KİK Kararı: 2010/UY.II-2641

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/057
Gündem No : 71
Karar Tarihi : 31.08.2010
Karar No : 2010/UY.II-2641
BAŞVURU SAHİBİ:
Bur-Tek Müh. Müş. Tek. Mlz./Ufuk Aygül-Kabukçuoğlu İnş. Doğalgaz Tur. ve Tic. Ltd. Şti., Toros Sok. No:31/7 Sıhhiye/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Milli Savunma Bakanlığı Ankara İnşaat Emlak Bölge Başkanlığı, Kirazlıdere 06100 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/42393 İhale Kayıt Numaralı "Gata K.Lığı Merkezi Doğalgazlı Isı Merkezindeki 3 Ad. 7.250.000 Kcal. Buhar Kazanı Onarımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

25.08.2010 tarih ve II.Y.24.53.G029/2010-9E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Milli Savunma Bakanlığı Ankara İnşaat Emlak Bölge Başkanlığı tarafından 13.05.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Gata K.Lığı Merkezi Doğalgazlı ısı Merkezindeki 3 Ad. 7.250.000 Kcal. Buhar Kazanı Onarımı” ihalesine ilişkin olarak Bur-Tek Müh. Müş. Tek. Mlz./Ufuk Aygül-Kabukçuoğlu İnş. Doğalgaz Tur. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 29.07.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.08.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.08.2010 tarih ve 19429 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.08.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

1- Firmalardan almış oldukları fiyat tekliflerinin ekinde fiyat teklifi veren firmaların anlaşmalı SMMM ve YMM leri tarafından onanmış son vergi dönemine ait bir alış ve bir satış faturaları ve bu tekliflere dayalı analizleri ile birlikte tebliğe uygun bir şekilde vermelerine rağmen, bazı imalatların idarenin hesap cetvelindeki miktarlardan daha az olduğu gerekçesi ile açıklamalarının uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu,

2- İdarenin, teknik şartnamede 7 kalem malzemenin, teknik özellikleri, çapları ve marka katalog bilgilerinin teklifle birlikte verilmesini istemiş olmasına rağmen, bu belgeleri sunmayan firmaların tekliflerinin değerlendirmeye alınmasının ve aşırı düşük teklif sınır değeri hesaplamasına bu firmalarında dahil edilmesinin mevzuata uygun olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü,

**** Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde; “ (1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

_ a) Yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen işin özgünlüğü,_

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği,aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir…

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur. …” açıklaması,

İdari şartnamenin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 30 uncu maddesinde;

“ 33.1. İhale komisyonu, verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

33.2. İhale komisyonu tarafından;

a)Yapım yönteminin ekonomik olması,

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak, Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen kriterler çerçevesinde aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

_ 33.3. İhale komisyonu tarafından, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalara ilişkin olarak Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen kriterler esas alınacaktır._” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

Başvuru sahibi firma tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması yukarıda belirtilen mevzuata hükümleri çerçevesinde incelenmesi sonucunda;

İmalatlarda kullanılacak malzemelere ilişkin olarak alınan teklif mektuplarının ve proforma faturaların ekinde son geçici vergi dönemine ait alış-satış faturalarının sunulduğu, faturaların SMMM onaylı olduğu, ancak; proforma faturalarda, faturalara konu malların, son geçici vergi beyanname dönemine ait ortalama birim maliyetlerinin gösterilmediği, Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklamalar çerçevesinde, faturaya konu malın birim fiyatının ortalama birim maliyeti ile aynı olması halinde dahi, ortalama birim maliyetin belirtilmesi veya bu durumun ifade edilmesi gerekirken bunun yapılmadığı, bazı teklif mektuplarının ve proforma faturalarının ekinde yer alan faturaların tarihinin teklif ve proforma fatura tarihinden sonra olduğu (örneğin AKNUR End. Malz. San. ve Tic. A.Ş. nin sunmuş olduğu teklif mektubunun tarihi 11.05.2010 iken teklif mektubu ekinde; çok miktarda 19.05.-15.06-29.06-24.05.-05.06.2010 tarihli alış-satış faturalarının bulunduğu), anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanununun “Şartnameler” başlıklı 12 nci maddesinde; “ İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

__

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. ” hükmü,

Teknik Şartnamenin “Genel teknik hususlar” başlıklı 2 nci maddesinde; “… 2.6. Kullanılacak bütün yerli ve ithal malzemenin menşei idareye önceden bildirilecek ve idarenin onayı alınacaktır. … ” açıklaması,

Teknik Şartnamenin “Mekanik” başlıklı 4 üncü maddesinde, ÖZEL-03, ÖZEL-06, ÖZEL-07, ÖZEL-08, ÖZEL-17, ÖZEL-20 ve ÖZEL-21 kalemlerine ilişkin olarak; “ Tekliflerde …. Cihazlarıyla ilgili marka ve teknik özellikler belirtilecek, uygulama sırasında … cihazlarıyla ilgili olarak idarece katalog onayı zorunlu olacaktır. ” açıklaması yer almaktadır.

Teknik şartnamede belirtilen açıklamalar doğrultusunda; isteklilerin teklif verme aşamasında, kullanacakları cihazlara ilişkin olarak marka ve ürün özelliklerini bildirecekleri, uygulama aşamasında ise; ihalenin üzerinde bırakıldığı istekli tarafından sunulacak olan cihazlara ilişkin katalogların idare tarafından onaylanmasının gerektiği anlaşılmaktadır.

İstekliler tarafından sunulan teklif dosyaları incelendiğinde; söz konusu 7 kaleme ilişkin, teknik şartnameye uygun olarak ürünün markası ve teknik özelliklerini belirten istekli sayısının 3 olduğu, diğer isteklilerin ise marka ve ürüne ait teknik özellikleri eksik sunduğu yada hiç sunmadıkları, örneğin ihalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin 6 kaleme ilişkin olarak bu hususu sunduğu, ancak, “ÖZEL-8 Frekans Konvertörlü Brülör Taze Hava Vantilatörü 10 000 m3/h-480 mmSS” kalemine ilişkin olarak sunmadığı, tam olarak sunan üç istekliden bir tanesine ait teklifin ihale komisyonunca başka bir sebeple değerlendirme dışı bırakıldığı,

Bu durumda başvuru sahibi firma ile teklif sıralamasında sonuncu sırada bulunan Arısoy İnş. ve End. Tes. Müh. Müth. Ltd. Şti.’ nin teklifi dışında geçerli teklifin kalmadığı, geçerli teklifler dikkate alınarak hesaplanan aşırı düşük teklif sınır değerinin 2.356.313,22 TL olduğu, başvuru sahibi firma teklifinin yine sınır değerinin altında kaldığı ve açıklamasının uygun olmadığı dikkate alındığında geçerli bir adet teklifin kaldığı, söz konusu teklifin de, teklif sıralamasında 15 inci yani son sırada bulunan istekliye ait olduğu,

Mevcut dokümanın, uygulama sürecinde yüklenici tarafından sunulacak katalogların idare tarafından onaylanması şartı nedeniyle, kullanılacak cihazların seçiminde idareye keyfiyet tanıdığı, bu durumunda ihale sürecinde belirsizliğe yol açtığı, teknik şartnamenin “Genel teknik hususlar” başlıklı 2 nci maddesinde yapılan düzenleme nedeniyle istekliler üzerinde, uygulama sürecinde zaten idarenin onayına (dolayısı ile tercihine) bağlı olarak kullanılacak malzemelere ilişkin olarak marka ve teknik özellik belirtilmesi hususunda tereddüt oluşturduğu, bu hususunda ihalenin sağlıklı bir şekilde sonuçlandırılmasını engellemesi ve teklif sıralamasında son sırada bulunan teklif dışında geçerli teklif kalmaması nedeniyle başvuruya konu ihale sürecinin, Kamu İhale Kanununun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde yer alan;“ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” ilkesine uygun bir şekilde sonuçlandırılamayacağı anlaşıldığından, ihalenin iptal edilmesinin uygun olacağı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****