KİK Kararı: 2010/UY.II-2666

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/057
Gündem No : 94
Karar Tarihi : 31.08.2010
Karar No : 2010/UY.II-2666
BAŞVURU SAHİBİ:
Karaca Grup Yapı Tes.San.ve Dış Tic. Ltd. Şti., İkizdere Sk. No.8/2 G.O.P. Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü, Üniversiteler Mahallesi Dumlupınar Bulvarı No:139 06500 Çankaya / ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/48546 İhale Kayıt Numaralı "Mta C Blok Binasının Modernizasyon Bakım Onarımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.08.2010 tarih ve II.Y.22.57.0265/2010-27E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü tarafından 21.05.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “MTA C Blok Binasının Modernizasyon Bakım Onarımı” ihalesine ilişkin olarak Karaca Grup Yapı Tes. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin 07.07.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 12.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 23.07.2010 tarih ve 17414 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde kalan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı, iddiasına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü,

**** Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde; “ (1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

_ a) Yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen işin özgünlüğü,_

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde;****“38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur…

38.4. İsteklilerin, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş grupları için bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini gösterecek şekilde analiz sunmaları yeterli kabul edilecektir…

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır…” açıklaması,__

__

“Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği,aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir…

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

…” açıklaması,

İdari şartnamenin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 30 uncu maddesinde; “ 33.1. İhale komisyonu, verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

33.2. İhale komisyonu tarafından;

__

a)Yapım yönteminin ekonomik olması,

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen işin özgünlüğü,

__

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak, Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen kriterler çerçevesinde aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

_ 33.3. İhale komisyonu tarafından, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalara ilişkin olarak Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen kriterler esas alınacaktır._” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

İhale üzerinde kalan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; İnşaat imalatları için 738.586,39 TL, Elektrik tesisatı için 275.485,14 TL ve Müşterek tesisat için 95.928,47 TL olmak üzere toplam 1.110.000,00 TL bedel öngörüldüğü, söz konusu açıklamada; iş kalemlerinin büyük bir kısmı için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının rayiçlerinin kullanılacağının belirtildiği ve teklif birim fiyat listesinin Tebliğ hükümlerine uygun bir şekilde düzenlenerek sunulduğu, diğer iş kalemleri için ise analizlerin ve analizleri tevsik edici belgelerin sunulduğu, proforma fatura ile belgelendirme yapılan iş kalemleri için proforma fatura ve eklerinde birim ortalama maliyet tutarlarına yer verildiği ve ek olarak sunulması gereken alış ve satış faturalarının mevcut olduğu, fiyat teklifi ile açıklama yapılan iş kalemlerinde, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenen fiyat tekliflerine ek olarak maliyet tespit raporlarının sunulduğu bu sebeple de ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan değerlendirme neticesinde; ihale üzerinde kalan isteklinin, aşırı düşük teklif açıklamasını ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak sunduğu görüldüğünden başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen, Ordem Yapı İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; isteklinin İnşaat imalatları için 766.435,96 TL, Elektrik tesisatı için 287.615,39 TL ve Müşterek tesisat için 94.948,65 TL olmak üzere toplam 1.149.000,00 TL bedel öngördüğü, isteklinin açıklamada tüm iş kalemleri için yapılan analizleri sunduğu ancak açıklamanın içinde verilen teklif cetvellerinde yer alan iş kalemlerine teklif edilen birim fiyatlar ile ilgili iş kalemlerine ait analizlerde öngörülen bedeller arasında bariz farklılıklar olduğu, tespit edilen farklılıkların aşağıda yer alan tablodaki gibi olduğu, ayrıca birçok iş kalemine ilişkin olarak herhangi bir açıklamanın ve de belgelendirmenin yapılmadığı, iş kalemlerinin resmi kamu ve kurum kuruluşların birim fiyat rayiçleri kullanılarak gerçekleştirileceğine ilişkin bir beyanın olmadığı ve teklif birim fiyat listesinin Tebliğ hükümlerine uygun bir şekilde düzenlenmiş bir listenin de sunulmadığı,

Poz No.

Tanım

Cetvelde Öngörülen Birim Fiyat (TL)

Analizde Öngörülen Birim Fiyat (TL)

819-205

Yanmaz plastik tel. dağ. kutusu

312,50

2,11

845-103

Televizyon sortisi

50,00

13,29

880-103

Telefon fiş-prizi

43,75

2,46

880-1278

Frenli tekerlek grubu

37,50

57,38

880-1289

19” 1U yatay kablo düzenleyici

131,25

17,12

880-585

Utp Cat6 Patch panel

281,25

700,39

880-721

4 Fiber kapasiteli ST/MM

5,63

700,39

İsteklinin teklif etmiş olduğu bedeli açıklayamadığı, birçok iş kalemine ilişkin olarak ilgili mevzuat hükümlerine uygun bir açıklamanın yapılmadığı ayrıca tespit edilen maddi hata nedeniyle isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.

İhalede geçerli teklif olarak belirlenen Arslan Develioğlu’nun sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; İnşaat imalatları için 837.200,74 TL, Elektrik tesisatı için 238.585,69 TL ve Makine tesisatı için 78.819,35 TL olmak üzere toplam 1.154.878,78 TL bedel öngörüldüğü, söz konusu açıklamada; iş kalemlerinin büyük bir kısmı için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının rayiçlerinin kullanılacağının belirtildiği ve teklif birim fiyat listesinin Tebliğ hükümlerine uygun bir şekilde düzenlenerek sunulduğu, diğer iş kalemleri için ise analizlerin ve analizleri tevsik edici belgelerin sunulduğu, proforma fatura ile belgelendirme yapılan iş kalemleri için proforma fatura ve eklerinde birim ortalama maliyet tutarlarına yer verildiği ve ek olarak sunulması gereken alış ve satış faturalarının mevcut olduğu, fiyat teklifi ile açıklama yapılan iş kalemlerinde, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenen fiyat tekliflerine ek olarak maliyet tespit raporlarının sunulduğu bu sebeple de ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte bir işlem olduğu tespit edildiğinden, ihalede sadece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili mevzuata uygun olmaması nedeniyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak tekliflerin değerlendirilmesi aşaması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****