KİK Kararı: 2010/UY.II-1051

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/026
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 08.04.2010
Karar No : 2010/UY.II-1051
BAŞVURU SAHİBİ:
Cengiz Bolat, Turan Güneş Bulvarı 71.Sokak No:25/7 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü, Kuzeykent Mah. Alpaslan Türkeş Bulvarı. No:53 37100 KASTAMONU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/24477 İhale Kayıt Numaralı "4. Bl. Hd (Orta Ayr.) - Kurşunlu (Km:2+500-26+300) Arası (Tetek Yolu) Bölünmüş Yolunun Bitümlü Sıcak Karışım (Bsk) Yapım ve Onarım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

02.04.2010 tarih ve II.Y.07.37.0264/2010-14E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü tarafından 15.03.2010 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan “4. Bl. Hd (Orta Ayr.) - Kurşunlu (km:2+500-26+300) Arası (Tetek Yolu) Bölünmüş Yolunun Bitümlü Sıcak Karışım (bsk) Yapım ve Onarım” ihalesine ilişkin olarak Cengiz Bolat’ın 09.03.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 12.03.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 18.03.2010 tarih ve 6121 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.03.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Geçmiş yıllarda çeşitli idareler tarafından gerçekleştirilen benzer nitelik ve ölçekteki işlere ilişkin ihalelerin açık ihale usulü ile gerçekleştirilmesine karşın, başvuruya konu ihalenin açık ihale usulü yerine belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilmesinin mevzuata aykırı olduğu, ayrıca ihale usulünün tespiti yanında idarece ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda yeterlik alanlardan ihalede teklif vermeye davet edilecek istekli sayısının 7 ile sınırlandırılmasının rekabeti engelleyerek katılımı daralttığı,

2. Şikayete konu ihalede, idarece, satın alma maliyeti yaklaşık 7.500.000,00 TL olan 26 adet makine ve ekipmanın kendi malı olarak istenilmesinin, ihaleye katılımı engellediği ve rekabeti azalttığı, yakın geçmişte gerçekleştirilen benzer veya daha büyük nitelik ve ölçekteki işlerde, sadece 1 adet “asfalt plenti”nin isteklinin kendi malı olmasının istenildiği,

3. İdare tarafından belirlenen 500 TL’lik doküman satış bedelinin, Kanunun 28 inci maddesinde yer alan doküman bedelinin basım maliyetini aşmayacak ve rekabeti engellemeyecek şekilde tespit edilmesi gerektiğine dair hükme aykırı olarak belirlendiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihalenin 01.03.2010 tarihinde yayımlanan ön yeterlik ilanında, ihalenin, belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirileceği düzenlenmiş olup, benzer düzenlemeye ön yeterlik şartnamesinin 3.1./b bendinde de yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 18 inci maddesinde; Kanun kapsamında gerçekleştirilecek ihalelerde uygulanacak usuller sıralanmış olup, belli istekliler arasında ihale usulü de anılan usuller arasında sayılmıştır.

Söz konusu Kanunun “Belli istekliler arasında ihale usulü” başlıklı 20 nci maddesinde;“… Yapım işleri, hizmet ve mal alım ihalelerinden işin özelliğinin uzmanlık ve/veya ileri teknoloji gerektirmesi nedeniyle açık ihale usulünün uygulanamadığı işlerin ihalesi ile yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısını aşan yapım işi ihaleleri bu usule göre yaptırılabilir.

__

…Ön yeterlik ilanında ve dokümanında belirtilmek kaydıyla; yeterlikleri tespit edilenler arasından dokümanda belirtilen kriterlere göre sıralanarak listeye alınan belli sayıda istekli veya yeterli bulunan isteklilerin tamamı teklif vermeye davet edilebilir.

__

… İhaleye davet edilebilecek aday sayısının beşten az olması veya teklif veren istekli sayısının üçten az olması halinde ihale iptal edilir.” hükmü bulunmaktadır.

Anılan Kanun hükmünden, idareler tarafından, işin özelliğinin uzmanlık ve/veya ileri teknoloji gerektirmesi nedeniyle açık ihale usulünün uygulanma imkanının bulunmadığı işlerin ihaleleri ile yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısını aşan yapım işi ihalelerinin belli istekliler arasında ihale usulü ile yaptırılabileceği; ayrıca, ilan ve dokümanda belirtilmek kaydıyla ön yeterlik aşamasında yeterli oldukları tespit edilenlerden, yapılacak sıralama neticesinde belli sayıda isteklinin teklif vermeye davet edilebileceği anlaşılmaktadır. Ancak, ihaleye davet edilebilecek aday sayısının 5 ten az, teklif veren istekli sayısın da 3 ten az olmaması gerektiği, aksi takdirde ihalenin iptal edilmesinin zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda yer verilen Kanun hükümleri kapsamında başvuru sahibinin iddiası değerlendirildiğinde; yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısından fazla olan şikayet konusu ihalenin idare tarafından belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilmesinde ve idarenin, ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda yeterlikleri tespit edilen isteklilerden, ön yeterlik dokümanda belirtilen kriterlere göre yapılacak sıralama neticesinde ilk yedisinin teklif vermeye davet edilmesine ilişkin düzenlemesinde mevzuata aykırı herhangi bir hususun bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiasının yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Ön yeterlik ilanının “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 4.3.4. maddesinde; “Yüklenicinin Kendi Malı Olması İstenen Makine Parkı Listesi

Cinsi ve Çeşidi

Özelliği

Adet

Asfalt Plenti

En az 200 ton/saat kapasiteli ve toz tutuculu

1

Damperli kamyon

En az 15 m3 taşıma kapasiteli

20

Primer sekonderli konkasör takımı

En az 200 ton/saat kapasiteli

1

Asfalt Finişeri

En az 200 ton/saat kapasiteli, elektronik duyargalı olacak

2

Mekanik Finişeri

En az 200 ton/saat kapasiteli, elektronik duyargalı olacak

1

Mekanik plenti

200 ton/saat kapasiteli

1

__

İsteklinin kendi malı olma şartının istendiği tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aşağıdaki belgelerden uygun olanların teklif kapsamında sunulması zorunludur.

_ a) İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu. _

_ b) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile isteklinin kendi malı sayılır. İş ortaklığında makine, teçhizat ve ekipman ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir._

_ İşin Yapılabilmesi İçin Gerekli Görülen Diğer Makine Parkı Listesi_

Cinsi ve Çeşidi

Özelliği

Adet

Asfalt kazıma ve yükleme (Trimer)makinesi

2 m. Genişlikte (minimum)

1

Paletli Yükleyici

En az 1 m3´lük

1

Lastik tekerlekli yükleyici

En az 2 m3´lük

2

Greyder

min. gücü 130 HP

3

Demir bandajlı silindir

bitümlü sıcak karışım için, asgari statik ağırlığı 10 ton

3

Ekskavatör

1 ½ yd3´lük

3

Lastik tekerlekli silindir

20 ton statik ağırlıkta

3

Beton santrali

En az 60 m3/saat kapasiteli

1

Transmikser

__

4

Arazöz

En az 10 ton kapasiteli

2

Vibratör

__

4

Titreşimli silindir

8-12 ton statik ağırlığında

2

Roleytank

20 ton kapasiteli

3

Distribütör

Bitüm ayarı sürücü operatör mahallinde ayarlanabilir ve dijital göstergeli olacak. 10 ton/saat kapasiteli.

1

Asfalt süpürgesi

__

2

Beton pompası

__

1

Delici

__

1

Dozer

D8 veya muadili

1

Bitüm Depo tankı

40 ton kapasiteli

2

_ Kendi malı olma şartı aranmayan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için, isteklilerce teklif kapsamında herhangi bir belge sunulmayacaktır. _Ancak sözleşmenin imzalanmasının ardından işe başlanmadan önce istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler yüklenici tarafından idareye sunulacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu; ön yeterlik şartnamesinin 7.5.4 üncü maddesinde de benzer düzenlemeye yer verildiği görülmüştür.

Makine ve ekipmana ilişkin düzenlemelerden, ihale konusu işte kullanılması istenen toplam 76 adet makineden 26 adedinin isteklinin kendi malı olması gerektiğine dair düzenleme yapıldığı tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41 inci maddesinde; “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.

__

(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur…” hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik hükmünden; rekabet ve fırsat eşitliğini sağlamak amacıyla, idarelerce kural olarak makine ve ekipmanın isteklinin kendi malı olması şartının aranmaması gerektiği ancak, bu durumun ihale konusu işin özelliği, süresi, önemi ya da kullanılacak makine ve ekipmanın sayısı, niteliği ve temin/kiralama güçlüğü gibi unsurlar göz önüne alınarak, isteklinin yeterliğinin ölçülmesi ile işin kesintisiz olarak sürdürülmesini teminen orantılılık ilkesi çerçevesinde bir kısım makine, tesis ve ekipman için isteklinin kendi malı olma şartının aranmasına engel olmayacağı anlaşılmaktadır.

Ancak, şikayete konu ihalede kullanılması öngörülen makine ve ekipmanlardan özellikle 20 adet damperli kamyonun 20’sinin ve 2 adet asfalt finişerinin 2’sinin isteklinin kendi malı olarak istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır. Zira, idarece yüklenicinin kendi malı olması istenilen araçların, özellikle damperli kamyonların, temin güçlüğü bulunmadığı, istenilen araçların alt yüklenici çalıştırılarak veya kiralama yöntemi ile rahatlıkla tedarik edilebileceği açık olduğundan, makine, tesis ve ekipmana yönelik düzenlemenin katılımı daralttığı ve rekabeti engellediği, ayrıca ihalede söz konusu makinelerin satın alma maliyeti de göz önüne alındığında daha yüksek tekliflerin verilmesine neden olacağı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasın yerinde olduğu anlaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Ön yeterlik ilanının 6.1 inci maddesinde ön yeterlik doküman bedelinin 500 TL olarak belirlendiği,

İdare tarafından gönderilen belgelerin tetkiki neticesinde; 14 adet aday olabilecek firmanın ön yeterlik şartnamesi ile standart formlardan oluşan ön yeterlik dokümanını satın aldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “İhale ve ön yeterlik dokümanının verilmesi” başlıklı 28 inci maddesinde; doküman bedelinin, basım maliyetini aşmayacak ve rekabeti engellemeyecek şekilde idarelerce tespit edileceği hüküm altına alınmıştır.

__

Anılan Kanun hükmü kapsamında başvuru sahibinin iddiası değerlendirildiğinde; ihale konusu işin büyüklüğü ve ön yeterlik dokümanı satın alan aday olabileceklerin sayısı dikkate alındığında, idare tarafından tespit edilen doküman satış bedelinin anılan Kanun maddesine aykırı belirlenmediği sonucuna varılmıştır.

__

Öte yandan, idarenin cevabi yazısından ön yeterlik dokümanının “CD” ortamında verildiği anlaşılmakta, ancak ön yeterlik satın alındığına dair formlarda CD birim seri numarası ve varsa diğer ayırt edici numaralarının belirtilmediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, idarece ön yeterlik dokümanın “CD” ortamında verilmesine karşın, ön yeterlik satın alındığına dair formlarda CD birim seri numarasının ve varsa diğer ayırt edici numaralarını belirtilmemiş olmasının Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ekinde yer alan standart forma aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.