KİK Kararı: 2010/UY.II-1924

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/047
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 05.07.2010
Karar No : 2010/UY.II-1924
BAŞVURU SAHİBİ:
Şahinler Hafriyat Yapı Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti., Atatürk Bulvarı No:25/1 Karşıyaka/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
DSİ 22. Şube Müdürlüğü, Ahmet Bedevi Mah. Halil Erdoğan Cad. No:54 MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/30424 İhale Kayıt Numaralı "Manisa Kırkağaç Gelenbe Köyü ve Arazisi Kocaçay Taşkın Islahı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

04.06.2010 tarih ve II.Y.15.75.0229/2010-25E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ 22. Şube Müdürlüğü tarafından 14.04.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Manisa Kırkağaç Gelenbe Köyü ve Arazisi Kocaçay Taşkın Islahı” ihalesine ilişkin olarak Şahinler Hafriyat Yapı Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 18.05.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 26.05.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 01.06.2010 tarih ve 12811 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.05.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan isteklilerin sunduğu açıklamaların mevzuata uygun olarak sunulup sunulmadığı hususunda tereddütleri olduğu, açıklamaların tekrar incelenmesi gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı; “Manisa Kırkağaç Gelenbe Köyü ve Arazisi Kocaçay Taşkın Islahı İnşaatı”; miktarı ve türü; “530 m. h:3,5 m. yüksekliğinde çift taraflı kargir duvar yapılması, 600 m. koca çay yatağında yatak açılması, 1 ad. 2 açıklı L:7,5x2=15 m. E=7 m. kirişli köprü yapılması” şeklinde belirlenmiş olup, anılan şartnamenin 19 uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden verecekleri ve ihale üzerinde bırakılan istekli ile anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacağı düzenlenmiştir.

İncelenen ihaleye teklif veren 10 istekliden 10’unun da teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, geçerli tekliflere göre idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin 560.805,86 TL olarak hesaplandığı, geçerli tekliflerden 5 isteklinin teklifinin sınır değerin altında kalması nedeniyle idarece bu isteklilerden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi çerçevesinde teklif maliyetine ilişkin açıklama istenildiği, isteklilerden 4’ünün süresinde açıklamalarını idareye sunduğu, ihale komisyonunca bunlardan tümünün açıklamaları uygun görülerek en düşük teklif sahibi Dağsan İnş. İnş. Malz. Taah. Eml. Gıda Mad. Al. Sat. Müş. Hiz. Pam. ve Çırçır San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmüne yer verilmiş, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde de benzer düzenlemeler yapılmıştır.

22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin Kamu İhale Genel Tebliğinin, “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturalar da proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

45.1.7. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

Aktarılan hükümler doğrultusunda, 15.04.2010 tarih ve muhtelif sayılı yazılar ile, sınır değerin altında teklif veren 5 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş olup, söz konusu yazılarda, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi çerçevesinde, verilen tekliflerle işin nasıl yapılacağı, tekliflerin maliyet bileşenleri ve bunlara ait analizler ihale CD’sindeki imalat yüzdelerine göre fiyatlandırılarak en geç 5 gün içinde idareye sunulması istenilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilerden MKS Pro. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamasını idareye süresinde sunmadığı, diğer 4 isteklinin ise açıklamalarını idareye süresinde sundukları görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli Dağsan İnş. İnş. Malz. Taah. Eml. Gıda Mad. Al. Sat. Müş. Hiz. Pam. ve Çırçır San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; inşaat imalatları iş kalemlerine ilişkin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ve DSİ’nin birim fiyatlarının kullanıldığının belirtildiği birim fiyat cetvelleri, inşaat imalatlarına ilişkin analizler, analizleri tevsik etmek üzere proforma faturalar, fiyat teklifleri, birim maliyet cetvelleri ve maliyet tespit raporları ile metrajların sunulduğu görülmüştür.

Anılan istekli tarafından sunulan analizlerde yer alan duvarcı ustası ve düz işçi için teklif edilen işçilik ücretlerinin teklif edilmesi gereken asgari işçilik ücretinin altında olduğu, çimentoya ilişkin verilen proforma fatura ekinde yer alan alış ve satış faturasının son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı, “makine ile batak, balçık zeminlerde kanal açılması veya dere yatağı temizlenmesi ve kazının depoya konulması” iş kalemine ilişkin sunulan proforma fatura eki birim maliyet cetvelinin serbest muhasebeci tarafından onaylandığı, nakliye dahil kum için verilen proforma fatura eki maliyet tespit raporunun yine serbest muhasebeci tarafından onaylandığı, kuma ilişkin verilen alış-satış faturalarının son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı ve sadece serbest muhasebeci tarafından onaylandığı anlaşıldığından idarece söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmesi mevzuata aykırı bulunmuştur.

Ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi FME İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; imalat teklif cetveline, metraj cetveline, inşaat iş kalemlerine ilişkin analizlere, araç ve iş makineleri tescil belgesi ile kira sözleşmelerine, analizleri tevsik etmek amacıyla da fiyat teklifi, proforma faturalar ve alış-satış faturalarına yer verildiği görülmüş olup hazır betona ilişkin sunulan fiyat teklifi ekinde YMM veya SMMM tarafından onaylı maliyet tespit raporunun sunulmadığı, beton ve pompa kullanım ücreti için sunulan alış ve satış faturalarının sadece serbest muhasebeci tarafından onaylandığı, demir ve demir işleri için sunulan proforma fatura ve eki alış-satış faturalarının da yine serbest muhasebeci tarafından onaylandığı tespit edildiğinden söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Turhallar İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; birim maliyet cetvellerine, inşaat iş kalemlerine ilişkin analizlere, analizlerde yer alan iş kalemlerini tevsik etmek üzere proforma faturalar ile alış-satış faturalarına, iş deneyim belgelerine ve demirbaş defterine yer verildiği görülmüş olup “beton büz” iş kalemine ilişkin sunulan proforma fatura ekinde sadece satış faturasına yer verildiği, “hazır beton” için verilen proforma fatura ekinde yine sadece satış faturasının yer aldığı, söz konusu faturanın da serbest muhasebeci tarafından onaylandığı, demir için verilen proforma fatura ekinde sadece satış faturalarının bulunduğu, satış faturalarının da serbest muhasebeci tarafından onaylandığı, çimento için verilen proforma fatura ekinde satış faturalarına yer verilmekle birlikte alış faturasına yer verilmediği ve sunulan faturaların da serbest muhasebeci onaylı olduğu, kum için verilen proforma fatura ekinde YMM veya SMMM tarafından onaylı alış-satış faturalarına yer verilmediği anlaşıldığından anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Muzaffer Tosun tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında; rayiç bedellere, analizlere, araç ruhsat fotokopilerine ve alış faturalarına, finansal kiralama sözleşmesine, analizleri tevsik etmek üzere proforma faturalar ve ekleri alış-satış faturaları ile maliyet tespit raporlarına yer verildiği görülmüş olup inşaat demirine ilişkin verilen fiyat teklifi ekinde sunulan alış faturasının son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı, yine “NPU 100” malzemesi için verilen proforma fatura ekinde yer alan 182113 numaralı satış faturasının da son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı anlaşıldığından söz konusu isteklinin de teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Diğer taraftan, 15.11.2002 tarih ve 24937 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde ye alan; “Çalışanlar listesine kayıtlı bulunan meslek mensupları ile çalışanlar listesine kayıtlı olmamakla birlikte, çalıştıkları mükelleflerin muhasebesinin sevk ve idaresinden sorumlu olan ve beyannamelerini imzalayan meslek mensupları, düzenledikleri resmi ve mesleki belgelerde özel kaşe kullanırlar.” hükmü ile “Kaşelerin Şekli” başlıklı 6 ncı maddesinde yer alan; “Kaşeler kare şeklinde olup, en üste “TC” rumuzu, altına “TÜRMOB” yazısı ve “Mm” amblemi, Serbest Muhasebeci veya “Serbest Muhasebeci Mali Müşavir” ibaresi ile kaşe numarasını taşır…” hükmü gereğince serbest muhasebeci mali müşavirlerin düzenledikleri resmi ve mesleki belgelerde özel kaşe kullanmalarının gerekli olduğu anlaşılmasına rağmen, Muzaffer Tosun tarafından sadece “hazır beton, çimento ve kum”a ilişkin verilen maliyet tespit raporu ile alış-satış faturaları dışında yukarıda belirtilen aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan tüm isteklilerin açıklamalarında yer alan ve SMMM tarafından onaylanan ilgili belgelerde, söz konusu kaşenin bulunmadığı görülmüştür. Kurul kararları doğrultusunda söz konusu aykırılığın eksik bilgi, belge kapsamında tamamlatılması gerekmekle beraber, anılan isteklilerin tekliflerinin yukarıda belirtilen gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşıldığından, anılan usulsüzlüğün tamamlatılmasına gerek bulunmamaktadır.

Yukarıda yapılan tespitler doğrultusunda, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının yukarıda belirtilen Tebliğ maddelerinde öngörülen usule uygun olmadığı anlaşıldığından söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Dağsan İnş. İnş. Malz. Taah. Eml. Gıda Mad. Al. Sat. Müş. Hiz. Pam. ve Çırçır San. ve Tic. Ltd. Şti., ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi istekli, FME İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Turhallar İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. ve Muzaffer TOSUN’un tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****