KİK Kararı: 2010/UY.II-2646

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/057
Gündem No : 76
Karar Tarihi : 31.08.2010
Karar No : 2010/UY.II-2646
BAŞVURU SAHİBİ:
Berlis İnşaat Nak. Tah. Bil. San. Tic. Ltd. Şti., Hoşdere Cad. No:125/10 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Orta Doğu Teknik Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı, İnönü Bulvarı 06531 ODTÜ Yerleşkesi/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/69500 İhale Kayıt Numaralı "Odtü Kampüs İçi Asfalt Kaldırım Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

24.08.2010 tarih ve II.Y.24.20.0224/2010-38E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Orta Doğu Teknik Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 29.06.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “ODTÜ Kampüs İçi Asfalt Kaldırım Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Berlis İnşaat Nak. Tah. Bil. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 28.07.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.08.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 09.08.2010 tarih ve 19107 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.08.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idarece tespit edilen sınır değerin altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale dokümanına ve mevzuata uygun olarak sunulmadığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin incelenmesi sonucunda, ihale konusu işin “ODTÜ Kampüs İçi Asfalt Kaldırım Yapımı İşi” olduğu, idari şartnamenin 19 uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceği ve ihale sonucunda anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacağının belirtildiği görülmüştür.

Söz konusu ihaleye 5 teklif verilmiş, ihale komisyonunca geçerli olduğu tespit edilen tekliflerin değerlendirmeye alınmasıyla, Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin açıklamalar çerçevesinde; 320.945,87 TL’lik bir sınır değer hesaplanmış ve sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen Asyol İnş. Taah. Tar. Tic. ve San A.Ş. ve MS İnş. Eml. Mak. Gıda ve Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. teklif bileşenlerine ilişkin açıklama istenilmiştir.

Sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen 02.07.2010 tarihli yazılarda;“.. Verilen teklifin, 4734 sayılı Yasanın 38. maddesi içeriğine uygun olarak,

_ a) Yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen işin özgünlüğü ve teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli ile Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler, idarenin uyguladığı kaliteli malzeme çözümleri için kullanılacak olan malzemelerin katalog ve belgelerinin yazının tebliğinden itibaren üç (3) iş günü içerisinde”_ ihale komisyonuna bildirilmesi istenilmiştir. __

Söz konusu isteklilerin idarece belirlenen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu, yapılan açıklamaların idare tarafından incelenmesi neticesinde, Asyol İnş. Taah. Tar. Tic. ve San A.Ş.’nin açıklamalarının, “Kombis Beton Şti. ve Kocalar Hazır Beton Şti.’ne ait alış ve satış faturaları ile geçici vergi beyannamesinde TÜRMOB kaşesinin bulunmadığının görüldüğü, söz konusu eksikliklerin anılan istekli tarafından tamamlanmasının istenildiği, ancak istekli tarafından TÜRMOB kaşesinin serbest muhasebeci mali müşavir tarafından kaybedildiği ve evrakın onaylanamayacağının beyan edildiği” gerekçesiyle yeterli görülmeyerek ihalenin açıklamaları uygun bulunan MS İnş. Eml. Mak. Gıda ve Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

_ İhale komisyonu;_

_ a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,_

_ Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir._

__

_ İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” _hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde;

__

“…

38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir…

__

****38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

…

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

__

_ 38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” _açıklaması,

__

Anılan Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“…

_ 45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede; _

__a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

__b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

__…

_ 45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.” _açıklaması bulunmaktadır. __

Sınır değerin altında teklif sunan isteklilerinin teklif açıklamaları incelendiğinde, aşağıda yer verilen hususlar tespit edilmiştir:

i- Asyol İnş. Taah. Tar. Tic. ve San A.Ş. tarafından C-16 beton fiyatını tevsik etmek üzere Kocalar Hazır Beton ve İnş. Malz. San. Tic. Ltd. Şti.’den, mıcır ve alt temel malzemesi fiyatını tevsik etmek üzere Kobims Beton ve İnş. Malz. San. Tic. A.Ş.’den fiyat teklifi alındığı, fiyat tekliflerinin ekinde sunulan maliyet tespit raporlarının Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer alan; _“ Kaşeler kare şeklinde olup, en üste "TC" rumuzu, altına "TÜRMOB" yazısı ve "Mm" amblemi, Serbest Muhasebeci veya "Serbest Muhasebeci Mali Müşavir" ibaresi ile kaşe numarasını taşır.” _hükmünde __ belirlenen şekle uygun olarak onaylanmadığı görülmüştür.

Ayrıca, Kocalar Hazır Beton ve İnş. Malz. San. Tic. Ltd. Şti.’den alınan fiyat teklifinin faks çıktısı olduğu, dolayısıyla Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31 inci maddesinde yer alan;****“Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.” hükmüne uygun olarak sunulmadığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede, söz konusu isteklinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

ii- İhale üzerinde bırakılan istekli olan MS İnş. Eml. Mak. Gıda ve Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin “Duvar arka ve üstlerinin toprakla doldurulması” işi için İller Bankası’nın kar ve genel gider içermeyen birim fiyatlarına kendi belirlediği kar ve genel gideri ekleyerek birim fiyat oluşturduğunu belirttiği görülmüştür. Ancak, İller Bankası tarafından söz konusu işe ilişkin 14.1713 pozunun 2010 yılı birim fiyatının kar ve genel gider dahil 6,39 TL olarak belirlenmesine karşın, istekli tarafından teklif açıklaması kapsamında sunulan kamu kurum ve kuruluşları birim fiyatlarının kullanıldığı listede, kar ve genel gider dahil birim fiyatın 6,10 TL olarak belirtilerek birim fiyat oluşturulduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla, anılan istekli tarafından öngörülen 5,08 TL’lik birim fiyatın, İller Bankasının kar ve genel gider içermeyen birim fiyatının (5,11 TL) altında olduğu, ancak yukarıda anılan mevzuat hükümlerine uygun olarak tevsik edilmediği anlaşılmıştır.

Ayrıca, “ocaktan konkasörle kırılmış malzeme ile alt temel yapılması”, “plentmiks temel yapılması” ve “5 cm kalınlığında asfalt aşınma tabakası”, “7 cm kalınlığında asfalt aşınma tabakası” işleri için Makimsan Asfalt Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş.’den fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifi ekinde SMMM onaylı maliyet tespit raporunun yer aldığı ancak söz konusu maliyet tespit raporunun alttmel yapılması işini içermediği görülmüştür.

Bununla birlikte, ihale dokümanı kapsamında yer birim fiyat tariflerinde, “ 3 cm andezit döşeme kaplaması yapılması (20 x serbest boy)” iş kaleminin; “Şartnamesine uygun olarak yapılmış tesviye betonu yüzünün temizlenmesi, ıslatılması, üzerine (3 cm) kalınlıkta 400 kg çimento harcı ile bir altlık serilmesi, bunun üzerine aralıkları en çok 2 mm olmak üzere 3 cm kalınlıkta, 20 cm x serbest boy ebadında andezit levhaların projesindeki şekil ve taksimatına göre döşenmesi…” şeklinde açıklandığı, ancak anılan istekli tarafından “4 cm kalınlıkta andezit plaklarla döşeme kaplaması yapılması (30 cm x serbest boy)” işine ilişkin birim fiyat öngörüldüğü ve analiz sunulduğu, dolayısıyla analizlerinin ihale dokümanına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

__

Bu çerçevede, bahse konu isteklinin teklif açıklamalarının ihale dokümanına ve mevzuata uygun olarak sunulmadığı anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikteki işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan MS İnş. Eml. Mak. Gıda ve Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****