KİK Kararı: 2010/UY.I-3793

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/077
Gündem No : 119
Karar Tarihi : 14.12.2010
Karar No : 2010/UY.I-3793
BAŞVURU SAHİBİ:
Metek İnşaat Teks. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Kurthan Yapı San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, İsmetpaşa Mahallesi Yeni Hükümet Cad. Hisarhan K:6 No:29 KAHRAMANMARAŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Nevşehir Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı, 2000 Evler Mahallesi Zübeyde Hanım Caddesi 50300 NEVŞE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/84435 İhale Kayıt Numaralı "Kongre Merkezi ve Derslikler Binası" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

08.12.2010 tarih ve I.Y.28.77.0217/2010-48E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Nevşehir Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 28.07.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kongre Merkezi ve Derslikler Binası” ihalesine ilişkin olarak Metek İnşaat Teks. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Kurthan Yapı San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 27.08.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.09.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 15.09.2010 tarih ve 28137 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.09.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale komisyonunca aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olmadığına yönelik ortaya konulan gerekçelerin kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği,

2. İnşaat hesap cetvelinde belirlediği kalıp ve iş iskelesi miktarı ile idarenin yaklaşık maliyet hesabında esas aldığı kalıp ve iş iskelesi miktarlarında yanlış hesaplanmasından kaynaklanan büyük farklılıkların olduğunu tahmin ettiği, idarelerin montaj bedellerini mükerrer almasının sıkça görülen bir hata olduğu, bu doğrultuda 14.06.2010 tarih ve 2010/UY.II-1662 sayılı Kararın ek gerekçesi de göz önünde bulundurulduğunda belirlenen metrajların dolayısıyla da yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı,

3. Zemin etüdü sondaj loglarını hazırlayan firmanın ihaleye teklif verdiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İnceleme konusu ihalenin, Nevşehir Üniversitesi Rektörlüğü, tarafından 28.07.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan, Kongre Merkezi ve Derslikler Binası yapım işi olduğu,

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 8 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, 4 isteklinin teklifinin yeterlik kriterlerini sağlamadığından bahisle değerlendirme dışı bırakıldığı,

Bunun üzerine idarece tespit edilen aşırı düşük teklif sınır değerin altında kalan tek geçerli teklif sahibi olan başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu,

İdarenin 03.08.2010 tarihli aşırı düşük teklif açıklama istemli yazısında; “… Bu düşüklüğe neden olan maliyet bileşenleri ile ilgili açıklamalarınızı belgeleriyle birlikte …” sunulması gerektiğinin ifade edildiği,

Bu doğrultuda, yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının ihale komisyonunca yeterli bulunmadığı, ihalenin geçerli en düşük teklif sahibi olan Rit İnş. Taah. Doğ. Tıbbi Cih. San. ve Tic. A.Ş. & Acerler İnş. Taah. Mad. Müh. Nak. Ltd. Şti.**** Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır. ****

Kamu İhale Kanununun 38 inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60 ıncı maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istenmesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu hususa ilişkin uygulamayı somutlaştırmak amacıyla Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 45 inci ve kısmen de 38 inci maddelerinde bir takım açıklamalara yer verilmiş ve söz konusu açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamaların da hangi kıstaslar esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin detaylara yer verilmiştir.

Bu çerçevede, başvuru sahibinin 09.08.2010 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olmadığına yönelik idare tarafından yapılan tespitler ile buna karşılık başvuru sahibinin, açıklamasının yeterli olduğuna ilişkin öne sürdüğü savlar ayrıntılı olarak incelendiğinde;

a) 15.001/2B poz nolu “Makine İle Her Derinlikte Yumuşak ve Sert Toprağın Kazılması” iş kalemi ile 15.014/4A poz nolu “Makine ile Sert Kaya Kazılması” iş kaleminde idarenin yaklaşık maliyet hesabında esas aldığı metraj ile isteklinin teklifinde ulaştığı metraj arasında farkın bulunduğu ve bu iş kalemi dışında tespit edilen diğer metraj farklarına ilişkin olarak;

İnceleme konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından 15.001/2B poz nolu iş kaleminin metrajı 13.800 m³ olarak belirlenmişken aynı metrajın idare tarafından 1.310 m³ şeklinde tespit edildiği, bununla birlikte 15.014/4A poz nolu iş kalemine yönelik ise başvuru sahibi tarafından 1.250 m³’lük bir metraj hesabının yapıldığı, bu hesabın idarenin yaklaşık maliyetinde ise 15.179,50 m³ olduğu görülmektedir.

Başvuru sahibi tarafından teklifini oluştururken uygulamada yapacağı miktarları hesap cetveline yansıttığı, zemin etüdü ve sondaj loglarında da ilk 3 m’lik bölümde tüf tespit edildiği, bu bölümden sonraki kazıların da bu şekilde olduğu, işin yapılacağı yer ve proje incelendiğinde yapılacak kazıların büyük çoğunluğunun bu bölümde olması sebebiyle tespit edilen miktarların uygun olduğu iddia edilmektedir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle gerçekleştirilen bir ihalede idarenin belirlediği metrajlar ile isteklilerin belirlediği metrajların birebir örtüşmesinin beklenemeyeceği, söz konusu imalat miktarlarının farklılık göstermesinin olağan bir durum olduğu ancak bu farklılığın da kabul edilebilir/makul bir mertebede olması gerektiği açıktır.

İhale dokümanı kapsamında yer alan zemin sondaj logu incelendiğinde, 5 m derinliğe ilişkin zemin tanımının bitkisel toprak, altere tüf – alacaşar tüf (obsidyence zengin) – çataltepe bazalt şeklinde sıralandığı görülmektedir. Bu bağlamda, bu zemin etüdünden hareketle zeminin yaklaşık % 85’lik bir kısmının (sert) kaya niteliği taşıdığı, bu anlamda zeminin büyük bir kısmının, - başvuru sahibinin daha fazla metraj belirlemesi yaptığı- yumuşak/sert topraktan oluştuğunun iddia edilebilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

İsteklilerin taahhütlerini işin projesine ve ihale dokümanında öngörülen kriterlere uygun olarak gerçekleştirmeleri gerektiği açıktır.

Bu çerçevede yapılacak bir inceleme neticesinde de inceleme konusu yapım işinde zeminin büyük bir oranda kayadan oluştuğu ve zemin kazısına yönelik öngörülen 15.001/2B ve 15.014/4A poz nolu iş kalemlerinde idarenin yaklaşık maliyetinde esas aldığı metrajlar ile isteklinin belirlediği metrajlar arasında kabul edilebilir seviyede olmayan farklar nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasını uygun bulmaması işleminin kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, idare tarafından genel bir şekilde elektrik ve mekanik tesisat iş gruplarında yaklaşık maliyetinde baz aldığı metrajlar ile başvuru sahibinin hesap cetvelinde esas aldığı metrajlar arasında da bir uyumun bulunmadığı ifade edilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibinin elektrik ve mekanik tesisat iş grupları için tespit ettiği metrajlar ile yaklaşık maliyette belirtilen metrajlar arasında makul karşılanamayacak düzeyde farklılıklar içeren iş kalemlerinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Örneğin; idarenin yaklaşık maliyet hesabında 2 adet kalorifer kazanı (1250 kW) öngörülmüşken başvuru sahibinin hesap cetvelinde 1 adet ısıtma kazanına yer verildiği görülmektedir. Bununla birlikte, başvuru sahibinin 151.121.a poz nolu kalorifer kazanı için 3.688,96 TL birim fiyat öngördüğü (anılan istekli tarafından Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca belirlenmiş kalorifer kazanı birim fiyatının 4.192,00 TL olduğu ifade edilmiş) ve bu fiyatı Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca belirlenmiş birim fiyatları esas almak suretiyle oluşturduğu ve bu durumu Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.3 üncü maddesine uygun bir şekilde liste halinde belirttiği anlaşılmaktadır. Ancak, ilgili poza ilişkin Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yapılan tarif incelendiğinde ara kapasitelere ait birim fiyatların enterpolasyonla bulunacağının ifade edildiği ve başvuru sahibi tarafından da teklif bedelinin oluşturulmasında esas alınan 151.121 poz nolu iş kaleminin 1.017 kW özelliğindeki kalorifer kazanına yönelik olduğu ve 2010 yılı birim fiyatının 24.897,70 TL olarak belirlendiği görülmektedir. Bu çerçevede, yapılacak bir enterpolasyon neticesinde 1.250 kW özelliğine haiz bir kalorifer kazan birim fiyatının da 3.688,96 TL (Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca belirlenen birim fiyatın 4.192,00 TL) olma ihtimalinin bulunmadığı dikkate alındığında başvuru sahibinin hesap cetvelinde yer verdiği “kalorifer kazanı” iş kalemi için öngördüğü birim fiyatın Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca bu iş kalemi için belirlenmiş kar ve genel gider hariç birim fiyatın altında bulunduğu, bu doğrultuda bu iş kalemine yönelik ayrıca analiz sunması gerektiği de açıktır. Ancak başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklama kapsamında 151.121.a poz nolu “sıvı gaz yakıtlı sıcak su üretici dökme dilimli kalorifer kazanı (1.250 kW)” iş kalemine yönelik sunulmuş bir analiz tespit edilememiştir.

Ayrıca bu hususa ilişkin idare tarafından ayrıca belirtilen ve işin projesinde 2 adet chıller soğutma grubu öngörülmüşken başvuru sahibinin hesap cetvelinde hava soğutmalı chıller grubu miktarını 1 adet olarak öngörüldüğü şeklindeki tespitin de yapılan inceleme neticesinde yerinde olduğu ve bu sebebe dayanılarak başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunmaması işleminin de kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılmıştır.

b) 26.206/A/MK-1 poz nolu “İthal Granit Cilalı İle Döşeme Kaplaması Yapılması (2 cm x 50 cm x 50 cm)” iş kalemi ile 26.622/C-2 poz nolu “Açık Renk İthal Doğal Granit ile Merdiven Basamağı Kaplaması (Basamak 3 cm, rıhtı 2 cm kalınlığında)” iş kalemi için sunulan analizlerde 04.4167001 poz nolu “Cilalı Doğal Granit” girdisinin Bayındırlık Bakanlığı rayiçlerinde bulunmadığına ilişkin;

Başvuru sahibi tarafından 04.4167001 nolu pozun Bayındırlık Bakanlığınca belirlenen rayiçler içerisinde bulunduğu iddia edilmektedir.

Başvuru sahibi tarafından sunulan söz konusu analizler incelendiğinde, analiz girdileri arasında 04.4167001 poz nolu “Cilalı Doğal Granit (Afrika Red)” imalatının da yer aldığı ve birim fiyatının 135,00 TL olarak belirtildiği görülmektedir. ****

Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca belirlenmiş 2010 yılı rayiçleri arasında yukarıda değinilen “Doğal (Afrika Red) Kırmızı” imalatının esas itibariyle 04.416/G001 poz numarası ile yer aldığı ve rayiç bedelinin 135,00 TL olduğu anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, başvuru sahibinin analizinde yer verdiği ve aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunmama gerekçeleri arasında yer alan girdi ile Bayındırlık Bakanlığınca belirlenmiş söz konusu analiz girdisi arasındaki tek farkın imalatın poz numarası olduğu bunun dışında nitelik ve rayiç bedellerinin birebir örtüştüğü görülmektedir.

Şu halde, idarenin gerek döşeme kaplaması gerekse de merdiven basamağı kaplaması yapılması imalatlarında başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamaların yapım şartlarına uygun olup olmadığı açısından bir değerlendirme yapmaksızın salt poz numarasından hareketle analizinde yer alan bir girdinin Bayındırlık Bakanlığınca belirlenmiş rayiçler arasında yer almadığı gerekçe gösterilerek aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunmaması işleminin kamu ihale mevzuatına uyarlık taşımadığı sonucuna varılmıştır.

c) 26.351/C1-1 poz nolu “3 cm kalınlığında açık traverten ile duvar kaplaması yapılması (3 x 30 cm x serbest boy)” iş kalemi ile 26.351/D-1 poz nolu “3 cm kalınlığında koyu traverten ile duvar kaplaması yapılması (3 x 30 cm x serbest boy)” iş kalemi için sunulan analizlerin idarenin öngördüğü yapım şekli olan mekanik taş kaplamaya uygun olmadığına ilişkin;

Bu hususa ilişkin başvuru sahibi tarafından söz konusu imalatlara ilişkin işlenmiş küçük demirlerin 2010 yılı birim fiyatlarının 1,07 TL/kg, m²’ye maliyet ilavesinin 0,20 TL/m² olduğu ve bu durumun çeşitli demir pozlarında dikkate alındığı ifade edilmiştir.

İncelemeye konu işin dokümanı içerisinde yer alan duvar sistem detayı incelendiğinde, duvar detayında metal konstrüksiyonun yer aldığı ve bunun altında da metal konstrüksiyonun detaylarına yer verildiği görülmektedir.

Bu bağlamda, idare tarafından duvar kaplamasının harç kullanılmak suretiyle yapılmasının istenilmediği, buna karşın başvuru sahibi tarafından kaplamaya ilişkin sunulan analizlerde kaplamaların metal taşıyıcı ve tutucu kenetlerle gerçekleştirileceğini gösteren bir girdiye yer verilmediği, bu durumun ise idarece öngörülen yapım şartlarına aykırı bir imalat anlamı taşıdığının açık olduğu ve kenet sistemine (demire) ilişkin analizde yer alan bu eksikliğin diğer imalat kalemlerinden hareketle tamamlanabileceği şeklindeki savın kabulünün mümkün olmadığı anlaşıldığından bu yönüyle de başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunmaması işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

d) Özel -02 poz nolu “Çelik taşıyıcı sistem üzerine ısı ve su yalıtımlı alüminyum kenet çatı kaplaması yapılması” iş kalemi ile özel-03 poz nolu “Betonarme taşıyıcı sistem üzerine ısı ve su yalıtımlı alüminyum kenet çatı kaplaması yapılması” iş kalemine ilişkin sunulan analizlerde ısı ve su yalıtımına yönelik malzemelerin bulunmadığına ilişkin;

Başvuru sahibi, tarafından bu iş kalemlerinde ısı yalıtımının analiz içerisinde belirtildiği, su yalıtımının ise çatı detayında gözüktüğü gibi ayrıca çözülmekte olduğu iddia edilmektedir.

İşin teknik şartnamesinde, çelik taşıyıcı sistem ve betonarme taşıyıcı sistem üzerine çatı kaplaması yapılması imalatlarına yönelik tariflere ve bu kapsamda yalıtımın yapılmasına ilişkin detaylara ayrıntısıyla yer verildiği görülmektedir.

Oysa, başvuru sahibi tarafından özellikle Özel Poz-2 nolu iş kalemine ilişkin sunulan analizde yalıtım yapılmasına yönelik herhangi bir girdiye yer verilmediği, bu şekilde “ısı ve su yalıtımlı çatı kaplama yapılması” başlığı altında düzenlenen bir imalatın yalıtım girdilerini içermemesi sebebiyle de başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunmaması işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

e) Başvuru sahibi tarafından sunulan Özel-05 poz nolu “hidrolik sahne” imalatı için sunulan analizde Bayındırlık Bakanlığı birim fiyatlarında yer alan 844.137 poz numaralı girdiye yer verildiği ve kaldırma kapasitesi 20 ton hidrolik sahne imalatına ilişkin bu girdinin ihale dokümanında öngörülen döner sahneden farklı imalatlar olduğuna ilişkin;

Başvuru sahibi tarafından hesap cetvelinde öngördüğü Özel-05 poz nolu “Döner (hidrolik) Sahne” iş kalemine yönelik sunulan analizde 844.137 poz nolu “kaldırma kapasitesi 20 ton makassız” adı altında tek bir girdiye yer verildiği görülmektedir.

Bu hususa ilişkin ihale dokümanı incelendiğinde ise idare tarafından “döner sahne” imalatına yönelik tanım ve teknik tariflere yer verildiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi, hidrolik sahne imalatının direkt birim fiyatlardan alındığını, döner sahne imalatının yalnızca çalışma şekli olarak dizayn edildiğini ve birim fiyat tarifleri içerisinde değerlendirildiğini iddia etmektedir.

Bu bağlamda, hidrolik sahne ve döner sahne arasında (teknik olarak) bir nitelik farkının bulunduğu, bu anlamda, sadece hidrolik sahne imalatını kapsayan bir analiz sunmuş olan başvuru sahibinin de ihale dokümanında istenildiği şekilde döner sahneye uygun mekanizmayı içeren imalat ve maliyet bileşenlerini ayrıca tevsik etmesi gerektiği açıktır.

Ancak başvuru sahibi tarafından bu yönde bir tevsik işlemi yapılmadığı da dikkate alındığında, ihale komisyonu tarafından anılan analiz içeriğinin ihale dokümanında öngörülen yapım şartlarına uygun imalatı yansıtmadığı gerekçesiyle başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunmamasının bu yönüyle de yerinde olduğu anlaşılmaktadır.

f) Maliyet bileşenlerinin kamu ihale mevzuatına uygun belgelendirilmediğine ilişkin;

Başvuru sahibi tarafından alüminyum giydirme cephe ve temperli giydirme cephe imalatlarının maliyetini tevsik amacıyla Uyan Mühendislik Alümin. İnş. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. firması tarafından düzenlenmiş proforma fatura ile ekinde ilgili mala ilişkin alış-satış faturalarının sunulduğu,****

Ancak, söz konusu alış-satış faturalarının son geçici veya bundan bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olmadığı gibi bu belgelendirme kapsamında proforma fatura içeriği mala ilişkin mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetin de belirtilmediği,

Bu şekliyle aşırı düşük teklif açıklama kapsamında yapılan belgelendirme işleminin, istekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması haline münhasır düzenlenmiş olan Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 (a) maddesinin ilk cümlesi karşısında kabul edilebilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Aynı şekilde, radarlı fotoselli kayar kapının maliyetini tevsik amacıyla Ağcan Alüminyum firmasından alınmış proforma fatura ile ekinde kamu ihale mevzuatında istenilen kriterlere uygun bir alış ve satış faturasının sunulduğu ancak proforma fatura içeriği mala ilişkin mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetin belirtilmediği görülmektedir.****

Ayrıca, mekanik tesisat analizleri ekinde sunulan proforma faturaları destekleyici alış ve satış faturalarının uyumsuz olduğu gibi birim ortalama maliyetlerin de belirtilmediği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, ihale komisyonunun başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının işin maliyet bileşenlerinin belgelendirilmesi açısından da yeterli olmadığına yönelik belirttiği bu gerekçelerin kamu ihale mevzuatına uyarlık taşıdığı açıktır.

Buna karşın, konferans koltuğu bileşeninin maliyetini tevsik amacıyla başvuru sahibi tarafından Marisit Büro Donanımları Tic. ve San. Ltd. Şti. firması tarafından düzenlenmiş bir proforma fatura ile ekinde bir adet satış faturası ve SMMM onaylı konferans koltuğu maliyet bileşen raporunun sunulduğu,****

Bu şekilde yapılan belgelendirmenin proforma fatura ekinde alış faturası bulunmadığı gerekçesiyle ihale komisyonunca yeterli bulunmadığı,

Ancak, sunulan belgelerden hareketle proforma fatura verenin imalatçı olduğu, dolayısıyla yapılacak belgelendirmenin usulüne uygun olup olmadığının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 (a) maddesinin son cümlesine göre tespit edilmesinin gerektiği,

Bu doğrultuda yapılacak inceleme neticesinde de başvuru sahibi tarafından konferans koltuğunun maliyetini tevsik amacıyla sunulan belgelerin proforma fatura verenin imalatçı olması haline münhasır düzenlenmiş anılan Tebliğ maddesine uygun olduğu ve sadece bu yönüyle aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olmadığına ilişkin ihale komisyonunca yapılan değerlendirmenin yerinde olmadığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, başvuru sahibi tarafından kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş birim fiyatların esas alınmadığı tesisat iş kalemlerine yönelik sunduğu analizler incelendiğinde, birçok analiz içeriğinde malzeme niteliği taşıyan tek girdiye yer verildiği, bu şekilde sunulan analizlerin de Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.4 maddesinde ifade edilen ve isteklilerin tesisat iş kalemleri/iş grupları için bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini gösterecek şekilde analiz sunmalarının yeterli kabul edileceği şeklindeki açıklamasına aykırılık teşkil ettiği de görülmektedir.

Netice olarak, ihale komisyonunca başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olmadığına yönelik ortaya konulan gerekçelerin genel itibariyle yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanununun 55 inci maddesinin 1 inci fıkrasında, şikayet başvurularının, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiası ile bu işlem veya eylemlerinin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde 5 gün, diğer hallerde ise 10 gün içerisinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce ihaleyi yapan idareye yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanununun 36 ncı maddesinin 2 nci fıkrasında, ilk oturumda yapılacak işlemler arasında yaklaşık maliyet tutarının açıklanmasının da sayıldığı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, başvuru sahibinin yaklaşık maliyet tutarına yönelik iddiasına ilişkin şikayet süresinin yaklaşık maliyetin açıklandığı ilk oturum tarihinden itibaren başlayacağı ve bu tarihten itibaren 10 gün içinde şikayet başvurusunda bulunması gereken başvuru sahibinin bu süre geçtikten sonra şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından bu iddiasının süre yönünden reddi gerekmektedir.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, zemin etüdü hazırlama işinin doğrudan temin yöntemi ile “Öges Mühendislik Doğalgaz Isıtma ve Soğutma Sistemleri İnşaat Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti.” firmasından alındığı anlaşılmaktadır.

Ancak, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilen zemin sondaj logu arazi formlarında ise “Acerler Jeoteknik” ve “ACR Grup Harita İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti.” firma adlarının yer aldığı ve formların sağ alt köşesinde, “Nurettin Acer” isimli şahsın formları hazırlayan kişi olarak belirtildiği ancak formlarda bu şahsa ait herhangi bir imzanın bulunmadığı görülmektedir.

İhale üzerinde bırakılan Ortak Girişimin özel ortağı olan Acerler İnş. Taah. Mad. Müh. Nak. Ltd. Şti. firması tarafından sunulan 21.07.2010 tarih ve 7611 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde, şirketin bilcümle işlerini takip etmeye 10 yıllığına müdür olarak atanan “Mehmet Acer” ve “Nurettin Acer”in şirket unvanı altına atacağı münferit tek imza ile şirketi temsil ve ilzam edeceği belirtilmiştir.

Bu hususa ilişkin, 04.10.2292 sayılı yazımız ile, Öges Mühendislik Doğalgaz Isıtma ve Soğutma Sistemleri İnşaat Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti. firmasından, söz konusu zemin sondaj formlarında anılan firma isimlerinin bulunma nedenleri konusunda bilgi talep edilmiştir.

Öges Mühendislik firmasının 07.10.2010 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan cevap yazısında, yürütülen iş kapsamında alt yüklenici çalıştırılmadığı, zemin etüd raporu ve diğer işlemlerin kendileri tarafından ve kendi imkanları kullanılarak gerçekleştirildiği, firma bilgisayarlarında daha önceden kayıtlı bulunan matbu evraklarında Acerler Jeoteknik ve ACR Grup Harita İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. firma isimleri mahfuz bulunduğundan Nevşehir Üniversitesi için hazırladıkları zemin etüdlerinde bu firma isimleri sehven Sondoj Logo Arazi formlarında görüntülendiği, ancak bu formların altında yine isimleri sehven yazılan Nurettin Acer’in de imzasının mevcut olmadığı, anılan formlardaki yanlışlığın sehven yapıldığı ve formlarda kendi firmaları dışında isimleri yazan kişi ve firmalarla da herhangi bir ilgisinin olmadığı ifade edilmiştir.

Bunun üzerine, zemin etüd raporlarını bizzat kendileri tarafından hazırlandığını ve raporlarda farklı firma isimlerine sehven yer verildiğini iddia eden Öges Mühendislik firmasının ihale üzerinde bırakılan Ortak Girişimin özel ortağı ile arasında -Kamu İhale Kanununun 11 inci maddesinin 2 nci fıkrasında ifade edildiği gibi- bir ortaklık ve yönetim ilişkisinin bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Müdürlüğünden bilgi talep edilmiştir.

Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Müdürlüğünün 18.10.2010 tarih ve 39682 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan cevap yazısında, belirtilen şirkete ait bir adet kuruluş ilanının yayımlandığı ifade edilmiş ve yazı ekinde sunulan 04.07.2007 ve 6844 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin incelenmesi neticesinde de Öges Mühendislik Doğalgaz Isıtma ve Soğutma Sistemleri İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının Remzi Özer Savran ve Özgür Savran olmak üzere iki ortağının bulunduğu anlaşılmıştır. ****

**** Bununla birlikte, idareden talep edilen zemin etüd değerlendirme raporlarının tamamı üzerinden yapılan inceleme neticesinde, raporlarda sondajlar, arazi çalışmaları, zemin ve kaya mekaniği, laboratuar deneylerini ihtiva eden zemin-yapı etkileşiminin analizinde kullanılacak temel-zemin, zemin profili ve zemini oluşturan birimlerin fiziki ve mekanik özelliklerini konu alan çalışmalar yönünden “Öges Mühendislik’ten jeoloji mühendisi R. Özer Savran” tarafından yürütüldüğü ifade edilmiştir.

Buna karşın, söz konusu zemin etüd raporları içeriğinde ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilen ve “Acerler Jeoteknik” ve “ACR Grup Harita İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti.” firma adları bulunan formların da yer aldığı ayrıca Öges Mühendislik tarafından hazırlanan söz konusu zemin etüd değerlendirme raporunda “Önceki Zemin Çalışmaları” başlığı altında düzenlenen bölümde; “… Daha sonra Kasım 2006 tarihinde Acerler ve Yer-Su Mühendislik’ce Revize ve İlave İmar Planına Esas Jeoteknik Etütler hazırlanarak, Mart 2007 tarihinde Afet İşleri Genel Müdürlüğünce onanmıştır …” ifadelerine yer verildiği görülmektedir.****

Bu bağlamda, Acerler Mühendislik firması tarafından şikayete konu ihalede kullanılan zemin etüd raporundan önce ihale konusu yapım işinin gerçekleştirileceği alan için revize ve ilave imar planına esas jeoteknik etütlerin hazırlandığı anlaşılmaktadır.

Sorunun çözüme kavuşturulabilmesi amacıyla bu kez idareden 10.11.2010 tarih ve 2581 sayılı yazımız ile, Kasım 2006 tarihinde idareye revize ve imar planına esas jeoteknik etüdler hazırladığı anlaşılan Acerler Mühendislik firmasına ilişkin ticaret unvanı, üyelerinin/ortaklarının ve müdürlerinin kimler olduğu gibi bilgiler ile birlikte bu kapsamda hazırlanmış olan revize ve imar planına esas jeoteknik etüdler istenilmiştir.

İdarenin 22.11.2010 tarih ve 586-5449 sayılı cevap yazısında, Kasım 2006 yılında Acerler İnş. Taah. Mad. Müh. Nak. ve Sarrafiye Tic. Ltd. Şti. firması tarafından Üniversite için hazırlanmış Revize ve İlave İmar Planına Esas Jeoteknik Etüd bulunmadığı ancak Nevşehir Belediyesi tarafından gerçekleştirilen 2005/117117 İKN’li “Hali Hazır Harita, Jeolojik ve Jeoteknik Etüd ve İmar Planı” çalışmaları işi adı altında yapmış olduğu ihaleyi Modül Planlama Harita Bilg. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının kazandığı ve bu işte Acerler İnş. Taah. Mad. Müh. Nak. ve Sarraf. Tic. Ltd. Şti. firmasının bu işte alt yüklenici olarak çalıştığı ifade edilmiştir.

Bu çerçevede, Modül Planlama Tic. Ltd. Şti. ile Acerler İnş. Tic. Ltd. Şti. firmaları arasında akdedilen Teşeronluk Sözleşmesi incelendiğinde; sözleşmenin konusunun Nevşehir Belediyesi tarafından ihale edilen “Nevşehir Kentine Ait Planlamaya Esas Verilerin Sayısal Olarak Güncellenmesi, Halihazır Harita, Jeolojik-Jeoteknik Etüt Çalışmaları, İmar Planı Çalışmaları İle İmar Uygulaması İşi”nin 3000 hektar alanda imar planına esas jeolojik-jeoteknik etüt çalışmalarının hazırlanması ve onaylattırılması işi olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan tüm bu incelemeler neticesinde, nihai olarak, ihale üzerinde bırakılan Ortak Girişimin özel ortağı olan Acerler İnş. Taah. Mad. Müh. Nak. Ltd. Şti. firmasının şikayete konu ihale için değil ve fakat bundan daha önce farklı bir idare (Nevşehir Belediyesi) tarafından gerçekleştirilen bir ihalede jeolojik-jeoteknik etüt çalışmalarını alt yüklenici sıfatıyla hazırladığı görülmektedir.

Kamu İhale Kanununun 11 inci maddesinin 2 nci fıkrasında, ihale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yüklenicilerin bu işin ihalesine katılamayacağı, aynı şekilde ihale konusu işin yüklenicileri de o işin danışmanlık hizmeti ihalelerine katılamayacağı, bu yasakların, bunların ortaklık ve yönetim ilişkisi olan şirketleri ile bu şirketlerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketleri için de geçerli olduğu hükme bağlanmıştır.

Bu şekilde bir yasağın getirilmesine sebep olarak da madde gerekçesinde, ihaleye katılacak istekliler arasında eşitlik ve rekabeti sağlamak ve ihaleye fesat karıştırılmasını önlemek olduğu gösterilmiştir.

Öncelikle, ihale üzerinde bırakılan özel ortağın şikayete konu ihaleye özgü olarak değil Nevşehir Belediyesi tarafından gerçekleştirilen bir ihale için jeolojik etüt çalışmalarını gerçekleştirmiş olduğu dikkate alındığında Kamu İhale Kanununun 11 inci maddesinin 2 nci fıkrasında ifade edilen “ihale konusu işin danışmanlık hizmetini yapmak” şartının somut olayda birebir gerçekleşmediğini belirtmek gerekir.

Öte yandan, özel ortağın daha farklı bir idareye gerçekleştirdiği jeolojik etüt çalışmasından hareketle şikayete konu ihalenin gerçekleştireceği zemin hakkında da bir bilgiye sahip olduğu iddia edilebilirse de anılan Kanun metninde bir bilgiye sahip olmaktan değil bilfiil ihale konusu iş için danışmanlık işini gerçekleştirme şartının arandığı, ayrıca daha önceden gerçekleştiren bir işe istinaden zemine yönelik bir bilgiye sahip olunmasının da halihazırda gerçekleştiren bir ihalede, istekliler arasında eşitlik ve rekabeti bozacak düzeyde olduğu yönünde yapılacak bir yorumun da hukuken kabulünün mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Netice itibariyle, şikayete konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan Ortak Girişimin özel ortağı ile ihalenin zemin etüdünü hazırlayan Öges Mühendislik firması arasında Kamu İhale Kanununun 11 inci maddesinin 2 nci fıkrasında öngörüldüğü şekilde bir organik ilişkinin bulunmadığı ve bu maddeye istinaden işlem tesis edilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****