KİK Kararı: 2010/UY.II-1190

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/029
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 26.04.2010
Karar No : 2010/UY.II-1190
BAŞVURU SAHİBİ:
Koç İnşaat Müteahhitliği - Mustafa Koç, 1399 Sokak No.15/12 Alsancak/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çanakkale İl Sağlık Müdürlüğü, Esenler Mah. Kocatepe Sok. No:1 ÇANAKKALE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/166347 İhale Kayıt Numaralı "30 Ünitlik Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

14.04.2010 tarih ve II.Y.08.95.0264/2010-16E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Çanakkale İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 17.12.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “30 Ünitlik Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi” ihalesine ilişkin olarak Koç İnşaat Müteahhitliği - Mustafa Koç’un 17.03.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 23.03.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 01.04.2010 tarih ve 7656 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.04.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş oldukları bazı proforma faturalar SMMM tarafından onaylı olmakla birlikte TURMOB kaşesi taşımadığı gerekçesiyle değerlendirmeye alınmadığı, ancak Kamu İhale Kurulunun örnek teşkil edilecek 2009/UY.II.2525, 2010/U.H.III-430 ve 2010/UH.II-638 sayılı kararlarında TÜRMOB kaşesinin, teklifin esasını değiştirecek bir eksiklik niteliğinde olmadığı ve idare tarafından söz konusu eksikliğin, bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılabilir nitelikte olduğu belirtilmiş olup, bu kararlar dikkate alındığında, sundukları SMMM kaşesi taşıyan ancak TURMOB kaşesi bulunmayan proforma faturaların geçersiz kabul edilmesinin yerinde olmadığı; yine, idarece aşırı düşük teklif açıklamasına vermiş oldukları cevabın bir diğer gerekçe olan; “savunma dosyasında vermiş olduğunuz teklif ile teklife ait imalatların ayrıntılı açıklaması olan proforma faturaların birbirini tutmadığı” gerekçesiyle reddedildiği, ancak idarece kesin ve somut bir ifade ile belirtilmemekle birlikte, şifahen ulaşılan bilgilere göre açıklamalarının, Işık pazarlamadan alınan faturada, fatura konusu malzemenin biriminin adet olarak verilmesine karşın, aynı malzemenin biriminin Dinler firmasından alınan faturada m2 olarak verildiği gerekçesiyle reddedildiği, ancak söz konusu faturalara konu malzemelerin m2 ye 12.5 adet kullanıldığı, dolayısıyla söz konusu malzemenin 1 faturada adet olarak diğer faturada m2 olarak verilmesinin esasa etkili olmadığı zira her iki durumda da aynı sonuca ulaşıldığı, diğer taraftan idarece değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinin net ve ayrıntılı olarak ifade edilmediğinden, ancak şifahen ulaşılabilen bilgiler şikayete konu edildiği, ayrıca idarece yapılan uygulamaların objektif olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinin (a) bendinde ihale konusu işin; “Çanakkale 30 Ünitlik Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Binası Yapım İşi” olduğunun belirtildiği, (c) bendinde ise işin miktarı ve türünün; “: 4179,30 m2 Kapalı Alan – 30 Ünitlik Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Binası” olarak belirlendiği görülmüştür.****

Yapılan incelemede, başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak yapılan bir şikayet başvurusu üzerine alınan 04.02.2010 tarih ve 2010/UY.II-438 sayılı Kurul kararı ile düzeltici işlem belirlemesine karar verilmiş olup, anılan Kurul kararı doğrultusunda Abidin Ateş adlı isteklinin teklifi geçerli sayılarak aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değer geçerli teklifler üzerinden yeniden hesaplanmış, teklifi daha önce sınır değerin üstünde kalarak ihale üzerinde bırakılan başvuru sahibinin, anılan Kurul kararı ile yeniden hesaplanan sınır değerin altında kaldığı anlaşılmış ve başvuru sahibi aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak teklifi reddedilmiştir.

Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a)**** İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,****

b)**** Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,****

_c)**** Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, _

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Ayrıca, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinde benzer hükümler bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;“…45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

…

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır…” açıklaması yer almaktadır.

İdarece, başvuru sahibine gönderilen 23.02.2010 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında; “silikon giydirme cam kaplama, alüminyum kompozit panel, klinker tuğla ve sıramatik tesisatı” olmak üzere 4 adet __ iş kalemine ilişkin vermiş oldukları teklifin düşük olduğu ve bu iş kalemleri ile birlikte tekliflerinin düşük olması sonucunu doğuran diğer avantajlı koşullara ilişkin açıklama ve bu açıklamalara dayanak teşkil eden belgelerin istenildiği görülmüştür.

Başvurusu sahibince, idarenin 23.02.2010 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısına cevaben gönderilen 24.02.2010 tarihli yazı ve ekleri incelendiğinde;

“Silikon giydirme cam kaplama” ve “ alüminyum kompozit panel” iş kalemlerine ilişkin analizler ile birlikte, ekinde alış ve satış faturası bulunan bir adet proforma fatura sunulduğu, söz konusu alış ve satış faturaların SMMM tarafından kaşeli ve imzalı olduğu ancak TURMOB kaşesi taşımadığı,

“ Klinker tuğla” iş kalemine ilişkin analiz ile birlikte, ekinde birer adet alış-satış faturası bulunan bir adet fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifi ekinde yer alan alış satış faturaların SMMM onaylı olduğu ve TURMOB kaşesi taşıdığı,

“Sıramatik tesisatı” iş kalemine ilişkin olarak bir adet proforma fatura, “sıramatik istemi üretim maliyeti” başlıklı ve Serbest Muhasebeci onaylı bir adet belge ve yine Serbest Muhasebeci onaylı birer adet alış ve satış faturalarının sunulduğu,

Görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda anılan 45.1 inci maddesinde yer alan açıklamada, istekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ ye onaylatılmış olmasının zorunlu olduğu hükmüne yer verilmiştir. Aynı maddenin devamında da, isteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların sunulması gerektiği ifade edilmiştir.

Başvuru sahibince aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler üzerinden yapılan incelemede;

__

_ “Silikon giydirme cam kaplama”,_ “alüminyum kompozit panel” ve _“Klinker tuğla” _iş kalemlerine ilişkin analizler incelendiğinde; söz konusu analizlerde yer alan alt iş kalemlerinden, işçilik iş kalemleri ve Bayındırlık rayiçi bulunmayan iş kalemleri dışındaki alt iş kalemleri için teklif edilen fiyatların, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca yayımlanan karsız birim fiyat rayiçlerinin üzerinde olduğu anlaşılmış olup, Bayındırlık rayiçi bulunmayan alt iş kalemleri için proforma fatura ve fiyat teklifleri ile açıklama yapıldığı görülmüştür.

Bu çerçevede, “Silikon giydirme cam kaplama” ve “alüminyum kompozit panel” iş kalemleri analizinde yer alan ve özel pozlu “cephe giydirme” ve “alüminyum kompozit panel” alt iş kalemini tevsiken sunulan proforma fatura ile bu proforma ekinde yer alan alış ve satış faturaların fiyat yönünden birbiri ile uyuştuğu ve başvuru sahibince teklif edilen tutarı tevsik eder mahiyette olduğu anlaşılmış olup, proforma fatura ekinde yer alan alış ve satış faturalarının SMMM onayı ile birlikte TURMOB kaşesi taşıması gerekirken, üzerinde TURMOB kaşesi bulunmadığı görülmüş, ancak istikrar kazanmış Kurul kararları paralelinde, TURMOB kaşesi taşımayan belgelerin, teklifin esasını değiştirecek bir eksiklik niteliğinde olmadığı ve idare tarafından söz konusu eksikliğin, bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılabilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır. Ancak, proforma faturada veya ekindeki herhangi bir belgede, proforma fatura içeriği mala ilişkin birim ortalama maliyetin belirtilmediği tespit edilmiştir.

“Klinker tuğla (çift cidarlı architon)” iş kalemi analizinde yer alan özel pozlu “klinker tuğla” alt iş kalemini tevsiken sunulan fiyat teklifi ekinde yer alan alış faturasında “klinker tuğlanın” biriminin adet üzerinden, satış faturasında ise biriminin m2 üzerinden verildiği görülmüştür. Ancak her iki faturada, fatura konusu malın biriminin birbiri ile örtüşmediği görülmekle birlikte, alış faturasında birimi adet üzerinden verilen “klinkler tuğla” nın boyutlarının 20cm*40cm olduğu anlaşılmakta olup, bu suretle m2’ye 12,5 adet tuğla gerektiği, dolayısıyla birimi adet üzerinden verilen alış faturasına konu “klinker tuğla” nın m2’ye dönüştürülebildiği görüldüğünden, bu hususun esasa etkili olmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede, fiyat teklifi ile tevsik edilen “klinker tuğla” alt iş kalemine ilişkin teklif edilen fiyat ile, fiyat teklifi ekinde yer alan alış ve satış faturalarının birbiri ile örtüştüğü ve birbirini tevsik ettiği anlaşılmıştır. Ancak, fiyat teklifi ekine, fiyat teklifine konu edilen “klinker tuğla” nın birim ortalama maliyetinin eklenmediği tespit edilmiştir.

“Sıramatik tesisatı” iş kalemine ilişkin teklif edilen fiyatlarlın tevsiki için sunulan belgelerin tamamının Serbest Muhasebeci onaylı olduğu görülmektedir. Ancak, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer verilen açıklamalarından anlaşılacağı üzere, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerin, tasdik anlaşması yapılan YMM veya SMMM tarafından onaylı olması gerektiği anlaşılmakta olup, başvuru sahibince bu iş kalemine ilişkin sunulan belgelerin geçerli olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, “Silikon giydirme cam kaplama” , “alüminyum kompozit panel” ve “Klinker tuğla” iş kalemlerine ilişkin analizler incelendiğinde, söz konusu iş kalemleri içerisinde yer alan işçilik iş kalemlerinden “düz işçi” için saatlik “2,25” TL, “birinci sınıf usta” için saatlik “2,50” TL ücret öngörülmüştür. Başvuruya konu ihalenin bulunduğu 2009 yılının ikinci 6 ayına ilişkin 16 yaşını doldurmuş işçilerin bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücretlerinin 23,10 TL olarak belirlendiği ve asgari ücretle çalıştırılan bir işçinin saatlik ücretinin (23,10/7,5 saat ) 3,08 TL olduğu dikkate alındığında, anılan isteklice işçilik kalemleri için öngörülen ücretin, saatlik asgari ücretin altında olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması bir arada değerlendirildiğinde; anılan isteklice “Silikon giydirme cam kaplama” ve “alüminyum kompozit panel” iş kalemine ilişkin sunulan proforma faturada veya ekindeki bir belgede proforma faturaya konu mallara ilişkin birim ortalama maliyetin belirtilmediği, benzer şekilde “Klinker tuğla” alt iş kalemine ilişkin sunulan fiyat teklifi kapsamında münhasıran “mal” (klinker tuğla) bulunduğundan, proforma faturaya ilişkin mevzuat hükmünün öngördüğü şekilde, fiyat teklifine konu “klinker tuğla”nın birim ortalama maliyetinin belirtildiği herhangi bir ek belgenin sunulmadığı, analizlerinde yer alan saatlik işçilik ücretlerinin saatlik asgari ücretin altında olduğu ve _“Sıramatik tesisatı” _iş kalemi için teklif ettiği fiyatlara dayanak teşkil eden belgelerin Serbest Muhasebeci onaylı olması nedeniyle mevzuata aykırı olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaların idarece reddedilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.