KİK Kararı: 2010/UY.II-1856

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/045
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 28.06.2010
Karar No : 2010/UY.II-1856
BAŞVURU SAHİBİ:
Mehmet ORMANGÖREN, Balakgazi Cad. Demirel İş Hanı No.6/12 ELAZIĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kovancılar Belediye Başkanlığı, Kovancılar/ELAZIĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/27285 İhale Kayıt Numaralı "Belediyemiz İmar Planı İçerisinde Bulunan Muhtelif Mahallelerdeki Cadde ve Soskların Kilit Parke,bordür ve Oluk Yapımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

07.06.2010 tarih ve II.Y.14.55.0229/2010-21E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kovancılar Belediye Başkanlığı tarafından 30.03.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Belediye İmar Planı İçerisinde Bulunan Muhtelif Mahallelerdeki Cadde ve Sokakların Kilit Parke, Bordür ve Oluk Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Ormangören’in 07.05.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 13.05.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.05.2010 tarih ve 12077 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.05.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sundukları motorin ile ilgili proforma faturanın SMMM tarafından onaylanmamasının şikayetlerinin reddi gerekçesi arasında gösterildiği, ancak analizlerinde kullandıkları motorin birim fiyatının Bayındırlık Bakanlığı rayiç birim fiyatlarının üzerinde olduğu, motorine ilişkin verdikleri proforma faturayı idarenin motorini nerden alacaklarını bilmesi ve iş yerine çok yakın olduğunu ispatlamak için koydukları; çimento dahil kullanılacak malzeme miktarlarının Bayındırlık Bakanlığının ilgili pozlarına uygun olarak analizlerinin yapıldığı, sarfiyat malzemeleri ile ilgili birim fiyatlar rayiç birim fiyatların üstünde alındığından proforma fatura konulmaya gerek duyulmadığı iddia edilmektedir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı; “Belediye İmar Planı İçerisinde Bulunan Muhtelif Mahallelerdeki Cadde ve Sokakların Kilit Parke, Bordür ve Oluk Yapımı İşi”; miktarı ve türü; “50.000 m2 kilitli parke yapımı, 20.000 mt. bordür yapımı ve 20.000 mt. oluk yapımı” şeklinde belirlenmiş olup, anılan şartnamenin 19 uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden verecekleri, ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacağı düzenlenmiştir.

Anılan şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı altıncı bölümünde, kilitli parke, bordür ve kumun idare malı olarak verileceği ve teklif fiyata nakliye, yükleme, boşaltma ve derz için kullanılacak çimentonun dahil olacağı belirtilmiştir.

İncelenen ihaleye teklif veren 15 istekliden 11’inin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, geçerli tekliflere göre aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin 294.028,57 TL olarak hesaplandığı, geçerli tekliflerden 7 isteklinin teklifinin sınır değerin altında kalması nedeniyle idarece bu isteklilerden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi çerçevesinde teklif maliyetine ilişkin açıklama istenildiği, bu isteklilerden 5’inin süresinde açıklamalarını idareye sunduğu, ihale komisyonunca başvuru sahibi de dahil bunlardan 4’ünün aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülmeyerek ihale dışı bırakıldığı, geriye kalan istekli Serdar Murat Bozkurt tarafından yapılan açıklamaların yeterli görülerek söz konusu isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde;

__

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin, “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde;__

“…

_ 38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır. _

_ 38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. _

_ 38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. _

_ 38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır._

_ …” _

Açıklaması,

“Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde de;

“…

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturalar da proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

45.1.7. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

…”

Açıklamaları yer almaktadır.

İdarece teklifi sınır değerin altında görülen 7 istekliden 01.04.2010 tarih ve muhtelif sayılı yazılar ile Kanunun 38 inci, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 60 ıncı ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddeleri gereğince, belgelere dayalı olarak tekliflerin maliyet bileşenleri ve/veya bunlara ait fiyat analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler, (proforma faturalar, teklif alma yazıları v.b.) ayrıntılı bir şekilde 13.04.2010 tarihi mesai saati bitimine kadar idareye teslim edilmek üzere istenilmiştir.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, 1 sayfa açıklama yazısına, toplam gelirlerden ayrıntılı toplam giderlerin çıkarılmasıyla bulunan ve karı gösteren 1 sayfa belgeye, mukayese tablosu adı verilen 1 sayfa belgeye, kilitli parke yapılması, bordür yapılması ve oluk yapılması iş kalemlerine ilişkin 1’er sayfa analize, traktör kepçe ile kamyona ilişkin saatlik birim fiyatlarını gösteren Zeren İnşaat Ltd. Şti. tarafından verilen proforma faturaya, kepçe alış faturasına, kamyonun ruhsat fotokopisine ve motorin için Demirler Petrol tarafından verilen proforma faturaya yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda yer alan hükümler ve tespitler neticesinde; başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, kilitli parke yapılması, bordür yapılması ve oluk yapılması iş kalemlerine ilişkin analizlerde yer alan düz işçi için saatlik birim fiyatının asgari işçilik ücretinin altında olduğu, analizlerde belirtilen ve idari şartnamede de teklif fiyata dahil olacağı belirtilen çimentoya ilişkin yukarıda belirtilen Tebliğde öngörülen usule uygun olarak, tevsik edici bilgi ve belgelere (proforma faturalar, alış-satış faturaları, teklif alma yazıları ve buna benzer) yer verilmediği anlaşıldığından, idarece başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İhale üzerinde bırakılan istekli Serdar Murat Bozkurt tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde; anılan isteklinin ihale konusu kilitli parke yapılması, bordür yapımı ve oluk yapımı iş kalemlerine ilişkin olarak ayrı ayrı analiz sunduğu, ihale konusu işin büyük bir kısmını oluşturan işçiliğe ilişkin olarak piyasada faaliyet gösteren taşeron bir gerçek kişiden “taşeron fiyat teklifi” adında fiyat teklifi aldığı, nakliye için de yine aynı taşeron kişiden “nakliye birim fiyat teklifi” adında fiyat teklifi aldığı görülmüştür.

Söz konusu istekli tarafından, ihale konusu işi oluşturan kilitli parke yapılması, bordür yapılması ve oluk yapılması iş kalemlerine ilişkin sunulan analizlerde yer alan düz işçi için saatlik birim fiyatının asgari işçilik ücretinin altında olduğu, işçiliğe ilişkin alınan fiyat teklifinde de analizlerde yer alan işçilik ücretlerini tevsik edecek şekilde saatlik işçilik ücretlerine yer verilmediği, bunun yanında piyasadan alınan nakliyeye ilişkin birim fiyat teklifi ekinde , yukarıda aynen aktarılan Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinin (b) bendi uyarınca, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulmadığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****