KİK Kararı: 2010/UY.II-2665

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/057
Gündem No : 93
Karar Tarihi : 31.08.2010
Karar No : 2010/UY.II-2665
BAŞVURU SAHİBİ:
Hüsnü ÇETİNEL, Merkez Mah. S.Çakmakoğlu Cad. M.Erdem Apt. No.1/1 Erdemli/İÇEL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Silifke Orman İşletme Müdürlüğü, Toros Mah. Malazgirt Bulv. No:2 Silifke/MERSİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/72019 İhale Kayıt Numaralı "Değirmendere İşletme Şef. 567 Kod No’lu Uzunbağlar-Devetepe İsimli B Tipi Tali Orman Yolunda Sanat Yapısı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

24.08.2010 tarih ve II.Y.23.86.0265/2010-31E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Silifke Orman İşletme Müdürlüğü tarafından 30.06.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Değirmendere İşletme Şef. 567 Kod No’lu Uzunbağlar-Devetepe İsimli B Tipi Tali Orman Yolunda Sanat Yapısı” ihalesine ilişkin olarak Hüsnü Çetinel’nin 22.07.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 30.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.08.2010 tarih ve 18694 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.08.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde kalan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı, iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü,

**** Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde; “ (1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

_ a) Yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen işin özgünlüğü,_

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde;****“38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

__

Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

38.4. İsteklilerin, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş grupları için bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini gösterecek şekilde analiz sunmaları yeterli kabul edilecektir…

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır..” açıklaması,

__

“Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “… 45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

…” açıklaması,

Yer almaktadır.

İdarece yapılan aşırı düşük teklif sınır değer hesaplamasında sınır değerin 52.939,22 TL olarak bulunduğu ancak Kurumundan internet sitesinde yapılan hesaplamada; sınır değerin 53.046,89 TL olarak bulunduğu, iki değer arasındaki farklılığın; idarece yapılan hesaplamada geçerli tekliflerin tespit edilmesi aşamasında birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata yapmış olması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmış olan Dönmez İnş. Ltd. Şti.’nin teklifinin hesaplamaya dahil edilmiş olmasından kaynaklandığı anlaşılmış olup, tespit edilen yeni sınır değerin altında kalan istekli sayısının, yanlış hesaplanan sınır değerin altında kalan istekli sayısı ile aynı olması bir başka deyişle de söz konusu eksikliğin aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasına ilişkin sonuca etkili herhangi bir değişikliğe yol açmaması nedeniyle eksiklik esasa etkili bulunmamıştır.

Teklif fiyat icmalinde, yukarıda belirtilen Tebliğin 38.3 üncü maddesi hükmüne uygun bir listeleme yapılması durumunda söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulmasına gerek olmadığı,

İhale üzerinde kalan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; teklif fiyat icmalinde ilgili Tebliğ hükümlerine uygun bir listeleme yapılmadığı, icmalde iş kalemlerine teklif edilecek birim fiyatlar hazırlanırken Karayolları Genel Müdürlüğü, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyat rayiçleri ve TCK Nakliye Formüllerinin kullanıldığının belirtildiği, ancak söz konusu icmalde iş kalemlerinin poz numaralarına yer verilmediği, birçok iş kalemine ilişkin olarak teklif edilen birim fiyatın, kar ve genel gider hariç birim fiyat ile teklif edilen kar ve genel gider toplamına eşit olmadığı, ayrıca teklif icmalinde iki iş kalemi için teklif edilen kar ve genel gider tutarının negatif bir tutar olarak yer aldığı, söz konusu eksiklikler nedeniyle isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında ilgili Tebliğ hükümlerine uygun bir listeleme yapmadığı gerekçesiyle her bir iş kalemi için analiz sunulmasının gerekli olduğu,

Söz konusu teklif icmalinde yer alan 4 adet iş kalemi için yapılan analizlerde yüklenici karı olarak negatif bir tutara yer verildiği, Torbalı (Portland) çimento malzemesi için sunulan proforma faturanın ekinde yer alan proforma faturayı düzenleyen istekliye ilişkin faturaların ilgili mevzuat hükümlerine göre SMMM veya YMM onayı taşıması gerekirken alış faturasının her hangi bir onay taşımadığı, satış faturasının ise sadece Serbest Muhasebeci (SM) onayı taşıdığı, nakliye ve kazı kalemlerine ilişkin olarak sunulan fiyat teklifinin ekinde, yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış, maliyet tespit raporunun da sunulması gerekirken sunulmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; ihale üzerinde kalan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının yukarıda açıklanan sebeplerle ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı tespit edildiğinden, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunarak ihalenin istekli üzerinde bırakılmasında mevzuata uyarlık olmadığı anlaşılarak başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin üzerinde kaldığı isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak tekliflerin değerlendirilmesi aşaması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****