KİK Kararı: 2010/UY.II-1238

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/031
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 04.05.2010
Karar No : 2010/UY.II-1238
BAŞVURU SAHİBİ:
Sözmen İnş. Taah. ve Tic. Ltd.Şti. , Ceyhun Atıf Kansu Cd. Bayraktar Center İş Merk. No.114/G-1 Balgat Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yenimahalle Belediye Başkanlığı, Destek Hizmetleri Müdürlüğü İvedik Cad.No:35 4.Kat Oda No: 466 Yenimahalle / ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/18422 İhale Kayıt Numaralı "Çayyolu Prof.Dr Ahmet Taner Kışlalı Mahallesi 51-52-62-232-233-234 Adalar Arası Teknopark Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

29.04.2010 tarih ve II.Y.10.60.0078/2010-18E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Yenimahalle Belediye Başkanlığı tarafından 16.03.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çayyolu Prof.Dr Ahmet Taner Kışlalı Mahallesi 51-52-62-232-233-234 Adalar Arası Teknopark Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Sözmen İnş. Taah. ve Tic. Ltd.Şti. ’nin 07.04.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 14.04.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 16.04.2010 tarih ve 9007 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.04.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli olan As-Kon Proje Ener. Yapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Um-Tek Yapı San. Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin verdiği aşırı düşük teklif sorgulamasının sağlıklı yapılmadığı kanaatinin idareye bildirildiği, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine uygunluğunun tespit edilmesi gerektiği, teklif bedelinin toplamda % 60’ını oluşturan özel fiyat içeren pozlara ait analizlerin ve kanıtlayıcı belgelerin sunulup sunulmadığı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatlarından oluşturulan pozlara ait analizlerde işçilik ücretlerinin rayiçlere göre hesaplanıp hesaplanmadığının tespit edilmesi gerektiğinin bildirildiği, idarenin cevabında anılan ortak girişimin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında ilgili kurumun kar ve genel gider içermeyen birim fiyatlarının altında olan iş kalemlerinin ve özel imalat içeren pozların birim fiyatlarına dair analizlerin ve analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaların sunulduğunun, diğer iş kalemlerinin ise Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.3 üncü maddesine istinaden kamu kurum ve kuruluşlarınca hazırlanan birim fiyatların ilgili kurumun kar ve genel gider içermeyen birim fiyatlarının altında olmadığının bildirildiği, anılan nedenlerle; Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesine göre proforma fatura ekinde sunulması gereken belgelerin sunulup sunulmadığının, sunulan analizlerin içeriğinin uygun olup olmadığının tespiti, kamu kurum ve kuruluşlarınca hazırlanan birim fiyatların kar ve genel gider içermeyen birim fiyatlarının altında olmayan ve geçerli kabul edilen iş kalemlerine ait teklif edilen miktarların yapım işinin gerçekleşmesi için gereken reel miktarlar ile karşılaştırılması gerektiği, zira anılan teklif rakamına ulaşmak için iş kalemlerine ilişkin miktarların düşük gösterilebileceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Kamu İhale Genel Tebliğinin __ “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde;

_ “38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. _

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.”,

Anılan Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği,aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden, ihale komisyonunun teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur….

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır…” açıklamalarına yer verilmiştir.

16.03.2010 tarihinde yapılan ihaleye 7 istekli tarafından teklif verildiği, söz konusu ihaleye ilişkin 26.03.2010 tarihli ihale komisyonu kararında; As-Kon Proje Enerji Yapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Um-Tek Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişimi ile Öncü İnş. Taah. Tes. İnş. Malz. Gıda San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. olmak üzere teklifi aşırı düşük bulunan 2 istekliden açıklama istenildiği, söz konusu isteklilerden Öncü İnş. Taah. Tes. İnş. Malz. Gıda San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin açıklama sunmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına, As-Kon Proje Enerji Yapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Um-Tek Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin 19.03.2010 tarih ve 395 sayı ile kayıtlara alınan dilekçesi ekinde sunduğu açıklamaların komisyonca yeterli görülmesi neticesinde ihalenin 875.800 TL bedelle As-Kon Proje Enerji Yapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Um-Tek Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişimi üzerinde bırakılmasına, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin ise 1.231.612,00 TL bedelle Sözmen İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti. olarak belirlenmesine karar verildiği görülmüştür.

İhale yetkilisinin 29.03.2010 tarihli onayı ile kesinleşen ihale kararı ile ihale üzerinde bırakılan As-Kon Proje Enerji Yapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Um-Tek Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişimi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında; kamu kurum ve kuruluşlarının kar ve genel gider hariç birim fiyatları altında teklif fiyatı oluşturduğu iş kalemlerine, yeni fiyat analizi ve özel birim fiyat analizi oluşturduğu iş kalemlerine ilişkin maliyetini tevsik etmek üzere proforma fatura veya fiyat teklifleri sunduğu (Örneğin; “yapısal peyzaj işleri” birim fiyat teklif icmalinde yer alan 23.244/GI poz nolu “Isı Yalıtımlı Alüminyum Doğrama Yapılması ve Yerine Konulması” iş kaleminde teklif edilen 9,45 TL’lik birim fiyatı açıklamak üzere Ak Dizayn Alüminyum PVC Doğrama Kenan Ünal tarafından düzenlenen 15.03.2010 tarihli fiyat teklifi, 26.195/6/M poz nolu “400x400x9-Parlak Granit Seramik Karolarla Fugalı Döşeme Kaplaması Yapılması (Makine ile Temin)” iş kalemine ilişkin 40x40x9-Parlak Granit Seramik Karo malzeme için analizde öngörülen 32,73 TL’lik birim fiyatı açıklamak üzere Çiğdem Yapı Malzemeleri İnş. Taah. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 15.03.2010 tarihli proforma fatura, Y.F.A.02 poz nolu “Mucartalı Andezit Merdiven Basamağı Yapılması (4x40xSB.)” iş kalemine ilişkin 4x40 ile 3x15 Serbest Boy Andezit Plaklar için analizde öngörülen 23 TL ve 21 TL’lik birim fiyatı açıklamak üzere Angora Taş San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 18.03.2010 tarihli proforma fatura, Özel-Yap2 Poz nolu “Granit Desenli Compact Alüminyum Kaplama Yapılması” iş kalemi için analizde öngörülen 50 TL birim fiyatı açıklamak üzere Ak Dizayn Alüminyum PVC Doğrama Kenan Ünal tarafından düzenlenen 15.03.2010 tarihli fiyat teklifi sunulmuştur.) görülmekle birlikte; Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.(a) ve (b) bendi uyarınca proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde sunulması gereken belgelerin sunulmadığı, dolayısıyla sadece proforma fatura veya fiyat teklifi sunulması suretiyle yapılan açıklamanın mevzuata uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında sunduğu analizler (kamu kurum ve kuruluşlarının kar ve genel gider hariç birim fiyatları altında teklif fiyatı oluşturduğu iş kalemleri ile yeni fiyat ve özel birim fiyat oluşturduğu iş kalemleri için verdiği analizler) incelendiğinde; analizlerde öngörülen saatlik işçilik ücretlerinin asgari ücretin (ihale tarihi itibariyle (16.03.2010) asgari ücretle çalıştırılan bir işçinin saatlik ücretinin 3,24 TL (729 TL/225 saat) olduğu belirlenmiştir.) altında olmadığı anlaşılmış olup, belirtilen nedenlerle başvuru sahibinin “ Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatlarından oluşturulan pozlara ait analizlerde işçilik ücretlerinin rayiçlere göre hesaplanıp hesaplanmadığının tespit edilmesi gerektiği ” konusuna ilişkin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin başvuru dilekçesinde yer alan; “ kamu kurum ve kuruluşlarınca hazırlanan birim fiyatların kar ve genel gider içermeyen birim fiyatlarının altında olmayan iş kalemlerine ait teklif edilen miktarların yapım işinin gerçekleşmesi için gereken reel miktarlar ile karşılaştırılması gerektiği, zira anılan teklif rakamına ulaşmak için iş kalemlerine ilişkin miktarların düşük gösterilebileceği ” konusundaki iddiasının ise idareye yapılan şikayet başvurusunda yer almadığı, bu nedenle idarenin şikayete verdiği cevapta da anılan iddiaya ilişkin herhangi bir değerlendirmenin bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “ Kurumu tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz. ” açıklaması yer almaktadır.

Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunmanın ön koşulu idareye usulüne uygun şikayet başvurusu yapılmasıdır. Anılan iddia ile ilgili başvuru sahibinin idareye şikayet başvurusunun olmadığı, doğrudan Kuruma başvuruda bulunulduğu anlaşıldığından, anılan mevzuat doğrultusunda bu iddiaya ilişkin başvurunun reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Yapılan inceleme sonucunda yukarıda açıklanan sebeplerle; As-Kon Proje Enerji Yapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Um-Tek Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişimine ait aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinde öngörülen belgelendirme koşullarına uygun olmadığı anlaşıldığından, idarece bu istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, As-Kon Proje Enerji Yapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Um-Tek Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişimine ait teklifin idarece değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.