KİK Kararı: 2010/UY.I-927

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/024
Gündem No : 68
Karar Tarihi : 30.03.2010
Karar No : 2010/UY.I-927 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Katre İnşaat Dekorasyon Turizm Ltd. Şti., Hülya Sokak No:12/9 G.O.P./ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü, İnönü Bulvarı No:27 Kat:13 ve 15 Bahçelievler / Ankara

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/175509 İhale Kayıt Numaralı "Gölbaşı’nda Bulunan 35 Adet Bloktaki (1-35 Nolu) Lojmanların Mutfaklarında; Mevcutların Sökülerek Mutfak Dolabı, Tezgah ve Tezgah Altı Dolaplarının Yenilenmesi ve Onarım Yapılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.03.2010 tarih ve I.Y.05.27.0134/2010-20E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından 29.12.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Gölbaşı’nda Bulunan 35 Adet Bloktaki (1-35 nolu) Lojmanların Mutfaklarında; Mevcutların Sökülerek Mutfak Dolabı, Tezgah ve Tezgah Altı Dolaplarının Yenilenmesi ve Onarım Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Katre İnşaat Dekorasyon Turizm Ltd. Şti.’nin 12.02.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 22.02.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 23.02.2010 tarih ve 3134 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.02.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; kesinleşen ihale kararına göre ekonomik açıdan en avantajlı teklif kabul edilen Beta Müh. Müş. Taah. Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi kabul edilen Al-Ka İnş. Taah. Mad. Pet. Hiz. Oto Elk. Elktr. Tek. Med. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulaması sonucu verdikleri belgelerin ve belge içeriklerinin mevzuata uygun olmadığı, zira her 2 isteklinin de yaptığı aşırı düşük sorgulamasına dair açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 ve 45 inci maddelerine uygun olmadığı, işçilik ücretlerinde asgari ücretin altında fiyat belirtildiği, sundukları belgelerin Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliğinin 31 inci maddesine aykırılıklar taşıdığı, yine sunulan belgelerin Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin 6 ncı maddesine göre şekil açısından uygun olmadığı gibi mevzuata aykırılıklar taşıdığı sonuç olarak da her iki isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İnceleme konusu ihalenin Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından 29.12.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Gölbaşı’nda Bulunan 35 Adet Bloktaki (1-35 Nolu) Lojmanların Mutfaklarında; Mevcutların Sökülerek Mutfak Dolabı, Tezgah ve Tezgah Altı Dolaplarının Yenilenmesi ve Onarım Yapılması” işi olduğu tespit edilmiştir.

İhalenin teklif ve sözleşme türü olarak “anahtar teslimi götürü bedel” seçilerek ihale ilanı ve idari şartnamede bu husus belirtilmiş ve isteklilerden tekliflerini anahtar teslimi götürü bedel olarak vermeleri istenmiştir.

İdare tarafından isteklilere ihale dokümanı kapsamında projeler, pursantaj icmali ve ünitelere ait pursantaj formaları, inşaat işleri ile makine - elektrik tesisat işlerine ait teknik şartnameler verilmiştir.

Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Ayrıca, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde benzer hükümler bulunmaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinde; “ç) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

_ 1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,_

_ 2) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler,_

_ istenir. Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur. _

d) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine kadar olan ihalelerde; (ç) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen belgeler, isteklilerden sadece tekliflerinin aşırı düşük bulunması durumunda istenir.” hükmü yer almaktadır.

İhalede 38 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 28 isteklinin katıldığı, idarece belirlenen geçerli teklifler üzerinde yapılan hesaplama sonucu aşırı düşük teklif sınır değerinin (597.520,84 TL) altındaki 8 istekliye tekliflerinin tümü üzerinden aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı anlaşılmıştır. İdare tarafından 15.01.2010 tarihli yazılar ile söz konusu 8 istekliden “Teklif fiyatlarına esas maliyet bileşenleri ve ekte sunulan analiz formatlarına uygun olarak düzenlenecek fiyat analizleri ile bunlara dayanak teşkil eden tüm belge ve bilgilerin (proforma fatura, teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan hususlara da dikkat edilerek, söz konusu yazıların tebliğinden itibaren 10 uncu günün mesai bitimine kadar” sunulması istenmiştir. 5 isteklinin açıklamada bulunduğu anlaşılmış ve açıklamada bulunan isteklilerden Beta Müh. Müş. Taah. Tic. Ltd. Şti. ile Al-Ka İnş. Taah. Mad. Pet. Hiz. Oto Elk. Elktr. Tek. Med. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamaları uygun bulunarak 05.02.2010 tarihli ihale komisyon karar ile idari şartname hükmüne göre (sadece fiyat esası) ihalenin sonuçlandırıldığı tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede ihale konusu işin 2 gruptan oluştuğu (inşaat işleri ve makine-elektrik tesisat işleri) ve işin yaklaşık maliyetinin Kanunda öngörülen sınırların altında kalması sebebiyle, isteklilere ihale dokümanı ile birlikte belirlenmiş analiz formatları verilmediği ve isteklilerden de teklifleri ile birlikte teklif bileşenlerine ilişkin analizlerin istenmediği, bununla birlikte aşırı düşük sınır değer tespitinin ardından sınır değerin altında teklif veren isteklilerden, idarece teklifte önemli görülen bileşenlerin belirtilmeden, tüm teklif üzerinden ayrıntılı fiyat analizlerinin istendiği, ihale konusu işe ait teknik şartnamelerde öngörülen iş gruplarının açık anlatımlarına yer verilerek imalat kalemlerinin nelerden oluştuğunun tarif edildiği görülmektedir.

22.08.2009 tarihli Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde;

“38.1. Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi hükmü uyarınca,

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilecek birim fiyatlara ilişkin olarak idare tarafından, tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; idare tarafından teklif bedelini oluşturacak iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının düzenlenerek ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi gerekmektedir.

38.2. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir.

__

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra

_ No_

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

…

…

…

…

__

__

__

__

…

16.002

Basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

101,34

__

__

101,34

…

16.003

Basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

107,50

86,00

15,48

101,48

…

…

…

…

__

__

__

__

…

…

…

…

__

__

__

__

__

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

38.4. İsteklilerin, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş grupları için bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini gösterecek şekilde analiz sunmaları yeterli kabul edilecektir.

…

38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…”

Açıklamaları yer almaktadır.

İdare tarafından ihale uhdesinde bırakılan Beta Müh. Müş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak sunduğu belge ve bilgilerin incelenmesi neticesinde;

İhale konusu işin toplam 271 dairede mevcutların sökülerek mutfak dolabı, tezgah ve tezgah altı dolaplarının yenilenmesi ve onarım yapılması olduğu görülmüştür. İnşaat teknik şartnamesinde; mutfak tezgah altı ve üstü dolap yapılması, seramik duvar kaplaması yapılması, döşeme tamiratı yapılması, sıva tamiratı ve boya yapılması işlerinin olduğu görülmüştür.

Söz konusu isteklinin teklif cetveli icmali sunduğu ve inşaat işleri için 434.234,39 TL, makine ve elektrik tesisat işleri için de 132.765,61 TL olmak üzere toplamda 567.000,00 TL teklif verdiği anlaşılmıştır.

İnşaat işleri hesap cetvelinde, 9 kalem poza yer verdiği ve teknik şartnameye uygun olarak iş kalemlerine (mutfak tezgah altı ve tezgah üstü dolap yapılması, seramik duvar kaplaması yapılması, döşeme tamiratı yapılması ve sıva tamiratı ile boya yapılması) yer verdiği anlaşılmıştır. İnşaat işlerinde 18.183, 18.192, 25.043/2, 26.041, 26.194/1, 27.531 ve 27.581 no’lu pozlara, makine tesisatı işlerinde ise 084.101 ve 086.101 no’lu pozlara ilişkin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın 2009 yılı birim fiyatlarını kullandığı, %25 kar ve genel gider içermeyen birim fiyatlar üzerine kendi belirlediği %10 kar ve genel gideri ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatların üzerinde olmamak kaydıyla birim fiyatlarını oluşturduğu ve dolayısıyla da Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesine uygun olarak açıklama yapıldığı anlaşılmıştır.

Her bir iş kalemine ilişkin açıklama yaptığı toplam 7 özel poza ilişkin (İnşaat işlerinde özel pozlar olan tip 1 mutfak dolabı (tezgah, evye ve söküm dahil), tip 2 mutfak dolabı (tezgah, evye ve söküm dahil), makine tesisatı işlerinde özel pozlar olan doğalgaz tesisat revizyonu, mutfak ocak aspiratörü ve tesisat değişiklikleri ile elektrik tesisatı özel pozları olan elektrik değişiklikleri ve dolap aydınlatma kalemlerine ilişkin) ise idarece tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnameye uygun olan analizlerin sunulduğu ve buna dayanak teşkil eden teklif alma yazısının sunulduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

_ a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır. _

_ b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur”_ açıklaması yer almaktadır.

23.12.2009 tarihli yazı ile Yılmaz Doğalgaz Ltd. Şti.’nden “Ekte verilen proje ve şartnamelere göre söz konusu iş kalemleri için yerinde yapım, malzemeli işçilikli fiyat teklifi” istenmiştir. Dolayısıyla, verilen fiyat teklifinin proje ve teknik şartnameleri karşılayacak şekilde istendiği anlaşılmıştır. Yılmaz Doğalgaz Ltd. Şti. tarafından verilen 26.12.2009 tarihli fiyat teklifi ekinde SMMM tarafından onaylı maliyet tespit raporunun sunulduğu, fiyat teklifi verilen bazı iş kalemlerinde (tip 1 mutfak dolabı, tip 2 mutfak dolabı, doğalgaz tesisat revizyonu, tesisat değişiklikleri ve elektrik değişiklikleri kalemlerinde) birim ortalama maliyet ile montaj ve işçilik, söküm maliyetlerinin belirtildiği, bazı iş kalemlerinde ise (mutfak ocak aspiratörü ve dolap aydınlatma kalemlerinde) birim ortalama maliyet ile montaj ve işçilik maliyetlerinin belirtildiği anlaşılmıştır. İhale uhdesinde bırakılan Beta Müh. Müş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin söz konusu birim maliyetlere %15 kar ve genel gider eklenerek fiyat teklifi oluşturulduğu, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların teklif birim fiyatlarla ve teklif fiyatlarla uyumlu olduğu görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31 inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

__

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu istekli tarafından yapılan yazılı açıklama belgelerinin fotokopi ya da faks çıktısı olduğu yönündeki başvuru sahibinin iddiasının incelenmesi amacıyla, idareden isteklinin aşırı düşük fiyat açıklaması kapsamında sunduğu belgelerin asılları inceleme tamamlandığında iade edilmek üzere istenmiş ve bu belgeler incelendiğinde sunulan tüm belgelerin asıl olduğu belirlenmiş olup, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31 inci maddesine uygun olduğu anlaşılmıştır. Yine, sunulan maliyet tespit raporunun Tebliğe uygun olarak SMMM tarafından onaylı olduğu ve belgedeki SMMM onayının Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin 6 ncı maddesindeki “Kaşeler kare şeklinde olup, en üste “TC” rumuzu, altına “TÜRMOB” yazısı ve “Mm” amblemi, Serbest Muhasebeci veya “Serbest Muhasebeci Mali Müşavir” ibaresi ile kaşe numarasını taşır. Kaşeler; Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından imal edilir.” hükmüne göre şekil açısından da uygun olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, idare tarafından ihale uhdesinde bırakılan Beta Müh. Müş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yaptığı yazılı açıklamaların kamu ihale mevzuatı ve ilgili diğer mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmış olup, başvuru sahibinin iddiaları uygun bulunmamıştır.

İdare tarafından ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi kabul edilen Al-Ka İnş. Taah. Mad. Pet. Hiz. Oto Elk. Elktr. Tek. Med. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak sunduğu belge ve bilgilerin incelenmesi neticesinde ise;

Söz konusu isteklinin teklif cetveli icmali sunduğu, inşaat işleri için 453.608,69 TL, tesisat işleri için 58.784,90 TL ve elektrik işleri için ise 63.606,41 TL olmak üzere toplamda 576.000,00 TL teklif verdiği anlaşılmıştır.

İnşaat işleri hesap cetvelinde, 10 kalem poza yer verdiği ve teknik şartnameye uygun olarak iş kalemlerine (mutfak tezgah altı ve tezgah üstü dolap yapılması, seramik duvar kaplaması yapılması, döşeme tamiratı yapılması ve sıva tamiratı ile boya yapılması) yer verdiği anlaşılmıştır. İnşaat işlerinde 18.185, 27.534/1, 26.042, 26.193/3 ve 25.043/1 no’lu pozlara ilişkin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın 2009 yılı birim fiyatlarını kullandığı, % 25 kar ve genel gider içermeyen birim fiyatlar üzerine kendi belirlediği % 9 kar ve genel gideri ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatların üzerinde olmamak kaydıyla birim fiyatlarını oluşturduğu ve dolayısıyla da Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesine uygun olarak açıklama yapıldığı anlaşılmıştır.

İnşaat işlerinde açıklama yaptığı toplam 4 iş kalemine ilişkin olarak (mutfak dolabı yapılması tip 1 ve tip 2, mermer mutfak tezgahı ve mermer eviye yapılması) idarece tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnameye uygun olan analizlerin sunulduğu ve buna dayanak teşkil eden proforma faturaların sunulduğu anlaşılmıştır.

Sunulan belgeler Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesi yönünden incelenmiştir.

Mutfak dolabı yapılması (tip 1 ve tip
2 ) iş kalemleri için Hamdi Doğan Grup Ltd. Şti.’nden alınan proforma faturanın sunulduğu, birim ortalama maliyetlerin belirtildiği ve ilgili malların alış ve satış faturalarının eklenerek SMMM onaylı olduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu istekli tarafından yapılan yazılı açıklama belgelerinin fotokopi ya da faks çıktısı olduğu yönündeki başvuru sahibinin iddiasının incelenmesi amacıyla, idareden isteklinin aşırı düşük fiyat açıklaması kapsamında sunduğu belgelerin asılları inceleme tamamlandığında iade edilmek üzere istenmiş ve bu belgeler incelendiğinde; proforma faturanın asıl olduğu ilgili malların alış ve satış faturalarının fotokopi olduğu, SMMM tarafından ıslak imza ile “Muhasebe kayıtlarına uygundur” şerhi düşüldüğü tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin, 45.1.6.a maddesinde ifade edilen “bir alış ve bir satış faturası örneği” ibaresinin, belgenin aslından çekilmiş ve fotokopi olarak sunulan alış ve satış faturalarının SMMM veya YMM tarafından onaylanmış olanları da kapsayacak şekilde anlaşılması gerekmekte olduğundan mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ancak, söz konusu alış ve satış faturalarındaki SMMM onayının "türmob" kaşesi taşımadığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 8 inci maddesinde yer alan 8.4 üncü alt maddede; “ İhale dokümanında istenen ve serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenerek ya da onaylanarak başvuru veya teklif kapsamında idareye sunulan belgelerde, 15/11/2002 tarihli ve 24937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde temin edilen özel kaşenin kullanılması gerekmektedir.” açıklaması; Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı ikinci maddesinde; “Çalışanlar listesine kayıtlı bulunan meslek mensupları ile çalışanlar listesine kayıtlı olmamakla birlikte, çalıştıkları mükelleflerin muhasebesinin sevk ve idaresinden sorumlu olan ve beyannamelerini imzalayan meslek mensupları, düzenledikleri resmi ve mesleki belgelerde özel kaşe kullanırlar.” hükmü ve “Kaşelerin şekli” başlıklı 6 ncı maddesinde “Kaşeler kare şeklinde olup, en üste “TC” rumuzu, altına “TÜRMOB” yazısı ve “Mm” amblemi, Serbest Muhasebeci veya “Serbest Muhasebeci Mali Müşavir” ibaresi ile kaşe numarasını taşır. Kaşeler; Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından imal edilir.” hükmü birlikte değerlendirildiğinde, serbest muhasebeci mali müşavirlerin düzenledikleri resmi ve mesleki belgelerde özel kaşe kullanmalarının gerekli olduğu anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Tekliflerin değerlendirilmesi” 37 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir…” hükmü bulunmaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ** “**Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57 nci maddesinin beşinci fıkrasında ise; “Başvuru ve teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak, idare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların başvuru veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü yer almaktadır. Buna göre, 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi ve Yönetmelik hükmü kapsamında bu hususun tamamlatılabilecek bir bilgi eksikliği olarak değerlendirilebileceği anlaşılmıştır.

Mermer mutfak tezgahı ve mermer eviye yapılması iş kalemleri için Armersan Mermer Ltd. Şti.’nden alınan proforma faturanın sunulduğu birim ortalama maliyetlerin belirtildiği ve ilgili malların alış ve satış faturalarının eklenerek SMMM onaylı olduğu anlaşılmıştır. Proforma faturanın asıl olduğu ancak ilgili malların alış ve satış faturalarının fotokopi olduğu, SMMM tarafından ıslak imza ile “Muhasebe kayıtlarına uygundur” şerhi düşüldüğü tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin, 45.1.6.a maddesinde ifade edilen “bir alış ve bir satış faturası örneği” ibaresinin, belgenin aslından çekilmiş ve fotokopi olarak sunulan alış ve satış faturalarının SMMM veya YMM tarafından onaylanmış olanlarını da kapsayacak şekilde anlaşılması gerekmekte olduğundan mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır. Ancak, söz konusu alış ve satış faturalarındaki SMMM onayının "türmob" kaşesi taşımadığı görülmüş olup, yukarda yapılan açıklama çerçevesinde 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi ve Yönetmelik hükmü kapsamında bu hususun tamamlatılabilecek bir bilgi eksikliği olarak değerlendirilebileceği anlaşılmıştır.

Tesisat işleri hesap cetvelinde, 9 kalem poza teknik şartnameye uygun olarak yer verdiği anlaşılmıştır. Tesisat işlerinde 204.401, 204.501, 204.3102, 204.3300, 201.1002, 201.400, 089.201 ve 084.101 no’lu pozlara ilişkin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın 2009 yılı birim fiyatlarını kullandığı, % 25 kar ve genel gider içermeyen birim fiyatlar üzerine kendi belirlediği % 9 kar ve genel gideri ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatların üzerinde olmamak kaydıyla birim fiyatlarını oluşturduğu ve dolayısıyla da Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesine uygun olarak açıklama yapıldığı anlaşılmıştır. Tesisat işlerinde açıklama yaptığı toplam 1 iş kalemine ilişkin olarak (aspiratör yapımı) idarece tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnameye uygun olan analizin sunulduğu ve buna dayanak teşkil eden Ak-İş Grup Ltd. Şt.’nden alınan proforma faturanın sunulduğu anlaşılmıştır. Proforma faturada birim ortalama maliyetin belirtildiği ve ilgili malın alış ve satış faturalarının eklenerek SMMM onaylı olduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu istekli tarafından yapılan yazılı açıklama belgelerinin fotokopi ya da faks çıktısı olduğu yönündeki başvuru sahibinin iddiasının incelenmesi amacıyla, idareden isteklinin aşırı düşük fiyat açıklaması kapsamında sunduğu belgelerin asılları inceleme tamamlandığında iade edilmek üzere istenmiş ve bu belgeler incelendiğinde; proforma faturanın ve ilgili malın alış faturasının asıl olduğu ancak satış faturasının fotokopi olduğu SMMM tarafından ıslak imza ile “Kayıtlarına işlenmiştir” şerhi düşüldüğü tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin, 45.1.6.a maddesinde ifade edilen “bir alış ve bir satış faturası örneği” ibaresinin, belgenin aslından çekilmiş ve fotokopi olarak sunulan alış ve satış faturalarının SMMM veya YMM tarafından onaylanmış olanlarını da kapsayacak şekilde anlaşılması gerekmekte olduğundan mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır. Ancak, söz konusu alış ve satış faturalarındaki SMMM onayının "türmob" kaşesi taşımadığı görülmüş olup, yukarda yapılan açıklama çerçevesinde 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi ve Yönetmelik hükmü kapsamında bu hususun tamamlatılabilecek bir bilgi eksikliği olarak değerlendirilebileceği anlaşılmıştır.

Elektrik işleri hesap cetvelinde, 3 kalem poza teknik şartnameye uygun olarak yer verdiği anlaşılmıştır. Elektrik işlerinde 724.401, 735.102 ve 742.261 no’lu pozlara ilişkin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın 2009 yılı birim fiyatlarını kullandığı, %25 kar ve genel gider içermeyen birim fiyatlar üzerine kendi belirlediği %9 kar ve genel gideri ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatların üzerinde olmamak kaydıyla birim fiyatlarını oluşturduğu ve dolayısıyla da Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesine uygun olarak açıklama yapıldığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tamamlanması gereken bilgi eksikliklerinin tamamlanarak bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.