KİK Kararı: 2010/UY.I-583

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/014
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 16.02.2010
Karar No : 2010/UY.I-583
BAŞVURU SAHİBİ:
Ak-Sev İnşaat Nak. Pet.Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Vekili Av. Hüseyin Çınar, Av.Hüseyin Çınar |avukat||tunus Caddesi|85/9||kavaklıdere|merkez|ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Batman Valiliği Bayındrılık ve İskan Müdürlüğü, Bayındır Mah. Cizre Cad. No:14 BATMAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/161714 İhale Kayıt Numaralı "Batman Merkez 100 Yıl Anaokulu İnşaatı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

10.02.2010 tarih ve I.Y.02.60.0041/2010-09E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Batman Valiliği Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü tarafından 04.12.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Batman Merkez 100 Yıl Anaokulu İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Ak-Sev İnşaat Nak. Pet.Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 07.01.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 13.01.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 20.01.2010 tarih ve 1310 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.01.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, teklif maliyetine ilişkin açıklamalarında işçilik ücretinin birim maliyetinin brüt asgari ücrete göre hesaplanan asgari ücretin altında olduğu,

Yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin altında işçilik ücreti ödenmesi mümkün olmadığından, teklifi değerlendirme dışı bırakılması gereken isteklin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği cevapta birim fiyat analizlerinde öngörülen malzeme bedellerini tevsik etmek üzere sunduğu belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinde öngörülen usule uygun olmadığı,

Sunulan analizlerin, proforma faturaların, teklif cetvelini oluşturan kalemlerin ve bunlara ilişkin tevsik edici belgelerin eksik olduğu,

Ayrıca, özel birim fiyat analizlerinin ve proforma faturalarının da eksik olduğu,

Bu nedenle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İncelenen ihaleye teklif veren 13 istekliden 11’inin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, geçerli tekliflere göre idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin 246.350,37 TL hesaplandığı, geçerli tekliflerden iki isteklinin teklifinin sınır değerin altında kalması nedeniyle idarece bu isteklilerden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi çerçevesinde teklif maliyetine ilişkin açıklama istenildiği, bu isteklilerden sadece birinin açıklamalarını idareye sunduğu ve ihale komisyonunca da bu istekli tarafından yapılan açıklamalar yeterli görülerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, şikayetçinin teklifinin ise sınır değerin üzerinde kalan en düşük teklif olduğu tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Selçuk Arsoy tarafından sunulan birim fiyat analizlerinin bileşenlerinde düz işçi ve erbap işçinin işçilik ücreti olanların tamamında, 01.501 poz numaralı düz işçi için 2,77 TL/sa. ve 01.502 poz numaralı erbap işçi için 3,02 TL/sa. birim fiyat öngörüldüğü tespit edilmiştir.

30 Aralık 2008 tarih ve 27096 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararına göre; 16 yaşını doldurmuş işçilerin bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücretlerinin; 1/1/2009-30/6/2009 tarihleri arasında 22,20 (yirmiiki yirmi) Türk Lirası olarak, 01.07.2009-31.12.2009 tarihleri arasında ise 23,10 (yirmiüçon ) Türk Lirasından aşağı olmaması gerekmektedir.

Bu çerçevede, ihale tarihinde ödenmesi gereken asgari ücrete göre günlük ücret 23,10 TL, saatlik ücret ise (23,10 TL/7,5 saat olmak üzere) 3,08 TL olup ihale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat analizlerinde düz işçi ve erbap işçi için öngördüğü ücretlerin brüt asgari ücretin altında olduğu belirlenmiştir.

Sonuç olarak, bahse konu imalatlar için bir işçinin bir saatlik çalışmasına karşılık öngörülen saatlik çalışma ücretinin, brüt asgari ücrete göre hesaplanan saatlik ücretten daha düşük olmasının mümkün olmadığı, bu itibarla ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu birim fiyat analizlerinde asgari ücretten daha düşük işçilik ücreti öngörülerek yapılan maliyet açıklamasının uygun görülmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliğinde; yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olarak;

“45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

__

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır.

__

Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

__

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

...”

ş eklinde açıklama yapılmıştır.

İncelenen ihalede; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından, birim fiyat analizlerinde malzeme ve/veya imalatlar öngörülen bedellere ilişkin olarak muhtelif firmalardan alınan fatura ve proforma faturaların sunulduğu belirlenmiştir.

Sunulan fatura ve proforma faturalar incelendiğinde;

a) İhale konusu iş kapsamında yer alan 10 adet imalat kalemi için Elgay Pen- M. Emin Elgay’dan alınan, SM tarafından kaşelenip ve imzalanan proforma faturanın sunulduğu,

b) İhale konusu iş kapsamında yer alan 8 adet imalat kalemi için Batman Güven Yapı Malz. ... Ltd. Şt.’den alınan SMMM tarafından onaylanan ( TÜRMOB kaşesi bulunan) proforma faturanın sunulduğu,

c) Toplam 35 kalem elektrik imalatları için Simgesel Elektrik İnş. Pet. ... Ltd. Şti.’den alınan SMMM tarafından kaşelenip imzalanan ( TÜRMOB kaşesi bulunmayan) faturanın sunulduğu,

d) İhale konusu iş kapsamında yer alan 10 adet imalat kalemi için Fikri Sun Müt. İnş. Nak. ve Orm. Ürünleri’nden alınan SM tarafından kaşelenip ve imzalanan proforma faturanın sunulduğu,

e) İhale konusu iş kapsamında yer alan 2 adet iş kalemi ( kazı) için Metin İzgi Nakliyecilik Oto Alım Satım ve Hafriyat İşleri’nden alınan SM tarafından onaylanan (TÜRMOB kaşesi bulunan) proforma faturanın sunulduğu,

f) İhale konusu iş kapsamında yer alan 29 kalem inşaat imalatı için Güner İnşaat Ticaret- Ömer Güner’den alınan SMMM tarafından onaylı (TÜRMOB kaşesi bulunan) 5 adet proforma fatura sunulduğu ve bu proforma faturalara konu imalat kalemlerinde yer alan muhtelif malzemelere ilişkin SMMM veya YMM onayı bulunmayan 5 adet alış/satış faturası konulduğu,

g) İhale konusu iş kapsamında yer alan 40 kalem sıhhi ve müşterek tesisat ve 6 kalem kalorifer tesisatı imalatı için Kaplan Ticaret- Enver Kaplan’dan alınan SMMM tarafından onaylı 2 adet proforma fatura sunulduğu ve bu proforma faturalara konu imalat kalemlerinde yer alan muhtelif malzemelere ilişkin SMMM veya YMM onayı bulunmayan 5 adet alış, 1 adet satış faturası konulduğu,

tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, ihale konusu işin kapsamında yer alan imalat kalemleri için öngörülen bedelleri tevsik etmek üzere sunulan proforma faturaların; o alanda faaliyet gösterenlerce sunulan fiyat teklifi niteliğinde olduğu ve bahse konu proforma faturalarda her bir iş kalemine konu imalat için birim fiyat teklifi verildiği, bu nedenle Tebliğin 45.1.6.b maddesine göre belgelendirme yapılması gerekmektedir.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan ve fiyat teklifi niteliğinde olan bahse konu proforma faturalara ek olarak, Tebliğde sunulması zorunlu kılınan maliyet tespit raporunun sunulmadığı tespit edildiğinden ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının uygun görülmesinde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Diğer yandan, Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.4 üncü maddesinde; inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş grupları için bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini gösterecek şekilde analiz sunmalarının yeterli kabul edileceğinin açıklandığı dikkate alındığında, inşaat imalatları kapsamında sayılmayan sıhhi ve müşterek tesisat, kalorifer tesisatı imalatları ile elektrik tesisatı imalatları için sunulan proforma faturaların mal teminine yönelik olduğu kabul edilse dahi, bu defa; Tebliğin 45.1.6.a maddesi uyarınca proforma faturalara konu tesisat malzemelerine ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetinin belirtilmesi ve ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ye onaylatılması gerektiği, proforma faturayı verenin imalatçı olması durumunda ise proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verileceği ve sunulan birim maliyet cetvelinin, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ye onaylatılması gerektiği açık olup bahse konu tesisat imalatları için sunulan proforma faturalar mal/malzemeye ilişkin olarak kabul edilmesi halinde de proforma faturaların Tebliğde öngörülen usule göre sunulmaması nedeniyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının geçerli kabul edilmemesi gerekmektedir.

Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan ve teklif alınan iş kalemiyle ilgili faaliyet gösteren firmalardan alınan proforma faturalarda birim imalat miktarı için öngörülen fiyatların, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen ( birim fiyat analizlerinde kar dahil açıklanan) birim fiyatlara eşit olduğu ( örn. 22.009/3A, 23.241/A, 28.063 poz numaralı imalatlar gibi) belirlenmiştir.

Oysa, istekli tarafından sunulan birim fiyat analizlerine konu imalatın bütünü veya birim fiyat analizine konu imalatın alt bileşeni durumunda olan imalatlar için teklif alınarak açıklanması halinde tekliflerdeki bedellerin, bahse konu imalatın istekliye maliyetine dayanak teşkil edeceği açık olup yüklenici karı ve varsa teklif alınan bileşen dışındaki bileşenlerin bedellerinin de analizlerde gösterilmesi gerekmektedir.

Dolayısıyla, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından inşaat imalatlarına ilişkin sunulan birim fiyat analizlerinde hesaplanan birim maliyetler, her ne kadar aynı imalat için proforma fatura ile alınan tekliflerde yer alan birim fiyatlara eşit ise de; bu durumun analizlerde öngörülen yüklenici karının ortadan kalkması sonucunu doğuracağı ve birim fiyat analizleri ile proforma faturada öngörülen fiyatların uyumlu olmadığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda şikayetçinin iddialarına ilişkin olarak yapılan tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük sınır değerin altında kaldığı, teklif bileşenlerinin maliyetini tevsik etmek üzere sunulan birim fiyat analizlerinde işçilik ücretlerinin ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücrete göre hesaplanan saatlik ücretin altında olduğu, ayrıca teklif edilen birim fiyatların maliyetini tevsik etmek üzere sunulan belgelerin Tebliğde öngörülen usule uygun olmadığı anlaşılmış olup ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının anılan mevzuat hükümlerine uygun görülmesinde isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale komisyonunca ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen istekli olan Selçuk Arsoy’a ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.