KİK Kararı: 2010/UY.II-1795

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/042
Gündem No : 52
Karar Tarihi : 21.06.2010
Karar No : 2010/UY.II-1795
BAŞVURU SAHİBİ:
Ayberk Harita ve Tic. Ltd. Şti. - Akhaş İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Yıldız Sancak Mah. Kahire Cd. No:26/3 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Kamulaştırma, Toplulaştırma ve Dağıtım Dairesi Başkanlığı, Fatih Cad. No:6 06110 Keçiören/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/52880 İhale Kayıt Numaralı "Diyarbakır Arazi Toplulaştırma ve Tigh Projesi 60. Kısım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.06.2010 tarih ve II.Y.15.43.0223/2010-20E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Kamulaştırma, Toplulaştırma ve Dağıtım Dairesi Başkanlığı tarafından 23.06.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Diyarbakır Arazi Toplulaştırma ve Tigh Projesi 60. Kısım” ihalesine ilişkin olarak Ayberk Harita ve Tic. Ltd. Şti. - Akhaş İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 11.05.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.05.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.05.2010 tarih ve 12640 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.05.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin 01.09.2009 tarih ve 19832 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikayet başvurusu neticesinde alınan 17.09.2009 tarih ve 2009/UY.II-2362 sayılı Kurul Kararı ile itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verilmiş olup, idare tarafından anılan Kurul Kararının uygulanmasını teminen, Onay İnş. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.- DNZ İnş. Nak. Turz. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifi geçerli sayılmış, istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş, açıklama uygun bulunmamış, 15.10.2009 tarihli ihale komisyon kararı ile ihale üzerinde bırakılan istekli Heseka İnş. Turz. ve Tic. A.Ş. olarak belirlenerek 16.11.2009 tarihinde sözleşme imzalanmıştır. Diğer taraftan, başvuru sahibi tarafından kararın yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan dava neticesinde Ankara 6. İdare Mahkemesince verilen 16.12.2009 gün ve E:2009/1407 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulmasına karar verilmiş olup, kararın uygulanmasını sağlamak üzere Kamu İhale Kurulunun 04.02.2010 tarih ve 2010/MK-11 sayılı Kararı ile 2009/UY.III-2362 sayılı Kurul Kararının iptaline ve mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınarak bu aşamadan sonraki işlemlerin yeniden gerçekleştirilmesi hususunda düzeltici işlem tesisine karar verilmiştir.

Yapılan incelemede, idarece anılan kararlar uyarınca başvuru sahibinin teklifinin yeniden değerlendirmeye alındığı ve ihale ilan tarihinde yürürlükte olan 09.01.2009 tarihli ve 27105 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklamalara uygun olarak teklifinin, geçerli teklifler ve yaklaşık maliyet dikkate alınarak hesaplanan aşırı düşük teklif sınır değerinin (5.671.127,46 TL) altında olması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, başvuru sahibinin de süresi içerisinde açıklamalarını idareye sunduğu anlaşılmıştır.

Başvuru konusu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1 inci maddesinin (c) bendinde işin miktarı ve türü 26594 Ha alanda arazi toplulaştırma, tarla içi geliştirme hizmetleri ve 478 km. tarla içi yollarının yapımı şeklinde belirlenmiş, 19 uncu maddesinde ise birim fiyat teklif alınması suretiyle ihalenin gerçekleştirileceği belirtilmiştir.

İsteklilerin teklifleri ekinde sunmaları zorunlu belgelere ilişkin idari şartnamenin 7.1 inci maddesinin (ğ) bendinde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına uygun analizler istenmiş, ihale ilanının 9 uncu maddesinde ise; “ Teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dökümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler sunulacaktır ” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdari şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı 59 uncu maddesinin ikinci fıkrasında; “ Analizler; a) Personel, makine, malzeme gibi ana iş kalemleri birim fiyat teklif fiyatlarını içerir rayiç bedelleri, b) Taşıma işlerinde birim taşıma bedeli (TL/ton/Km) içermelidir ” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi olan Ayberk Har. Tic. Ltd. Şti. – Akhaş İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi ihale komisyon kararında; “ İdari şartname madde 7.1.-‘İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir.’ Hükmünün ğ) bendinde, ‘Teklif birim fiyatlı işlerde teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına uygun analizler’ hükmü yer almaktadır.

Söz konusu hüküm doğrultusunda teklif dosyasında bulunan teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına uygun analizler verilmediği görülmüştür. Analizleri kanıtlayıcı belgelerin yeterli olmadığı ve 4734 sayılı Yasanın 38. Maddesinin a, b, c bentlerine göre uygun olmadığı tespit edildiğinden, teklif ihale komisyonunca uygun görülmemiştir.” şeklinde ifade edilmiştir.

Başvuru sahibi olan Ayberk Har. Tic. Ltd. Şti. – Akhaş İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin idareye yapmış olduğu şikayet başvurusu üzerine, idarenin şikayet başvurusuna verdiği cevapta da; 19, 20, 22, 23, 24, 28 ve 29 nolu analizler için teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına uygun analizler sunulmadığı, bu analizlerle ilgili aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında tevsik edici belge olarak firmalardan alınan teklif yazılarının sunulduğu ancak, teklif yazılarında yer alan ifadelerin idarenin analiz formatına uygun olmadığı, analizlerde alt bileşenlerin görülmediği ve ayrıntılı maliyete yer verilmediği, analizlere binaen firmalardan alınan teklif yazılarında cinsi kısmının “piyasa teklifi” şeklinde ne olduğu anlaşılamayan bir başlık halinde düzenlendiği, sunulan bir çok tevsik edici proforma faturada analiz adına yer verilmek suretiyle teklif oluşturulduğu, oysa ki analiz kaleminin alt bileşenlerine yer verilmeyen proforma faturaların 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinin a, b ve c bentlerine uygun olmadığı, örneği 21 nolu pozun analizinin bu işi gerçekleştirmeye uygun bir analiz olmadığı, teknik şartnamede açıklanan işler için gerekli maliyet unsurlarına analizde yer verilmediği, 26 ve 27 nolu iş kalemlerinde yaklaşık maliyetten çok fazla bir kırım yapıldığı, bu iş kalemleri için analiz yapılmadığı, sadece bir adet proforma fatura sunulduğu ifade edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde; yaklaşık maliyeti, Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde yapım işleri için öngörülen üst limit tutarına eşit ve üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde; teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizlerin isteneceği, teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgelerin (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulacağı hükme bağlanmıştır.

İdarece hazırlanan ve ihale dosyası kapsamında verilen “ Analiz Formatı ” incelendiğinde; analiz formatının genel nitelikte olduğu, her bir iş kalemi için ayrı ayrı verilmediği ve sadece iş kalemleri bünyesinde yer alması muhtemel girdilerin isimlerine yer verildiği dolayısıyla, analiz formatının her bir iş kalemi için detaylandırılmasının isteklilerin inisiyatifine bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin sunduğu analizler incelendiğinde; 19, 20, 22, 23 ve 24 no’lu analizlerinin girdi cinsi kısmını “ piyasa teklifi ” veya “ piyasa temini ” şeklinde yazarak birim fiyatını ilgili sütuna işlediği ve bu tutara karını ilave ederek toplam analiz tutarını oluşturduğu görülmüştür.

Söz konusu başvuru ile ilgili olarak yapılan tespitler aşağıda yer almaktadır:

- İhale dokümanı içeriğinde yer alan birim fiyat teklif cetvelinde 19 sıra nolu iş kalemi “ Ölçü Hesap ve Röper Krokisi Cildi (Hesap Aslı ve Özeti) ” olarak düzenlenmiş ve birim fiyat tariflerinde de “ hesap adı ve hesap özetinin yer aldığı ölçü hesap ve röper krokisinin cildinin 1 adetinin fiyatının ” istenildiği belirtilmiştir. Aynı şekilde, 20 sıra nolu iş kalemi “ Astrolon veya Emsali (70*90)” olarak düzenlenmiş ve birim fiyat tarifinde “ 70*90cm ebabında astrolon ve emsalinin 1 adetinin fiyatının” istenildiği belirtilmiştir. Başvuru sahibi tarafından söz konusu iki kaleme ait fiyat analizinde işin cinsi olarak “ piyasa teklifi ” ifadesine yer verildiği görülmüştür. 19 ve 20 sıra nolu kalemlerin yalnızca mal teminini içerdiği, dolayısıyla anılan analizlere ilişkin içerik bakımından bir ayrıştırma yapmanın mümkün olmadığı, bu itibarla tarafından sunulan analizlerin yapım şartlarına uygun olmadığı gerekçesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

- 21 nolu iş kalemi “ toprak etütlerinin yapılarak storie indeks paftalarının oluşturulması ” iş kalemine ilişkin analizde, başvuru sahibi, analizin açıklama kısmında analizin Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ilgili pozundan yararlanılarak oluşturulduğu belirtilmiş ise de; anılan idarenin bu işe ilişkin yayımlanmış pozunun olmadığı, **** yine analizi tevsik etmek ve avantajlı koşullarını belirtmek amacıyla proforma fatura sunulduğu belirtilmekte ise de; herhangi bir proforma faturanın da analiz ekinde yer almadığı, isteklinin kendisinin hazırladığı analizde ihaleye ilişkin teknik şartnamenin 4 üncü maddesinde yer alan; “Çalışma alanındaki arazide her farklı toprak serini temsil edecek şekilde her 600 hektarlık alanda 2 m. derinliğinde (ana kaya yüzlekse ana kayaya kadar) en az bir boy çukuru (profil çukuru) açılır. Bu profil detaylı olarak tanımlanır ve her horizondan analiz edilmek üzere örnek alınır…” şeklindeki düzenleme gereği kazıcı ve işçiliğe yer verilmesi gerekirken, analizde kazıcı ve işçiliğe yer verilmeyerek eksik iş tanımı yapıldığı, (analizde mühendis, laboratuvar ve oto kalemleri yer almaktadır.) nitekim aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilerek, ihale üzerinde bırakılan isteklinin analizlerinde bu kalemlerin yer aldığı, yaklaşık maliyeti 8.541.754,79 TL olan ihalede, 1.388.333,12 TL maliyet unsuru içermesi nedeniyle bu kalemin işin esaslı unsurunu oluşturması ve her 1 TL’lik azalışın 26.594 TL fiyat indirimi yarattığı ve ihale sonucu üzerinde esaslı etki oluşturduğu anlaşıldığından, bu iş kalemine ilişkin hukuken kabul edilebilir bir teklif açıklaması sunmayan başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemi yerinde görülmüştür.

- Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan 22, 23 ve 24 nolu, “tescil harici yerlerin sınırlandırılması”, “köy gelişim alanı planlaması” ve “sosyal yapı etüt raporu” iş kalemlerine ilişkin başvuru sahibi tarafından sunulan analizlerde “piyasa teklifi” ifadesine yer verildiği ve analizlerin ekinde bulunan proforma fatura/teklif alma yazısı niteliğindeki belgelerde yer alan piyasa tekliflerini ilgili kalemlere ait analizlere yansıtıldığı görülmüştür. İhale konusu yapım işinin uzmanlık gerektirdiği, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edildiği ve sözleşme aşamasında ödemelerin iş kalemi bazında ve iş kaleminin idarenin kontrolü altında teknik şartnameye ve birim fiyat tariflerine uygun bir şekilde tamamlanmasını müteakip yapılacağı göz önüne alındığında; anılan üç iş kalemine ilişkin analiz fiyatlarını tevsik edici proforma faturalarda iş kaleminin ayrıntılarına yer verilmeden sadece isimlerine yer verilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

- Şikayete ilişkin idarece verilen cevap yazısında; 26 (tarla içi yol yapımı -3,50 m.) ve 27 (tarla içi yol yapımı- 6,00 m.) nolu iş kalemlerinde;“…idarenin hesapladığı yaklaşık maliyetten çok fazla bir kırım yapmıştır. İhale dosyasında bu iş için analiz yapılmamış sadece piyasa temini ifadesi ile işin yapımı açıklanmıştır. Aşırı düşük savuma dosyasında bu işlere yönelik de sadece 1 adet proforma ile yapılabileceği anlatılmaya çalışılmıştır.” ifadelerine yer verilmiş olsa da, başvuru sahibinin teklif ekinde sunulan 26 ve 27 nolu iş kalemlerine ait analizlerin, iş kalemlerinin ayrıntılandırılması niteliğinde olduğu, söz konusu işlere ilişkin alt analizlere yer verildiği, diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında anılan kalemlere ilişkin olarak sunulan analizlerde işin cinsi kısmında “ Tarla içi yol yapımı (3,50 m.) piyasa teklifi (proforma fatura)”/“Tarla içi yol yapımı (6,00 m.) piyasa teklifi (proforma fatura)” ifadelerinin bulunduğu görülmüş olup, her iki analiz ekinde teklif edilen bedellerin tevsiki amacıyla Karyol İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan proforma faturaların ayrı ayrı sunulduğu görülmüş olup, başvuru sahibinin bu kalemlere ilişkin açıklamasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

- 28 sıra nolu iş kalemi “ stabilize malzeme temini”ne ilişkin olarak birim fiyat tarifinde, “ yapılacak her türlü tarla içi yollarının stabilize sisteminde kaplanması maksadıyla proje ve şartnamesinde belirtilen esaslar dahilinde stabilize malzemenin ocaklardan ve derelerden makine ile çıkarılması, yüklenmesi suretiyle hazırlanması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, makine alet edevat giderleri ile müteahhit karı ve genel giderler karşılığı dahil 1 m³ stabilize malzeme hazırlama bedelinin ” istenildiği belirtilmiştir. Başvuru sahibinin 28 nolu iş kalemi için sunduğu analizde stabilize malzeme temininde kullanılacak ekskavatörün saat başı çalışmasının birim fiyatının bulunduğu, anılan birim fiyat için alt analiz sunularak operatör makinist, yağcı ve formen için saatlik çalışma ücretinin, araç için kullanılacak mazotun kg başına ücretinin ve ekskavatör ve dragline tipi makine olarak kullanılacak 100 HP(1yd3) için fiyatlandırmaya yer verildiği görülmüştür. Bu nedenle istekli tarafından sunulan analizin yapım şartlarına uygun olarak tarif edildiği sonucuna varılmış, idarece yapılan değerlendirmenin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

- 29 sıra nolu iş kalemi “ stabilize malzeme nakli ” olarak düzenlenmiş ve birim fiyat tarifinde “ stabilize malzemenin motorlu taşıtlarla taşıma mesafesi taşıma yolu üzerinden ölçülen her cins kaplamalı, kaplamasız yolda taşınması için yapılan her türlü hizmet ve giderlere, müteahhit karı ve genel giderler dahil, malzeme ve yükün beher tonuna ödenecek taşıma bedelinin ” istenildiği belirtilmiştir. Başvuru sahibinin 29 nolu iş kalemi için sunduğu analizde işin cinsi kısmında “Stabilize Nakli Piyasa Temini” ifadesine yer verdiği görülmüş olup, teklif ekinde 22.06.2009 tarihli Taşir İnşaat ve Dış Ticaret San. Tic. Ltd. Şti.’ den almış olduğu 1 ton, 19 km Stabilize Malzeme Naklinin 2,67 TL’ ye yapılacağının taahhüt edildiği proforma faturaya, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ise Arslanlar İnş. Teks. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’den almış olduğu 1 ton, 19 km Stabilize Malzeme Naklinin 2,67 TL’ ye yapılacağının taahhüt edildiği proforma faturaya yer verdiği görülmüştür. Başvuru sahibinin idare tarafından, analiz formatına uygun analiz sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakması işleminin yerinde olmadığı, bu analize ilişkin fiyat açıklamasının dayanağı olan piyasa teklifinin belirtilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak; başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 21 nolu iş kalemi için teklif edilen bedelin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda anılan 30 uncu maddesine uygun olarak tevsik edilemediği, bu itibarla başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının yetersiz bulunarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****