KİK Kararı: 2010/UY.I-575

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/014
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 16.02.2010
Karar No : 2010/UY.I-575
BAŞVURU SAHİBİ:
Kabukçuoğlu İnşaat D.Gaz Turizm ve Tic. Ltd. Şti., -|||toros Sokak|31/7||sıhhiye|merkez|ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara İl Özel İdaresi İmar ve Bayındırlık Daire Başkanlığı, Çankırı Caddesi Çiçek Sokak No:1 Ulus/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/47004 İhale Kayıt Numaralı "Gölbaşı Özel Harekât Dairesi Bşk. Hiz. Bin. Kalorifer Tes. İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

28.01.2010 tarih ve I.Y.02.76.0254/2010-6E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Ankara İl Özel İdaresi İmar ve Bayındırlık Daire Başkanlığı tarafından 03.11.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Gölbaşı Özel Harekât Dairesi Bşk. Hiz. Bin. Kalorifer Tes. İşi” ihalesine ilişkin olarak Kabukçuoğlu İnşaat D.Gaz Turizm ve Tic. Ltd. Şti.’nin 29.12.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 11.01.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 22.01.2010 tarih ve 1398 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.01.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş oldukları 220-307, 227-304, 173-310 poz nolu analizlerini hazırlarken Bayındırlık Bakanlığı Birim Fiyatları’nı kullandıkları ancak analizlerine ilişkin olarak tevsik edici belgelerin sunulmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı ve bunun mevzuata aykırı olduğu,

2. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında piyasada faaliyet gösteren firmalardan almış oldukları fiyat tekliflerinin ekinde maliyet tespit raporlarının da sunulduğu, maliyet tespit raporlarında birim ortalama maliyetler ile işçilik ücretlerinin ayrı ayrı belirtildiği ancak birim ortalama maliyetlerin gösterilmediği gerekçesiyle açıklamalarının uygun bulunmadığı ve bunun mevzuata aykırı olduğu,

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Aşırı düşük teklifler ve değerlendirme usulleri ile ilgili olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinde; “ Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

_ 1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,_

_ …_

_ istenir._ Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur.

_ d) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine kadar olan ihalelerde; (ç) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen belgeler, isteklilerden sadece tekliflerinin aşırı düşük bulunması durumunda istenir.”_ hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde; “38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

…

_ 38.4. İsteklilerin, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş grupları için bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini gösterecek şekilde analiz sunmaları yeterli kabul edilecektir. _

…

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklaması,

“Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

…

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması,

yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde; isteklilere ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin 4734 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde yer alan eşik değerin onda birinin altında olması sebebiyle, ihale dokümanı kapsamında Uygulama Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinde yer alan yapım şartlarına ilişkin analiz formatlarının verilmediği ve isteklilerden teklifleri ekinde söz konusu analizlerin istenmediği ancak tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında teklif fiyatları sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının istendiği, bu kapsamda başvuru sahibine gönderilen 06.11.2009 tarihli yazı ile “teklifine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 ve 45 inci maddelerine göre aşırı düşük teklif açıklamasının yapılması gerektiğinin” bildirildiği ve başvuru sahibince fiyat analizleri, proforma faturalar ve fiyat tekliflerinden oluşan aşırı düşük teklif açıklamasının hazırlanarak idareye verildiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu belgeler çerçevesinde itirazen şikayete konu iddialarının değerlendirmesi aşağıda yer almaktadır.

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibince aşırı düşük teklif açıklaması hazırlanırken Bayındırlık ve İskan Bakanlığının birim fiyat tariflerinden yararlanıldığı, sunulan analizlerden şikayete konu, tesisat işlerine ait 220-307, 227-304, 173-310 poz nolu analizlerde yer alan birim fiyatlar ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2009 yılına ait 220-307, 227-304, 173-310 poz nolu analizlerinde yer alan birim fiyatların karşılaştırılması neticesinde, analizlerde yer alan fiyatların;

ANALİZİN ADI

MİKTARI

BAŞVURU SAHİBİNCE TEKLİF EDİLEN BİRİM FİYAT (TL)

BAYINDIRLIK VE İSKAN BAKANLIĞI'NIN 2009 YILI MONTAJLI BİRİM FİYATI (TL)

BAYINDIRLIK VE İSKAN BAKANLIĞI'NIN 2009 YILI MONTAJSIZ BİRİM FİYATI (TL)

220-307 Kauçuk Titreşim Yutucu

1 Adet

103,67

168,55

157,3

227-304 Geri Tepme Ventilleri

1 Adet

87,23

156,6

145,15

173-310 Kollektör Ağızlıkları

1 Adet

6,57

12,45

7,85

olduğu ve başvuru sahibince teklif edilen birim fiyatların Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 2009 yılı birim fiyat tariflerinde yer alan birim fiyatlardan daha düşük olduğu ancak aşırı düşük teklif açıklamasında söz konusu analizlere ilişkin tevsik edici belgelerin sunulmadığı görülmüştür.

Konu ile ilgili yasal düzenlemeler çerçevesinde; aşırı düşük teklif açıklamalarında isteklilerce sunulan, bir kamu kurum veya kuruluşunca düzenlenen birim fiyat tariflerinden yararlanarak ve o birim fiyat tariflerinde yer alan birim fiyatlardan daha düşük birim fiyat teklif etmemek kaydıyla hazırlanan analizlere ilişkin olarak tevsik edici belgeleri sunmaya gerek olmamakla birlikte, birim fiyatlarda yer verilen tutarların ilgili analizde yer alan tutarlardan daha düşük olması halinde isteklilerce teklif edilen düşük fiyat ile söz konusu imalatın yapılabileceğine kanıtlayan belgelerin sunulması gerekmektedir. Bu itibarla, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyat tariflerini kullanmak suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili bölümlerini hazırlayan isteklinin Bakanlığın birim fiyat tariflerinde yer alan birim fiyatlardan daha düşük fiyat teklif etmesi ancak teklif ettiği fiyatlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaması sebebiyle açıklamasının uygun görülmemesi işleminin mevzuata aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibince aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında piyasada faaliyet gösteren firmalardan alınan 3 adet fiyat teklif yazısının ve eklerinde maliyet tespit raporlarının sunulduğu anlaşılmaktadır. Maliyet tespit raporlarında, alınan teklif fiyatına dahil olan malzemelere ilişkin adet, birim fiyat malzeme bedeli, işçilik bedeli ve teklif edilen toplam fiyatın ayrı ayrı gösterildiği ancak birim ortalama maliyetlerin gösterilmediği görülmüştür. Her ne kadar maliyet tespit raporlarından malzemelere ilişkin birim fiyatların anlaşıldığı ve bu fiyatların da malzemelerin birim maliyeti olduğu şeklinde bir iddia öne sürülebilirse de, birim ortalama maliyetten kast edilenin tek bir malzemenin maliyet fiyatı değil, bir malzeme çeşidinin firmaya toplam maliyetinin, toplam malzeme miktarına bölünmesi suretiyle elde edilen birim başına ortalama maliyet fiyatı olduğu düşünüldüğünde, maliyet tespit raporlarında yer alan birim maliyetlerin söz konusu malzemelere ilişkin birim ortalama maliyetleri yansıttığını kabul etmenin mümkün olmadığı görülecektir. Aksi kabulün mevzuatta açıkça ilgili belgelerde birim ortalama maliyetlerin de belirtilmesi gerektiğini ifade eden düzenlemelerin anlamsızlığına yol açacağı aşikardır. Dolayısı ile teklif yazısını düzenleyen bir firmanın kayıtlarına fiyat vereceği malzemeden yalnızca bir birimi girdiği ve bu sebeple birim maliyet ile birim ortalama maliyetin aynı olduğu durumlarda dahi, söz konusu malzemeye ilişkin birim ortalama maliyetin ilgili belgelerde ayrıca gösterilmesi konu ile ilgili mevzuat hükümlerinin gereğidir.

Başvuru sahibince aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmuş olan maliyet tespit raporlarında ise malzemelere ilişkin birim ortalama maliyetlere yer verilmediği anlaşılmaktadır. Bu itibarla başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmemesi işleminde mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna varılmış ve iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.