KİK Kararı: 2010/UY.II-2653

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/057
Gündem No : 102
Karar Tarihi : 31.08.2010
Karar No : 2010/UY.II-2653
BAŞVURU SAHİBİ:
Güven İnş. Tur. Mad. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Fermak İnş. Taah. A.Ş. - Özkardeşler İnş. Hafr. Tic. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Osmanlı Cad., Elit İş Merkezi, No:27/1-4-5, Balgat /ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü, Esenevler Mah., Atatürk Bulvarı, No:380, 55200, Atakum / SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/46704 İhale Kayıt Numaralı "Ordu-Mesudiye-Koyulhisar Devlet Yolu, Ordu-Ulubey Ayr., Topçam (1. Kısım) Arası, Km: 0+000-15+449 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Viyadük, Tünel ve Üstyapı İşleri Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

26.08.2010 tarih ve II.Y.22.36.0199/2010-39E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü tarafından 11.05.2010 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan “Ordu-Mesudiye-Koyulhisar Devlet Yolu, Ordu-Ulubey Ayr., Topçam (1. Kısım) Arası, Km: 0+000-15+449 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Viyadük, Tünel ve Üstyapı İşleri Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Güven İnş. Tur. Mad. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Fermak İnş. Taah. A.Ş. - Özkardeşler İnş. Hafr. Tic. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 01.07.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 08.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 22.07.2010 tarih ve 17244 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; iddia konusu ihalede, idare tarafından, aç-kapa tünelin, tünel olarak adlandırılamayacağı hususu gerekçe gösterilerek iş deneyim belgelerinin benzer iş tanımında uygun olmadığına karar verildiği ve dolayısıyla ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda, başvuru sahibi firmanın yeterli bulunmadığı; ancak, aç-kapa tünellerinin, A-III grubunda yer alan “demiryolu ve karayolları tünelleri” içinde yer aldığı; 2007/UY.Z-3855 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararında, demiryolu ve karayolları tünellerinin, Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan A-III grubu işler kapsamında kabul edileceği, günümüzde, aç-kapa tüneller, klasik tüneller, tünel delme makinesi ile inşa edilen tüneller ve batırma tüneller olmak üzere dört temel tünel yapma metodunun mevcut olduğu ve kullanılan inşaat prensipleri açısından ayrım yapılmaksızın tünel türlerinin tamamının benzer iş kapsamında bulunduğu hususunun ifade edildiği, bu hususu destekleyici bir durum olarak, bahsi geçen tünellere başka hiçbir grupta yer verilmediği, bu nedenle dört ayrı metotla yapılan tünel türlerinin tamamının, adı geçen Tebliğin A-III grubunda bulunan “demiryolu ve karayolları tünelleri” maddesi kapsamında yer aldığı; belirtilen sebeplerden, bahsedilen firmaya ait iş bitirme belgesinin yeterli görülerek ihaleye davet edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu ihaleye ait idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde ihalenin adı “Ordu-Mesudiye-Koyulhisar Devlet Yolu [(Ordu-Ulubey) Ayr., Topçam (1. Kısım) Arası], Km: 0+000-15+449 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Viyadük, Tünel ve Üstyapı İşleri Yapımı” __ olarak; işin fiziki miktarı ve türü ise; “Km:0+000-15+448,91 arasındaki toprak tesviye işleri (1.720.000m³ kazı), sanat yapısı işleri (34.300 m³ demirli ve demirsiz beton, 50.000 m³ moloz taş inşaat), üst yapı işleri (42.000 m³ alttemel, 51.000 m³ temel, 8.000 m³ mıcır), köprü işleri (3.127 m³ demirli ve demirsiz beton), viyadük işleri (11.789 m³ demirli ve demirsiz beton), tünel işleri (224.678 m³ kazı, 24.849 m³ demirli ve demirsiz beton).” olarak belirlenmiştir.

Aynı şartnamenin “Ön yeterlik başvurusu için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinin, benzer iş olarak kabul edilecek işlerin belirlendiği altıncı fıkrasında; “ Resmi Gazetede 29.12.2005 tarih ve 26038 sayı ile yayınlanan Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde (A)/III. Grup: Temel-Tünel, Kapalı Drenaj, Galeri İşleri ve (A)/IX. Grup: Sathi kaplama veya diğer yeni yol yapımı işleri (altyapı+üstyapı) benzer iş olarak kabul edilecektir.__” __ düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu iddia ile ilgili olarak, Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan benzer grupları listesinde;

“A) Alt Yapı İşleri

…

III. Grup: Temel-Tünel, Kapalı Drenaj, Galeri İşleri __

1. Kapalı drenaj işleri

2. Su tünelleri, derivasyon ve enerji tünelleri, galeriler

3. Demiryolu ve karayolu tünelleri

4. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler

… __

IX. Grup: Sathi Kaplama veya Diğer Yeni Yol Yapımı İşleri (Altyapı+Üstyapı)__

1. VIII. Grup İşler

2. Otoyol/Devlet /il yolu yapımı işleri

3. Devlet ve/veya il yolu yapımı işleri

4. Belediye/cadde/sokak yapımı işleri

5. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler

…

XII. Grup : Alt-Üst Geçit-Köprü İşleri __

1. Köprü, viyadük, akadük yapımı işleri

2. Alt-üst geçitler ve/veya kavşak işleri

3. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler” açıklaması bulunmaktadır.

__

Başvuru sahibi iş ortaklığı’nın pilot ortağı olan Güven İnş. Tur. Mad. Taş. San ve Tic. Ltd. Şti.’nin hissesinin %51’ine sahip ortağı olan Nejat Çubukçuoğlu adına Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 20.09.2008 tarih ve 2474 sayı ile düzenlenmiş olan iş denetleme belgesinde, işin adı;__“İzmir-Urla-Çeşme Otoyolu (İkiztepe-Konak-Doğanlar Kesimi)” olarak; uygulanan yapı teknolojisi ise “Otoyolu yapımı işi (Toprak ve tesviye, üstyapı, büyük ve küçük sanat yapıları, viyadük, aç kapa tünel işleri, güvenlik ve trafik işaretlemeleri, aydınlatma, peyzaj işleri ve ikincil işler)” olarak tanımlanmıştır.

__

Başvuru sahibinin teklif dosyasında bulunan, ihaleyi yapan idareye hitaben adı geçen pilot ortak tarafından yazılmış 17.06.2010 tarihli yazıda;__“…Söz konusu işte kullanılan iş deneyim belgemize ait hakediş detayları ekte bilgilerinize sunulmuştur. Açkapa tüneli İzmir-Urla-Çeşme Otoyolu, Osman Kibar Kavşağı (Bornova) kavşağının altından geçmekte olup hakedişlerde Osman Kibar Kavşağı açkapa tünelleri imalatları olarak ayrıca belirtilmiştir.” açıklaması yer almaktadır. Bu ifadelerden, aç-kapa tünelin, bir kavşak düzenlemesi dahilinde, yolun bir bölümünün kavşak altından geçirilmesi amacıyla inşa edildiği anlaşılmaktadır.

__

İdarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta;__“…bunun yanı sıra ortak girişimin iş deneyimini tevsik için sunduğu 62 no.lu hakedişe ait icmal sayfasında, tünel iş grubunun yer almadığı, ödemelerde de sanat yapıları iş gruplarında değerlendirildiği tespit edildiğinden, ön yeterlik değerlendirmesinde yeterli bulunmamıştır.” ifadesi yer almaktadır. İddia konusu iş deneyim belgesinde yer alan işe ilişkin hakediş icmali ve ekindeki hakediş sayfalarında, tünel yapımına ait bir bilgiye rastlanmamıştır. Ancak, hakedişle ilgili sayfaları takip eden yeşil defter sayfalarında Osman Kibar Köprülü Kavşağı aç-kapa tünelleri imalatlarına ilişkin miktarlar belirtilmektedir. İdarece belirtildiği gibi, söz konusu imalatlara ilişkin bilgiler, yeşil defterin küçük ve büyük sanat yapıları ile ilgili sayfalarında bulunmaktadır.

Tünel açma yöntemleri arasında, delme-patlatma, özel delgi aygıtları kullanma ve kazıp kapama (aç-kapa) vb. metotlar sayılabilir.

__

Ön yeterlik dokümanı satın alındığına dair belgede, idarece isteklilere verilen ön yeterlik şartnamesi ile standart formlar arasında, iddia konusu ihalede ifa edilecek işler arasında bulunan tünel inşaatının hangi yöntemle yapılacağı hususunda bir bilgiye rastlanmamıştır. Konu ile ilgili olarak, sadece, ön yeterlik şartnamesinin “Ön yeterlik başvurusu için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” __başlıklı 7 nci maddesinin beşinci fıkrasının “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı üçüncü bendinde sayılan makine-ekipman listesinin 17 nci sırasında “1 adet jumbo tipi tünel kazı makinesi (çift bomlu)” düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür. Bunun dışında, ihale konusu işin ifası sırasında açılacak bir tünelin hangi yöntemle açılacağı hususu ön yeterlik dokümanı kapsamından anlaşılamamaktadır. Bu konu ile ilgili olarak, tünelin hangi yöntemle açılacağı hususundaki bilgiye, yaklaşık maliyet cetvelinde bulunan T1, T2 ve T3 tünel inşaatı işleri başlıklı cetvellerde bulunan 2003, 2005, 2006 ve 2008 poz numaralı iş kalemleri ile idarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta yapılan yorumdan ulaşılabilmektedir.

__

Buna göre, ihale konusu iş kapsamında yaptırılacak tüneller, “NATM (Yeni Avusturya Tünel Açma Metodu)” ile açılacaktır. Söz konusu yöntemin, kabaca, delme-patlatma ile delme işlemi yapıldıktan sonra boşluğu çevreleyen bölgenin çeşitli işlemlerle kendini tutan ve taşıyan bir hale getirilmesi işlemi olarak tanımlanabileceği sonucuna varılmıştır.

__

Başvuru sahibinin iş deneyim belgesine konu olan aç-kapa tipi tünel açma usulünde ise, zeminin, büyük bir hendek şeklinde kazıldığı; iksa ve tünel kaplaması işlemlerinin ardından kazılan bölgenin üzerinin öngerilmeli yapı elemanlarıyla tekrar örtüldüğü ve bu sistemin genel olarak kanalizasyon, içme suyu ve altgeçitlerin yapımında kullanıldığı anlaşılmaktadır.

__

Dolayısıyla, söz konusu aç-kapa tünelin, bir yol yapımı işindeki bir kavşak düzenlemesi kapsamında bir kısım trafiğin akışının toprak altından geçirilerek (başvuru sahibinin iş deneyim belgesinde olduğu gibi) kavşaktaki kesişmeyi önleyen bir alt-geçit hüviyetinde olduğu sonucuna varılmaktadır. Dolayısıyla, bu tarzdaki yapım işlerinin, Yapımİşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğin yukarıda listesi verilen A-XII grubundaki işler arasında kabul edilmesi gerektiği noktasından hareket ederek, başvuru sahibinin iş deneyim belgesinde belirtilen işin, ihale konusu işe ait benzer iş tanımını karşılamadığı neticesine ulaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Başvuru sahibinin iş denetleme belgesinde, işin adı;__“İzmir-Urla-Çeşme Otoyolu (İkiztepe-Konak-Doğanlar Kesimi)” olarak; uygulanan yapı teknolojisi ise “Otoyolu yapımı işi (Toprak ve tesviye, üstyapı, büyük ve küçük sanat yapıları, viyadük, aç kapa tünel işleri, güvenlik ve trafik işaretlemeleri, aydınlatma, peyzaj işleri ve ikincil işler)” olarak tanımlanmıştır. İdarece belirlenen benzer iş tanımında da Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde (A)/III. Grup: Temel-Tünel, Kapalı Drenaj, Galeri İşleri ve (A)/IX. Grup: Sathi kaplama veya diğer yeni yol yapımı işlerinin benzer iş olarak kabul edileceği düzenlenmiştir. Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi, iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uymamasıdır. İdarece şikâyet başvurusuna verilen cevaptan, söz konusu adayın iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uymama sebebi olarak, iş deneyim belgesindeki aç-kapa tünel sisteminin bir tünel değil bir alt-geçit gibi kabul edilmesi gerektiği hususu gösterilmektedir. İddia konusu iş deneyim belgesinde bahsedilen diğer yol yapım işleri ile ilgili bir değerlendirme yoktur. Bu durumda, dokümanda yapılan benzer iş tanımına göre, iş deneyiminde A-III ve A-IX Grubu işlerin her ikisinin beraber bir şekilde arandığı sonucu çıkmakta olup, benzer iş tanımının idare tarafından ihaleye katılımı kısıtlayıcı şekilde değerlendirmeye esas tutulduğu, A-III veya A-IX Grubu işlere ilişkin iş deneyim belgelerinin ayrı ayrı sunulmasının da kabul edilmesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, sunmuş olduğu iş deneyim belgeleri benzer iş tanımına uymadığı gerekçesiyle yeterli bulunmayan isteklilerin iş deneyim belgelerinin yukarıda belirtildiği usul ile yeniden incelenerek ön yeterlik değerlendirmesinin yapılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, sunmuş olduğu iş deneyim belgeleri benzer iş tanımına uymadığı gerekçesiyle yeterli bulunmayan isteklilerin iş deneyim belgelerinin incelenerek ön yeterlik değerlendirmesinin yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde, ihaleye katılımda yeterlik ölçütü olarak istekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak iş deneyimini gösteren belgelerin istenebileceği hüküm altına alınmıştır.

Yapım işleri ihalelerinde benzer iş düzenlemesi ve değerlendirilmesine yönelik 29.12.2005 tarih ve 26038 tarihli Resmi Gazete’de Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ yayınlanmış ve benzer iş grupları sekiz farklı iş grubuna göre belirlenmiştir. Söz konusu tebliğin açıklamalar bölümünde benzer işe yönelik belirleme yapılırken ihale konusu işin içinde bulunduğu gruba atıf yapılabileceği gibi işin niteliğine göre birden fazla gruba da atıf yapılmıştır. Örneğin: “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan A/II Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde belirleme yapılabileceği gibi, “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan A/VII ve A/XIV Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.”şeklinde belirleme de yapılabileceği düzenlenmiştir.

İncelenen ihale toprak tesviye, sanat yapıları, köprü, viyadük, tünel ve üstyapı işleri yapımı işi olup ihale ilanında ve idari şartnamede benzer iş tanımı Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan A-III ve A-IX grubu işler biçiminde tanımlanmıştır. İhaleye katılan isteklilerin sunacakları iş deneyim belgelerinin tek sözleşmede benzer iş gruplarının her ikisini birden sağlamaları gerekmektedir.

Söz konusu ihalede kesinleşen ihale dokümanına göre idarece belirlenen benzer iş tanımında Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan A-III ve A-IX grubu işler (her iki grup birden) benzer iş olarak kabul edileceği düzenlendiğinden isteklilerin her iki grubu da kapsayacak biçimde iş deneyim belgesi sunmaları zorunlu olup, bu şartı sağlamayan isteklilerin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesi kesinleşen ihale dokümanında istenilen benzer iş tanımına uygun olmadığından teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması işleminde kamu ihale mevzuatına göre bir aykırılık bulunmadığından, söz konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “ düzeltici işlem belirlenmesi” yönündeki karara katılmıyorum.

** Hicabi ECE**

** Kurul Üyesi**