KİK Kararı: 2010/UY.I-497

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/012
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 09.02.2010
Karar No : 2010/UY.I-497
BAŞVURU SAHİBİ:
Gizem İnşaat Tahhüt Tic.San.Ve Turizm Ltd.Şti. Vekili Av. Sultan Sarıgül, Av. Sultan Sarıgül İzmir Cd. 42/13 Kızılay/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İlkokul Öğretmenleri Sağlık ve Sosyal Yardım Sandığı Genel Müdürlüğü, Akay Caddesi No:8 Kavaklıdere Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/131619 İhale Kayıt Numaralı "Sosyal Tesis Binası Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

03.02.2010 tarih ve I.Y.02.35.0225/2010-4E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İlkokul Öğretmenleri Sağlık ve Sosyal Yardım Sandığı Genel Müdürlüğü tarafından 20.10.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sosyal Tesis Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Gizem İnşaat Taahhüt Tic. San. ve Turizm Ltd. Şti. Vekili Av. Sultan Sarıgül’nin 30.12.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 11.01.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 19.01.2010 tarih ve 1217 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.01.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idare tarafından sundukları aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmediği, ancak teklif ettikleri bedele ilişkin yeterli açıklamayı yaptıkları, bu nedenle idarenin tesis ettiği işlemin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin, yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 45.1.1 inci maddesinde, ihaledeki geçerli teklifler tespit edildikten sonra hesaplanacak aşırı düşük teklif sınır değeri formülü açıklanmış; 45.1.6 ncı maddesinin (a) bendinde, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetinin belirtileceği ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan Yeminli Mali Müşavir veya beyannamelerini imzalayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir’e onaylatılacağı belirtilmiştir.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin, kural olarak reddedileceği, ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, söz konusu isteklinin, ihale konusu yapım işine ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması (i), seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması (ii) ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü (iii) gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi biri çerçevesinde yapılan açıklamasının uygun bulunması halinde, teklifin geçerli kabul edileceği anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede, başvuru sahibinin teklif bedeli, idare tarafından hesaplanan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olduğu için teklifin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 nci maddesinde yer alan düzenlemeler çerçevesinde açıklanması istenmiştir. Başvuru sahibi, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında sunmuş olduğu hesap cetveli ve analizler çerçevesinde, proforma fatura gibi unsurlar yardımıyla teklif açıklaması yapmıştır.

İdare tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, ilgili açıklamalar, çeşitli pozların kamu kurumları tarafından yayınlanan analizlere uyumsuzluğu, bazı kalemlerinin fiyatlandırmasının yapılmaması ve kimi fiyatlara ilişkin kanıt bulunmaması gerekçeleriyle uygun görülmemiştir. İhale komisyon kararında yer alan bu gerekçelerin, başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde incelenmesi gerekmektedir.

İdare, söz konusu açıklamalarda yer alan 23.014 ve 23.015 poz numaralı kalemlerin kamusal fiyatlara uygun olmadığı tespitinde bulunmuştur. Ancak çeşitli kamu kurumları tarafından hazırlanan birim fiyatlar, serbest piyasa koşullarında yapılan fiyat rekabeti için kullanılması zorunlu unsurlar olmayıp, ilgililerin daha düşük fiyatları uygun şartlarla açıklamaları mümkün bulunmaktadır. Dolayısıyla, incelenen ihalede, ilgilinin kamu kurumları tarafından hazırlanan birim fiyatları kullanmamalarının aşırı düşük teklifin reddedilmesine gerekçe gösterilmesinde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmamaktadır.

Öte yandan, idarenin değerlendirmesinde yer alan 25.048/A ve 27.501/A poz numaralı işlere bakıldığında, başvuru sahibinin su bazlı duvar boyası ve çimento dozlu harçlara ilişkin herhangi bir fiyat teklifinde bulunmadığı görülmüştür. Her ne kadar, başvuru sahibi, bu eksikliğin toplam teklif bedelinin küçük bir kısmını oluşturduğu iddiasında bulunsa da, aşırı düşük teklifin açıklanması sırasında, idare tarafından özel bazı imalat kalemlerine ilişkin açıklama istenmemesi durumunda, ilgililerin toplam tekliflerini oluşturan bütün maliyet girdilerini kanıtlamaları gerekmektedir. Kaldı ki, başvuru sahibinin açıklamalarının önemli bir bölümünü oluşturan inşaat imalatlarına ilişkin teklif tutarı yaklaşık maliyet ve diğer isteklilerin tekliflerinden önemli ölçüde düşüktür. Bu nedenle, ilgilinin teklif ettiği bazı malzemelere ilişkin herhangi bir belge sunmaması, açıklamanın uygun görülmemesi için yeterli olduğundan, idarenin bu pozlara ilişkin değerlendirmesinde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmamaktadır.

İdarenin, başvuru sahibinin açıklamalarını uygun görmediği MSB303, MSB322, MSB658 pozlarına ilişkin olarak, yukarıda ifade edildiği gibi, kamusal birim fiyat ve miktarları kullanmak zorunlu olmamakla birlikte, ilgilinin kendi kullandığı fiyatlara ilişkin kanıtlayıcı belge sunmaması, açıklamaların kabul edilmemesine gerekçe oluşturacaktır. Bu nedenle idarenin, söz konusu pozlara ilişkin değerlendirmesinde de kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmamaktadır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmemesinin bir diğer gerekçesi, ilgilinin elektrik imalatlarında bulunan aritmetik hatadır. Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.7 inci maddesinde, aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hataların ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltileceği, bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatının, teklif fiyatı ile uyumlu olmaması durumunda teklifin reddedileceği düzenlenmiştir. İhale komisyon kararında yer alan yedi farklı poza ilişkin açıklamalara bakıldığında, bulunan fiyatların analizlerdeki miktarlarla çarpılması sonucunda oluşan fiyatın teklif fiyatı ile uyumlu olmadığı görüldüğünden, idarenin bu değerlendirmesinde de kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmamaktadır.

İdarenin, başvuru sahibinin şikayet başvurusuna verdiği yanıtta, sunulan bazı maliyet tespit raporlarında bulunan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir veya Yeminli Mali Müşavir onaylarının, Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığı da belirtilmiştir. İlgili Yönetmeliğin 2 nci maddesinde, çalışanlar listesine kayıtlı bulunan meslek mensupları ile çalışanlar listesine kayıtlı olmamakla birlikte, çalıştıkları mükelleflerin muhasebesinin sevk ve idaresinden sorumlu olan ve beyannamelerini imzalayan meslek mensuplarının, düzenledikleri resmi ve mesleki belgelerde özel kaşe kullanacakları hüküm altına alınmıştır. Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 nci maddesi gereğince hazırlanan belgelerin de, her ne kadar tamamlatılması mümkün olsa da, resmi ve mesleki niteliği bulunmasından ötürü, bu belgelerdeki onayların da ilgili Yönetmeliğe uygun olması gerekmektedir. Dolayısıyla idarenin yaptığı bu değerlendirme de kamu ihale mevzuatına uygundur.

Sonuç olarak, yukarıda yapılan hukuki değerlendirmeler bir arada ele alındığında, başvuru sahibinin çeşitli pozlarda kamusal birim fiyat ve miktarları kullanmamasının aşırı düşük teklifin reddine gerekçe olamayacağı ancak başvuru sahibinin diğer bazı pozlarda kimi malzemelere ilişkin fiyatlama yapmaması, elektrik imalatlarında aritmetik hata bulunması ve bazı belgelerdeki Mali Müşavir onaylarının gerekli şekil şartını taşımaması tespitlerinin yerinde olduğu dolayısıyla başvuru sahibinin teklifinin reddi gerektiğinden iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.