16.003

Basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

107,50

86,00

15,48

101,48

…

…

…

…

__

__

__

__

…

…

…

…

__

__

__

__

__

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.” açıklaması,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde ise;

“…

_ 45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini; _

_ a) Yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b)****_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_ c)****_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

_ 45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir._

_ 45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır. _

__45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

__a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

__b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

__c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

_ ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir._

_ d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur._

_ 45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir. _

_ 45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir._

_ 45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır._

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının aşırı düşük teklif açıklama üst yazısı, birim fiyat cetveli, inşaat iş kalemleri birim fiyat analizleri, Altersoy Gıda Tarım Petrol İnş. Taah. İhr. İth. Ltd. Şti.’nin düzenlediği proforma fatura ve ekleri, Özplas Plastik İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş proforma fatura ve birim fiyat maliyet analizi, Ulaş Sıhhi Tesisat ve İnşaat ve Döküm Malz. San. Tic. Ltd. Şti. ve birim fiyat maliyet analizi, AHED Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş proforma fatura ve birim maliyet cetveli, Hatboru Çelik Boru San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş proforma fatura ve birim maliyet cetveli, Çelikel Beton Nak. İnş. Petrol İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından hazırlanmış proforma fatura ve eki satış faturası, Tokat Şahinler Kerestecilik tarafından hazırlanmış proforma faturanın ve eki satış faturasından oluştuğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede kereste ve C/20 hazır beton kalemleri için düzenlenmiş proforma faturaların ekinde yalnızca satış faturalarının bulunduğu tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6. maddesinin (a) bendinde yer alan açıklama uyarınca isteklilerin proforma fatura ile açıklama yapması durumunda proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenmesi gerektiğinden ilgili kalemlere ilişkin maliyetlerin belgelere dayalı olarak açıklanmadığı görülmüştür.__

Diğer taraftan, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük açıklaması üst yazısında analizlerde yer alan malzeme fiyatlarında Bayındırlık ve İskan Bakanlığının rayiç fiyatlarının kullanıldığı belirtilmektedir. Ancak, yapılan incelemede söz konusu isteklinin analizlerinde kullanılan birim fiyatları tevsik etmek için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif ettiğini beyan etmesine karşın Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.3 üncü maddesinde açıklandığı şekliyle hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullanıldığını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek sunmadığı anlaşılmıştır. Aynı şekilde makine ve ekipman kullanılarak gerçekleştirilen kalemlerde belirtilen maliyetlerin ve analizlerde yer alan işçilik ücretlerinin de birim fiyat poz numaralarının belirtilmek suretiyle hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandığının liste halinde sunulmadığı anlaşılmıştır.

Söz konusu eksiklikler değerlendirildiğinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin kamu ihale mevzuatına uygun aşırı düşük açıklaması sunmadığı anlaşıldığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.