KİK Kararı: 2010/UY.II-1655

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/041
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 14.06.2010
Karar No : 2010/UY.II-1655
BAŞVURU SAHİBİ:
Turğut FERAT, Fırat Petrol Konukbekler Beldesi MUŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü, Selimbey Mahallesi İskele Caddesi 65090 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/18486 İhale Kayıt Numaralı "Varto Bakımevi Binası ve 2 Adet Sundurma Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

08.06.2010 tarih ve II.Y.12.45.0258/2010-12E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 18.03.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Varto Bakımevi Binası ve 2 Adet Sundurma Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Turğut Ferat’ın 27.04.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 29.04.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.05.2010 tarih ve 10533 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.05.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
İdarenin Kanunun 62 inci maddesinin (c) bendine aykırı işleminin değerlendirilmek gerekiyorsa incelenmek ve/veya soruşturulmak üzere Karayolları Genel Müdürlüğüne bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif savunmasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine aykırı olduğu, dolayısıyla teklifinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının ““Varto Bakımevi Binası ve 2 Adet Sundurma Yapımı” şeklinde belirtildiği; miktarı ve türünün ise, “1 Adet Bakımevi ve 2 Adet Prefabrik Sundurma” olarak ifade edildiği,

19 uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat olacağının belirtildiği,

49 uncu maddesinden, işe sözleşmenin imzalanmasından itibaren 5 gün içinde yer teslimi yapılarak başlanacağı ve işin süresinin 150 takvim günü olduğu,

Görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62 nci maddesinin (c) bendinde; “Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz. İhale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması zorunludur. Ancak, doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan yapım işlerinde ön veya kesin proje üzerinden, her türlü onarım işleri ile işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etütleri gerekmesi veya uygulamada imar ve güzergâh değişikliklerinin muhtemel olması nedenleriyle ihaleden önce uygulama projesi yapılamayan, bina işleri hariç, yapım işlerinde ise kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Bu işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımlar için anahtar teslimi götürü bedel, uygulama projesi yapılamayan kısımlarda ise her bir kalem iş için birim fiyat teklif almak suretiyle ihale yapılabilir…” hükmü bulunmaktadır.

Anılan Kanun hükmünden, kural olarak yapım işlerinde uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamayacağı ve uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması gerektiği; ancak, yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenememesi, doğal afetler nedeniyle yeterli sürenin bulunmaması, ihale konusu işin onarım işi olması veya bina işleri hariç, işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etütleri gerekmesi veya uygulamada imar ve güzergâh değişikliklerinin muhtemel olması gibi istisnai durumlarda bu kuralın uygulanmayabileceği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından gönderilen projeler incelendiğinde; bakımevi binasına ait projenin sadece mimari projeden ibaret olduğu, bakımevine ait statik, elektrik ve sıhhi tesisat projelerinin bulunmadığı; 2 adet prefabrik sundurmaya ait ise sadece betonarme (statik) projenin bulunduğu görülmüştür. İdarenin 13.05.2010 tarihli yazısında, idarenin elinde işe ait sadece ön proje bulunması nedeniyle işin birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkarıldığı hususu belirtilmektedir.

İhale konusu işin Bakımevi Binası ve 2 adet sundurma yapımı olduğu ve idarenin anılan yazıda yer alan gerekçesinin Kanun hükmünde bulunan istisnai durumlar kapsamında olmadığı dikkate alındığında, idarece uygulama projeleri hazırlanarak anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması gerekirken ön proje ile birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkılmasının Kanuna aykırı olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla, idarenin söz konusu Kanun hükmüne aykırı bu işleminin değerlendirilmek gerekiyorsa incelenmek üzere Karayolları Genel Müdürlüğüne bildirilmesi gerekmektedir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Yönetmeliğin zikredilen maddesinden; ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili sorgulamaya tabi tutulacağı; idarelerce aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanan düzenlemelerin esas alınacağı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinin 45.1.1 inci alt maddesinde yapım işi ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin, yine madde metninde belirtilen hesaplamalar neticesinde bulunacak sınır değere göre tespit edileceği belirtilmektedir.

Bu bağlamda, idarece geçerli olduğu tespit edilen teklifler üzerinden yapılan hesaplama sonucunda aşırı düşük teklif sınır değeri 578.634,29 TL olarak hesaplanmış olup, ihale komisyonunca tanzim edilen ilgili tutanağın tetkiki neticesinde, komisyon tarafından da aynı değerin aşırı düşük teklif sınır değeri olarak saptandığı görülmüştür.

Anılan sınır değerin altında teklif veren 8 istekliye (Tuncay Demirel, Öz Polat İnş. Müt. Nak. Tur. San. Tic. Ltd. Şti., Sinan Duran, Zana Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Gültek Elk. Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti., Akansu Elk. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., M. Ali Türkmen ve Ömer Faruk Aykan Aykan Mühendislik) aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerine ilişkin olarak idarece önemli olduğu tespit edilen ve yazı ekinde verilen bileşenler (16.003, 16.058/1A, 16.059/2A, 17.002, 17.136, 18.071/3, 18.233/5B, 21.011, 23.014, 23.015, 23.111, 23.176, 25.036/1, 27.503, 27.578, 07.006/K ve 950.105 poz numaralı 17 adet iş kalemi) ile ilgili ayrıntıları, verilen süre içerisinde idareye sunmaları hususunun yazı ile bildirildiği; teknik personel, all risk sigorta bedeli, vergiler ve şantiye giderleri gibi giderlerin ise önemli teklif bileşeni olarak görülmediğinden anılan giderlere ilişkin açıklama istenmediği görülmüş olup, yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü dikkate alındığında, idare tarafından sadece önemli olduğu tespit edilen teklif bileşenleri için açıklama istenilmesinin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması üzerine anılan 8 istekliden sadece üçünün (Tuncay Demirel, Sinan Duran ve Akansu Elk. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.) belirlenen sürede aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sundukları; idarece sunulan açıklamalar üzerinden yapılan değerlendirme neticesinde; Tuncay Demirel’in açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine uygun olmaması ve Akansu Elk. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamasında yer alan analizlerde hata olması gerekçeleriyle söz konusu isteklilerin tekliflerinin reddedildiği ve ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Sinan Duran üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinde; “…ç) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,

2) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler,

istenir. Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur.

d) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine kadar olan ihalelerde; (ç) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen belgeler, isteklilerden sadece tekliflerinin aşırı düşük bulunması durumunda istenir.” hükmü bulunmakta olup, şikayet konusu ihalenin yaklaşık maliyeti göz önünde bulundurulduğunda, iş kalemlerine ait analizlerin,__ bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) ile birlikte aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteneceği anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinin 45.1.5. alt maddesinde, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamalarda, teklifleri ekinde sundukları analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacakları belirtilmekte olup; devamındaki alt maddelerde; “45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer verilen maddesindeki açıklamalardan; isteklilerce belgelere dayanılmaksızın yapılacak aşırı düşük teklif açıklamaların ihale komisyonları tarafından kabul edilmeyerek söz konusu tekliflerin reddedileceği; bu çerçevede, isteklilerce yapılan açıklamalarda tebliğ açıklamasında detaylı bir şekilde anlatılan hususlara riayet edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde ise; “…38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

…

16.002

Basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

101,34

…

16.003

Basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

107,50

86,00

15,48

101,48

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur…

…38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır… ” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğ maddesinden, isteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; Tebliğde belirtilen şekilde listeyle açıklama yapmaları halinde, analiz düzenlemeleri zorunluluğunun bulunmadığı; kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden istekliler ile analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak tevsik edici belge sunmalarına gerek olmadığı anlaşılmaktadır.

İhale uhdesinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde; idarece teklifte önemli olduğu tespit edilen 17 adet iş kaleminden aşağıdaki tabloda yer verilen 15 tanesinde isteklinin 2009 yılı için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yayımlanan karsız birim fiyatlardan, “prefabrik yapı elemanlarının nakliyesi ve montajı” iş kaleminde ise idare tarafından yaklaşık maliyetin hesabında öngörülen fiyattan daha düşük fiyat teklif ettiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, isteklinin söz konusu birim fiyatlar için Tebliğin 38 inci maddesi gereğince açıklaması kapsamında analiz sunması gerekmektedir.

Sıra No

BİB Poz No

Tanımı

İsteklinin Teklifi (TL)

BİB’in yayımladığı karsız fiyat (2009 yılı) (TL)

16.003

250 dozlu demirsiz beton

85,00

86,00

16.059/2A

Satın alınan ve beton pompasıyla basılan, basınç dayanım sınıfı C 35/45 (BS 35) olan hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)

100,00

100,33

17.002

Ocak taşı ile 200 dozlu çimento harçlı kargir inşaat yapılması

40,00

74,77

17.136

Ocak taşı ile blokaj yapılması

25,00

37,64

18.071/3

Yatay delikli fabrika tuğlası (19x19x13.5cm) ile 250 doz çimento harçlı yarım tuğla duvar yapılması

8,00

11,88

18.233/5B

Mevcut ahşap, çelik, betonarme kiriş veya aşıklı çatı üzerinde 0.70 mm kalınlığında trapezoidal alüminyum levhalar (EN AW 1050A, Al 99,5) ile çatı örtüsü yapılması.

13,00

23,53

21.011

Düz yüzeyli beton ve betonarme kalıbı (sıva, taş ve benzeri kaplama malzemesi ile kaplanacak beton ve betonarme yüzeylerde)

5,00

12,86

23.014

Ø 8- Ø 12 mm nervürlü beton çelik çubuğunun bükülmesi, yerine konulması.

1100,00

1183,00

23.015

Ø 14- Ø 28 mm nervürlü beton çelik çubuğunun bükülmesi, yerine konulması.

1100,00

1107,25

23.111

Demirden (kapı, kepenk, pencere, camekân, açılır kapanır sürme (akordeon) parmaklıklı) kapı, pencere yapılması ve yerine konulması

4,00

4,52

23.176

Çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması (her çeşit merdiven, balkon, köprü, korkuluklar, pencere ve bahçe parmaklıkları, çatıya çıkma, fosseptik ve benzeri yerlere yapılan merdivenler, ızgara ve benzeri işler)

3,00

3,81

25.036/1

Çıplak beton veya ince sıva yüzeylerin astar çekilerek akrilik esaslı ince malzeme ile her renkte boyanması

4,00

7,34

27.503

250/400 çimento dozlu harçla düz sıva yapılması (Dış duvar yüzeyleri ile subasmanlarda)

5,50

10,19

27.578

Her genişlikte kargir duvar üzerine mozayik
kaplı beton harpuşta yapılması

25,00

62,80

950.105

Dizel jeneratör 50 KVA

12.600,00

24.420,00

Tanımı

İsteklinin Teklifi (TL)

İdarenin Yaklaşık Maliyet Hesabında Öngördüğü Fiyat (TL)

07.006/K

Prefabrik yapı elemanları nakliyesi ve montajı

12.000,00

33.600,00

İhale uhdesinde kalan istekli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; 17 adedi idarece teklifte önemli olduğu tespit edilen iş kalemlerine ait analizler (16.003, 16.058/1A, 16.059/2A, 17.002, 17.136, 18.071/3, 18.233/5B, 21.011, 23.014, 23.015, 23.111, 23.176, 25.036/1, 27.503, 27.578, 07.006/K ve 950.105 poz numaralı 17 adet iş kalemi) ve 5 adedi alt analizler (10.003, 10.004, 10.010, 10.081 ve 21.013 poz numaralı alt analizler) olmak üzere 22 adet analiz, bu analizlerde yer alan girdilere ilişkin proforma faturalar ile alış/satış faturaları ve beton maliyet hesaplarını sunmuştur.

Sunulan analizler (2009 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı karsız fiyatından yüksek fiyat teklif ettiği 16.058/1A poz numaralı iş kalemi hariç) ile alt analizler tetkik edildiğinde; aşağıdaki tabloda yer alan analiz girdilerinin 2009 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiçlerinden düşük olduğu tespit edildiğinden; istekli tarafından, Tebliğin 45.1.6 ncı maddesine uygun bir şekilde, anılan girdilere ilişkin tevsik edici belgelerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gerekmektedir.

Sıra No

BİB Poz No

Tanımı

İsteklinin Teklifi (TL)

BİB’in yayımladığı rayiç fiyatı (2009 yılı) (TL)

04.003/B

Çakıl (Tuvenan agregadan el ile elenmiş ve yıkanmış (08.003)

13,00

18,48

04.006/B

Kum (Tuvenan agregadan el ile elenmiş ve yıkanmış) (08.003)

13,00

18,48

04.008

Portland çimentosu (Torbalı)
(TS EN 197-1 CEM I 32.5 N)

85,00

109,25

04.046/A

C 35/45 beton harcı (BS.35)

80,00

96,80

04.001/A1

Ocak taşı (08.021)

5,00

13,40

04.715/3B1

Trapezoidal Alüminyum Levhalar (TS 7678-Alüminyumdan) (Muhtelif kalınlıkta)

2,68

6,30

04.152

Çam kerestesi (II.sınıf)

175,00

550,00

04.270

Çiviler (TS 155)

1,20

1,35

04.256

Profil demirleri (ı-u-t-omega)

1,00

1,07

04.259

Düz siyah sac (1.0 mm kalınlık)

1,10

1,24

04.255

Lamalar (TS EN 10058)

0,50

0,84

04.466/3

Su bazlı astar (Renkli)

1,50

3,85

04.522/D

Akrilik esaslı ince cephe kaplama malzemesi (Sıvı)

2,00

5,50

04.007

İnce sıva veya derz kumu (El ile elenmiş ve yıkanmış) (08.006)

13,00

19,80

04.401

Mermer pirinci (Beyaz)

9,00

19,35

950.105

Dizel jeneratör 50 KVA

12.600,00

24.420,00

Tebliğ açıklamaları çerçevesinde sunulan analizler ve tevsik edici belgeler incelendiğinde;

1- Sunulan analizlerin bazılarında işçilik miktarlarının Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanan analizlerde yer alan işçilik miktarlarına göre aşırı düşük alındığı; örneğin, 17.002 poz numaralı iş kaleminin analizinde düz işçi için 3,60 saat çalışma öngörüldüğü ve duvarcı ustası yardımcısının çalışmasına yer verilmediği; aynı poza ilişkin BİB birim fiyat analizinde düz işçi için 7,00 saat ve duvarcı ustası yardımcısı için 2,50 saat çalışma öngörüldüğü; 18.071/3 poz numaralı iş kaleminin analizinde düz işçi çalışmasına yer verilmediği; aynı poza ilişkin BİB birim fiyat analizinde düz işçi için 1,05 saat çalışma öngörüldüğü; yine 27.578 poz numaralı iş kaleminin analizinde düz işçi çalışmasına yer verilmediği; aynı poza ilişkin BİB birim fiyat analizinde düz işçi için 6,00 saat çalışma öngörüldüğü görülmüş olup, istekli tarafından bahsedilen analizlerde işçilik girdilerine ait miktarların azaltılmasını sağlayan avantajlı koşullara veya teknik çözümlere dair tatmin edici, somut bilgi ve belgelerin açıklama kapsamında sunulmadığı; bu durumun da Tebliğin 45.1.8 inci maddesine aykırı olduğu;

2- İstekli tarafından, 16.059/2A poz numaralı iş kalemine (Satın alınan ve beton pompasıyla basılan, basınç dayanım sınıfı C 35/45 (BS 35) olan hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)) ait analizde yer alan 04.046/A poz numaralı girdi (C 35/45 beton harcı (BS.35)) için 80,00 TL/m3 fiyat öngördüğü; öngörülen fiyatın 2009 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayicinden (96,80 TL/m3) düşük olması nedeniyle Alba Hazır Beton tarafından verilen proforma fatura ve satış faturası ile Hazır Beton Maliyet Hesabı cetvelini açıklaması kapsamında sunduğu; anılan firma tarafından verilen proforma fatura incelendiğinde; proforma faturada bulunan teklif fiyatına (80,00 TL/m3) beton nakli ile betonun dökülmesinin dahil olmadığı görülmekte olup; söz konusu pozun tanımında beton nakli ile betonun dökülmesinin fiyata dahil olarak belirtilmesi göz önünde bulundurulduğunda, isteklinin teklif ettiği fiyatı tevsik edemediği;

3- İsteklinin 07.006/K poz numaralı iş kalemine (Prefabrik yapı elemanları nakliyesi ve montajı M=521 km) kar hariç 9,77 TL/m2 fiyat öngördüğü; öngörülen birim fiyatın idarenin yaklaşık maliyetinde öngördüğü birim fiyattan (28,00 TL/m2) düşük olduğu; istekli tarafından açıklama kapsamında proforma fatura ve alış faturası sunulduğu; ancak, anılan pozun nitelik itibariyle nakliye ve montajdan oluşan bir iş kısmı olduğu dikkate alındığında, bu fiyatı tevsik etmek için Tebliğin 45.1.6 ncı maddesinin (b) bendi uyarınca maliyet tespit raporu sunulması gerekirken açıklama kapsamında sunulmadığı;

4- Açıklama kapsamında sunulan alış-satış faturalarından Cengerler Nak. İnş. Ltd. Şti. ile Sönmez Tur. Ltd. Şti.’nin istekliye proforma fatura düzenleyen Berkem Teknik Mühendislik’e tanzim ettikleri alış faturalarının tarihlerinin sırasıyla 02.04.2010 ve 03.04.2010; Berkem Teknik Mühendislik’in Sinan Duran’a düzenlediği satış faturaları ile istekliye dizel jeneratör için proforma fatura veren Berberoğlu Teknik Servis’in yine Sinan Duran’a hitaben düzenlediği faturanın tarihlerinin sırasıyla 05.04.2010, 03.04.2010 ve 31.03.2010 olduğu; ihalenin 18.03.2010 tarihinde gerçekleştirildiği dikkate alındığında; açıklamaya dayanak teşkil eden söz konusu faturaların ihale tarihinden sonraki tarihlerde ve sembolik miktarlarda malzeme alımı için düzenlenmiş olması, faturaların salt bu aşamada belgelendirme amaçlı olarak kullanılmak için tanzim edildiği şeklinde değerlendirildiğinden bu durumun Tebliğin 45.1.6 ncı maddesinin (a) bendine aykırı olduğu;

5- Sunulan proforma faturalar ve ekinde yer alan alım-satım faturaları ile Beton Maliyet Hesabı cetvellerinin incelenmesi neticesinde;

a) Proforma faturalarda, faturaya konu malzemelerin son geçici vergi beyanname dönemine ait birim ortalama maliyetlerine yer verilmediği;

b) Proforma faturalar ve ekinde yer alan alım-satım faturaları ile Beton Maliyet Hesabı cetvellerinde yer alan SMMM onayında kullanılan kaşenin 15/11/2002 tarihli ve 24937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde temin edilen özel kaşe niteliğine haiz olmadığı;

Tespit edilmiştir. Her ne kadar faturalarda yer alan SMMM kaşesine dair eksiklik tamamlatılabilecek bir eksiklik olsa da tespit edilen diğer aykırılıklar dikkate alındığında; isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmesinin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu bağlamda, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklaması Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan düzenlemelere aykırı olan Sinan Duran’ın teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
İdarenin Kanunun 62 inci maddesinin (c) bendine aykırı işleminin değerlendirilmek gerekiyorsa incelenmek üzere Karayolları Genel Müdürlüğüne bildirilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

KİK Kararı: 2010/UY.II-1655

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin