KİK Kararı: 2010/UY.I-743

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/020
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 09.03.2010
Karar No : 2010/UY.I-743
BAŞVURU SAHİBİ:
Yaşar Akın Hakan İnşaat Taah. Petrol Ürün. Taş. Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şti., -||çukurca Birlik Mahallesi|443.Sokak|9/2|||çankaya|ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çorum Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Milli Eğitim Müdürlüğü Ek Binası Üçtutlar Mahallesi Fatih Caddesi No:46 ÇORUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/180475 İhale Kayıt Numaralı "Çorum Alaca İlçesi Cumhuriyet İlköğretim Okulu Spor Salonu" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

03.03.2010 tarih ve I.Y.04.53.G027/2010-10E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Çorum Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 06.01.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çorum Alaca İlçesi Cumhuriyet İlköğretim Okulu Spor Salonu” ihalesine ilişkin olarak Yaşar Akın Hakan İnşaat Taah. Petrol Ürün. Taş. Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 29.01.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 09.02.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 12.02.2010 tarih ve 2610 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.02.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1- 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2- Yaşar Akın Hakan İnşaat Taah. Petrol Ürün. Taş. Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şti. ve Hakan Akın hakkında Kamu İhale Kanunun 4 üncü kısmında belirtilen hükümler çerçevesinde işlem tesis edilmek üzere konunun Milli Eğitim Bakanlığı’na bildirilmesine

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği fiyatın aşırı düşük olduğu, böyle aşırı düşük bir tenzilatın yapılması ve bu açıklamaların ispat edilmesinin mümkün olmadığı, aşırı düşük sorgulamasına cevap olarak verilen evrakın tekrar incelenerek, Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olan hususların belirlenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “… 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden, ihale komisyonunun teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

__

_ 45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini; _

__

_ a) Yapım yönteminin ekonomik olması,_

__

_ b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,_

__

_ c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,_

__

_ hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. _

__

_ 45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir._

__

_ 45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır. _

__

_ 45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede; _

__

_ a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır. _

__

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

__

_ c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır._

__

_ ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir._

__

_ d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur._

__

_ 45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir. _

__

_ 45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir._

__

_ 45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır._

__

_ 45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır_…” açıklamasına yer verilmiştir.

Teklif fiyatı sınır değerin altında kalan Mehmet Akın, Hakan Akın, Murat Ağıl, Celal Şimşek ve Zen Grup Müh. Enrj. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nden 06.01.2010 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir. Mehmet Akın, Hakan Akın, Murat Ağıl ve Celal Şimşek aşırı düşük teklif açıklaması vermedikleri için teklifleri değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Zen Grup Müh. Enrj. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 14.01.2010 tarihli yazı ekinde aşırı düşük teklif açıklamasının idareye verildiği, Zen Grup Müh. Enrj. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin metrajları ile idarenin yaklaşık maliyet metrajları arasındaki farkın kabul edilebilir oranlarda olduğu, teklif edilen iş kalemlerine ait fiyatların Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatları kullanılarak tespit edildiği, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatlarından daha düşük olanların ise proforma fatura sunularak tevsik edildiği görülmüştür. Ancak Sözçelik Ltd. Şti.’nden alınan 04.01.2010 tarihli fiyat teklifi ve ekleri aynı tarihli birim maliyet cetvelleri ile Çelikel Beton Ltd. Şti.’nden alınan 09.12.2009 tarihli fatura, Tukim Ticaret A.Ş.’den alınan 28.12.2009 tarihli fatura, Aydos Ltd. Şti.’nden alınan 17.11.2009 tarihli fatura, Sözçelik Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 02.01.2010 ve 07.01.2010 tarihli faturaların serbest muhasebeci tarafından onaylandığı, ihale tarihinin 06.01.2010 olduğu, ancak Sözçelik Ltd. Şti. tarafından düzenlenen GRO 200 hazır beton faturasının 07.01.2010 tarihli olduğu, Büyükorhan Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 23.12.2009 tarihli muhtelif çelik çatı imalatı malzemesi faturasında SMMM veya YMM onayı bulunmadığı, Örsan Metal Ltd. Şti.’ne ait stok tespit raporunun serbest muhasebeci tarafından onaylandığı, Örsan Metal Ltd. Şti.’ne ait stok tespit raporu eki MK Panel Ltd. Şti.’nden alınmış 11.06.2009 tarihli faturanın serbest muhasebeci tarafından onaylandığı, Assan Panel A.Ş.’den alınmış 11.06.2009 tarihli iki adet sevk irsaliyelerinin sunulduğu, bu sevk irsaliyelerinin de serbest muhasebeci onaylı olduğu, Ars-1 Yapı Ltd. Şti. tarafından hazırlanan fiyat teklifi eki birim ortalama maliyet cetveli ve eki Güven Makine Ltd. Şti.’nden alınan 01.09.2009 tarihli fatura ve Ars-1 Yapı Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 21.08.2009 tarihli faturanın serbest muhasebeci onaylı olduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin anılan maddesi uyarınca stok tespit raporu, birim maliyet cetveli ile alış ve satış faturalarının SMMM veya YMM tarafından onaylanması gerekmektedir. Zen Grup Müh. Enrj. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu yukarıda belirtilen belgelerin SMMM veya YMM tarafından onaylanması gerektiği halde serbest muhasebeci tarafından onaylanmış olması nedeniyle açıklamasının yeterli görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Ayrıca,

Başvuru sahibi ve aynı zamanda ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olan Yaşar Akın Hakan İnşaat Taah. Petrol Ürün. Taş. Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şti. ile teklif fiyatı sınır değerin altında olduğu için aşırı düşük teklif açıklaması istenen ancak açıklama vermediği için teklifi değerlendirme dışı bırakılan Hakan Akın’ın teklif mektuplarındaki tebligat adresleri, telefon numaraları ve faks numaralarının aynı olduğu görülmüştür. Her iki isteklinin teklif mektubunda da tebligat adresi Birlik Mahallesi 44. Sokak No:9/2 Çankaya/ANKARA, Telefon numarası 0 312 495 98 00, faks numarası 0 312 496 46 85’dir.

Yaşar Akın Hakan İnşaat Taah. Petrol Ürün. Taş. Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ortakları Yaşar Akın, Hülya Akın ve Nursel Terzioğlu olup, şirket müdürünün Yaşar Akın olduğu görülmüştür. Yaşar Akın ve Hakan Akın’ın nüfusa kayıtlı olduğu il, ilçe, mahalle, cilt no ve aile sıra numarasının aynı olduğu, nüfus bilgilerinden Hakan Akın’ın babasının Yaşar Akın olduğu anlaşılmaktadır.

Yaşar Akın Hakan İnşaat Taah. Petrol Ürün. Taş. Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şti. ve Hakan Akın’ın ihale kapsamında sundukları geçici teminat mektuplarının aynı bankanın aynı şubesinden alındığı, geçici teminat mektuplarının aynı teminat tutarı, aynı tarih ve birbirini takip eden mektup numaralarından oluştuğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 17 inci maddesinde;

“ İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:****

__

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.****

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.****

e)**** 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

__

_ Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” _hükmü yer almaktadır.

Yaşar Akın Hakan İnşaat Taah. Petrol Ürün. Taş. Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şti. ve Hakan Akın’ın teklif mektuplarındaki tebligat adresleri, telefon numaraları ve faks numaralarının aynı olduğu, geçici teminat mektuplarının mektup numarası haricinde tamamen aynı olduğu, Yaşar Akın’ın Hakan Akın’ın babası olduğu görülmektedir. Söz konusu ortak noktalar bir arada değerlendirildiğinde, bu eylemin Kamu İhale Kanununun 17 nci maddesinin (d) bendinde; “ Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek ” şeklinde hükme bağlanan yasak fiil veya davranışı oluşturacağı anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, ilgililer hakkında Kamu İhale Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulunmanın müeyyidelerinin hükme bağlandığı anılan Kanunun 4 üncü Kısmında ve bu uygulamaları somutlaştırmak amacıyla Kamu İhale Genel Tebliğinin dördüncü bölümünde belirtilen açıklamalar çerçevesinde işlem tesis edilmesi gerekmektedir. Aynı zamanda ihale sonrasında tespit edilse dahi bu yasak fiil veya davranışta bulunduğu anlaşılan söz konusu isteklilerin ihalelere iştirak ettirilmemeleri gerektiği de açıktır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Zen Grup Müh. Enerji İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, Yaşar Akın Hakan İnşaat Taah. Petrol Ürün. Taş. Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şti. ve Hakan Akın hakkında 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun dördüncü bölümünde belirtilen açıklamalar çerçevesinde işlem tesis edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1- Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2- Yaşar Akın Hakan İnşaat Taah. Petrol Ürün. Taş. Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şti. ve Hakan Akın hakkında Kamu İhale Kanunun 4 üncü kısmında belirtilen hükümler çerçevesinde işlem tesis edilmek üzere konunun Milli Eğitim Bakanlığı’na bildirilmesine

Oybirliği ile karar verildi.