KİK Kararı: 2010/UY.II-2801

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/061
Gündem No : 11
Karar Tarihi : 20.09.2010
Karar No : 2010/UY.II-2801
BAŞVURU SAHİBİ:
Seril İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti., 1396. Sokak No:73/2 Kahramanlar/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tcdd 3. Bölge Müdürlüğü, Atatürk Cad. No:121/A Alsancak/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/32313 İhale Kayıt Numaralı "Menemen Cumaovası Arasında Bulunana Mevcut İhata Panolarının Boyanması İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.09.2010 tarih ve II.Y.25.82.0264/2010-47E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

TCDD Genel Müdürlüğü 3. Bölge Müdürlüğü tarafından 13.04.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Menemen Cumaovası Arasında Bulunana Mevcut İhata Panolarının Boyanması İşi.” ihalesine ilişkin olarak Seril İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 10.08.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 12.08.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 23.08.2010 tarih ve 21267 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.08.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ; Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan istekliler tarafından yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu, idarenin verdiği analiz formatında müteahhit karının % 25 olduğu, söz konusu isteklilerin bu formata uygun analiz sunmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelemeye konu ihalenin idarece, “İhale komisyonunca her ne kadar aşırı düşük tekliflerden birisine ihale verilmiş ise de, aşırı düşük teklif sorgulamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak yapılmadığı” gerekçesiyle iptal edildiği, başvuru sahibince, söz konusu iptal gerekçesinin yerinde olmadığından bahisle itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, yapılan inceleme sonucunda 12.07.2010 tarih ve 2010/UY.II-1979 sayılı Kurul kararı ile idarenin iptal gerekçesinin yerinde olmadığı ve idarenin ihalenin iptal kararının iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

26 isteklinin teklif verdiği başvuruya konu ihalede, idarece yapılan değerlendirmede bütün isteklilerin teklifleri geçerli sayılarak sınır değer hesaplandığı ve bu değerin altında teklif veren 10 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, 1 isteklinin bu sorgulamaya cevap vermediği ve teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu sorgulama cevap veren 9 istekliden 5 inin açıklaması uygun görülmediğinden tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin, söz konusu sorgulama verdiği cevap uygun görülen en düşük teklif sahibi Cihantaş İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği ve yapılan her türlü açıklamanın belgelere dayalı olması gerektiği hüküm altına alınmış olup, belgelendirmenin nasıl yapılacağı ise Kamu İhale Genel Tebliğinde açıklanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesinde, isteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı gibi, kamu kurumlarına belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlarının karsız tutarı üzerine kendi belirlediği kar oranını ekleyerek ve yukarıda belirtildiği şekilde teklif veren isteklilerin de analiz düzenlemesine gerek bulunmadığı açıklanmış, aynı maddenin devamında ise kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmadığı gibi, analizlerinde de Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmadığı belirtilmiştir.

Aynı Tebliğin yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 45.1.1 inci maddesinde, ihaledeki geçerli teklifler tespit edildikten sonra hesaplanacak aşırı düşük teklif sınır değeri formülü açıklanmış; 45.1.6 ncı maddesinin (a) bendinde, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetinin belirtileceği ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan Yeminli Mali Müşavir veya beyannamelerini imzalayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir’e onaylatılacağı; (b) bendinde, isteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu Yeminli Mali Müşavir veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulmasının zorunlu olduğu, söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetlerinin belirtilmesi gerektiği, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulmasının zorunlu olduğu düzenlenmiştir.

Başvuruya konu ihalenin 1adet iş kaleminden oluştuğu, söz konusu iş kaleminin yapımında, “antipas, sentetik(mamul) boya, zımpara kağıdı” malzemelerinin kullanılacağı, işçilik olarak “boyacı usta ile çırak” çalıştırılacağı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması üzerinden yapılan incelemede aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Söz konusu isteklinin “antipas”, “sentetik boya” ve “zımpara kağıdı” giderleri için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın 2010 yılı rayiç fiyatlarının kullanıldığı, boyacı ustası ve çırak’ın saatlik ücreti için ise ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin teklif edildiği görülmüştür.

Ancak, idarenin yaklaşık maliyet hesabında, ihaleye konu iş kaleminin 1 m2 lik imalatı için 0,35 saat boyacı ustası, 0,30 saat çırak çalıştırılmasının öngörüldüğü, söz konusu isteklinin, aynı iş kaleminin 1 m2 lik imalatı için 0,25 saat boyacı ustası, 0,10 saat çırak çalıştıracağı anlaşılmıştır.

İncelen ihalenin konusunu oluşturan “ihata panolarının boyanması” iş kaleminin herhangi bir kamu kurumu tarafından belirlenen bir birim fiyat olmadığı, dolayısıyla söz konusu iş kalemin bir m2’lik imalatı için gereken işçilik miktarıyla ilgili yayımlanmış herhangi bir normun bulunmadığı, bu nedenle, işçilik miktarının gerek idare tarafından gerekse istekliler tarafından farklı öngörülebilmesinin tabii olduğu, kaldı ki, somut durumda, idarenin belirlemiş olduğu işçilik miktarları ile isteklinin işçilik miktarı arasında kabul edilebilir düzeyde bir farkın bulunduğu, bu itibarla, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin, ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatında müteahhit karının idarece % 25 olarak belirlendiği, isteklilerce sunulan analizlerde bu formata uygun analiz sunulmadığı iddiasına ilişkin olarak;

İhale dokümanı kapsamında verilen analiz formatı incelendiğinde, müteahhit karı ve genel giderler satırında bu oranın % 25 olarak yazıldığı görülmekte olup ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizde ise bu oranın % 10 olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar ihale üzerinde bırakılan isteklinin kar oranının analiz formatına uygun olarak belirlenmediği görülse de, kar oranının, piyasa koşulları içinde isteklinin serbest iradesiyle belirlendiğinden ve özel hukuk kuralları çerçevesinde faaliyet gösteren bir tüzel kişiliğin bu iradesine müdahale olanağı bulunmadığından, bu durumun mevzuata aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Süleyman ARTUN- Gümüşkaya Mühendislik’in aşırı düşük teklif açıklaması üzerinden yapılan incelemede aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Adı geçen isteklice antipas gideri için 1,75 bedel öngörüldüğü, bu bedeli tevsiken Sate Gıda ve Kimya San ve Tic. Ltd. Şti. den alınan bir adet proforma faturanın sunulduğu, söz konusu proforma fatura ekinde, proforma faturaya konu antipasa ilişkin YMM onaylı birim maliyet cetvelinin sunulduğu, bu birim maliyet cetveline göre antipasın1 kg’sinin maliyetinin 1,46 TL olduğunun anlaşıldığı, bu tutarın, söz konusu isteklinin bu malzeme için öngördüğü maliyetin altında olduğunun görüldüğü, dolayısıyla antipasa ilişkin yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu,

Sentetik boya giderine ilişkin sunulan proforma faturada sentetik boyanın birim ortalama maliyetinin belirtildiği, ancak bu belgede yer alan birim ortalama maliyet tutarının isteklin kendisi tarafından belirlendiğinin anlaşıldığı, zira söz konusu belgede herhangi bir YMM veya SMMM onayının bulunmadığı, bununla birlikte söz konusu belge ekinde yer alan alış ve satış faturalarının Mart 2009 dönemine ait olduğu, başvuruya konu ihalenin 13.04.2010 tarihinde yapıldığı dikkate alındığında, söz konusu alış ve satış faturalarının bu tarihe göre son geçici vergi beyannamesi dönemine ait olmadığı,

Zımpara kağıdı maliyetini tevsiken sunulan proforma fatura ekinde yer alan alış ve satış faturalarının 2007 yılına ait olduğu, dolayısıyla söz konusu faturaların son geçici vergi beyannamesi dönemine ait olmadığı,

Tespit edilmiştir.

Bu tespitler çerçevesinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Gümüşkaya Müh.-Süleyman Artun tarafından yapılan açıklamanın mevzua aykırı olduğu anlaşılmış olup, adı geçenin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Erdoğanlar İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Söz konusu isteklice herhangi bir analizin yapılmadığı, dolayısıyla ihale konusu iş kaleminin imalatı sırasında kullanılan malzemeler için ne kadar bedel öngörüldüğünün belli olmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında herhangi bir proforma faturanın veya fiyat teklifinin bulunmadığı, bu kapsamda sadece 1 adet faturanın bulunduğu, söz konusu faturada adı geçen şirketler ile Erdoğanlar İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin arasında nasıl bir ilişki bulunduğuna dair herhangi bir bilginin bulunmadığı, diğer bir ifade ile bu faturanın hangi amaçla sunulduğunun tespit edilmesinin söz konusu olmadığı,

Bunun dışında söz konusu isteklice çeşitli idarelerden alınan iş deneyim belgeleri ile 1 adet TSE belgesinin bulunduğu,

Tespit edilmiştir.

Söz konusu tespitler çerçevesinde bahse konu isteklinin teklif ettiği bedeli tevsiken mevzuata uygun herhangi bir belge ile açıklama yapılmadığı anlaşıldığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Özkom İnş. San. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Adı geçen isteklice, çırak’ın saatlik ücreti için 2,77 TL, boyacı ustasının saatlik ücreti için 3,20 TL bedel öngörüldüğü, ancak ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin saatlik miktarının 3,24 TL’ye tekabül ettiği, dolayısıyla söz konusu isteklinin işçilik gideri için öngördüğü bedelin saatlik asgari ücretin altında olduğu,

Sentetik boya ve antipas giderini belgelemek amacıyla herhangi bir proforma fatura sunulmaksızın alış ve satış faturalarının sunulduğu, ancak Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 .1.6 ncı maddesinin (a) bendinde, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetinin belirtileceği ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan Yeminli Mali Müşavir veya beyannamelerini imzalayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir’e onaylatılacağı düzenlenmiş olup, söz konusu isteklice herhangi bir proforma fatura sunulmaksızın yapılan açıklamanın bu düzenlemeye aykırı olduğu,

Anlaşılmıştır.

Buna göre söz konusu isteklice yapılan açıklamanın gerek saatlik işçilik gideri için öngörülen bedelin saatlik asgari ücretin altında olması gerekse sentetik boya ve antipas gideri için herhangi proforma fatura sunulmaması nedeniyle mevzuata aykırı olduğu anlaşılmış olup, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Gümüşkaya müh.-Süleyman Artun, Erdoğanlar İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Özkom İnş. San. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.